Ny alahady lasa teo, nafana sady nalaza teny amin’ny kaominina Bemasoandro sy tetsy Itaosy iray manontolo ny fandraisana an’ireo mpilalao telo mirahalahy, i Manda, Feno­hasina Gilles, ary i Antonio, izay samy avy ao amin’ny klioban’ny Ajesaia. Tsiahivina fa nandrafitra ny Barean’i Mada­gasi­kara tamin’ny fiadiana ny tompondakan’i Afrika tsy misy mpilaravinahitra (Chan) farany teo, izy ireo.
Ity hetsika ity izay nokarakarain’ny kaominin’i Bemaso­andro, tarihin’ny ben’ny Ta­nàna, Ranitratsilo Jimmy, sy ny klioban’ny Ajesaia. Teny amin’ny tany malalaka Anosi­ma­sina no nifanome fotoana tamin’ireo mpankafy sy ny vahoaka ny mpilalaon’ny Ba­rea. Nahasarika olona maro ny hetsika nanomboka teo amin’ny fiaingana hatramin’ny fahatongavana. Nisy hatrany ny filaharambe teny an-toerana. Araka ny fanazavana nomen’ny ben’ny Tanàna, nandalo tao Antanivory sy Ambelovatsy, avy eo nihazo ny biraon’ny kaominina, ny diabe nitondra ny Barea.
Tonga teny an-toerana ihany koa, sy nanatanteraka ny filaharambe, ny olona ivelan’ireo kaominina eny Itaosy. “Avy eny Andoharanofotsy ny tenako, faly aho satria nanao ny zava-bita tsara indrindra teto amin’ny firenena izy telo mirahalahy ireo, ka mendrika ny hotsenaina sy ho raisina amin’ny fomba manetriketrika tahaka izao”, hoy i Pierre, mpankafy baolina kitra.

Nomena fankasitrahana
Tao amin’ny kaominin’i Bemasoandro no nomena fankasitrahana manokana i Gilles Fenohasina, Manda Hasina ary Jean Antonio. Nandray azy ireo teny amin’ny Birao mihitsy ireo tomponandraikitra eny an-toerana sy ny lehiben’ny klioba ao amin’ny Ajesaia. Ankoatra ny taratasy fankasitrahana (certificat), nanolotra karatra maitso, ahafahana manao taratasy maimaimpoana ao amin’ny kaominina, ho an’ izy telo miralahy, ny kaominina Bemasoandro.
“Mendrika ny homena voninahitra ireo mpilalaon’ny Barea telo avy aty aminay ireo, satria tamin’iny Chan iny, tena reherahanay tokoa izy ireo. Manome ohatra tsara ho an’ireo tanora aty  aminay izy ireo, ary mbola voaporofo izao fa tena taninketsan’ny mpilalao baolina kitra i Bema­soandro », hoy hatrany ny ben’ny Tanàna.

Mpilalao kalaza tao an-toerana…

Efa maro ireo mpilalao novolavolaina sy lasa mamiratra tao amin’ny ekipam-pirenena Barea tany aloha. Anisan’izany ry Voavy Paulin, Bolida, Abel Anicet, Mamy Gervais, Sedera, El Hadary, ary i Arnaud. Mbola mitohy foana izany, ankehitriny. Ankoatra izay, mangataka ny fitondram-panjakana ihany koa ny eny an-toerana mba hanaovana “gradins” sy “tribunes”, hahafahan’ny mpijery mankafy tsara ny baolina kitra any amin’ity kaominina ity.

Tsara fanomanana ny Disciples FC

Nanatanteraka lalao ara-pirahalahiana teny amin’ny Kianja Taninkatsaka Itaosy, ny ben’ny Tanàna. Nifanandrina tamin’izany, ny Disciples FC Vakinankaratra sy ny Ajesaia. Nivoaka ho mpandresy, 3 no ho 1, tamin’ity fihaonana ity, ny Disciples FC, ary azo lazaina fa tsara fanomanana tanteraka izy ireo. Nilaza ny filoha tomponandraikitry ny klioba Disciples FC, fa efa tafiditra anatin’ny Disciples Tour, izao fihaonana ara-pirahalahiana izao. Tamin’ity lalao ity, saika ireo solofo mpandimby ny zoky avokoa no najoro teny ambony kianja. Samy nilaza ny olona maro teny an-toerana fa manana taninketsa tsara avy ny ekipa roa tonta mpifanandrina saingy nanantombo tamin’ny lalao maro efa nataony ny Disciples FC.

Nanatontosa : Fitia Randria

Nanao valandresaka ho an’ny mpanao gazety ny Governoran’ny faritra Analamanga, Rasoamaromaka Hery, omaly, tetsy Ambohidahy. «Ny fitadiavana vahaolana ho an’ny firenena ihany izao no tokony hatao laharam-pahamehana», hoy izy

Nambaran’ny governo­ran’ny faritra Anala­manga, omaly, tetsy amin’ny biraony, Ambohidahy, fa tsy tokony hatao adihevitra amin’izao fotoana izao ny mety hisian’ny taom-piasana fahatelo ho an’ny filoham-pirenena, Rajoelina Andry. «Ho anay manokana, tsy ny resaka mandat fahatelo no atao adihevitra amin’izao fotoana izao fa ny tokony himasoana sy hitadiavana vahaolana dia ny hampilamina ny fiainam-bahoaka», hoy ny governora misahana ny faritra Anala­manga, sady sekretera nasionalin’ny antoko TGV. Anisan’ ny hitadiavana vahaolana ankehitriny ny resaka fahatapahan-jiro, ny rano, ny fianarana, ny fahasalamana, ny tontolon’ny asa, ny lalana ary ny fari-piainan’ny vahoaka…
Nomarihiny hatrany fa efa miezaka manatanteraka sy hita taratra eny rehetra eny ny zavatra ataon’ny filoha. Manaporofo izany, hoy izy, ny fanamboarana ny sekoly, ny teleferika, ny kianja manara-penitra,…

Tsy liana korontana intsony…
Nohamafisiny hatrany fa tsy liana amin’ny resaka ko­rontana intsony ny Malagasy ary tsy vahaolana izany.

«Betsaka ny zava-mi­tranga amin’ny resaka politika. Tsy laharam-pahamehana amin’ny Malagasy intsony ny handeha hanakorontana. Fa raha manana vahaolana isika, aleo izay no haroso», hoy hatrany izy. No­tsiahiviny fa ny asa sy ny zavatra atao ho an’ny firenena ihany no hi­tsarana ny mpitondra.

Fitia Randria

Nanatanteraka fitsidi­hana ara-pomba ofi­sialy ny lalam-pirenena faharoa, manoloana ny asa fanarenana ataon’ireo orinasa nahazo ny tolobidy, ny mini­sitry ny Asa vaventy (MTP), Rafidison Richard Théodore. Teo ihany koa ny fitsirihana ireo tetezana miisa 13, ma­nomboka ao Toamasina ka hatraty Antananarivo, izay ahina tsy hahazaka ireo milina. Misy milanja 90 taonina ny iray amin’ireo fitaovana ireo, ka tsy maintsy nasiana fanamafisana ny lalana holalo­vany ary nofaranana tamin’ny famoriana ireo tomponandraikitry ny orinasa miisa efatra mandray anjara amin’ny fanare­nana izany. Ankoatra ny minisitry ny Asa vaventy, Rafidison Richard Théodore, nanatrika izany ny Tale jeneralin’ny MTP, i Henrie Pierre, sy ireo delegasionina mafonja avy aty Anta­nanarivo.
Momba ireo tetezana in­dray, hita fa efa nohamafisina avokoa izay mety hahina tsy hahazaka ireo milina efa nian­tsona nandritra ny fotoana naharitra ao amin’ny seranan-tsambon’i Toamasina.

Raha tsiahivina, tomba­nana ho 89 taona ny nahavitan’ ny lalam-pirenena faharoa. Fotodrafitrasa izay namboa­rina nandritra ny fanjanahantany, 1930-1936. Efa taty amin’ ny taona 1970-1972, nandritra ny fitondran’ny filoham-pire­nena, Tsiranana Philibert, in­dray no nohavaozina izany. Notohizan’ny fitondran’ny Tete­zamita ara-miaramila an’ny jeneraly Ramanantsoa, ny fanarenana lehibe indrindra. Amin’izao taona 2025 izao indray vao misy fanarenana heverina ho lehibe teo anelanelan’izay, na dia eo aza ny tsy nahafapo ny mpampiasa lalana

Ho nofinofy ny delestazy
ao Antananarivo

Fantatra fa aorian’ny fahatongavan’ireo milina goavana ireo, ho nofinofy sisa ny fahatapahan-jiro mitranga ao an-drenivohitra. Azo antoka, ha­treto, ny fivahan’ny olana amin’ ny herinaratra. Vokatry ny fankatoavana  am-bava ny tolo-kevitra natolotry ny filohan’ny Repoblika, Rajoelina Andry, ny tsy maintsy hikarohana va­haolana amin’ny fitaterana ireo milina nandritra ny filankevitra ny minisitra, ny alarobia 10 septambra lasa teo, raha tsiahivina, izany. Izay rehetra azo hitaterana azy tsy hisian’ ny loza sy fianjerana.
Ankilan’izay, tsotra ny tenin’ ny minisitry ny Asa vaventy, manoloana ireo tomponandraikitry ny orinasa miisa efatra nahazo ny tolobidy fa tsy afapo amin’ny ampahan-dalana vita ny fitondram-panjakana sy ny vahoaka mampiasa ny lalam-pirenena faharoa. Ilana fanovana sy fanamafisana orina ny fitaovam-piasana sy ny olombelon’ny orinasa rehetra. “Manomboka ny 19, in­drindra ny 20 septambra, dia tsy tokony hisy lavaka ny lalam-pirenena faharoa, manomboka ao Toamasina, izay lalovan’ny fiara hitondra an’io milina lehiben’ny Jirama io. Raha misy fianjeran’ny milina, ka lavaka no mety ahatonga izany, tomponandraikitra izay orinasa misahana an’ilay tronçon ni­trangan’ny loza”, hoy ny minisitry ny Asa vaventy. Nohama­fisiny hatrany fa voalohany amin’ny “convois exceptionnels” io ka ny orinasa tsirairay dia mila mandray andraikitra mba tsy hisian’ny fahalatsa­hany. Tanjona amin’ny fahatongavany eto Antananarivo ny hanafoanana ny fahatapahan’ny herinaratra.

Hiova endrika ny fomba fiasa

Amin’ny akapobeny, ny orinasa “Colas” ihany, hita teo amin’ny tatitra nataony, no nihoatra ny fetra asa vitany. Ity orinasa ity izay misahana ny avy eo Brickaville hatreny Sa­valaina. Ampy ny azy ny fitaovana sy ny olombelona. Ma­nana faharetam-piasana ha­tramin’ny 18 volana izy, raha  ny 11 volana no efa vita ary ny “avancement” ny asa, mahatratra 47 isan-jato ary efa mihoatra ny 30 kilometatra ny halaviran-dalana vita.
Vokany, ho an’ ireo orinasa  telo  hafa, mbola latsaky ny 15 isan-jato amin’ny akapobeny, ny fahavitan’ny asa.
Izany rehetra izany dia nahitsin’ny minisitra, fa saika nataon’ireo orinasa fomba fialantsiny ny toetr’andro izay manorana matetika. Manaraka izany, taterin’ireo mpampiasa ny lalam-pirenena faharoa fa rehefa hisy manampahefana handalo vao mody apetraka  na aranty eny amoron-dalana ireo milina goavana. Rehefa  tsy izay kosa dia alefany manao asa hafa. Ankoatra izay, mety tsy manana karazana milina hiasa ho an’ny fanamboaran-dalana akory ny sasany any amin’ny bokin’andraikitra nifanaovana sonia, voasoratra any izany karazana milina rehetra izany mba hahazahoana ny tolotrasa.
“Manomboka maina ny andro, takina ny hanovan’ny orinasa ny fomba fiasany. Vao mihoatra ny volana novambra nefa dia efa hiditra indray ny fotoanan’ny rivodoza”, hoy ny minisitra. Ity farany izay mbola nanamafy fa ilàna ny hiasana alina sy ny fampitomboana
ny milina mba ho tratra ara-potoana ny fetrandro nape­traka, fa betsaka loatra ny fahatarana.
Afaka manome na mandray “sous traitant” ny orinasa izay mahatsapa fa tsy hahatratra ny fe-potoan’ny asa mifana­raka amin’ny bokin’andraikitra.

Nanatontosa : Sajo

Ekipa lehilahy 10 sy vehivavy 9 no hifaninana mandritra ny fiadiana ny tompondakan’i Madagasikara, taranja volley-ball, eo amin’ny sokajy « 1ère division ». Fifaninanana hotontosaina eny amin’ny Kianja mitafo Ankoay Ankorondrano, ny 20 hatramin’ny 27 septambra izao. Ny 19 septambra izao kosa no hanatanterahana ny fivoriana ara-teknika sy ny antsapaka.

Hifarana anio ny fisoratana anarana amin’ny fiadiana ny tompondakan’i Madagasikara, taranja Échecs, sokajy vehivavy sy vétérans. Fifaninanana izay hatao ny 20 sy 21 septambra izao, eny amin’ny CGM Analakely. Tsiahivina fa hisy fihodinana 6 amin’ity fifaninana ity. Ny 50 taona no miakatra kosa no afaka mandray anjara amin’ny sokajy vétérans, araka ny voara­kitra anatin’ny fitsipika ara-teknika.

Tontosa tany Nosy-Be, ny 14 septambra teo, ny fifaninanana iraisam-pirenena « Morengy international » nokarakarain’ny Boîte Noire . Ankoatra ny fandraisana anjaran’ny Malagasy mpikatroka, Tonga nifaninana teto an-toerana ny mpikatroka avy any Mayotte sy La Réunion, toa an-dry Bazooka sy Bombardier. I Maribala sy i Lalin moa no nifandrina tamin’ireto vahiny mpikatroka tonga teto Madagasikara ireto.

Notontosaina ny faran’ny herinandro teo, teny amin’ny Kianja mitafo Ankoay Anko­ron­drano, ny fiadiana ny tom­pon­dakan’Analamanga, taranja Karate. Nahatonga solontena avokoa ny seksiona 8 mandrafitra ny ligy ary nahatratra 150 ny isan’ny mpandray anjara. Niakatra ny haavo teknika ho an’ity fifaninanana 2025 ity ary hiezaka hampiakatra hatrany ny lentan’ny mpikatroka ny kaomisionina teknika eo anivon’ny ligy. Misy ny fiofanana natao teny anivon’ny seksionina ho an’ny mpikatroka, mpa­nazatra ary mpitsara ary hotohizana hatrany izany. Hiatrika avy hatrany ny fampivondronana ireo mpikatroka tafiditra ho 4 voalohany isan-tsokajy aorian’izao fifaninanana izao ho fanomanana ny fiadiana ny tompondakan’i Madagasikara, taranja Karate, eo amin’ny Kata sy Kumite an’olon-tokana, araka ny fanazavan’ny filohan’ ny ligy, Karate-do Anala­manga, Rakotomalala Pierrot. Hiezaka ny hitazona ny anaram-boninahitra ny ligin’Analamanga amin’io fifaninanana nasio­naly, izay hatao any Antsirabe, ny volana novambra io. Tsia­hivina fa ny ligin’Analamanga hatrany no mitàna ny laharana voalohany mandritra ny fifa­ninanana nasionaly ary tsy hamotsotra izany anaram-boninahitra izany izy ireo. Nanamafy ny filoha lefitra eo anivon’ny ligy, Andrianjatovo Manitra, fa hatao izay hampamiratra ny seksionina 8 eo izay mandrafitra ny ligin’ny Karate-do Analamanga.

Mi.Raz

Tontosa ny alahady lasa teo, tany Sao Paulo, Brésil, ny fiadiana ny “WTA 250”, taranja tenisy, sokajy vehivavy. Norom­bahin’ilay Malagasy mizaka ny zom-pirenena frantsay, Rako­tomanga Rajaonah Tiantsoa Sarah ny amboara tamin’izany. Resiny teo amin’ny famaranana, tamin’ny seta 2 no ho 0 (6/3 ; 6/4), ilay indonezianina, i Janice Tjen. Vao 19 taona monja i Tiantsoa izao nahazo vokatra voalohany amin’ny sehatra avo lenta izao, ary efa manakaiky ny Top 100, raha ny nambaran’ ireo manam-pahaizana any ivelany, taorian’ilay fandresena azony. Tsiahivina fa laharana 214 ny tovovavy, raha 130 ny mpifanandrina aminy.
Teraka tany Antsirabe i Tiantsoa, ary teo amin’ny fahenin-taonany no niala teto Madagasikara. Tsiahivina fa nandresy mpilalao meksikanina telo izy, nandritra ity “WTA 250” ity. Nanao dingan-dava i Tiantsoa satria miakatra eo amin’ny laha­rana faha-131, nanomboka omaly. Mpilalao mirahavavy ihany ao Frantsa no latsaky ny 20 taona nandrombaka fifaninanana tamin’ny “WTA 250”, dia i Dodin (2016) ary i Tiantsoa (2025).

Tompondaka