Anisan’ireo olo-malaza nandray anjara lehibe teo amin’ny sehatra ara-kolontsaina eto Madagasikara sy tany ivelany (La Réunion, France, …), indrindra eo amin’ny dihy ara-panatanjahantena,  Randria­narisoa Rijamanitra. Nahavita nametraka ny maha izy azy sy ny vina entiny izy, ka nandray anjara mavitrika tamin’ny fampiroboroboana sy fampivelarana ny dihy eto amin’ny firenena. Tsy nifantoka tamin’ny fisehoana an-tsehatra ihany izy fa nandray andraikitra lehibe koa tamin’ny fampitana fahalalana sy fanofanana taranaka vaovao, indrindra amin’ ny maha filoha mpanorina ny “Ecole de danse” Dih’Art Mada­gascar sy filohan’ny Federasionina malagasin’ny dihy ara-panatanjahantena azy. Ankehitriny,  telopolo taona niainana tamim-pitiavana, faharetana ary fahafoizan-tena ho an’ny zavakanto.  Vavolombelon’ny lalana nodi­aviny, lalana feno asa mafy, fahafoizan-tena ary fitiavana ny zavakanto ireo 30 taona an-tsehatra. Nanomboka ta­min’ny dingana voalohany ka hatramin’ny sehatra lehibe eto an-toerana, dia hita taratra hatrany ny fahavononany hampiroborobo ny kolontsaina sy ny talenta malagasy. Tsy fankalazana tsotra izao ity 30 taona ity, fa fankasitrahana lehilahy iray nanolo-tena tanteraka ho an’ny zavakanto, ary loharanon’aingam-panahy ho an’ny taranaka ankehitriny sy ho avy. 30 taona an-tsehatra, ary mbola mitohy ny tantara.

Mi.Raz

Tsy ho diso anjara afaka hiaina mivantana ny lalao amin’ny Mondial 2026 hatrany amin’ny famaranana ny mpankafy, etsy amin’ny Parvis Analakely. Hasiana “Fan Zone” maimaimpoana eny an-toerana.

Ho fiatrehana ny lalao ampahefa-dalan’ny fiadiana ny amboara maneran-tany, taranja baolina kitra, « Mondial 2026 », hisy ny « Fan Zone » handefa mivantana ny lalao, etsy amin’ny Parvis Analakely, mano­mboka anio. Tsy hijanona hatreho amin’io dingana io ihany nefa izany, fa hatrany amin’ny famaranana mihitsy vao ho tapitra ny lanonana baolina kitra eny an-toerana.

Miaraka misalaha amin’ny fikarakarana izany, ny Yas Madagascar sy ny Kaominina Antananarivo  Renivohitra (CUA). Nambaran’izy ireo, omaly, fa natao maimaimpoana, ho an’ireo mpankafy baolina kitra rehetra izany, indrindra ho an’ireo mpanaraka an’io fifaninanana io eto an-dRe­nivohitra.
Mba hampiavaka tsara ny hetsika eny an-toerana, hisy ny lalao maro samihafa hazahoana loka avy amin’ny Yas. Eo ihany koa, ny fanentanana izay hokarakarain’ny tomponandraikitra, mba hanafana an’ny hetsika.
Nohamafisin’izy ireo hatrany, fa hentitra tanteraka ry zareo amin’ny fitandrovana ny mpijery sy ny toerana. Hisy, araka izany, ny polisy monisipaly miisa 50 mahery, sy ny mpanadio tanàna, 30 isa, hiasa mandritra io fampitana mivantana ny lalao etsy, Analakely io.
Hanomboka anio…
Ho an’ny anio, miandry ireo mpankafy ny ekipam-pirenena frantsay, les Bleus sy ny ekipa nasionalin’i Maroc, Lion de l’Atlas, ny fahita lavitra lehibe etsy Analakely. Marihina fa ity lalao ity, handeha mivantana eto Madagasikara amin’ny 11 ora alina.

Fitia Randria

Hitohy anio indray ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany “Mondial 2026”. Hiatrika ny dingana ampahefa-dalana ireo ekipa valo sisa mbola manohy ny fifaninanana. Tsontsorimamba isarahana avokoa, araka izany, ny lalao rehetra. Maroc irery sisa ny solontena afrikanina.

Hotanterahina manomboka anio, ny lalao voalohany amin’ny dingana ampahefa-dalana, eo amin’ny fiadiana ny ho tompondaka meran-tany “Mondial 2026”, taranja baolina kitra. Raha tsiahivina, valo sisa ireo mbola mandray anjara. Manana solontena enina ny kaontinanta eoropeanina raha iray avy kosa ny an’i Afrika, amin’ny alalan’i Maroc sy i Argentine ny an’i Amerika latina.
Hisantatra ny fihaonana, amin’ity alakamisy ity ny Lions de l’Atlas Maroc sy ny Les Bleus France. Fihaonana hotanterahina ao amin’ny kianja Boston ao Foxborough. Lalao tena andrasan’ny rehetra izy ity fa ho toy ny famaranana kely mialoha ny fotoana. Azo ambara fa lalaon’ny mpisakaiza izy ity, satria maro ireo mpilalao ao amin’ny andaniny sy ny ankilany no miray klioba ary diso mifankahalala tsara sy efa nifandray an-taonany ma­ro, raha tsy hilaza afa-tsy i Mbap­pé sy i Hakimi ary i Dembelé.
Na eo aza izany fifandraisana akaiky eo amin’izy ireo izany, samy hiaro ny fireneny avy izy ireo. Hanala vela amin-dry zareo frantsay aloha hatreto ny maraokanina. Ny Lions de l’Atlas no hany ekipa afrikanina indroa tafita amin’ny dingana ampahefa-dalana. Tera­tany argentin avokoa ireo mpitsara hitantana ny lalaon’ny roa tonta. Hitsoka ny kiririoka eo afovoany i Facundo Tello, miaraka amin’i Juan Pablo Belatti sy i Gabriel Chade ary ny mpitsara fahefatra, hahitana an’i Dario Herrera.
Tsiahivina fa efa nitsara ny lalaon’i Maroc sy i Portugal, i Facundo Tello, nandritra ny “Mondial 2022” raha sambany kosa izy vao hitsara ny lalao hataon’i France. Ity no lalao fahenina hotsarainy, tamin’ity “Mondial 2026”, ity.

Tompondaka

Hisokatra manomboka ny 14 jolay izao ny lalana tapaka manoloana ny farihin’Anosy mihazo ny kianja Barea Mahamasina. Hiverina toy ny mahazatra teo aloha ny lalan’ny fifamoivoizana amin’io faritra io.

Mampahafantatra ny mponina ny CUA ao anatin’ny fanatanterahana ny tetikasa PIAA2 fa hisy fanovana eo amin’ny fandaminana ny fifamoivoizana eny amin’ny faritra Anosy sy Mahamasina. Tanjona ny fiarovana an’Antananarivo amin’ny tondradrano. Ny lalana miova dia eo amin’ny Koots Food Mahamasina hatreo amin’ny “rond-point” Sainte Famille. Hikatona mandritra ny fanatanterahana ny asa, ary vinavinaina ho vita amin’ny volana septambra.

Ao anatin’ny fiomanana amin’ny taom-pamokarana dia manatanteraka ny fametrahana ny bois rond na “aiguille” eo amin’ny Barrage Ikopa Tanjombato ny Apipa. Ireo aiguilles ireo no ampiasaina hifehezana ny fikorianan’ny rano avy amin’ny Reniranon’Ikopa, mba hahafahana mampiditra rano ao amin’ny lakandrano GR, izay manondraka ny tanimbary ao amin’ny lemak’i Betsimitatatra sy ireo faritra manodidina.

Ao anatin’ny ezaka ataon’ny minisiteran’ny Fahasa­lamam-bahoaka amin’ny fisorohana ny areti-mifindra azo avy amin’ny firaisana ara-nofo (IST/VIH) sy ny fampiroboroboana ny fandrindrana ny fiainam-pianakaviana, nanolotra kapoty ho an’ny lehilahy (préservatifs masculins) sy takela-panentanana momba ny VIH/Sida ho an’ny Direction Régionale de la Jeunesse et des Sports (DRJS) ny DRSP Bongolava.
Mikendry ny hanamafisana ny fanentanana sy ny fanabeazana ara-pahasalamana ho an’ny tanora, amin’ny alalan’­ny fanomezana vaovao marina sy fitaovana ilaina amin’ny fisorohana ny IST/VIH ary ny fampiroboroboana ny fahasalamana ara-pananahana no laharam-pahamehana ao anatin’izany.
Santionany amin’ireo fisehon’ny fiaraha-miasan’ireo sehatra rehetra any ifotony miaraka amin’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka izao, satria ny fiarovana sy ny fampiroboroboana ny fahasalaman’ny tanora dia antoky ny fanorenana Firenena salama sy matanjaka.
Manana sampana miandraikitra ny fahasalamana ho an’ny tanora sy ny fandrindrana ny fiainam-pianakaviana ny direction régionale de la jeunesse et des sports (DRJS) izay miara-miasa akaiky amin’ny sehatry ny fahasalamam-bahoaka.

Vonjy

Leo ny asan-jiolahy ny fokonolona hany ka lasa tsy te hitsitsy manoloana ny fahatrarana jiolahy manao izany. Ny alin’ny alahady teo, jiolahy iray saron’ny fokonolona nanendaka tao Tsara­kofafa. Nanambana antsy raim-pianankaviana iray tratra alina hamonjy fodiana izy. Vokany, na dia niezaka ni­tsoaka aza ilay jiolahy dia tsy namelan’ny fokonolona fa nifanenjehana. Tratra ihany ny farany ka tsy namelan’ny fokonolona. Samy nidaroka nanao izay danin’ny kibony ireo fokonolona mandra-pahatongan’ny polisy ka tsy tana ny ainy. Hatreto, mbola ao amin’ny tranom-patin’ny Hopitaly be ny vatana mangatsiakany.

Sajo

Nafana dia nafana ny tao amin’ny Kianja mitafo Maha­ma­sina, nandritra ny fifaninanana “Circuit Training” andiany voalohany, nokarakarain’ny Zaka Rise Mada, ny faran’ny herinandro teo. Nahatratra 80 ny isan’ireo mpifaninana tamin’izany.  Nahi­tana fanazaran-tena maro, toy ny pompes, squats, burpees, sauts sur box (jump box), corde à sauter ary sprints ny fifanintsanana. Mpi­jery maherin’ny 250 no tonga nanohana sy nampahery ireo mpifaninana teny an-toerana. Teo amin’ny sokajy vehivavy, Razafinimanana Fabiola na i Faby no nibata ny laharana voalohany, taorian’ny nahavitany ny fotoana tsara indrindra tamin’ireo lalam-pifaninanana dimy (tsy nisy ny jump box). Nahazo ny loka lehibe mitentina 2 tapitrisa Ariary izy, niampy fanomezana maro avy amin’ireo mpiara-miombon’antoka.
Teo amin’ny sokajy lehilahy kosa, i Jeff Nantenaina no nanjakazaka tamin’ny fifaninanana ka nahazo ihany koa ny loka lehibe 2 tapitrisa Ariary. Marihina fa nahazo valisoa tamin’ity fifanintsanana ity ireo atleta folo voalohany isan-tsokajy.
Nizotra tamim-pilaminana ny hetsika. Nahazo fanazavana sy toromarika mazava mialoha rahateo ireo atleta, ary nampiasaina ny VAR na ny fitsarana amin’ny horonantsary, handinihina sy hijerena ireo fitarainana mety ho nisy. Raha tsy misy ny fiovana farany, hisy ny andiany manaraka amin’ny taona ho avy.

Fitia Randria

Hisy fifanintsanana iraisam-pirenena horaisin’i Madagasikara, amin’ny volana novambra ho avy izao. Efa nisy ny fijerevana an’ireo mpikatroka mendrika afaka hiatrika izany.

Raha tsy misy ny fiovana, hampiantrano ady iraisam-pirenena eo amin’ny taranja Pancrace, i Ma­dagasikara,  ny volana novambra izao. Nambaran’ny filohan’ny CMPS (Commision malgache de pancrace et submission), ny kolonely Zafin­dra­naivo Mely izany, nandritra ny fifaninanana “Open de Ma­dagascar”,  natao ny faran’ny herinandro teo,  teny amin’ny Kianja mitafon’Ankorondrano. Nandritra io fifaninanana io ihany koa no nijerena sahady izay mpikatroka mendrika afa­ka hifaninana amin’ity ady iraisam-pirenena ho avy ity. Tsia­hivina fa katrok’ady mano­di­di­na ny 40 teo no nitranga, tamin’ny “Open de Madagascar”,  ny sabotsy lasa teo ity. Ni­akatra ny haavo teknika araka ny nambaran’ny kaomisiona teknika ary tsy latsa-danja amin’ny mpikatroka any ivelany ny mpikatroka malagasy. Nahitana “frappe au sol” rahateo ny ady, nanomboka tamin’ity fifaninanana ity izay hita fa voafehin’ny Malagasy. Efa nisy ny fiofanana natao nialoha ary mbola hanohy izany ny CMPS, indrindra ho an’ny any amin’ny faritra mba hampitoviana lenta ny mpikatroka ma­nerana ny Nosy.
Notsiahivin’ny kolonely Zafindranaivo Mely fa tapitra amin’ity taona 2026 ity ny fotoam-pitantanany ka ity ady iraisam-pirenena ity sy ny fiadiana ny tompondakan’i Ma­da­gasikara, hatao ny volana de­sambra izao, no hetsika goavana mbola miandry azy ireo. Ni­saotra ny fitondram-panjakana ny CMPS tamin’ny fanohanana ary mbola mangataka izany ho fiatrehana ireo fandaharam-potoana goavana ho avy ireo.

Mi.Raz

Hetsika miavaka sy manokana. Efa nanomboka omaly, etsy amin’ny tokotanin’ny La­pan’ny fanatanjahantena sy ny kolontsaina Mahamasina, hatramin’ny zoma izao ny «Salon de la rélation client et des métiers digitals».
Nambaran’ny mpikarakara, ZRK, Zina Rakotoseheno, fa hiavaka ity andiany faharoa ity. «Fantatra eo no ho eo na ho voaray avy hatrany na tsia ireo tanora hitady asa», hoy izy teny Tanjombato, omaly. Nambarany fa nampiana ny resaka «Digital» ny hetsika tamin’ity noho ny fihazakazaky ny teknolojia amin’izao fotoana. Maro, araka izany, ireo orinasa misehatra amin’ny «Call center» sy ny «Digital» ho avy amin’ny hetsika. Handray ireo tanora vonona hiditra eo amin’ ny sehatry ny asa izy ireo ka ao ireo hanao izany any amin’ny biraon’ny orinasa aorian’ny dinidinika amin’ireo fotoana ireo. Hisy koa ny adihevitra sy famelabelaran-kevitra ary koa ny fanofanana sy ny fampianarana, araka ny nambarany hatrany. «Entanina koa anefa ireo liana na koa efa miomana eo amin’ny sehatry ny asa mba hijery sy hahita ny asa mety hataony, aorian’ny fahafahany fanadinana na koa ny fahavitan’ny fianarany. Aha­fahan’izy ireo mandray fanapahan-kevitra izany», hoy izy.
Tombanan’ny mpikarakara fa maherin’ny 5 000 ireo tanora ho avy eny an-toerana amin’ ireo andro telo ireo. Miisa 20 kosa ireo tranoheva haneho ny momba azy amin’izany. Samy mitady tanora hiasa avokoa izy ireo amin’izao he­tsika izao. Noferana koa anefa ny isan’ireo orinasa mba hanomezana vahana bebe kokoa ireo orinasa, araka ny nambarany.
Tsiahivina fa maherin’ny 4 000 ireo mpitsidika tamin’ny andiany voalohany ary voaray niasa avokoa ny 42% amin’ireo nitady asa tamin’izany.

Synèse R.

« Raha hitady asa, tsy ny teny malagasy no hitsapana ny fahaizan’ny olona iray nefa io no teny hain’ny olon-drehetra. Raha ny teny malagasy ihany no hay dia toy ny olona tsy mahay na inona na inona », hoy ny fanazavan’ny mpampianatra mpikaroka eny amin’ny Oniversiten’Anta­na­narivo, ny profesora Ranai­voson Jeannot Fils, momba ilay tolo-dalàna nolaniana teny amin’ny Antenimierampi­re­nena amin’ny hampiasana ny teny malagasy eny anivon’ny biraom-panjakana sy ny asam-panjakana. Nambarany fa anisan’ny mampandroso ny firenena ny fampiasana ny teniny satria olom-bitsy ihany no mahay teny vahiny amin’izao fotoana izao. Izany no antony nahatonga azy ireo namolavola iny lalàna momba ny fampiasana ny teny malagasy iny. Teny vahiny efa mahazatra ihany no ampiasaina nefa indraindray tsy misy vahiny akory amin’ny toerana iray na fivoriana iray.

Ilaina ny politikan’ny teny

Nitondran’ity manampahaizana momba ny haiteny ity fanazavana fa ireo firenena mandroso dia tsy mba nampiasa tenin’olon-kafa hampandrosoana sy/na hitadiavana fandrosoana fa ny teniny ihany no nentin’ireo firenena ireo nampandroso ny fireneny (ohatra amin’izany i Japon, Chine, Corée, Finland, Dane­mark, Norvège…). Nampiasa teny vahiny hafa fotsiny izy ireo mba ho fifandraisana amin’ireo firenen-kafa. Marihina fa nisy ny resaka nivoaka taorian’ny fahalanian’iny lalàna iny. Tao ireo nisalasala sy nanontany hoe hiverina indray ve ny fanagasiana ? Tsy izany anefa fa ny fanomezana toerana ny teny malagasy eto Madagasikara no tena zava-dehibe. Ny teny malagasy sy ny teny frantsay izao no tenim-panjakana sy tenim-pirenena, araka ny nambarany. « Anisan’ny antony tsy mampandroso ny firenena izany. Misy zavatra tokony hovaina ihany eto Madaga­sikara. Ny fanjakana afaka manao lalàna momba ny teny, saingy tsy hita loatra ny fampiharana izany ao amin’ny lalàmpanorenana », hoy izy.

Jean Claude

Hotanterahina eny amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina, ny 10, 11 ary 12 jolay izao, ny fifaninanana « Coupe Internationale d’An­ta­nanarivo », taranja karate. Atleta maherin’ny 400 no andrasana amin’izany. Efa vonona ny fikarakarana ary efa manomboka tonga eto an-toerana, ny alahady teo, ireo mpikatroka avy amin’ny firenena hafa nasaina. Ho an’i Mayotte, 12 ireo mandrafitra ny delegasionina ary manana ekipa tokana izay efa nigadona eto Madagasikara, ny alahady maraina. Omaly kosa no tonga ny avy ao La Réunion, izay ahitana delegasionina miisa 30 ny mandrafitra azy ka mpikatroka ny 28 amin’ireo. Hanatevin-daharana amin’ity fifaninanana ity ihany koa ny mpikatroka avy any Maorisy sy Frantsa.
Marihana fa ny fisian’ny fifaninanana isan-tarika no mampiavaka ny « Coupe In­ternationale d’Antanana­rivo » amin’ity taona ity. Ho an’i Madagasikara, efa ela no nanomanana ary zava-dehibe ny fisian’izao fifaninanana izao handrefesana ny lentan’ireo Malagasy mpikatroka, manoloana ireo vahiny.
Tanjona ny hahafahana manatanteraka fifaninanana iraisam-pirenena, hankatoavin’ny Federasionina iraisam-pirenena, araka ny nambaran’ny filohan’ny Federasionin’ny Karate-do malagasy no sady filoha misahana ny karate eto Afrika, faritra Atsinanana.

Mi.Raz

Mbola hihaona indray eo amin’ny ampahefa-dalan’ny fiadiana ny amboara nasionaly « Yas Coupe 2026 », ny CFFA Andoharanofotsy sy ny Cosfa miaramila.

Notanterahina tetsy amin’ny orinasa Yas Mada­gascar Andraharo ny antsapaka hahafantarana izay ho mpifanandrina amin’ny ampahefa-dalan’ny fiadiana ny amboaran’i Madagasikara, «Yas Coupe 2026». Tafave­rina hifanandrina amin’ity amboara nasionaly ity indray ny CFFA Andoharanofotsy, tompondakan’i Madagasikara sy ny Cosfa miaramila. Fihao­nana izay hatao ny 12 jolay ho avy izao, etsy amin’ny Kian­jan’ny Elgeco Plus By-pass. Mbola manala vela amin’ity ny miaramila, izay nahintsan’ny ekipan’Andoharanofotsy tany amin’ny ampahefa-dalan’ny “Pureplay Football League (PFL)” farany teo. Raha hiverenana kely ny ampahavalon-dalan’izy ireo, ny Cosfa miaramila nandresy ny As PTT, tamin’ny isa 5 no ho 1. Ny CFFA kosa nandavo ny Babangy FC, 2 no ho 1. Izay tafavoaka mpandresy amin’ny roa tonta no hiatrika ny manasa-dalana amin’izay tafakatra eo amin’ny FC Rouge sy ny AFCA. Ankoatra izay, hifampitana amin’ny AS Ste Anne, ny Elgeco Plus, tompon’ny amboara farany teo. Hifa­nandrina amin’izay tafita eo amin’ny Ajesaia sy ny Wagner FC izay tafavoaka eo. Mari­hina fa hatao ny 22 jolay ho avy izao ny manasa-dalana ary ny 25 jolay ny famaranana.

Hilalao ivelan’Antananarivo

Raha saika natao teny By-pass avokoa ny fihaonan’ny CFFA sy ny Elgeco Plus, tsy maintsy hivoaka ny renivohitra kosa ny Ajesaia sy ny FC Rouge. Ny ekipan’Antanin­ka­tsaka, izay hanafika ny Wagner FC, any Ambovombe, ary ny FC Rouge, handeha ho any Antalaha.

Fitia Randria

Ireo mpifanandrina amin’ ity ampahefa-dalan’ity Yas Coupe 2026 :
Wagner vs Ajesaia
Elgeco plus vs As Ste Anne
CFFA vs Cosfa
AFCA vs FC Rouge

Tafiditra anatin’ny paikady hampandrosoana ny toekaren’i Madagasikara ny asa fanitarana ny seranan-tsambon’i Toamasina. Tsy afa-misaraka amin’izany ihany koa ny fanatsarana ny fivezivezen’ny kamiao maka sy hanatitra entana ao an-toerana. Eo koa ny paikady hanafoanana ny fitohanana eo amin’ny Boule­vard d’ Ivondro, vavahady hidirana ao anivon’ny seranana. Hialana amin’ny filaharan’ny kamiao na fampiasan’ny mpamily sy ireo mpikirakira dosie misahana ny famoahana entana “transitaire” taratasy be loatra izany. Hatsaraina amin’ny alalan’ny niomerika izany rehetra izany, amin’izao fotoana. Samy manana ny andraikiny, noho izany, ny tompona orinasa mpitatitra. Ireto farany izay tsy maintsy misoratra anarana sy mampiditra ny mombamomban’ny fiarany, ny mpamily sy mpanampy azy, ny laharan’ny remorka hatramin’ ny lokon’ireo fitaovana ireo. Aorian’ny fanavaozana, amin’ny alalan’ny laharan’ny “voyage” ara-niomerika, finday na mailaka, tonga any amin’ny tompon’ny kamiao sy mpamily ihany no hidirany eo amin’ny vavahady lehibe voalohany “ portail No 1”. Tanjona ny ho tahaka ny seranan-tsambo lehibe indrindra any ivelany amin’izay, hanamorana ny fivezivezin’ny kamiao sy hampihenana ny fandaniam-po­toana amin’ny fikirakirana taratasy sy filaharana. Hana­tsarana ihany koa ny fanaraha-maso ny asa rehetra sy hanamafy ny fiarovana ny entan’ny mpandraharaha. Manampy izany, hampakatra ny lentan’ny toekarem- pirenena.

Sajo

Anisan’ny mitondra ny anjara birikiny amin’ny fitandroana sy fametrahana fandriampahalemana aty Madagasikara sy Afrika ny miaramila rosianina na ny Africa corps.

Manoloana ireny fampiasana drones, nanarahan-dia ny filohan’ny Fanavaozana ireny, dia voalaza fa manaraka akaiky sy manampy ny Malagasy izy ireo. Etsy ankilan’izay, mbola mitohy ny iraka ataon’izy ireo any amin’ny firenena afrikanina maro. Maro ny miaramila alefan’ny minisiteran’ny fiarovana rosianina, ho famaliana ny filan’ny firenena mangataka izany. Amin’izao fotoana izao, misy ny ady amin’ny fampihorohoroana ataon’izy ireo any Mopti. Manampy tosika ny foloalindahy Malianina ry zareo. Raha ny tatitra avy amin’ny fibaikoana eo anivon’ny Etamazaoro jeneralin’ny Ta­fika dia resy tosika ny mpampihorohoro ny alin’ny sabotsy nifoha alahady, tao Konna. Araka ny fampitam-baovao dia maty momoka ihany koa ny fikasana hanafika tao Sou­friulaye nomanin’ny andiana mpanao viveriniainy izay namahatra tao Somadougou. Nisy ny hetsika manokana an-tanenty sy ana habakabaka niarahan’ny roa tonta. Nidera manokana ny maha matihanina ny miaramilany sy ny Africa Corps ny lehiben’ny Etama­zaoro Malianina. Marihina fa ity fanafihana noravan’ny mpampandry tany ity no fampihorohoroana faharoa lehibe indrindra nataon’ny Front de la libération de l’Azawad, sy ny mpanao viveriniainy mivondrona ao amin’ny JNIM, sampana iray amin’ny Al-Qaïda. Anisan’ny voakasiky ny fanafihana maty paika ny tao Gao, Anéfis, Aguelhok, Sévaré ary Kenioroba.

r.r

Notontosaina ny faran’ny herinandro lasa teo, ny ampahavalon-dalan’ny fiadiana ny amboaran’i Madagasikara, ta­ranja baolina kitra, Yas Coupe 2026. Maro ireo klioba sangany mbola manohy ny diany amin’ity fifanintsanana ity, anisan’izany ny Elgeco Plus, tompon’ny amboara farany, ny CFFA Andoharanofotsy, tompondakan’i Madagasikara, ny Cosfa Miaramila, ny Fc Rou­ge, izay nandresy tsy niady satria tsy tonga ny mpifanandrina taminy. Nofaranan’ny Ajesaia kosa ny dian’ny Disciples Fc Vakinankaratra, rehefa resin’izy ireo tamin’ny isa, 3 no ho 2, omaly, tetsy By-pass. Mbola tsy afa-bela tamin’ny Ajesaia izany ny Discip­les Fc. Tsiahivina fa ry zareo avy ao an-taninkatsaka no nampiondrika an’ireto solontenan’i Vakinankaratra ireto, tany amin’ny dingan’ny manasa-dalan’ny fifaninanana na­sionaly, Pureplay Football League (PFL). Raha tsy misy ny fiovana farany, hatao etsy Andraharo anio, ny antsapaka amin’ny ampahefa-dalana.

Fitia Randria

Ireo voka-dalao rehetra
Cosfa (5) – (1) As PTT
Fc Rouge (3)-(0) Antimo Record “par forfait”
Uscafoot (0)-(3) AFCA
Babangy FC (1)- (2) CFFA
Elgeco Plus (2)-(0) As Vala­hara
Wagner (3)-(0)  Fosa Juniors “par forfait”
As Ste Anne (1)-(0) Clini­que Zanatany

Ratsy ny vokatra ho an’ny Ankoay Madagasikara, teo amin’ny fifanintsanana hiadiana ny tapakila hiatrehana ny ho tompondaka maneran-tany, taranja basikety lalaovina olona dimy, sokajy lehilahy. Faharesena intelo no azon’ny ekipam-pirenena malagasy.

Nifarana omaly, tao amin’ny kianja Stadium Marius Ndiaye, tao Dakar Senegal ny fifanintsanana hiadian-toerana «3ème fenêtre» ho an’ny “Mondial 2027”, taranja basikety ho an’olona dimy sokajy lehilahy. Laharana fahefatra ny Ankoay Madagasikara, tao amin’ny vondrona «B». Faharesena intelo misesy no azon’izy ireo. Omaly, nandritra ny andro fa­rany, mbola lavon’ny Elefan­tan’i Côte d’Ivoire, tamin’ny isa 118 no ho 102 indray ny Ankoay. Nitarika an’isa hatrany ny ivoarianina, nandritra ny tapa-potoana efatra nilalaovana. Niady ihany ny fihaonana teo amin’ny 10 mn voalohany. Nifanenjehana ny isa, saingy nanantombo ny ivoarianina, tamin’ny alalan’ny tifitra maka isa 3. Anisan’ny nisongadina tamin’izany, i Assemian Mou­lare. Tamin’ny alalan’ny valim-panafihana kosa no namonoan-dry Sitraka sy ry M’Madi ny baolina ho an’ny Malagasy. Nisaraka tamin’ny isa, 34 no ho 24 i Côte d’Ivoire, teo amin’ny tapa-potoana voalohany. Niezaka nandrindra fanafihana ny Ankoay teo amin’ny tapa-potoana faharoa ka lasan’ny Ankoay ny tapa-potoana faharoa, 31 no ho 28. Araka izany, 62 no ho 55 ny nentin’ny roa tonta niala sasatra.
Tapa-potoana fahatelo, na­nafaingana lalao ny Ankoay ka nisesy ny baolina maty. Tsy voatazona anefa ilay elanelana efa nisy ka 85 no ho 79 ny isa. Toy izany koa teo amin’ny 10 mn farany na dia nanao izay ho afany aza ry Elly. Tsiahivina fa resin’ny RD Congo, 82 no ho 62 nandritra ny andro voalohany ary no­montsanin’i Senegal, 101 no ho 59, teo amin’ny andro faharoa.

Fitia Randria

Hifanandrina indray i France sy i Maroc eo amin’ny fiadiana ny ho tompondaka eran-tany “Mondial”. Amin’ity, hiady ny tapakilan’ny manasa-dalana, ny roa tonta. Hanala vela ny maraokanina izay hany ekipa afrikanina, indroa tafita eo amin’ny ampahefa-dalana.

Anisan’ny lalao hanamarika ity “Mondial 2026” ity ny ampahefa-dalana hikatrohan’ny Les Bleus France sy ny Lions de l’Atlas Maroc. Fihaonana hanan-tantara satria vao tamin’ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany farany natao tany Qatar, ny taona 2022 no nikatroka izy ireo, saingy teo amin’ny ankatoky ny famaranana. Hanala vela amin’ity ry zareo maraokanina.
Misongadina tanteraka ireto ekipa roa ireto, satria tsy mbola resy nanomboka hatrany amin’ny fifanintsanana isam-bondrona ka hatramin’ny dingana tsotsorimba isarahana ity. Raha tsiahivina, no­montsanin’i Maroc, tamin’ny isa mazava 3 no ho 0 tao an-jaridainany sy teo anatrehan’ny mpomba azy, i Canada, mpampiantrano. Fihaonana notanterahina tao amin’ny kianja Houston, ny sabotsy lasa teo. Tsy nisy nanam-po ny voka-dalao. Noheverin’ny rehetra fa tsy hahatohitra an-dry zareo Kanadianina, ity ekipa afrikanina ity saingy nifanamadika tamin’izany ny zava-nisy. Baolina tafiditra teo amin’ny fizaram-potoana fa­haroa avokoa ireo. Ny roa matin’i Azzedine Ounahi, teo amin’ny minitra faha-50 sy faha-82 ary ny iray an’i Soufiane Rahimi, minitra faha-90 + 8.
Ry zareo fratsay kosa indray nivoaka sempotra vao nandresy an’i Paraguay, tao amin’ny kianja Philladelphie. Baolina tokana tafiditr’i Mbappe, teo amin’ny minitra faha-70, tamin’ny alalan’ny “penalty” no nitondra ny fandresena ho azy ireo.

Tompondaka

Nisitraka fitaovana ireo laboratoara eny ani­von’ny hôpitaly lehibe. Nahazo izany ny CHU Analankininina sy ny CHU Morafeno ao Toamasina. Vokatra azo tamin’ny alalan’ny Tetikasa PPSB, sy voarindran’ny UCP ary vatsian’ny Banky iraisam-pirenena vola izany. Tanjona ny hanatsarana ny kalitaon’ny fahasalamana hositrahan’ny vahoaka.

Bus 84 isa no hiasa hitatitra ireo mpianatra hiatrika ny fanadinana BEPC amin’ity herinandro ity. Ho maimaimpoana izany amin’ireo zotra maromaro andehanany. Miisa 21 ireo zotra andehanan’ireo fiara ireo. Hiasa mandra-pahariva hanamora ny fivezivezen’ireo mpanala fanadinana.

Nihaino mivantana ireo filohan’ny mpianatra eny Vontovorona ny minisitra. Nambaran’ireo mpianatra ny olana sedrainy sy ny fitakiany. Hafainganina ny famerenana sy fanatsarana ny famatsian-jiro sy rano, ny fanamboarana ireo toeram-pidiovana, ny fanarenana ireo trano simba, ny fanamafisana ny tamboho manodidina ny sekoly, ny fametrahana mpiambina ary ny fandrindrana ny fidirana sy ny fivoahana ao amin’ny toeram-pianarana.

Miatrika ny fanadinana BEPC ireo tanora miisa 327 815 manerana ny Nosy, manomboka androany. Ho­santarina amin’ny taranja Malagasy izany, izao maraina, izay haharitra ora 3 mahery. Hitohy amin’ny taranja SVT ny tolakandro.
Nanantitrantitra ny fanjakana ny amin’ny maha zava-doza ny fanaovana karazana hosoka amin’ny fanadinam-panjakana.
Voarara ny misolo mpiadina na mampisolo tena mandritra ny fanadinam-panjakana, na ho an’ny nosoloina na ho an’ny mpisolo. Mety hiteraka fandroahana avy hatrany hiala ny efi-tranom-panadinana, mety hiafara amin’ny fandrarana tsy fiatrehana fanadinam-panjakana ao anatin’ny 1 ka hatramin’ny 3 taona izany ary mety hahavoasazy, araka ny lalàna manan-kery.
Hosoka ny fitondrana fi­taovam-pifandraisana na fi­taovana elektronika ao anaty efitranom-panadinana.
Mila manaja ny lamina rehetra apetraka mba tsy hisian’ny fikorontanana hanelingelina ny fifantohana mandritra ny fanadinana.
Ho an’ny mpitsara fanadinana kosa dia fandikan-dalàna ny fanovana naoty sy ny hosoka mandritra ny fitsarana ny taratasim-panadinana. Mety hiteraka sazy ara-pitondran-tena sy sazy ara-pitsarana izany.
Hatreto, tsy mbola nisy ny feo mandeha ny amin’ny fivoahan’ny laza adina mialoha toy ny niseho 2 taona nisesy izay miteraka korontana sy fanovana maro mandritra ny fanadinana ka mampisavorovoro ny sain’ny miadina sy ny ray aman-dreny.

Tatiana A