Norombahin’ny ekipan’ny UBM Tokana, ny amboaran’i Madagasikara teo amin’ny taranja tsipy kanetibe, olon-telo miaraka lehilahy. Lasan’izy ireo ny vola 3 tapitrisa Ariary sy ny amboara ho an’ny ekipa. Nandrombaka izany kosa ny FAM ho an’ny vehivavy.

Tanteraka tany amin’ny kianja Vakinankaratra, ny fiadiana ny amboa­ran’i Madagasikara, amin’ny taranja tsipy kanetibe olon-telo miaraka. Nisongadina ny ekipan’ny UBMT, nahitana an’i Mamy sy i Bela ary i Do­nald, izay nahazo ny laharana voalohany ary nandrombaka ny lelavola 3 tapitrisa Ar, ta­min’ity. Resin’izy ireo, teo amin’ny famaranana ny klioban’ny C2BA nahitana an’i Ambinintsoa sy i Sitrakiniaina ary i Jean Elie. Nisaraka tamin’ny isa 13 no ho 6 ny roa tonta. Niverina tamin’ny heriny tanteraka i Mamy, rehefa ela tsy tazana nandray amboara tahaka izao. Mbola mitoetra hatrany kosa ny traikefan’i Donald, teo amin’ny toeran’ny «milieu». Tao aminy avokoa mantsy no nivoahan’ny herin’ny ekipa satria sady vitany ny nameno ny tifitra sy ny maka isa. Tsiahivina fa nahilik’izy ireo, tamin’ny isa 13 no ho 0 ny ekipan’ny PAC Ampita­tafika nisy an’i Rija Deba sy i Balôty ary i Hery Morondava.
Ny ekipan’ny FAM indray no nahazo teo amin’ny vehivavy, notarihin’i Salima sy i Vatosoa ary i Lalatiana. Lavon’izy ireo, tamin’ny isa 13 no ho 9 i Lafatra sy i Avotra ary i Livasoa avy amin’ny SBA. Voahosotra ho tompon’ny amboara kosa ny CBAT nahitana an’i Angelo sy i Garcia ary i Tsitohaina, izay nandavo ny C2BA nisy an’i Narinirina sy i Antsaniaina ary i Nomenjanahary.
Ho an’ny sokajy zokiny “veteran”, adin’ny samy C2BA ny famaranana. Lasan’i Jean Remi sy i Antoine ary i Rodilson, ny amboara rehefa nandresy an’i Ndrema sy i Jean Jacquis ary i Nanah, tamin’ny isa, 13 no ho 11 teo amin’ny famaranana. Tsiahi­vina fa nahatratra 257 ny isan’ny mpifaninana teo amin’ny sokajy “senior” lehilahy raha 40 ny vehivavy. Nahatratra 32 ny zandriny ary 43 teo amin’ny zokiny.

Fitia Randri

Raha halatra sy fanendahana, fandravana, vaky trano arahina fampiasana fitaovam-piadiana no malaza, taorian’ny rivodoza Gezani, efa miverina miakatra indray izao ny lentan’ny asan-jiolahy eto Toa­masina. Vola mitetina 17 tapitrisa Ariary haterina amin’ny banky iray eto an-toerana no voaroba raha efa nahazo fotoana tamin’ny tomponandraikitr’ity banky iray ity ilay olona handeha handrotsa-bola, ny herinandro teo. Tamin’ ny 9 ora maraina, nivoaka ny tranombarotra hitondra ny vola ilay mpiasa irakiraka ka nametraka izany tao anaty moto. Mbola tsy nandingana lavitra akory, nosakanana andian-jiolahy roa manao taingin- droa amina moto ity farany. Nanambana basy poleta an’ilay mpiasa ireo ka nandrahona azy hiala eo ambonin’ilay moto. Noho ny tahotra ny ainy, voatery nidina ny tenany raha saika hanohitra ihany. Saingy hitany fa tena basy no nentin’ireo olon-dratsy ary tahaka ireny ana mpitandro ny filaminana 9 milimetatra ireny izany, araka ny nambarany hatrany. Tsy nisy basy nipoaka fa tao anatin’ny fotoana fohy dia vita ny fandrobana. Taorian’izay, nitsoaka nihazo ny lalana Betao mivoaka any amin’ny tsenan’ Ambolomadi­nika izy roa lahy. Samy nitondra moto iray avy ka ny faharoa ilay moto marika Cygnus misy vola norobaina.

Sajo

Tao anatin’ny taona naharitra… Nitazona ny maha izy azy. Namelatra ny kanto ataony. Nanome lanja ireo mpitia ny sanganasany i Olombelo Ricky. Noporofoiny, omaly, avokoa ireo. Nofaranana, omaly, tamin’ny fampisehoana goavana notanterahina teny amin’ny Coliséum Antsonjom­be Analamahitsy, ny fankalazana ny faha-45 taona an-tsehatra nataony. Tamin’ny ankapobeny, nirindra araka ny fampanantenana nomen’ity an­drarezin’ny hira malagasy ity ny zotran’ny seho teny an-toerana. « …. Tsy mionona amin’ ny hira fotsiny, fa mifampizara amin’ny mpankafy ihany koa ireo karazana vanim-potoana samihafa, ireo olombelona nilona tanatin’ny kanto sy ny kolontsaina nanana ny lanjany, niara-niaina, niara-nanonja taminay, toa an-dry Tôta, Xhi sy Mah, Tsilavina Ralain­dimby, Razilinah, sns izahay », hoy i Olombelo Ricky, ny andro vitsy nialoha ny seho. Niaina izany tokoa ny teny amin’ny Coliséum, omaly. Namelon-kasina ny kanto malagasy i Olombelo Ricky.
Tsy nanalavitra izany ihany koa ny tolotra nomen’ireo tarika sy mpanakanto niara-nivazo taminy teny an-tsehatra, omaly. Anisan’izany ny tarika Iraimbilanja, Maha­leo Taranaka, Benny sy Bebe ary Nini Kaolibera, ny tarika Babai Lugu. Fiarahana mitendry sy mihira, nahafahana namerina indray ireo sanganasany tsy afaka am-bavan’ny maro tahaka ny « Ranabaviko masaka », sns izany.

HaRy Razafindrakoto

Nafana tamin’ireo hetsika maro samihafa i Toliara nandritra ny « Tsapiky Festival». Raha ny zavakanto sy ny kolontsaina no azo lazaina ho fototra, tsy latsa-danja tamin’izany ihany koa ny lafiny hafa.

Tsy fankalazana gadona manokana fotsiny fa fanandratana ny endri-kolontsaina rehetra ny « Tsa­piky Festival». Iray anatin’izany ny fikoloana ny firaisankina amin’ny asa soa iombonana arahina fanentanana ny mpiara-belona, nandritra ny hetsika. Araka izany, nisy ny fiaraha-mientana niendrika « ta­gna­maro », nanadiovana ny morondriaka na ny « Jardin de la mer », niarahan’ireo fikambanana mpirotsaka an-tsitrapo maro, fikambanana isan-karazany, kaominina sy fokontany manodidina, sns. Nitarika izany ny fitaleavana misahana ny Fampiroboroboana ny firotsahana an-tsitrapo sy ny fampahavitrihana ny fiarahamonina (DPVAC) eo anivon’ny minisiteran’ny Serasera sy ny kolontsaina, niaraka tamin’ny vadin’ny filohan’ny Fanavao­zana ny Repoblika sy ireo minisitra ary ny mpiara-dia amin’izy ireo tonga tao Toliara.
Narahana fanabeazana hanaja ny fananana iombonana sy asa an-tsitrapo, nampitana hafatra « rehefa tsy mandoto dia naman’ny manadio », ny fotoana. Nisy ny fampianarana sy ny fanentanana ny amin’ny tokony hanariana ny fako, indrindra ny fako plastika, amin’ny toerana natokana ho amin’izany, hitandroana ny fahadiovana sy ny tontolo iainana.
Nialoha io, efa nisy koa ny fanamafisana ny fahaiza-manaon’ireo mpirotsaka an-tsitrapo miisa 36, teny Anki­lifaly. Nifototra tamin’ny teknikan’ny fanentanana ifotony izay nohatsaraina izany, raha ny fanazavan’i Tahiana Mam­pionona Rakotondrabe, Tale misahana ny Fampiro­boro­boana ny firotsahana an-tsitrapo sy fampahavitrihana ny fiarahamonina.

Zo ny Aina

Momba ny zava-misy any Atsimo amin’ny tsy fanjarian-tsakafo,  « tokony hanana drafitrasa matipaika ny Ofisim-pirenen’ny fanjarian-tsakafo (ONN) amin’ny fandrindrana ny asa rehetra », hoy ny filohan’ny filankevi-pitantanan’ny Vovonana Hina. Ho an’ny firaisamonim-pirenena manokana, mitohy ny asa fanentanana eny ifotony. Tokony harindra ireo mpisehatra ary tsy tokony hivangongo amin’ny distrika iray ny asa satria maromaro ireo kaominina efa ahitana soritry ny olana ara-tsakafo.
Ny vaksiny dia miaro amin’ny aretina maro ary mampihena ny taham-pahafatesana. Rehefa mampiditra vaksiny vaovao ny fanjakana, mitombo koa ny vola aloha. Hatramin’izao ny mpamatsy vola (Gavi) no miantoka ny 80% amin’ny vidin’ny vaksiny, ny 20% no anjaran’ny fanjakana. Rehefa tsy mahefa ilay 20% ny fanjakana dia tapaka ny fanohanana. Tokony hitombo isan-taona koa ny vola omen’ny fanjakana, hialana amin’ny fiankinandoha amin’ny mpamatsy vola lava.
Ny varatraza malefaka no handrafitra ny toetry ny andro, amin’ny ankapobeny, mandritra ity herinandro ity.Tsy hisy tranga mahery vaika mety hahakasika mivantana ny toetry ny andro eto Madagasikara, noho izany. Hitoetra ny zavona ny vao maraina amin’ny afovoantany, ny tapany atsimo ary ny ilany atsimo atsinanan’ny Nosy. Hisy fidinana kely ny maripana ambany indrindra amin’ireo toerana misy zavona ireo. Tombanana hisy fiakarana kosa ny maripana ambony indrindra saika manerana ny Nosy. Manodidina ny 12 – 26 °C izany ny maraina ary eo anelanelan’ny 23 – 39 °C ny tolakandro.

Hisy hetsika hotanterahina ny 23 sy 24 avrily ho avy izao, amin’ny toerana efatra dia i Mahajanga, Toamasina, Antsi­ranana ary Antananarivo, momba ny fadimbolana sy ny fahadiovana manodidina iza­ny. Tanjona ny hampahafantarana izany satria tsy mbola azo resahana malalaka izany eto amintsika. « 39% ny tovovavy no nanambara fa tsy tokony ho resahina imason’olona ny fadimbolana.Vokany, tsy fantany izay tokony hatao, fa eo koa ny tsy fananany fitaovana ampiasaina manoloana io tranga isam-bolana io, 11% ny tovovavy sy ny vehivavy ihany amin’izao fotoana no misitraka fitaovana manara-penitra tokony hananana mandritra ny fadimbolana », hoy ny tomponandraikitra avy amin’ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena, i Assimini Ornella, ny herinandro lasa teo, teny Ankorondrano. 3 000 ny olona kendrena amin’izany, anisany ny tanora vavy sy lahy, ka ireo tanora ao amin’ny fikambanana AfriYan, tohanan’ny UN­FPA no misafidy ny toerana hanaovana azy, isam-paritra. Mizara roa ny hetsika. Voalo­hany, any am-pianarana ary ny faharoa, eny anivon’ny fiarahamonina, mandritra ny roa andro. Ankoatra ny fampahafantarana ny manodidina ny fadimbolana sy ny fahadiovana mandritra ny fotoana hahatongavany, hisy koa ny fizarana fitaovana manokana, indrindra ho an’ireo tena marefo.

Vonjy

Taorian’ny nandravaravan’ny rivodoza Fytia sy Gezani, ny volana febroary lasa teo, nahakasika distrika 29 sy faritra fito, miditra amin’ny dingana fanarenana sy fanavaozana maharitra i Madagasikara amin’izao fotoana izao.
Notanterahina ny faran’ny herinandro teo, tao amin’ny BNGRC, ny fanokafana ofisialy ny fiofanana momba ny fanombanana ny filana sy ny fahasimbana aorian’ny loza (PDNA). Nitarika izany ny tomponandraikitra isan-tsokajiny. Anisan’izany ny tale jeneralin’ny BNGRC, ny jeneraly Ramanantsoa Gabriel, ny solontenan’ny Firenena mikambana, ny CPGU ary ny Vondrona eoropeanina.
Ny fiofanana natao izay mikendry ny handrefy amin’ny fomba feno ny fahasimbana sy ny fatiantoka, hamaritana ny laharam-pahamehana ary hanampy amin’ny famolavolana paikady mazava ho an’ny fanarenana maharitra. Hanamora ihany koa ny fanapahan-kevitry ny fanjakana sy ny fitadiavana loharanon-karena.
Tarihin’ny BNGRC sy ny CPGU, miaraka amin’ny fanohanan’ny mpiara-miombon’antoka iraisam-pirenena, ny hetsika. Mikendry ny hampivondrona ny hery rehetra ho amin’ny fanarenana maharitra an’i Madagasikara.

Vonjy