Hafa noho ireo efa hita hatramin’izay. Fiantsana to­nonkalo karakarain’ny Fari­bolana Sandratra ao amin’ny Cercle Germano-Malagasy (CGM-GZ) Analakely, ny tolakandron’ny 19 septambra izao, manomboka amin’ny 3 ora. « Sarimiantsa », hiano­hana antsa tononkalo 35 miaraka amin’i Mina Ilarion, Nofy, Christophe Rabearimanana, Anjara Tsy Ahy ary i Haintso Nirina.
« Anisan’ny hampiavaka ny Sarimiantsa ny fomba fampahafantarana anay miantsa amin’io fotoana io. Hampaha­fantarina amin’ny fomba miavaka fa mpilalao sarimihetsika izahay no miantsa tononkalo », hoy i Nofy. Ankoatra izay, mbola mpilalao sarimihetsika ihany koa no hihira amin’io fotoana io, raha ny fanazavany hatrany. Nohamafisiny ihany koa fa malalaka ny lohahevitra hoentin’ireo mpiantsehatra mandritra ny antsa tononkalo « Sarimiantsa ».
Marihina fa efa nilona na­haritra tao anatin’ny filalaovana sarimihetsika izy 5 mirahalahy ireto. « Na izany aza, aza hadinoina fa nanoratra tsy tapaka ihany koa izahay, ka izao hiantsa ny sanganasan’ ireo mpiraifaribolana izao », hoy hatrany i Nofy.

HaRy Razafindrakoto

Mitohy ny fankalazana ny 30 taona an-tsehatra. Rariny loatra raha handalo indray ao Antsahamanitra i Samoëla, hanohy ny tantara.

«Tsy tontan’ny ela ». Mahalaza be izay lohateny nosafi­diana izay. Ho an’ilay fampisehoana hotontosain’i Sa­moëla etsy Antsahamanitra, ny alahady 30 aogositra izao io, manomboka amin’ny 3 ora. « Impito ny tao Antsahama­nitra. Fanimbalony ity. Toe­rana mirakitra tantara ho an’i Samoëla sy ny mpankafy azy ao, ka tianay manokana », hoy ity mpanakanto ity, raha nanazava tamin’ny mpanao gazety .
Samoëla ranoiray, anatin’ ny 4 ora sy sasany, izany hoe, hira 50 eo ho eo. Misy 8 na 10 amin’ireo no hira tsy fanao an-tsehatra ka hozaraina indray amin’ny rindra vaovao. Izay Ilay « Tsy tontan’ny ela », satria efa nipetraka tsara hatrany amin’ny namoronana azy. « Fangatahan’ny mpankafy dia hatao izay. Tsy misy Zara Revy  koa Antananarivo amin’ity, fa io ihany ny seho goavana ankalamanjana », hoy hatrany i Samoëla.
« Adidinay ny kalitaon’ny seho amin’io. Izahay tia fety, izaho, mahafinaritra ahy ny manome fifaliana ho an’ny hafa. Fanamby lehibe ity », hoy kosa ny toky nomen’ny tomponandraikitra voalohan’ ny Zouk Pro, izay mpikara­kara.

Zo ny Aina

Nihena 2,24% ny taham-pahafahana nasionaly tamin’ ny fanadinana bakalorea, izay 48,49% raha ampitahaina
tamin’ny voka-panadinana tamin’ny taona 2025 izay naha­tratra 50,73 %. Anisan’ny anton’izany fidinana izany ny fanaraha-maso hentitra hampiakarana ny kalitao sy ny lanjan’ny diplaoma mivoaka, raha ny fanazavana.
Manoloana ny fihanaky ny aretina Ebola any amin’ ny firenena atsy amin’ny kaontinanta Afrika, manana adidy lehibe amin’ny fiarovana ny fahasalaman’ny vahoaka mala­gasy ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka. Noho izany, ampiharina avy hatrany ireo fepetra voalaza ao anatin’ny
« Note verbale » navoaka taorian’ny filankevitry ny minisitra izay manambara fa ireo olona avy any amin’ny faritra voaka­siky ny valanaretina, indrindra ny R.D. Congo dia tsy maintsy manao fitokana-monina mandritra ny 21 andro eto Mada­ga­sikara. Ankoatra izany, natsahatra ihany koa ny fanatanterahana iaraka (mission) any RDC ho an’ireo mpiasan’ny fahasalamana ho fepetra fisorohana ny fiparitahan’ny aretina.
Mpianatra 12 mianadahy, taona faha-5, ao amin’ny UFR Clermont-Ferrand-France, miaraka amin’ny mpampianatra roa ary manam-pahaizana manokana momba ny prothèse roa no tonga manao iraka fitsaboana nify ao amin’ny Faritra Analanjirofo. Ao Sainte-Marie izy ireo, ny 27 – 31 aogositra ary any Soanierana Ivongo, ny 1- 7 septambra. Tanjona ny hahazoan’ny mponina fitsaboana nify sy ativava, indrindra ireo mila fitsaboana sy fikarakarana manokana.

Hanatanteraka “Forum national pour la promotion de l’intégrité” ny Kaomity mitandro ny Fahitsiana (CSI), ny 1 sy 2 oktobra ho avy izao, eny amin’ny oniversi­ten’Antanana­rivo. Tohanan’ny Organisation internationale de la Fran­cophonie (OIF) sy ny Con­fédération Suisse ny hetsika. Misokatra ho an’ny tanora malagasy rehetra 18 taona ka hatramin’ny 35 taona monina eto Madagasikara izy ity. Hisy ny fifampiresahana sy adihe­vitra, fifanakalozana ary ny Village de l’intégrité mandritra izany. Eo koa ny fifaninanana nasionaly roa misokatra ho an’ny tanora. Ny fifaninanana famoronana sary famantarana (logo) ny Système anti-corruption (Sac) sy ny famokarana horonantsary fohy momba ny anjara andraikitry ny tanora amin’ny fampiroboroboana ny fahitsiana. Tsara ho fantatra fa hatramin’ny 1 septambra ho avy izao ny fe-potoana farany handefasana ny fangatahana handray anjara amin’ny zaikabe sy ireo fifaninanana roa voalaza ireo.
Ho an’ireo tanora voafan­tina avy any amin’ny faritra, hisy ny fandraisana an-tanana ny saran’ny fahatongavana eto Antananarivo, hahafahan’ izy ireo mandray anjara amin’ ny hetsika.
Raha hisoratra anarana, afaka mitsidika ny rohy https://shorturl.re/forumdesjeunes. Misy koa ny pejy fesiboky hanarahana ny andinidininy rehetra : https://www. facebook.com/csimada.

Vonjy

Himasoana ny fampitiavana ny vakiboky ho an’ireo zaza any Nosy Be. Nampiana ireo boky fianarana sy fialana voly ao amin’ny EPP Madirokely, izay miandraikitra ny fanabeazana ankizy maro.

Tsy vao voalohany. Mito­hy hatrany ny fanohanana ny ankizy mpianatra ataon’ny fikambanana Grai­nes d’avenir de Nosy Be, amin’ny alalan’ny filohany, Amida Sanna. Nanome boky an-jatony ho an’ny trano famakiam-boky ao amin’ny EPP Madiro­kely, anisan’ireo be mpianatra indrindra, ao Nosy Be, izy ireo . “Hanampy ireo mpianatra amin’ny fahazotoana mamaky boky aloha ireo. Loharanom-pahalalana ka tena ilaina, ain’ny fototra izany, mba ha­nana safidy maro ireo mpianatra amin’ity fidirana ity”, hoy ny fanazavana nomen’ny talen’ny sekoly, Rochel Randriafidy.
“Tokony hanam-bintana mitovy amin’ireo mpianatra any amin’ny sekoly hafa ireo mpianatra ao amin’ny EPP. Izay no antony nanampiako azy ireo efa an-taonany maro izao”, hoy ny nambaran’i Amida Sanna. Efa niantoka ny fitaovam-pianaran’ireo mpianatra ireo izy sy ny fikambanana tarihiny tany amin’ny fa­nombohan’ny taom-pianarana. Nampisakafo ireo mpianatra nanala CEPE ihany koa. “Efa nanomboka tamin’ny nanomezanay ampahan-tany nanorenana ny EPP tamin’ny 2003 ny fanampiana ary mbola hotohizanay miaraka amin’ireo mpanohana izany”, hoy hatrany ity mpandraharaha ao Nosy Be ity.
Ireo ankizy avy amina fianakaviana sahirana, avy ao Dar –Es –Salam, Madirokely, Ambatoloaka, Ampasindava, sns, no tena tohanan’ny fi­kambanana Graines d’avenir de Nosy Be. Reny mpiahy ny fikambanana miahy ireo reny sy zaza manana fahasembana any an-toerana koa i Ami­da, ankoatra ny maha filohan’ny Comité d’organisation du festival de Nosy Be na ny Cofestin izay mpikarakara ny “Fsestival Donia”, izay tena hahalalan’ny maro azy.

Zo ny Aina

Nijery mivantana ny zava-misy sy ny fiantraikan’ny fandalovan’ny rivodoza Fytia teo amin’ireo fotodrafitrasa sy sekoly voakasika tao amin’ny Cisco Mitsinjo, ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena, Raja­ona­rison Sendra Nirina, ny faran’ny herinandro teo. Teny amin’ny EPP Antongomena Bevary, Ambodimanga,CEG namakia ary EPP mitsinjo no nolalovany. Nanolotra fanitso 50 isa ho an’ny sekoly tsirairay avy ny tenany, ho fandraisana anjara amin’ny fanarenana sy famerenana amin’ny laoniny ny fampianarana.
Nisitraka fitaovana ara-panatanjahantena ihany koa ireo mpianatra eo anivon’ity Cisco ity.
“Vonona hatrany ny minisitera hijery akaiky ny lafiny maha olona sy ny fiahiana ireo mpiasan’ny fanabeazana”, hoy ny minisitra. Nampaha­tsia­hiviny fa tsy azo leferina ny kolikoly, indrindra amin’ny fidirana ho mpiasam-panjakana, ka misy sazy henjana miandry izay rehetra voamarina fa mandika lalàna.
Mitohy ny fitsidihana ataon’ny minisitra eny anivon’ireo sekoly ao amin’ny Faritra Boeny sy Betsiboka. Nandalo tao amin’ny EPP Andrano­bevava, EPP, CEG, Lycée Antanimbary, EPP Marotao­lana, CEG, Lycée Antsiafa­bositra ary EPP Ankazobe izy. Notsindriny manokana fa tsy azo ekena ny tsy fandraisana andraikitra, indrindra amin’izao fiatrehana ny taom-pianarana vaovao izao. « Zava-dehibe ny fitantanana sy fampiasana araka ny tokony ho izy ny tetibola natokana ho an’ny sekoly, hahazoana antoka fa mipaka amin’ny fanatsarana ny tontolo fianaran’ny ankizy sy ny kalitaon’ny fanabeazana izany », hoy izy.

Vonjy

Ankizy manana fahasembanana eo amin’ny rantsam-ba­tana ambany no raisin’ny ONG Fami an-tanana sy tsaboina maimaimpoana, hatramin’ny fandidiana, raha ilaina, ao amin’ny CRMM Antsirabe. Hatramin’ny taona 1996, ankizy manodidina ny 400 no efa nahazo fitsaboana ka maro no efa sitrana tanteraka. Ho fanohanana azy, nanolotra tohana ara-tsakafo, kojakoja ilaina andavanandro ary fitaovana ho an’ny olona manana fahasembanana ny minisiteran’ny Mponina sy ny firaisankina.
Nanamafy ny fiaraha-miasa ny minisitra mpiahy, Rakotoniaina Voahanginirina, amin’ny fanatanterahana ireo tetikasa hanohanana ny ivontoerana sy hanatsarana ny fandraisana an-tanana ireo ankizy manana fahasembanana.
Tafiditra ao anatin’ny fanatanterahana ny vina napetraky ny filohan’ny Fanavaozana izao hetsika izao. Ho fampandrosoana mifototra amin’ny maha olona sy ny tsy fanavakavahana.
Ankoatra izay, tonga nitsapa alahelo sy nampahery ny fianakaviana ny minisitry ny Mponina sy ny ekipany raha vao nahare ny vaovao mampalahelo momba ny fahafatesan’izy mirahavavy teto Antananarivo. Miandry amim-pitoniana ny fanazavana ofisialy sy ny valin’ny fanadihadiana ataon’ireo tomponandraikitra ny rehetra.

Vonjy

Ireo mpandraharaha no misantatra ny fanomanana ny fidirana amin’ny taom-pianarana vaovao, ho an’ny fampianarana ambaratonga voalohany sy faharoa fototra, omaly.

Nanomboka nandray ny asany, omaly, ny mpandraharaha eny amin’ny sekolim-panjakana hikarakara ny fidirana amin’ny taom-pianarana 2026-2027. Miroso amin’ny fanomanana ny tomponandraikitra amin’izany ka tafiditra ao ny fandraisana ireo hisoratra anarana. Ho an’ny EPP iray eny amin’ny Cisco Avaradrano, raha vao vita ny fandraisana ny fanadinana BEPC dia efa nivory nanapaka ny sorabola latsakemboka haloan’ny ray aman-dreny ny rehetra, miaraka amin’ny Feffi. “45 000 Ar isaky ny ray aman-dreny no aloa eny amin’ny Smmec. Ho an’ireo 250 mpianatra efa naka ny carnet tany amin’ny EPP, ny 210 no nahatontosa ny fanefana ny vola. Samy manana ny fandaminany ny ray aman-dreny fa tokony ho vita mialoha ny 7 septambra ho avy izao kosa izany”, hoy ny talen-tsekoly.
Fepetra vaovao noraisiny ny fandrotsahana ny lelavola eny amin’ny rafitra manokana manomboka izao.
Ho an’ny EPP iray ato amin’ny Cisco Antananarivo Renivohitra kosa, 64 000 Ar ny sorabola tapaka fa haloan’ny ray aman-dreny na firy na firy ny zanany mianatra ao amin’ilay sekoly. Misy ihany ny fifanarahana azo atao raha misy ny fahasahiranana ka mandoa araka ny fahafahany ireo ray aman-dreny. Misy manararaotra tsy manefa mihitsy ny sorabola hatramin’ny fiarafan’ny taom-pianarana ny sasany. Mametraka olana ho an’ny mpitantana ny sekoly izany. Hojerena manokana izay tranga izay amin’ity taom-pianarana ity, araka ny fanazavany.
Hanakaramana ny mpampianatra Fram tsy mbola misitraka fanampin-karama avy amin’ny fanjakana sy ny mpiambina ny tanàna no ampisana ny latsakemboka avy amin’ny ray aman-dreny, amin’ny ankapobeny.
Hiverina an-tsekoly ny 31 aogositra ny mpampianatra rehetra, hametraka ny lamina momba ny fandaharam-potoana mandritra ny taona raha ny 7 septambra ny daty hidiran’ny mpianatra, araka ny toromariky ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena.

Vonjy

Araka ny fampitam-baovao azo, handeha hanatevin-daharana an’i Zigle sy i Yves any amin’ny klioba Decines France, i Tianakely. Eo am-piandrasana ny taratasy fahazoan-dalana avy amin’ny ligy sy ny FSBM ny tovolahy, ankehitriny. Tsy mbola fantatra kosa ny faharetan’ny taona hilalaovany any.

Mitohy ao amin’ny Kianja mitafon’i Mahajanga ny fiadiana ny amboaran’i Madagasikara, taranja volley-ball, sokajy U15 sy U 21, lahy sy vavy. Misongadina ny eo amin’ny U15 sy U21, sokajy vehivavy, teo amin’ny andro voalohany, izay samy nahazo fandresena avokoa.

Nitana ny laharana fahadimy ny Akomba Mada­gasikara, nandritra ny fiadiana ny ho tompondaka ho an’ireo firenena aty amin’ny tapany atsimon’i Afrika, taranja tenisy, U12, sokajy lahy sy vavy. Fihaonana notanterahina tany Maputo, ny 11 ka hatramin’ny 15 aogositra lasa teo.

Seho goavana sy tsara fiomanana. Iray amin’ireo nanamarika ny tantaran’ny hira malagasy tamin’ity taona 2026 ity ny Tapôlaka Glady Timeless.

Seho tsara rindra. Tsara fiomanana. Tazana sy niainana nandritra ilay seho goavana « Tapôlaka Glady Timeless » notantera­hina ny sabotsy teo, tetsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena sy ny kolontsaina avokoa ireo. Fampisehoana an-tsehatra mbola nanamafy indray ny maha andrarezina an’i Rossy. Tsy lefin’ny vanim-potoana ny sanganasany… « Miomana fa hifety ary tena hisôma  isika », hoy i Rossy. Izay tokoa ny zava-nisy. Niainga tany am-boalohany ka hatramin’ny farany. Nifamatotra akaiky ny teny an-tsehatra sy ny mpijery. Anisan’ny nitondra ny traikefa matanjaka avy any aminy ihany koa ireo vahiny nasaina tamin’io fotoana io.
Nampihetsi-po ny maro ny nanaraka ny zava-nisy teny an-tsehatra nandritra ny fiarahan’i Rossy sy ny TGC nihira ny « Manana finoana ». Nia­raha tamin’i Raboussa ny « Hafatra », sns. Ny nanehoana ireo dihy fanao fahiny niaraka tamin’ ireo mpandihy vakodrazana. Ny dihy ankehitriny notante­rahin’ny Tsingory, sns. Naha­tanteraka ny fanamby nataony ihany koa ny Cool Concept Events sy ny Sôma Prod teo amin’ny lafiny teknika sy ny votoatin’ny seho rehetra.
Fampisehoana an-tsehatra anisan’ny manamarika ny taona 2026 sy ny hoavy ma­naraka ny « Tapôlaka Glady Timeless ». Tsy eto an-toe­rana ihany fa hatrany ivelany, satria, tsara sy kanto ary nirindra fatratra ilay seho.

HaRy Razafindrakoto

Seho ankalamanjana na­nana endrika fampianarana sy fampitan-kafatra ary tsodrano. Notanterahina ny sabotsy teo ilay hetsika lehibe nanandratana ny « Hiran’ny Ntaolo sy dihin’ny Ntaolo » notantera­hina teo Analakely. Taorian’ny diabe niainga teny Ambohija­tovo izay nifarana teo anolo­an’ny Lapan’ny Tanànan’An­tananarivo Renivohitra, notanterahin’ny tarika Loharano sy ireo vondrom-piarahamonina samihafa ny fanehoana ireo dihy sy hira fanaon’ny Ntaolo fahiny. Naseho sy nohaza­vaina ihany koa ireo hasina sy fomba voarakitr’ireny hira sy dihy ireny. Iray amin’ny lehibe indrindra amin’izany ny fampahatsiahivana fa mino sy mahafantatra tsara ary ma­naja fatratra an’Ilay Nahary ny Malagasy. Nampitain-dry zareo tamin’ireo nanatrika izany avy eo.
Anisan’ny antony nanatontosana izao hetsika izao, raha ny fanazavan’ny tarika Loha­rano, ny hamerenana indray ny kolontsaina malagasy mba ho fantatry ny Malagasy sy hiainany izany indray. Na ny fomba fitafy, ny zavamaneno nampiasaina, samy nohazavaina sy nampitaina ny zava-ponosiny sy ny hasina ana­nany.
Liana ireo nanatrika. An­tony iray nilazan’ny tomponandraikitra fa hotohizana ny fampahafantarana ny kolon­tsaina malagasy, satria, io no anisan’ny fototra mampijoro ny firenena iray. Io ihany koa no hampandroso azy fa tsy ireo indramina any amin’ny firenena hafa.

HaRy Razafindrakoto

Ny fandalovan’ny rindrin-drahona no hamaritra ny toetry ny andro any amin’ny Faritra atsimon’ny Nosy. Varatraza malefaka kosa ho an’ny any an-kafa. Tombanana hahazo vahana kokoa ny varatraza eto Madagasikara, manomboka ny alakamisy ho avy izao. Misy ny fampitandremana noho ny haavon’ny alon­drano sy ny hamafin’ny rivotra, manomboka ny alarobia ho avy izao, any amin’ny morontsiraka afovoany andrefana, atsimo andrefana, atsimo ary atsimo atsinanan’ny Nosy. Hisy fidinana misongadina ny maripana any
amin’ny morontsiraka atsinanana sy ny ilany atsinanan’ ny afovoantany, manomboka ny alakamisy. Manodi­di­na ny 05 – 22 °C ny maripana ny maraina ary eo anelanelan’ny 15 – 35 °C ny tolakandro.

Nanomboka ny faran’ny herinandro teo, tao amin’ny kaominina ambanivohitra Ambondro, ny fizarana fanampiana ho an’ireo tokantrano marefo, indrindra ireo fianakaviana manana zaza tratran’ny tsy fahampian-tsakafo sy ny tsy fanjarian-tsakafo ao amin’ny Faritra Androy. Fianakaviana 321 ao amin’ny kaomi­nina Ambondro no nisitraka izany. Tafiditra ao anatin’ ny hetsika “Vonje Longo II”, tarihin’ny BNGRC, izay mikendry ny hanohanana ireo fianakaviana marefo amin’ny alalan’ny fizarana vary izy io.

Notanterahina tao amin’ny KSLMD Andrain­jato Fianarantsoa ny “Salon de l’étudiant” andiany faharoa, ny herinandro lasa teo. Tao amin’ny Maison de la culture Mangarivotra kosa izany ho an’i Mahajanga, ny faran’ny herinandro teo. Tranoheva maro maneho ireo lalam-
piofanana samihafa amin’ireo toeram-pampianarana ambaratonga ambony miankina sy tsy miankina manana fahazoan-dalana (habilitation) no hita isaky ny hetsika.

Niakatra 4, 25% ny taham-pahafahana fanadinana bakalorea ho an’Antananarivo raha mitaha amin’ny vokatra ny taona 2025, araka ny fanambaran’ny filohan’ny Oniversi­ten’Antananarivo, Pr Randria­nasolo Rivoarison, ny faran’ny herinandro teo. 51, 74,% ny taham-pahafahana ankapo­beny ; 69,66% ho an’ny fampianarana teknika. Ny sokajy L : 70,92%, manana ny taha ambony indrindra. Ny sokajy A2 kosa no nahazo ny taha ambany indrindra, 43,86%.
Ho an’ny sokajy C: 69,75%, OSE : 67,07%; A1: 54,61%, S: 53,24% ary ny sokajy D ma­nana taha 51,50%, 32 078 ireo nahazo ny mari-pahai­zana bakalorea ho an’ity taona ity, raha 61 997 no nisoratra anarana hiadina. Napetraka teny amin’ny foibem-panadinana ny anaran’ireo afaka rehetra, ny faran’ny herinandro teo.
31 no voasazy hiakatra con­seil de disipline (Codis) nandritra ny fanatanterahana ny fanadinana, fepetra noraisina hanaporofoina fa madio ny fanadinana bakalorea eto Antananarivo.
“Hisokatra ny oniversite eto Antananarivo ho an’ireo mpiadina afaka ka maniry ny hanohy fianarana ambony. Hisy ny Salon de l’étudiant ny 3 sy 4 septambra ho avy izao, eny Ankatso, hampahafan­tarana ireo lalam-piofanana samihafa azon’ny tanora hisafidianana ho an’ny taom-pia­narana vaovao”, hoy ny filohan’ny oniversite.

Vonjy

Nosokafana tamin’ny fomba ofisialy, ny faran’ny herinandro teo, ny trano fandidiana sy trano fitobian’ny marary avy nodidiana ho an’ny CHRD Belo sur Tsiribihina. Dingana lehibe iray ho fanatsarana sy fanamafisana ny tolotra ara-pahasalamana ho an’ny mponina izany.
Hanampy amin’ny fanakaikezana ny fitsaboana ara-pandidiana sy ny fanatsarana ny fandraisana an-tanana ireo marary ao amin’ny distrikan’i Belo sur Tsiribihina ity fotodrafitrasa ity. Hanala ny fahasahiranana ho an’ny vahoakan’i Belo satria eritreretina ho vita ao avokoa ny hamehana ara-pahasala­mana mila fandidiana ka tsy voatery halefa ivelan’ny distrika. Fotodrafitrasa manana trano roa manaraka ny fenitra takin’ny fandrindrana nasionalin’ny hopitaly eto Madagasikara.
Ahitana efitra valo sy efitra roa natokana hisy ireo marary avy nodidiana ny fotodrafitrasa. Efa vonona ny herinaratra sy ny rano, ny fitaovana rehetra ary ny olombelona hampihodina ity fotodrafitrasa ity, tarihan’i Dr. Ernest Raharison,
Nanamora ny dingana rehetra ny solombavambahoakan’i Madagasikara voafidy tao amin’ny distrikan’i Belo sur Tsiribi­hina, Saory Christian. Tompon’antoka amin’ny fananganana fotodrafitrasa kosa ny fianakaviana Molou.

Vonjy

Fikambanan’ny poeta sy ny mpanoratra malagasy ny Havàtsa-Upem. Tafiditra ao anatin’ny hetsika fanamari­hana ny faha-74 taonany. Hisy ny « Dia rodoben’ny vakiboky an-dalambe » andiany fahefatra. Hetsika hotantera­hina ny sabotsy 5 septambra izao, manomboka amin’ny 9 ora maraina, eo Analakely ano­loan’­ny Lapan’ny tanàna.
Dia mizotra mankany amin’­ny Garan’i Soarano. Mi­hodina mizotra mahitsy ta­haka ny ho any Andohan’­ Ana­lakely. Mamonjy ny Ta­hala Rarihasina izay toeram-pahatongavana rahateo.
Ny olon-drehetra tsy ankanavaka no asaina hanatanteraka izany dia izany. Samy mitondra boky mirakitra haisoratra no sady mamaky teny amim-peo avo no mandeha.
Ankoatra ny fankalazana ny faha-74 taonan’ny Havà­tsa-­Upem, anisan’ny tanjona ao anatin’ny hetsika tahaka izao koa ny hamerenana ny lanja aman-kasin’ny boky sy ireo sanganasa voarakitra ao anatiny ary indrindra ny mpanoratra. Hanehoana amin’ny olon-drehetra indray fa na eo aza ireo heverina ho teknôlôjia mbola mitazona ny maha « loharano tsy ritra » azy ny vakiboky.
Marihina fa manomboka miverina any amin’io fampiasana sy fanomezan-danja ny boky io ireo lazaina ho firenen-dehibe, ankehitriny.

HaRy Razafindrakoto

Izy irery, hatreto, no mpanao rap gasy nahazaka ny Lapan’ny fanatanjahantena. Niantso ireo namany hifampizara sehatra aminy Raboussa, no manomana seho ho tadidy sy ampitaina ihany koa.

Herintaona toy izao, nirefotra tsara ny Lapan’ny fanatanjahantena… Fa­nokafana ny 25 taona an-tsehatra iny, ho an-dRa­boussa. Hofaranana ao ihany ny fankalazana ny 30 aogositra izao, manomboka amin’ny 3 ora tolakandro. « Nahafina­ritra iny, ka angatahan’ny maro ny fiverenany. Tsy ho ambakan’ ny tamin’iny io fiarahana io. Hotendrena manontolo ny mozika fa eo ihany ny DJ manampy, hataontsika hoe Rap accoustique hybride  no iantsoana azy », hoy ny nambaran-dRaboussa, nandritra ny velakevitra ho an’ny mpanao gazety, omaly, tetsy Ma­ha­masina.
Ny vaovao lehibe andra­san’ny mpankafy: ry 18,3, Marion ary i Doubl’Enn no vahinin-dRaboussa eny an-tsehatra, amin’io. Mpanakanto nifampizara lalana tamin’ny mozikan’ny arabe, niara-dia sy niara-niasa ary mbola mifanjohy eny ry zareo ireo. Nifanojo tamin’ny drafitry ny SR Pro, izay mpikarakara rahateo, hahafahana mam­piaka-tsehatra miaraka ireto mpanakanto ireto. “Efa nia­raka tamin’ireo namana izahay tamin’ny herintaona, ary mbola hofarananay miaraka amin’ireo namana ny 25 taona an-tsehatra. Mbola misy vahiny iray aza tsy mbola hampahafantarinay aloha…”, hoy hatrany Raboussa.
Adiny telo tsy latsaka ny fampisehoana. Hisy ireo hira tsy fanao matetika no hav­rina, taorian’ny fihainoana ireo mpankafy, tsy maintsy hatao koa anefa ny hira vaovao, izay efa voarain’ny taty aoriana, ho mariky ny fitohizan’ny rap gasy. Hamoaka vokatra “Col­le­ctor” Raboussa anatine USB amin’io fotoan-dehibe io. Ao anatin’izay ny horonantsary mitantara izay 25 taona izay, miaraka amin’ny ampahan’ ireo fiakarana an-tsehatra nofantenana manokana.

Zo ny Aina

461 ireo zokiolona manana karatra maha mpikambana nisitraka tantsoroka ara-tsa­kafo sy ara-pitaovana tamin’ ny minisiteran’ny Mponina sy ny firaisankina, omaly, tao Itasy. Nizara mivantana izany ny minisitra Rakotoniaina Voa­han­ginirina Cathia.
Ankoatra izay, olona ma­nana fahasembanana miisa 22 ihany koa no nizarana fa­nampiana, nahitana fitaovan-dakozia sy milina fanjairana. Tanjona ny hanamafisana ny fandraisan’izy ireo anjara amin’ny fampandrosoana. Tsy ho vesatry ny fiarahamonina fa tena ho tomponandraikitra amin’ny fivoaran’ny tenany sy ny ankohonany ary ny manodidina azy, izy ireo.
Noho ny fiaraha-miasan’ny minisiteran’ny Mponina sy ny firaisankina sy ny onive­rsi­ten’Itasy dia raisina an-tanana manokana ny fianaran’ireo tanora manana toe-tena varira eny amin’ny ambaratonga ambony. Nentanina ihany koa ny rehetra handray azy ireny tsara, tsy handrabiraby satria olona mitovy zo amin’ny rehetra.
Nahazo fanohanana amin’ ny asa fivelomana tamin’ny fanolorana milina fanjairana ihany koa ireo fikambanam-behivavy ao an-toerana ho fanamafisana ny fahaleovantenan’izy ireo.
Nandray anjara tamin’ny asa tanamaro fanadiovana ny tsena tao Miarinarivo ny minisitra sy ireo tomponandrai­kitra, niaraka tamin’ireo mponina ho fahadiovana sy ho fiaraha-mientana eny anivon’ ny fiarahamonina.

Tatiana A

Mikarakara hetsika Education thérapeutique (ETP) ho an’ny olon-dehibe miaina miaraka amin’ny diabeta ny fikambanana Amadia (Andia malagasy miady amin’ny diabeta), anio.Hiaraka handalina ny lohahevitra: ny diabeta sy ny tosidra izy ireo. Hitondra fampianarana amin’io fotoana io ny Dr Ramiandrisoa Lahitriniavo Ritchy. Eny amin’ny Clinique Amadia Faravohitra, manomboka amin’ny 9 ka hatramin’ny 11 ora maraina, ny
fotoana ho an’ireo rehetra liana amin’izany. Maimaimpoana ny fandraisana anjara. Afaka tonga manatrika daholo ny fianakaviana rehetra, na kely na lehibe, mba hahafahan’izy ireo mahalala bebe kokoa momba ny diabeta sy ny fahasalamana.
Ankoatra ny hetsika rahampitso, na mbola ao anatin’ny fotoana fialantsasatra aza, nitohy hatrany ny fampianarana niarahana tamin’ny Amadia. Nisy ny Education thérapeutique (ETP) ho an’ny ankizy sy tanora miaina miaraka amin’ny dia­beta ny fiandohan’ny volana teo. Teny amin’ny foibe Frenjy Faravohitra ny toerana nitondrana ny fifampizarana, niaraka tamin’ny lohahevitra : ny diabeta sy ny fampiasam-batana.

Vonjy

Ho fanatsarana ny fahaiza-mampiasa ny vaovao ara-toetr’andro, ho fiarovana ny mponina, nisy ny fiofanana ho an’ireo tomponandraikitra eny ifotony, mpiara-miombon’antoka ara-teknika ary teknisianina.

Taorian’ny fiofanana ho an’ny mpanao gazety sy mpanentana amin’ny onjampeo tao Vatomandry, nanohy ny fampiofanana ny ekipan’ny Foibe famantarana ny toetr’andro. Tao Ambo­vombe no nanatontosana izany, nanomboka ny 19 ao­gositra hatramin’ny omaly. Tafi­ditra ao anatin’ny tetikasa “Pacte Vert” tanterahin’ny Sampandraharahan’ny Fire­nena mikambana ho an’ny fampandrosoana (PNUD) ny hetsika. Nandray anjara ny manampahefana isam-paritra sy avy eo an-toerana, ireo mpiara-miombon’antoka ara-teknika, ireo teknisianina avy any amin’ny Faritra Androy sy Anosy. Tanjon’ny fiofanana
ny hahafahan’ireo manampahefana sy mpiara-miombon’ antoka mampiasa amin’ny fomba mahomby ny vaovao momba ny toetr’andro sy ny fampitandremana mialoha handraisana fanapahan-kevitra mifanaraka amin’ny zava-misy eny ifotony.
Noresahina ihany koa ny fomba fandikana sy fampitana ireo vaovao ara-toetr’andro, ny fomba hampiasana izany ho fototry ny hetsika mifanaraka amin’ny filan’ny vondrom-piarahamonina. Taorian’ny fio­fanana, antenaina ny hisian’ny fampiasana mahomby kokoa ny vinavinan’ny toetr’andro sy ny fampitandremana mialoha, hanatsarana ny fiomanan’ny vondrom-piarahamonina ma­no­loana ireo tranga ara-toetr’­ andro sy hanamafisana hatrany ny fiarovana ny mponina eny ifotony.

Ankoatra ny ny fiofanana, notanterahina tamin’ity herinandro ity, teny amin’ny Foibe famantarana ny toetr’andro Ampandrianomby koa, ny fivoriana stratejika momba ny famolavolana ny tetiandro ho an’ny  taom-pambolena 2026–­2027. Kasaina ho atao amin’ny faran’ny volana septambra ho avy izao ny famolavolana ny tetiandrom-pam­bolena mifanaraka amin’ny vinan’ny taom-pahavaratra 2026-2027 hahafahan’ny tan­tsaha miomana mialoha sy mampifanaraka ny paikadim-pamokarany amin’ny toe-javatra ara-toetr’andro andrasana.

Vonjy