Araka ny vaovao navoakan’ny minisiteran’ny Jono sy ny toekarena manga (MPEB), omaly, hiara-miasa amin’ny Sampandraharaha iraisam-pirenena misahana ny fambolena sy ny sakafo (FAO) izy ireo hanangana tetikasa hana­tsarana ny jono madinika eto Madagasikara. Fantatra fa ny 97% ny vokatra amin’ny jono eto amin’ny Nosy dia avy amin’ity sehatra ity avokoa, ka olona 1,5 tapitrisa no mivelona amin’izany, anisany ireo mpanjono miisa 150 000.
Noho izany, napetraka ho laharam-pahamehana ny fanohanana ny jono madinika, hahazoana vokatra betsaka sy maharitra ary hanatsarana ny fanjarian-tsakafo. Hotante­ra­hina eny anivon’ny faritra efatra ity tetikasa ity. Ani­san’izany ny any Atsimo An­drefana, Boeny, Androy ary Alaotra Mangoro.
Tanjon’ny fanapariahana azy ity ny hanamafisana ny fahaizan’ny mpanjono miatrika ny fiovaovan’ny toetr’andro, ny hanatsarana ny fitaovana sy ny fomba fiasa ary ny hanome vokatra tsara kokoa ho an’ny mpanjifa. Nanokatra tamin’ny fomba ofisialy ny fanombohana ny tetikasa, tany Toliara, ny minisitry ny Jono sy ny toekarena manga, Mahatante Pau­bert. Natre­hin’ireo ma­nam-­pahaizana, mpiara-miom­bon’­ antoka ary ny minisitera isan-tokony. Fanamby lehibe hapetraka ny hanana jono maharitra, hiantohana ny fampandrosoana sy ny fiainam-baovao tsara kokoa ho an’ireo mpanjono sy ny fianakaviany.

Fitia Randria

Araka ny tapaky ny filankevitry ny minisitra, natao afakomaly, nesorina teo amin’ny toerana maha tale jeneralin’ny Kaomisiona mitantana ny sidina ana habakabaka (ACM) azy, ny kolonely Gervais Damasy. Antony iray nahatonga izao fanapahan-kevitra izao ny raharaha “Boeing 777”, izay naiditra antsokosoko any Iran.
Mbola voatazona vonjimaika any am-ponja moa ity mpitantana ny ACM teo aloha ity, nanomboka ny 22 aogositra lasa teo, miaraka amin’ireo olona miisa 21 voarohirohy amin’ity raharaha ity. Tsara ny mampahatsiahy fa efa nandalo fampanoavana teo anatrehan’ny fitsarana miady amin’ny kolikoly, Pac, ity tale jeneraly teo aloha ity.
Mbola mitohy ny fanadihadiana momba ireo “Boeing 777”, mandrapa-hita ny marina momba izany. Marihina fa hatramin’ny omaly, ora nanoratanay, tsy mbola nisy ny fanendrena izay handimby ny toerany.

Fitia Randria

Hametraka paikady vaovao hanatsarana ny vokatra aondrana any ivelany i Madagasikara. Nisy ny atrikasa natao omaly, teny Anosy, mahakasika izany.

Notanterahina tetsy Ano­sy, omaly, ny atrikasa lehibe nokarakarain’ny ministeran’ny Fampirobo­ro­boana ny indostria sy ny varotra (MIC), tohanan’ny Padeir. Araka ny fanazavana voaray, nifantoka tamin’ny fanamafisana ny varotra ivelany ny atrikasa. Hetsika roa no natao tamin’izany. Teo ny fankatoavana ny drafitra nasionaly ho an’ny fanondranana (SNE) sy ny paikady fifandraisana momba ny fifaneken’ny mpiara-miombon’antoka ara- toekarena, APE.
Ny SNE izay novolavolaina nandritra ny valo volana niarahana tamin’ny Vondrona eoropeanina sy ny sehatra tsy miankina. Mikendry ny hanamafisany ny vokatra sy ny tolotra aondrana sy hanatsarana ny fifaninanana sy ny lanjan’i Madagasikara eo anivon’ireo tsenam-barotra iraisam-pirenena. Eo ihany koa ny hampihenana hatramin’ny 30%, isan-taona, ny tsy fifandanjan’ny varotra.
Voafaritra ao anatin’ity paikady nasionaly ity ny asa laharam-pahamehana sy ny rafitra fanaraha-maso mba hahazoana vokatra mivaingana ho an’ny toekarena.

Fisokafana sy fiaraha-miasa
Manamafy ny toerana ijoroan’i Madagasikara amin’ny tsena iraisam-pirenena ny SNE, indrindra ao amin’ny SADC, Comesa ary ny Zlecaf. Vokatry ny fiaraha-miasa stratejika teo amin’ny MIC, ny MEF/Bace ary ny Vondrona eoropeanina, izay mikendry ny famoronana asa, fanokafana tsena vaovao ary fanatsarana ny fari-piainan’ny Ma­lagasy ny fanomanana azy. Ankoatra izay, nisy ihany koa ny fankatoavana ny paikady fifandraisana momba ny APE. Ity fifanarahana ity izay nosoniavina tamin’ny taona 2008 ary nankatoavina tamin’ny 2012. Manamora ny fidirana amin’ny tsena sy manamafy ny varotra ary mampitombo ny fandraisana anjara ara-toekarena izany. Araka izany, natao hampahafantarana bebe kokoa ny APE sy ny tombontsoa entiny ny paikady vaovao. Ireo atrikasa roa ireo no manaporofo ny finiavan’ny fanjakana hanova ny harinkarena sy ny fahafaha-mamokatra ho azo tsapain-tanana, hahazoan’ny orinasa sy ny vahoaka tombontsoa.

Fitia Randria

Niofana momba ny fandrafetana ny didy fampiharana ny Document unique d’évaluation des risques (Duer) sy ny fanaraha-maso ny asa aman-draharaha momba ny fambolena ataony ny Inspecteur du travail. Tanjona ny hampiroboro­boana ny asa mendrika sy ny fametrahana ny rariny ara-tsosialy.

Tetikasa manome vahana ny kolontsaina fandraharahana dieny eny amin’ny kolejy ny
« An­kizy Mihary ». Fahafahana mivelatra sy fitrandrahana talentan’ny mpianatra rehetra tsy an-kanavaka izany. Mikendry ny fanavaozana ny rafi-pampianarana mba hitodika kokoa amin’ny fampandrosoana maharitra ihany koa.

Efa nohatsaraina ny fanafody anti-retro­viral hitsaboana ireo mararin’ny Sida ka afaka iaina toy ny olon-drehetra ary tsy hamindra amin’ny hafa. Tsy tokony hiafina ny marary fa manaraka tsara ny fitsaboana ho fiarovana azy sy ny manodidina azy. Tsy tokony hailikilika ireo mitondra ny tsimokaretina fa ampaherezina hazoto hihinam-panafody.