Notontosaina omaly, tatsy Botswana, ny andro fahatelo fifanintsanana isam-bondrona ho an’ny lalao isan-tarika, taranja tenisy, « Billie Jean King Cup », ho an’ireo firenena afrikanina anaty vondrona fahatelo, sokajy vehivavy. Taorian’ny fahombiazana in­droa nisesy, teo anatrehan’ireo namibianina sy ny borondey, izay nahazoan’ny Mala­gasy fandresena, isa 3 no ho 0, avokoa, dia tsy tafavoaka teo anatrehan’i Nigeria, ry zareo. Lavon’ny vehivavy nizerianina, tamin’ny isa 3 no ho 0, indray teto ny ekipam-pirenena malagasy, omaly.
Raha ny fikarohana natao, tsy tafita amin’ny dingana manaraka, izay hizotra ma­nomboka anio hatramin’ny sabotsy izy ireo, satria izay voalohany isam-bondrona iha­ny no miatrika izany. Raha hiverenana kely ny fihaonana omaly, resin’i Success Ogun­jobi, nizerianina, seta 2 no ho 1, (2,6/6,3/6,3) i Harena Voaviandraina, teo amin’ ny lalao tsotra voalohany. Ny faharoa kosa, mbola lavon’i Barakat Oyinlomo Quadre, seta 2 no ho 0, (6,3/6,3) ihany koa Iariniaina Tsantaniony. Farany, ho an’ny olon-droa miaraka, nampiondrihan-dry Success Ogunjobi sy Barakat Oyinlomo Quadre, seta 2 no ho 0 (6,2/6,0), Andriantefi­hasina Elisoa, sy Iariniaina Tsantaniony.
Laharana faharoa ao amin’ny sokajy “C” izany i Madagasikara. Mbola mijanona ao amin’io vondrona fahatelo io ihany, amin’ity “Billie Jean King Cup” ity izy ireo.

Tompondaka

I Zimbaboe sy i Namibia no iray  vondrona amin’i Madagasikara,  amin’ny fifanintsanana hahazoana ny tapakila amin’ny « Afrobasket U18 »,  hatao ny 22 jolay hatramin’ny 30 jolay izao, any Zimbaboe. Izay ekipa voalohany ao anatin’ny vondrona no hiatrika ny « Afrobasket » hatao any Côte d’Ivoire,  ny 5 hatramin’ny 16 aogositra izao.

Hotanterahina ny 25 jolay hatramin’ny 1 aogositra izao  ny fiadiana ny amboaran’i Ma­dagasikara,  taranja Volley ball,  eo amin’ny sokajy latsaky ny 13 taona sy ny latsaky ny 17 taona,  lahy sy vavy. Ao amin’ny Kianja mitafo Ambato­me­na, Fianarantsoa, no hanatontosana ity fifaninanana ity, amin’ity taona 2026 ity.

Any Toliara no hanatanterahana ny andiany faha-30 amin’ny “Tournoi de Capricorne”,  taranja Judo. Fifaninanana efa ao anatin’ny fandaharam-potoan’ny Federasionina malagasin’ny Judo sy efa fanao isan-taona. Lalao handraisan’ny judokas malagasy manerana ny Nosy anjara.

Fahombiazana tanteraka ny dian’ny maître Razanajatovo Gildas tany Thaïlande. Nandritra ny roa volana izy no nianatra sy niofana tao amin’ny Muay thai Institute Rangsit International ary nahazo ny mari-pahaizana IS2 sy IS3 ho an’ny “instructeur international”. Ady totohondry izay natao tao Pattaya, tao amin’ny Max Muay Stadium, ny sabotsy lasa teo, no namaranana izay fianarany izay ary nandresy ny ekipa notarihiny, i Lek’Saw Than Soe. Nambaran’ny maître fa mafy ny lalana nodiaviny sy ny kotrana, saingy vita hatramin’ny farany ihany ny fianarana nataony. Indroa isan’andro no mikotrana, adiny 2 ny maraina ary adiny 2 ny hariva. Misy an-tsoratra,  am-bava ary fampiharana ny fiofanana ka vita tamin’ny herinandro ny fanadinana. Marihina fa efa nahazo ny mari-pahaizana IS1 izy tamin’ny taon-dasa. Izao azony izao indray ny IS2 sy ny IS3, fara-tampony amin’ny diplaoma “instructor”. Tsy nanadino nisaotra ireo rehetra nanohana azy ny maître Gildas ary vonona hizara ny traikefa sy izay norantoviny mba ho fampandrosoana ity taranja ity eto Madagasikara. Higadona an-tanindrazana, rahampitso zoma, ny maître Razanajatovo Gildas.

Mi.Raz

Klioba roa amin’ireo efatra mbola anaty fifanintsanana “Yas Coupe de Madagasikara” no manana ny “Licence de club Caf”, raha ny voalazan’ny loharanom-baovao iray. Ahina ho sarotra ny raharaha raha tsy tafita amin’ny famaranana ireo ekipa roa ireo.

Hotontosaina ny alarobia 22 jolay ho avy izao, eto Antananarivo, ny lalao manasa-dalan’ny fiadiana ny amboaran’i Mada­gasikara, taranja baolina kitra, “Yas Coupe de Madagasikara 2026”. Hifandona amin’izany ny AS Ste Anne sy ny Wagner FC, andaniny ary ny FC Rouge, hifanandrina amin’ny Cosfa miaramila, ankilany. Miankina amin’ny vokatra, ahina tsy hanana solontena amin’ny fiadiana ny amboaran’ny Kaonfederasionina afrikanina Caf ny Malagasy.
Raha ny filazan’ilay loharanom-baovao, omaly, ekipa roa amin’ireo efatra tafita hiatrika ity manasa-dalan’ny am­boara nasionaly ity no manana ny “Licence de club Caf”. Hananosarotra ny raharaha raha toa ka ireo tsy manana izany no ho tafita eo amin’ny famaranana.
Marihina nefa fa hentitra ny Kaonfederasionina afrikanina baolina kitra (Caf) amin’io resaka io. Izay manana izany ihany no afaka mandray anjara amin’ny fifanintsanana afrikanina.

Miandry fanambarana
Hatramin’ny omaly nanoratanay anefa, tsy mbola nisy ny fanambarana ofisialy milaza ny anaran’ireo klioba efa nahazo an’io Licence de club io avy amin’ny Federasionina mitantana ny taranja baolina kitra eto an-toerana.
Raha ireo klioba tsy manana izany no tafakatra eo amin’ny dingana farany, mety ilay nahazo ny amboaran’ny “Yas Coupe 2025” farany teo no hisolo tena an’i Madagasikara amin’ity fifaninanana afrikanina ity. Raha ny fikarohana natao, ny 25 jolay ho avy izao no fe-potoana farany omen’ny Caf andefasana ny anaran’ireo klioba hisolo tena ny firenena tsirairay avy, amin’ny “Ligue des champions Caf” sy ny “Coupe de la confédération Caf.”

Fitia Randria

“Miantso ny tomponandraikitra rehetra izahay mba hanohy hatrany ny fandraisanareo andraikitra sy ny fepetra rehetra am-pahamarinana sy am-pahitsiana ao anatin’ny fangaraharana tanteraka mba tsy hiverenan’ny loza tahaka izao intsony”.
Io ny fanambaran’ny FFKM, tarihin’ny filohany, ny Mgr Ranarivelo Samoela Jaona, ny fiandohan’ny herinandro teo, manoloana ny fahaverezana olona sy famoizana ain’olona etsy sy eroa amin’izao fotoana izao. Miantso ny vahoaka malagasy rehetra koa mba ho tony, hahay handanjalanja ary hi­fampifehy izy ireo. Aoka tsy hisy hirona amin’ny herisetra, fanendrikendrehana, valifaty na fanaparitahana vaovao tsy voamarina. Ny fifampiresahana sy fifanajana ary ny fihavanana no tokony hanjaka.
“Tsy afa-kangina ny fiangonana raha voahitsakitsaka ny hasin’ny aina izay fano­mezan’Andriamanitra”, hoy ireo filoham-piangonana efa-tonta eo anivon’ny FFKM manao sonia ny fanambarana. Mampahatsiahy izy ireo fa ny fiarovana ny aina sy ny fanajana ny hasin’ny olombelona, ny fahamarinana ary ny rariny no fototra iorenan’ny fiadanam-pirenena sy ny fifampatokisan’ny mpitondra sy ny vahoaka. Noho izany, manameloka tanteraka ny herisetra na izay fihetsika rehetra mahatonga izao fahaverezana aina izao izy ireo. Masina ny aina ary adidy iombonan’ny rehetra ny miaro azy. Maneho fiaraha-miory sy fanohanana feno ho an’ireo fianakaviana namoy havana rehetra, ireo naratra ary ireo rehetra voakasik’izao loza izao ny FFKM. Mivavaka ho azy ireo ny FFKM ary manentana ny fiangonana rehetra hanohana ara-panahy sy ara-tsaina sy araka izay tratran’ny heriny amin’izy ireo.

R. Nd.

Hotontosaina, anio, ao amin’ny Kianjan’ny Atlanta, Etazonia, ny lalao manasa-dalan’ny fiadiana ny amboara maneran-tany. Hihaona, ami’izany, ny Three Lions Angleterre sy ny Albiceleste Argentine.

Hifanandrina mandritra ny manasa-dalan’ny fiadiana ny amboara maneran-tany, “Mondial 20­26”, i Argentine, tompondaka farany sy i Angleterre. Hatao ao amin’ny Kianjan’i Atlanta, Etazonia, ny fihaonan’ny roa tonta. Mbola manarina ny fahavoazany tany amin’ny 40 taona lasa, (Mondial 1986), ny anglisy.
Tsiahivina fa nahintsan’ny Albiceleste arzantinina, tamin’ny isa 2 no ho 1, ny Three Lions anglisy, nandritra ny ampahefa-dalan’ny “Mondial 1986” io. Nalaza sy nanamarika ny tantaran’ny baolina kitra hatramin’izao ity fihaonana ity. Antony, noho ilay baolina roa tafiditr’i Diego Armando Maradona, kintan’ny baolina kitra arzantinina, tamin’izany. Azon’ny Albiceleste Argentine ny amboara tamin’izany fotoana.
“Tanan’Andriamanitra”
“ La Mano de Dios !” na “Tanan’Andriamanitra !”, « But du Siècle! ». Tsy afaka ao an-tsain’ny maro mihitsy io teny io, raha vao i Argentine sy Angleterre no resahina. Raha hiverenana kely ny tantara, nampidirin’i Maradona tamin’ny tanany ilay baolina voalohany, ary tsy hitan’ny mpitsara izany, ka nitarika 1 no ho 0, i Argentine. “Natsofok’i Mara­dona tamin’ny lohany ilay baolina, saingy nampian’ny ta­nan’Andriamanitra”, hoy i Maradona, rehefa nanontanian’ny mpanao gazety izy, ka izay no nahatonga an’ilay teny hoe: “ La Main de Dieu!”
Ny baolina faharoa kosa, ezaka vitany samy irery, rehefa nofitahiny nanomboka teny amin’ny afovoan’ny kianja hatrany anaty harato ireo mpilalao maro sy ny mpiandry tsatobin’ny Three Lions, ka nahatonga an’ilay hoe:“ But du Siècle!”.
Marihina fa efa inenina nifanandrina ny roa tonta. Tany amin’ny taona 2005 izy ireo no nihaona farany. Resin’ny Three Lions anglisy, 3 no ho 2, ny Albiceleste, tamin’­io.

Fitia Randria

Vehivavy miisa 30 niharan’ny herisetra nandrato fiofanana momba ny zaitra tetsy amin’ny CFP Tsimbazaza. Notolorana fampitaovana izy ireo hampahaleo tena hiatrehany ny fiainany. Tafiditra ao anatin’ny politikan’ny minisiteran’ny Mponina sy ny firaisankina ny fanohanana sy fampizakan-tena ireo vehivavy.

Miditra amin’ny volana fahefatra, taorian’ny nandoavana ny vatsim-pianarana volana marsa, avrily ary mey, ny fizarana vatsim-pianarana ho an’ny mpianatry ny oniversite. Efa nanomboka tamin’ny volana jona lasa teo ny fandoavana ny an’ity volana fahefatra ity ary mitohy hatramin’izao. Ny vatsim-pianarana izay azo ajanona ao anatin’ny kaonty Wallet Trésor ary alaina amin’ny fotoana izay mampety ny tsirairay.

Nivoaka ny 14 jolay 1961 ny didim-panjakana nananganana ny “Université de Madagascar” teto Antananarivo. Feno 65 taona omaly, araka izany, ity oniversitem-panjakana ity. Hatramin’izay, taranaka maro no efa nandalo tao, nandranto fahalalana, nofinofy ary fanantenana ho an’ny firenena.

Vita ny alatsinainy teo ny fitsarana ny taratasim-panadinana BEPC rehetra ho an’ny Cisco Atsimondrano. Efa mandamina ny taratasy ny mpiasa, omaly. Manomboka anio ny fampidirana ny naoty ao anatin’ny ordinatera. Tombanana hifarana rahampitso izany. Raha mizotra tsara ny dingana rehetra, hivoaka ny zoma na sabotsy ho avy izao ny valim-panadinana ho an’ny Cisco. Mbola miandry fanamafisana avy amin’ny minisiteran’ny Fana­beazam-pirenena mantsy izany, araka ny fanazavana azo tamin’ny tomponandraikitra. Mahatratra 13 600 ny mpiadina ho an’ny teny amin’ny Cisco Atsi­mondrano.
Anio kosa no hanao ny délibération ny tomponandraikitra ao amin’ny Cisco Avaradrano. Tombanana tsy ho ela aorian’izay ny voka-panadinana. 9 939 ny isan’ny mpiadina ho an’ity Cisco ity.
Efa eo am-panaovana ny fampidirana ny naoty ao anaty ordinatera koa ny Cisco Antanananrivo Renivohitra. Vinavinaina hivoaka ny faran’ny herinandro izao ny vokatra. 39% amin’ny Cisco manerana ny Nosy no efa namoaka ny valim-panadinana BEPC.
Efa nivaly miandalana izany ho an’ny Cisco maromaro, nanomboka ny faran’ny herinandro teo. Ho an’ny Cisco Maevatanàna, nahatratra 78,07% ny taham-pahafahana. Ankoatra izay, toy izao ny taha ho an’ireto Cisco manaraka ireto: 66,82 % ho an’Ambilobe ary 61,25 % ho an’Ifanadiana. Nosy-Be, nahazo taham-pahafahana 76,42% ary 76,84 % ho an’i Vohipeno. 28,85 % ny vokatra ho an’ny Cisco Anosibe An’ala, raha 35,61 % ho an’Ivohibe ary 90,95% ho an’ny Cisco Morafenobe.

Vonjy

Ho fanamafisana ny ady amin’ny fiparitahan’ny valanaretina Mpox, nidina ifotony tao amin’ny fonjaben’i Tsiroano­mandidy ireo mpiasan’ny fahasalamana, “ekipan’ny Emad”. Paikady napetraky ny fitondram-panjakana, amin’ny alalan’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka sy ireo mpiara-miombon’antoka. Nandritra izany, nisy ny fanaovana vaksiny ny rehetra ka anisany ny mpiasan’ny fonja, ny mpiasan’ny fitsarana ary ireo voafonja.
Santionany amin’ireo paikady entina misoroka sy manapaka ny rojom-pifandraisana amin’ity valanaretina Mpox ity ny hetsika atao. Manatanteraka izany avokoa ireo tomponandraikitra rehetra eo amin’ny sehatry ny fahasalamam-bahoaka, any amin’ny faritra rehetra, manerana ny Nosy.
Manentana ny rehetra tsy hisalasala hanatona tobim-pahasalamana ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka. Fiarovan-tena sy fiarovana ny hafa ny fanaovana vaksiny miaro amin’ity valanaretina ity, hisorohana sy hiadiana amin’ny fiparitahany.

Vonjy

Ho fanampiana sy ho fikarakarana ny tanora malagasy, nantsangana ny klioba fiofanana baolina kitra, Delta United.
Nambaran’ny teknisianina, Rasoanaivo Titi na ny Coach Titi, fa natsangana ho an’ireo zandry latsaky ny 16 sy ny 18 ary ny 19 taona izy ity. Hisy ny fifantenana manerana ny faritra eto Madagasikara rehefa vita eo ny fanadinana baccalaureat. “Sehatra iray hananganana sy hanangonana ireo tanora manan-talenta, hanosehana azy ireo any amin’ny sehatra matihanina izy ity. Tsy ivontoeram-piofanana fa klioba fiofanana”, hoy ihany ny Coach Titi. Nomarihiny fa natao izao tetikasa izao noho ny fahitana fa vitsy ireo tanora eto an-toerana no milalao any amin’ny sehatra ambony. Tanjon’ity klioba ity ny handefa azy ireo any amin’ireo klioba goavana any Eoropa, aty Afrika sy ireo ekipa matanjaka aty amin’ny faritry ny ranomasimbe Indianina. “Hatao toy ilay klioba Tanà Formation ta­min’izany izy ity. Hampiavaka azy kosa, hotohanana hatrany izy ireo ho tonga any amin’ny sehatra ambony kokoa”, hoy ihany ity mpanazatra ity. Ampahafantarina ihany fa ha­nomboka eto an-dRenivo­hitra ny fifantenana ary hipaka any amin’ny faritra. Rehefa tontosa izany, havondrona eto Antananarivo ireo voatsonga hiatrika ny dingam-pifantenana farany. Handray anjara amin’ny fifaninanam-pirenena eto Analamanga ity klioba ity fa tsy hijanona amin’ny fampiofanana fotsiny.

Fitia Randria

Nifarana ny alahady teo ny fifanintsanana ady laharana hiakarana amin’ny dingana manaraka, ho an’ny « XXL Top 12 ». Tafita hiatrika izany ny ekipan’ny Cosfa, CEA Andranomanalina, Uscar, FTM Manjakaray, tompondaka farany, USA Ankadifotsy, TFA Anatihazo. Araka ny fanazavana azo omaly, miandry ny manasa-dalana avy hatrany ny Cosfa sy ny CEA. Manao lalao sakana hiakarana amin’ny manasa-dalana kosa ireo fileovana fahatelo hatramin’ny fahenina. Raha tsy misy ny fiovana farany, hifandona, ny alahady ho avy izao, etsy Andohatapenaka, ny ekipan’ny kaominina, fahatelo sy ny TFA Anatihazo, fahenina. Ankadifotsy, fahadimy, hifampitana amin’i Manja­karay, fahefatra. Fifanandri­nana andrasan’ny maro ny an’ny USA Ankadifotsy sy ny FTM Manjakaray. Manala vela ny “maitsokely” amin’ity. Hatao amin’io fotoana io ihany koa ny lalao sakana hiakarana Top 12, hihaonan’ny US Che­minots sy ny RCSA Anosibe.

Fitia Randria

Taorian’ny fifaninanana iraisam-pirenena natao tetsy Mahamasina, vaovao mahafaly ho an’ny karate-do malagasy, voaasa amin’ny “Open de Saint Denis” i Madagasikara.

Fahombiazana ny fifaninanana “Coupe international d’Antananarivo” natao teny amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahama­sina, ny faran’ny herinandro lasa teo. Tohin’izay, nahazo fanasana avy amin’ny Renio­ney i Madagasikara handray anjara amin’ny “Open de Saint Denis”, hatao ny volana no­vambra. Mariky ny fahaiza-manaon’ny Malagasy mpikatroka izany ary hita fa niakatra ny lentan’ny mpifaninana avy eto Madagasikara nandritra iny fifaninanana iny. Raha hi­verenana ny momba izay, nifampizarana ny vokatra ka samy nahazo anaram-boninahitra ny vahiny sy ny mpampiantrano. Nahafa-po ny vokatra, araka ny nambaran’ny filohan’ny Federasionin’ny karate-do Malagasy, Ratefinana­hary Emile. Tsy nisy rahateo ny olana na teo amin’ny fifaninanana na ny fitsarana. Tan­jona ny hananan’i Madaga­sikara fifaninanana iraisam-pirenena ara-dalàna sy tafiditra anatin’ny fandaharam-potoan’ny Ufak aty amin’ny ranomasimbe Indiana sy ny faritra atsinanana, raha ny fanazavan’ny filohan’ny FKM hatrany. Efa fantatra amin’ny taona ho avy fa hisy ny delegasionina ara-teknika avy amin’ny Ufak hijery sy hitarika ity fifaninanana eto Antana­narivo ity.
Tsiahivina, 324 ny mpifaninana tamin’ity “Coupe Inter­na­tionale d’Antananarivo” ity, nahitana mpikatroka 6 taona hatramin’ny sokajy Seniors.

Mi.Raz

Napetraka tamin’ny fom­ba ofisialy tao Toama­sina ny talem-paritry ny minisiteran’ny Fanavaozana. Voatendry ho amin’izany, ho an’ny faritra Atsinanana, i Boizy Blandine, raha Aldine Bernadette kosa ho an’ny faritra Analanjirofo. Nitarika izany ny minisitra misahana ny Fanavaozana, ny Me Razafi­ma­nan­tsoa Hanitra. «Hiton­dra fanavaozana lehibe eto amin’ny firenena ity minisitera ity ka zava-dehibe takina amintsika olom-pirenena ny fanovana toe- tsaina. Vonona hanova, hitondra ny tsara sy tena hitia ny firenena», hoy izy. Na­tsidiny koa fa ilaina ny fanovana ny lisi-pifidianana mba hametrahana fifidianana lavitry ny hala-bato, hahatongavana amin’ny fananana olom-boafidy araka ny safidim-ba­hoaka. Mba ho filoham- pirenena voafidy ara-demokratika tanteraka no ho eo.
Etsy andaniny, nambarany koa fa mba ho lavitry ny kolikoly ireo sampandraharaham- panjakana rehetra. «Hape­traka ny tomponandraikitra aty hisahana ny fanentanana ifotony hiatrehan’ny rehetra sy andraisan’ny Malagasy rehetra anjara biriky, hitondrany ny hevitra ho amin’ny fikaonandoham-pirenena, hotarihin’ny FFKM», hoy ihany ny minisitra.

Sajo sy Synèse R.

Hotanterahina, anio, ny manasa-dalana voalohany eo amin’ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany «Mondial 2026». Hifanandrina amin’izany ny La Furia Roja Espagne sy ny Les Bleus France. Vonona ny ekipa roa tonta, saingy samy manana olana eo amin’ireo mpilalaony.

Ho fantatra amin’ity talata ity izay ekipa voalohany hiatrika ny famaranana amin’ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany “Mon­dial 2026”. Hatao ao amin’ny Kianja Dallas, Arlington ny ankatoky ny famaranana hikatrohan’ny La Furia Roja Espagne sy ny Les Bleus France. Hiendrika famaranana kely ny fihaonana eo amin’ny roa tonta. Na eo aza izany, manana olana amin’ireo mpilalaony avy ny mpanazatra roa lahy, i Deschamps (France) sy i Luis de la Fuente (Espagne). Samy misy mpilalao tompon-toerana maratra manko ka mety tsy ho afaka hiakatra kianja amin’ity lalao manasa-dalana ity.
Raha ho an’i France, tsy nanatrika ny fanazarantena mialoha ity fihaonana ity ireo vodilaharana roa lahy, i Wil­liam Saliba sy i Dayot Upame­cano. Mety ho ao anatin’ireo hijoro ihany anefa izy ireo, raha ny fanambaran’ireo mpitsabo, manaraka ny ekipa. Roa lahy koa no tsy afaka ho an’ny La Furia Roja dia i Robin Le Normand ary i Pedri, izay voadona teo amin’ny lohaliny.
Tsiahivina fa fanintelony amin’izao ny fihaonan’ny roa tonta ka indroa resy ny Fran­tsay. Ity izany no alavela ho an’i France. Hiantehitra betsaka amin’i Mbappé, kapiteniny, araka izany, ny Frantsay. Hitantana ny fihaonan’ny roa tonta, amin’ity, ilay teratany Salvador, i Ivan Barton. Ha­nampy azy ilay mpiray tanindrazana aminy i David Moran sy ilay Nicaragoanina, i An­tonio Pupiro. Mpitsara fahefatra, i Glenn Nyberg avy any Suède.
Ankoatra izay, tsy ho afaka hanatrika ity lalao ity i Emma­nuel Macron, filoham-wpirenena frantsay noho ny fetim-pirenen’izy ireo. Ho tonga any New-York kosa nefa izy raha toa ka tafakatra amin’ny famaranana ny Les Bleus.

Tompondaka