Hosantarina ny alatsinainy ho avy izao ny “Herinandron’ny Fianakaviana Sambatra” eto Antananarivo sy any amin’ ny faritra rehetra misy ny fikambanana.

Hanamarika izany ny he­tsika ofisialy eny amin’ ny foiben-toeran’ny fikambanana eny Ambatomi­tsangana. Eo koa ny fanadiovana faobe ataon’ny tanora avy amin’ny Centre des jeunes Andoharanofotsy eny amin’ny CSB II eny an-toerana, araka ny fanazavan’ny mpandrindram-paritry ny Fisa eto Anta­nanarivo, Raveloson Aurore, omaly, teny Ambatomitsan­gana. Hisy koa ny tolotra fahasalamana momba ny fandrindram-piterahana mandritra ny hadimiana. Maimaimpoana avokoa ny fahazoana fana­fody fandrindram-piterahana ao anatin’ny hetsika na inona na inona safidin’ilay olona aorian’ny fizaham-pahasalamana ataon’ny mpitsabo.
Satria, efa manan-kery sy mihatra ny lalàna laharana faha-2017-043, mahakasika ny fahasalamana ara-pananahana sy ny fandrindrana fiterahana, mandray ny rehetra vonona ny mpiasan’ny Fisa eny Ambatomitsangana sy eny Andoharanofotsy. Manam­bara ny lalàna ao amin’ny andininy faha-3 sy faha-5 fa ny zo eo amin’ny lafiny fahasalamana ara-pananahana sy ny fandindrana fiterahana dia zo fototra. Na iza na iza dia tsy azo rarana hisitraka io zo io, tsy misy fanavahana amin’ny taona, ny maha lahy na maha vavy, ny fari-piainana, ny fi­noana, ny foko. Mampaha­fan­tatra io lalàna io rahateo ny Fisa mandritra ny fanamari­hana ny Herinandro. Miaraka amin’ny tolotra maimaimpo­ana momba ny fandrindram-piterahana koa ny fitiliana ny homamiadan’ny vozon’ny tranon-jaza sy ny nono ary ny fanentanana momba ny ady atao amin’ny herisetra mifototra amin’ny maha lahy na maha vavy (VBG).
Efa nanomboka tao ana­tin’ity herinandro ity ary hitohy amin’ny herinandro ambony ny fanentanana ataon’ny ta­nora miisa 20 momba ny fanabeazana ara-pananahana feno ho an’ny mpianatra any an-dakilasy sy eny amin’ny fokontany manodidin’Amba­tomitsangana sy Andohara­nofotsy, ho an’ny tanora tsy any an-tsekoly.

Vonjy

Mpampiasa vola sy mpandraharaha maorisianina hatrany amin’ny 50 no ho tonga eto Madagasikara mandritra ny “Moris-Mada Business”. Hetsika ara-toekarena atao ny 2 ka hatramin’ny 5 jolay. Tanjona ny hanamafisana ny fiaraha-miasa eo amin’i Madagasikara sy Maorisy amin’ny alalan’ny fampifandraisana ireo mpandraharaha, mpampiasa vola ary sehatra samihafa. Hampahafantarana an’ireo mpandraharaha maorisianina ny vokatra eto amintsika ahafahana mamatsy azy ireo. Hojerena ihany koa ireo sehatra ahafahana mampiasa vola ary hamafisina ny fiaraha-miasan’ny roa tonta.

Madagasikara ho ivon’ny fampiasam-bola. Io ny lohahevitra novoaboasan’ny Vondron’ny orinasa eto Madagasikara (Gem) nandritra ny dinika “webinaire” natao tetsy Antaninarenina. Nifanakalo hevitra tamin’izany ireo mpamatsy vola sy mpandraharaha. Tanjona ny hifankalozan’ireo mpisehatra marolafy mahakasika ny fampiroboroboana ny fampiasam-bola eto Madaga­sikara.

Tandidomin-doza ny fari-dranomasina ao amin’ny faritra Diana. Mirongatra ny jono atao amin’ny alina (Gavana) sy ny fampiasana fitaovana voararan’ny lalàna. Mitarika faharitran’ny harena voajanahary an-dranomasina haingana ny zava-misy. Manampy trotraka ihany koa ny disadisan’ireo samy mpanjono sy mpiantsehatra an-dranomasina.

Nitondra fanantenana vaovao ho an’ny Sekolim-panjakana ambaratonga fototra (EPP) ao Ambodiafontsy Am­pitatafika, ny hetsika nataon’ny GetHumanCall, amin’ny alalan’ny tetikasa Fandraisan’ an­draikitra ara-tsosialy sy ara-tontolo iainana (RSE) nataony. Mandray mpianatra miisa 288, ampianarina mpampianatra valo, ny sekoly. “Avy amina fianakaviana sahirana avokoa ny ankamaroan’ny mpianatra, misy amin’izy ireo no kamboty”, hoy ny talen’ny sekoly, Andriamiarisoa Bodo­nirainy. Ny 7 mey teo, tonga teny an-toerana nitondra fanampiana ho an’ny sekoly ny GetHumancall. Fotoana nizarany sakafo ho an’ny mpianatra rehetra entiny ha­nohanany sy hampifaliana azy ireo. “Ankasitrahana tanteraka ny fanohanana toy izao hanampiana ireo mpianatra miaina anaty fahasahiranana”, hoy hatrany ny talen’ny sekoly.
“Mbola hitohy ny hetsika ara-tsosialy”, hoy ny mpanorina ny GetHumancall, Jona­than Da Costa. Nijery ny filan’ny sekoly ihany koa ny orinasa mba hanomanana sahady ny hanohizana ny tetikasa. Tafiditra ao anatin’izany ny hanavaozana ny efitrano fianarana, ny fandokoana ny rindrina ary ny hananganana trano famakiam-boky. Anki­lany, nilaza ny mpanorina ny GetHumancall fa miankina amin’ny filana no hisafidianana ny sekoly. Tanjona ny hitondra fanampiana mivantana amin’ny fotodrafitrasa sy ny “cantine scolaire”. Ankehitriny, miandry ny lisitra momba ireo filana laharam-pahamehan’ny sekoly ny orinasa mba handaminany sy handrindrany sahady ny asa tokony hatao. Mikasa hanohy ny hetsika tahaka izao isam-bolana any amin’ireo sekoly eto Anta­nanarivo ny GetHumancall hanohanana ny fanabeazana eto an-toerana.

Henintsoa

Sahirana ny tantsaha mpamboly orge any amin’ny distrika Manandriana, faritra Amoron’i Mania. Antony, tsy mitsahatra mihena ny velaran-tany azo hambolena ity akora fototra ity, izay ilain’ny orinasa Star amin’ny fanamboarana zava-pisotro labiera. Mahatsapa izany ny ben’ny Tanàn’Ambatomarina, distrika Manandriana, Rianamboariny Jean Pierre. Namba­rany fa mitaraina ireo tantsaha satria mihena ny fatran’ny vokatra orge raisin’ity orinasa ity, ka voatery nampihena ny velaran-tany hamboleny koa izy ireo. Nohazavainy fa nampiakarin’ny fanjakana avo loatra ny hetra alainy amin’ny zava-pisotro vokariny, araka ny voalazan’ny Star. Vokatr’izany, miha simba sy mihena ny fari-piainan’ny tantsaha mivelona amin’ny fambolena orge. Mangataka ny hijerena akaiky ny fiaraha-miasan’ny fanjakana sy ny orinasa mpandray ny orge ity ben’ny Tanàna ity.
Nohamafisiny fa tsy ny hanafoana ny hetra no takina fa ny hampifandanjana azy amin’ny zava-misy mba tsy hanimba ny rojom-pihariana, izay iankinan’ny fidiram-bolan’ny tantsaha mpamboly orge. Tsy any Ambatomarina ihany no ahitana ity tranga ity fa any amin’ireo faritra mamboly orge, indrindra any Amoron’i Mania.

Njaka A.

Natao omaly, ny atrikasa fanombohana ny famolavolana ny fenitra nasionaly momba ny biogaz. Tanjona ny hampanaraham-penitra ity seha-pihariana ity, hiarovana ny mpampiasa ny angovo madio maharitra sady miaro ny tontolo iainana.

Mikarakara ny atrikasa ny minisiteran’ny Ton­tolo iainana sy ny fampandrosoana lovainjafy (Medd) sy ny minisiteran’ny Angovo sy ny akoranafo (MEH), eo ambany fandrindran’ny Biraon’ny fenitra eto Madagasikara (BNM). Nilaza ny talen’ny Toekarena maitso ao amin’ny Medd, Andriam­boavonjy Nicolas, fa natao ny hetsika satria tsapa fa miha fongana ny ala vokatry ny fanamboarana arina sy kitay, izay mbola mampiasa azy ny 97% ny tokantrano malagasy. Eo koa ny fako etsy sy eroa sy ny fiparitahan’ny entona karbôna, manimba ny tontolo iainana sy ny fahasalamana. Noho ireo antony ireo no ilana ny angovo madio, hanoloana ireo angovo enti-mahandro ireo, sady hiarovana ny tontolo iainana. Azo avadika ho herinaratra ihany koa ny biogaz. Ilaina ny fametrahana fenitra mifehy azy sy ny torolalana ara-teknika.
Nanamafy ny talen’ny BNM, Ramatoa Rakotoma­hefa Sitraka, fa tsy mbola nisy ny fenitra mifehy ny Biogaz hatramin’izay. Antony nahatonga azy ireo ho nangatahin’ny Medd sy ny MEH hamolavola izany miaraka amin’ny mpisehatra rehetra voakasika. Hangonina ny antontan-kevitra avy amin’ny sehatra tsy miankina, ny fanjakana, ny foibem-pikarohana, ny fikambanan’ny mpanjifa, miaraka amin’ny mpanohana ara-bola sy ara-teknika (PTF), toy ny Pnud.
Zava-baovao ny biogaz
Anisan’ny vovonana mamondrona ireo mpisehatra amin’ny famokarana ny angovo madio handrahoan-tsakafo ny Madagascar Clean Coo­king Initiative (MCCI). Misy koa ny foibe ivondronan’ny mpampianatra sy mpikaroka, ka anisan’ny zava-baovao ny biogaz sy ny bio éthanol.
Tsiahivina fa vao notokanana tamin’ity herinandro ity ny foibe UniPod eny Tsimba­zaza, Vovonana ahafahan’ny tanora mamorona sy mikaroka amin’ny alalan’ny fampiasana ny teknolojia niomerika.

Njaka Andriantefiarinesy

Naneho hevitra ny Obser­vateur de la jeunesse fa tena ady sarotra ny resaka fandovana tanin-drazana eto Mada­gasikara. Maro ny fianakaviana mitaraina satria sarotra ny manatanteraka ny pitsompi­tsony amin’izany. Mifampian­kina nefa ny fampandovana sy ny fampandrosoana ny tanora. Ny 80% ny Malagasy dia mpamboly, kanefa tsy mizaka ny fananany madiodio ny tany ambolena. Lasa mitsoaka sy miala amin’ny tany izy ireo noho ny fahasarotan’ny fampandovana.
Lafo be sy sarotra ny fampandovana. Mbola olana ny faharovitan’ny bokin-tany, ny vola aloa any amin’ny “Enre­gistrement”, ny fakana mpandrefy tany matihaina, ny fampivezivezena amin’ny fanaovan-taratasy.
Manao antso amin’ny tomponandraikitra ny Observateur de la jeunesse mba handray fepetra mafonja, handray an-tanana ny resaka fampandovana. Mila finiavana ny fanamorana ny fahafahan’ny Ma­lagasy misitraka tany.
Hamoraina ny famindrana ny tany lovain’ireo taranaka na ny tanora aty aoriana maniry ny hikarakara sy hamokatra eo amin’ny taniny.

Tatiana A

Notokanana tamin’ny fomba ofisialy, omaly, tetsy amin’ny CIDST Tsimbazaza, ny Université d’innovation Pod (UniPod). Teny an-toerana ny filohan’ny Fanavaozana, ny kolonely Randrianirina Michaël sy ny eo anivon’ny Pnud.

Toerana iray hitrandrahana sy hampivelarana ireo tetikasa sy asa fikarohana ho lasa asa iarahana amin’ny sehatra tsy miankina ny UniPod. Hahafahana mamadika ny fikarohana ho tena vokatra ihany koa. «Ha­tramin’izay, misy ny asa fikarohana fa tsy tena mipaka any amin’ny tena ilana azy izany», hoy ny minisitry ny Indostria sy ny fampandrosoana ny sehatra tsy miankina, Ra­harimanjato Nirina Nam­poina, nandritra ny lahateniny. Nambarany fa fotodrafitrasa maoderina hanohanana ny teknolojia vaovao sy ny haivao ihany koa izy io. Tanjona ny hamadihana ny hery ara-tsiansa ho lasa milina iray sy hahafahana mamorona asa sy fanovana maharitra ho an’ny firenena. «Manana anjara stratejika lehibe ho an’ny fampandrosoana ny UniPod amin’izao fotoana izao, satria tetezana iray mampifandray ny oniversite amin’ny mpikaroka sy amin’ny orinasa izay efa misehatra eto amin’ny firenena», hoy ihany izy.
«Tsy hijanona ao anaty laboratoara sy tranomboky intsony ny fikarohana fa tokony hivadika ho asa sy ho lasa startup hanatsarana ny andavanondron’ny Malagasy», hoy kosa ny filohan’ny Fanavao­zana, ny kolonely Randria­nirina Michaël, nandritra ny lahateniny. Nambarany fa anisan’ny fototry ny fahaleovantenam-pirenena ny fampianarana ambony, ny fikarohana ara-tsiansa ary ny fanavaozana ara-teknolojia.

Ahitana laboratoara efatra
Ahitana laboratoara efatra ao anatin’ity rafitra iray ity. Anisan’izany ny laboratoara ahafahana mamadika ny tetikasa ho zavatra mivaingana azo hoentina eo amin’ny sehatry ny asa. Eo koa ny misahana ny faharanitan-tsaina artifisialy. Manampy azy ao ny laboratoira ho an’ny sehatra maitso, toy ny tontolo iainana sy ny maro hafa. Farany dia ny laboratoara momba
ny “agroalimentaire” sy “agrifood”. Marihina fa niarahan’ny minisiteran’ny Fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa nanatanteraka tamin’ny minisiteran’ny Indostria sy ny fampandrosoana ny sehatra tsy miankina ary ny Pnud ny UniPod. Manodidina ny 50 isa isaky ny fidirana ireo mpianatra horaisina. Ezahina ny hanaparitaka azy manerana ny Nosy.

Mino

Tafita hiatrika ny lalao ampahavalon-dalan’ny fiadiana ny amboaran’i Madagasikara, taranja baolina kitra, ny Fosa Juniors Boeny. Tafiditra amin’ny fifaninanam-pirenena «PFL». Lavon’izy ireo tamin’ny isa 3 no ho 1, omaly, ny klioban’ny FC Soleil. Tsiahivina fa mbola miatrika ny ampaha-16n-dalan’ity fifanintsanana ity ny Fosa Juniors sokajy zandriny.

Ekipa faharoa manaraka ny dian’ny Disciples FC Va­kinankaratra any amin’ny manasa-dalana amin’ny “Pu­re­­play Football League (PFL)”, ny Elgeco Plus. Resin’ izy ireo tamin’ny fandakana “tir au but”, 4 no ho 2, tetsy amin’ny Kianjan’ny Elgeco Plus By-Pass, omaly, ny FC Rouge. Nisaraka 1 no ho 0, nandritra ny fe-potoana ara-dalàna, ny roa tonta. Raha hiverenana kely ny fifanandrinana, nifandimbiasana ny fanafihana teo amin’ny andaniny sy ny ankilany. Maro ny baolina tokony ho tafiditry Ranona sy ry Pito, teo amin’ny fidirana voalohany, saingy azon’i Toldo, mpiandry tsatobin’ny Elgeco Plus izany, na nihoatra ny tsivalamby. Teo ihany koa ny baolina saika nampidirin-dry Jean Luc, lohalaharan’ny Elgeco Plus, saingy nidona tamin’ny tsivalamby. Isa 0 no ho 0 no nentin’ny roa tonta niala sasatra.
Teo amin’ny fidirana faharoa, minitra faha-51 nilalaovana, nahatafiditra baolina i Ismael, lohalaharan’ny Elgeco Plus, rehefa nanao tandrevaka ny vodilaharan’ny FC Rouge. Nahazo karatra mena i Lalane, vodilaharan’ny Elgeco, minitra faha-77. So­mary nisavorovoro ireo mpijery saingy nilamina ihany izany rehefa tonga ny tomponandraikitra. Afa-bela tamin’ny FC Rouge izany ny Elgeco. Tsia­hivina fa resin’izy ireo 1 no ho 0, ity tompondakan’ny PFL farany ity, tany amin’ny lalao voalohany.

Fitia Randria

Notontosaina omaly, tetsy amin’ny Sky Blue Ankadindra­tombo, ny fivoriambe ara-potoana 2026 ho an’ny Komity olympika malagasy (Kom). Saika tao avokoa ny ankamaroan’ny Federasionina rehetra ary nandefa solontena sy niditra mivantana ireo tsy afaka nanatrika izany. Teboka maro no noresahina ka anisan’ny nisongadina ny mahakasika ny Lalao olympika ho an’ny tanora hatao any Dakar, amin’ity taona ity. Taranjam-panatanjahantena 6 no handraisan’i Madagaaikara anjara dia ny Judo, Atletisma, Tolona sy Tolona amin’ny torapasika, Tenisy ambony latabatra ary Baolina lavalava lalaovin’olona fito. Nanamafy ny Sekretera jeneralin’ny Kom, Randriamanarivo Harinelina, fa manao ny asany izy ireo amin’ny fanamorana ny fandraisana anjaran’ny atleta malagasy, saingy anjaran’ny minisitera sy ny fitondram-panjakana ny eo amin’ny hoenti-manana. Anisan’ny noresahina ihany koa ny mahakasika ny lalaon’ny Nosy 2027, hatao any Kaomoro. Hiadivana mafy ny hahafahan’ny taranja ady totohondry ho anisan’ny hifaninanana, raha toa ka efa fantatra kosa fa ny Volley-ball lalaovina amin’ny torapasika ihany kosa no hifaninana ho an’ny Volley.

Mi.Raz

Mitohy hatrany ny fitetezam-paritra amin’ny tantara an-tsehatra. Hihazo ny any Alaotra, Amparamanina Am­pa­rafaravola, ireo mpilalao tantara amin’ny onjampeo, ny tarika Iray Fy’Art, taorian’ny seho an-tsehatra tany Maha­janga, ny herinandro teo. Hihaona mivantana sy hifanakaiky kokoa amin’ireo mpankafy sy ireo vahoaka any an-toerana izy ireo ny alahady 7 jona ho avy izao. Hotante­rahina ao amin’ny Fiangonana katolika St Janvier Ampara­manina izany ary hanomboka amin’ny 2 ora. « Hahita mivantana anay mpilalao tantara amin’ny onjampeo isika amin’­ io fotoana io. Tantara maneho ny fiainana andavanandro no hoentinay eny an-tseha­tra. Mampihomehy sy ahitana hatsikana nefa koa hampitana hafatra sy fanabeazana izany tantara izany », hoy ny lehiben’ny tarika, i Niravo. Anisan’ny ho tazana eny an-tsehatra, Rakoto, Faly, Synèse, miaraka amin’i Soa­faniry sy i Niravo. Hisa­hana ny lafiny teknika sy ny fanentanana ary ny fandrindrana an-tsehatra, i Bruno Rakotomalala. Mikara­kara izao seho izao kosa ny fikambanan’ny Trinite Masina sy ny voababo ao Amparama­nina.
Hitohy eny Antsahamaina, Antanetibe Mahazaza, indray ny seho hataon’ny tarika ny 21 jona. Iarahana amin’ny Anti­lin’i Madagasikara (AIM) ao an-toerana. Aorian’izany ny fiarahana amin’ny vahoakan’ny kaominina Mandrosoa, any Andramasina, ny 26 jona izao. Tafiditra amin’ny fankalazana ny niverenan’ny Fahaleo­van­tena izany seho an-tsehatra izany.
Tsiahivina fa feno hipoka ny tao amin’ny « Centre pastorale ex-Don Bosco », Maha­janga tamin’ny seho nataon’ny Iray Fy’Art, ny alahadin’ny Pantekoty teo.

Synèse R.

Andro vitsy sisa no isaina… Hankalaza ny « Fetin’ny Reny » ny Malagasy. Raha ilay anarany fotsiny no iaingana. Efa maneho sahady fa indrana ihany no ataon’ny Malagasy fa tsy tompony.

Ny alahady 31 mey izao no hankalaza ny « Fe­tin’ny Reny » ny Mala­gasy. Na, tsy manontolo aza. Tao anatin’ny taona maro, mitombo isa hatrany ny Mala­gasy manamarika io vanim-potoana io. Miarahaba ny reny. Manolotra fanomezana ho azy ireo, sns. Ny fampiasana ny teny « Fety », efa maneho sahady fa fomba sy fanao vahiny nampidirina teto Ma­dagasikara ny fankalazana ny « Fetin’ny Reny ».
Ny an’ny Malagasy, nomeny hasina sy nohajainy fatratra isan’andro ny reny. Satria, fantany tsara fa izy no kitapo nifonosana, nitondra sivy volana an-kibo. Nitaiza sy nanabe ho olom-banona… Tsy nanaovany « fety » na notolorany fanomezana indray mandeha ao anatin’ny taona, fa nohajainy fatratra ka nataony ho tompon’ny tokantrano. Nampalavi­riny ireo asa mafy sy mitaky herim-batana, tahaka ny fiasana tany, sns.
… Tsy misy firenena handroso amin’ny fomban’ny hafa. Na, heverina ho kely aza ny endriky ny tranga tahaka izao. Misy fiantraikany lehibe amin’ny fiainam-piarahamonina, satria, ny saina no iantefany mivantana. Tafiditra ao amin’ny Malagasy maro ilay fiheverana fa raha vao tsy mankalaza ny « Fetin’ny Reny » dia tahaka ny manao tsinontsinona sy manamaivana ilay kitapo nifonosana. Mila fanarenana sy fanitsiana haingana ny fahasimbana tahaka izany mba tsy hanao randra-mitarika any amin’ny taranaka Malagasy.

HaRy Razafindrakoto

Notokanana ny alin’ny talata 20 mey teo, ny ivontoerana fanovozam-pahalalana etsy Ampasimazava izay najoron’ny faritra Normandia any Frantsa, ho mariky ny fiaraha-miombon’antoka amin’ny Faritra Atsinanana. Raha hiverenana, efa an-taonany maro ny fiarahan’ny faritra roa tonta : “Coopération décentralisée Normandie”. Nampitondraina ny anarana hoe “Atélier 501 centre de ressources” ity ivontoerana ity ary tohanan’ny Alliance Française sy ny masoivohon’i Frantsa eo amin’ny fampitaovana sy fampiofanana ary ny fitadiavana asa ilain’ny tanora malagasy. Tonga nanatrika izao fitokanana izao ny mpanolotsaina voalohany eo anivon’ny masoivohon’i Frantsa, i Julien Buissart sy ny talen’ny Alliance Française, i Alexandre Aduyai. Nisolo tena ny tale misahana ny fampandrosoana kosa ny lehiben’ny Faritra Atsinanana, Rafidison Willy.

Sajo

Nihemotra laharana valo i Madagasikara amin’ny ady amin’ny kolikoly, araka ny tatitry ny Transpa­rency international faha-31, ny fiandohan’ny herinandro teo, momba ny tondro andrefesana ny kolikoly, taona 2025. Laharana 148 amin’ny firenena 182 i Madagasikara tamin’ny 2025, amin’ny isa 25 amin’ny 100 na 25/100. Nefa tamin’ny taona 2024, 26/100 no isa azo ary laharana faha-140. Taona 2023, 25/100 ny isa tamin’ny laharana faha-145. Ny fitsirihana ny tontolon’ny etika sy ny asam-panjakana ho an’ny vahoaka no tena niompanan’ny fanadihadiana. Na izany aza, anisan’ny nitsarana ny isam-pirenena koa ny tondro amin’ny fampiharana ny demokrasia. Eo ny fahalalahan’ny olom-pirenena maneho hevitra, ny fahalalahan’ny asa fanaovan-gazety, ny fahaleovantenan’ny fitsarana…

Amin’ny ankapobeny, 42/100 ny salanisa amin’ny ady amin’ny kolikoly maneran-tany, araka ny fanazavan’ny Transparency international. Tao anatin’ny folo toana farany no nisian’izay fihemorana be izay. Firenena 122 amin’ny 182, ohatra, no nahazo isa latsaky ny 50/100. Tsy misy afa-tsy firenena dimy sisa no nahazo isa mihoatra ny 80/100, raha 12 izany tamin’ny folo taona lasa. Anisan’ny nahatonga ny isa azon’ny isam-pirenena kosa ny nisian’ny hetsiky ny tanora GenZ tamin’ny firenena maromaro. Nampidina ny isa azo ny fidinana an-dalambe, niafara tamin’ny firodanan’ny fitondrana eo an-toerana. I Serbie, ohatra, nahazo isa 33, i Pérou 30, i Népal 34, i Madagasikara 25.

R. Nd.

Nahazo mpilalao vaovao indray ny Barea! Nantsoin’i Corentin Martins handrafitra ny Barean’i Madagasikara, i Ilam Djaliane, mpiandry tsatoby mi­lalao ao amin’ny Blagnac FC, divizionina fahadimy (D5) any France. Araka ny fikarohana natao, nahatafidirana baolina 12 tamin’ireo lalao enina vitany ity mpiaro ny masonaraton’ny Barea vaovao ity.
Efa nandalo niatrika fiofanana maro tamin’ireo klioba goavana tao Eoropa i Ilam Djaliane. Anisan’izany ny klioba Aj Auxerre, ny Olympique Lyonnais, diviziona voalohany ao France avokoa. Mam­pa­me­tra-panontaniana an’ireo mpanaraka ny baolina kitra ny tsy niantsoana an’i Njiva, Malaga­sy lohalaharan’ny Ra­tchaburi FC Thailande sy i Fenohasina Gilles, anisan’ireo mpampidi-baolina betsaka indrindra ao amin’ny AL Merrik Soudan.
“Mpiandry tsatoby ve no tena olana ho an’ny Barea sa ny mpampidi-baolina? Ny tena olana hatramin’izay anie dia io resaka lohalaharana io”, hoy ny Malagasy iray mpankafy baolina kitra .
Marihina fa tsy ao anatin’ity lisitra ity ihany koa i Marco Ilaimaharitra, izay niatrika lalao ara-pirahalahiana niaraka tamin’ny Barea ny volana marsa lasa teo, tany Torkia. Ampahatsiahivina ihany fa hifanandrina amin’i Maroc sy i Ouganda, ny volana jona ho avy izao, atsy Maroc, ny Barea.

Mpilalao roa naverina …
Tazana fa tafaverina anatin’ny lisitra ny ekipa nasionaly malagasy, ry Loic Lapoussin, GX Hengchen, D1 ao Chine sy i Louis Démoléon, milalao ao amin’ny Acireale D4 any Italie.
Tamin’ny lalaon’i Ghana sy i Madagasikara, ny volana marsa 2025 no voaantso ho ekipa nasionaly farany i Lapoussin, raha toa ka efa tany amin’ny volana jona tamin’ny taona lasa no tazana tao anatin’ny Barea i Démoléon.

Fitia Randria

Ireo mpilalao 24 mandrafitra ny Barea :
Mpiandry Tsatoby : Raman­dim­bisoa Michel, Geordan Dupire, Ilam Djaliane
Vodilaharana : Sandro Tre­mou­let, Thomas Fontaine, Eshan Kari, Louis Démoléon, Rabearivelo Bono, Morgan Jean Pierre, Acapandié Ma­thieu, Rabemanantsoa Rado­niaina
Mpilalao afovoany : Clément Couturier, Randriamalala Be­haja, Raveloson Rayan, Ran­dria­manampisoa Nicolas, Jo­han N’zi ary i Loïc Lapoussin.
Lohalaharana : Andrianan­te­naina Arnaud, Fontaine Nico­las, Raheriniaina El Hadary, Ryan Ponti, Hakim Abdallah, Warren Caddy ary Bryan Adinany.

Mbola mitohy ny tsy fitoviam-pijery eo amin’ny minisitry ny Jono, ny Pr Maharavo Jean sy ny sekeretra jeneraly vaovao, Ra­ve­lo­manantsoa Be-Rija. Mihi­satra ny asam-panjakana noho ny hambompo manokana. Tsy mbola mankasitraka ny fanendrena ny sekretera jeneraly ny minisitra, tsy ma­naiky ny fiaraha-miasa hatramin’izao. Manomboka ny fa­nangonan-tsonia hataony, ha­nesorana ny olona nametrahan’ny Filohan’ny Fanavao­zana ny fitokisany.
Etsy ankilan’izay, tsy ma­naiky lembenana ny mpitolona sy ny tanora nametraka ny fitondrana. Ampangain’izy ireo ho ataon’ny « Mafia » fitaovana ny minisitra sy ny mpiara-miasa aminy. Ambaran’izy ireo fa misy miaro tombontsoa manokana ny mpiasa sasany ka manao izany ho raharaham-pianakaviana. Fahavalon’ny Fanavaozana no hanasokajian’izy ireo azy. Anisan’ny nitondran’izy ireo fanamarihana manokana ny tale vitsivitsy izay mitady ny hametrahana azy mivady ho tale, na ny na­many akaiky.
Efa mizara koa ny sendikà. Misy ny efa nandray ny asany, manatanteraka ny manandrify azy. Milaza ho sarotiny amin’ny harem-pirenena izy ireo ka manao antso avo amin’ny minisitra ny mba handeferan’ny raiamandreny. Ny minisitra izay tompon-toerana ara-politika, ny sekretera jeneraly no lakilen’ny asam-panjakana.

Randria

Raha tarafina amin’ny isan’ny mpijery, fahombiazana avokoa ireo fampisehoana maromaro teto Antananarivo sy ny manodidina, omaly. Singanina indrindra amin’izany ny « Mi’sôma total » tetsy amin’ny Coliseum. Goavana indrindra na tamin’ny toerana, ny isan’ny mpijery, fa indrindra ny isan’ny tarika nifandimby an-tsehatra. Nosafidian’ny mpi­karakara manokana ireo mpanakanto be mpankafy amin’izao fotoana izao. Ani­sany ry Johnito, Basta Lion, D Lain, César, Big MJ, Parish, Moopcan, Tanjona, Parish, sns.
Ankoatra ny teny Antson­jombe, nandray anjara tamin’ ny seho hafa, tamin’ny toeran-kafa ihany koa, ireo mpanakanto. Nisy ny tsy nahafehy ny fotoana, ka nahitana fahabangana maharitra ny sehatra, toy ny teny amin’ny Barea Mahamasina.
Somary nivoaka ny mahazatra rehefa alatsinain’ny Pantekoty kosa ny teny Analamanga Park, satria ry Tempo Gaigy sy ny Reko Band no nifandimby an-tsehatra.

Zo ny Aina

Io i Fidy, Guerd, Liva… Tarehy nanamarika izany Tsiakoraka izany hatramin’ny nanombohany. Fihaonana na­hafaly ireo efa zokinjokiny toa azy ireo, ny seho nataon’ny tarika, ny sabotsy lasa teo, tetsy amin’ny CCEsca Anta­nimena. Fotoana namerina indray ny taloha, tsy ireo hira ihany fa indrindra ireo fahatsiarovana nentiny. Notsaroana manokana ireo mpikambana tao amin’ny tarika, izay efa lasana. Ry Setra sy Doda, anisan’ny mpikambana nandrafitra ny tarika hatramin’izay. Teo koa ireo naman’ny tarika namorona hira nataon’ny Tsiakoraka.
Ho an’ireo mpijery nameno ny efitranon’ny CCEsca, ny hira iray nidika fahatsiarovana iray. Eo ireo nalaza hatramin’izay, toy ny « Te hahita anao », « Tamboho », « Namana », « Diaviko mafy », sns. Teo koa ireo tsy nataon’ny Tsiakoraka an-tsehatra efa ela, toy ny « Freedom », « Ilay ladina an-tany », sns. Saika niaraha-niredona avokoa izany, na dia tsikaritra aza fa tsy hoe indray nihira tamin’ny tarika avokoa izy ireo.
Fa anisan’ny fotoana nafana indrindra nandritra ny seho koa ny fiakaran’ny tarika Levelo. Vahinin’ny tarika ry zareo, nanao hira 10 teo ho eo, izay namerina ny mpijery tany amin’ny taona 1990 tany. Indray nihira tokoa ny tarika Tsiakoraka sy ny tarika Le­velo, ka antony nampifandray ny tadin-dokangan’ny rehetra.

Zo ny Aina

Nanatanteraka fivoriana maika tetsy Isoraka ny Fede­rasionina malagasin’ny baolina kitra sy ireo mpitsara ary ny mpiantsehatra amin’ny fifaninanana “PFL”, ny asabotsy lasa teo. Antony: tsy nety hitsara ny lalao ny mpitsara manoloana ireny zava-nitranga nahitana fitoriana mpitsara ireny. Raha ny filazan’ny loharanom-baovao iray, efa niravona ny disadisa, saingy hahemotra avokoa ny fihaonana ampahefa-dalana miverina ho an’ireo klioba enina ambiny. Ho an’ny Elgeco Plus manokana, tompondaka farany, hatao ny 28 mey ho avy izao, eny By-Pass, ny fifanandrinana faharoa eo aminy sy ny FC Rouge. Mbola manala vela ny Elgeco Plus, izay niondrika tamin’ny isa 1 no ho 0, tany amin’ny lalao mandroso.

Ekipa voalohany
Notontosaina tamin’ny asabotsy, tany amin’ny Kian­jan’ny Vélodrome Antsirabe, ny lalao miverina izay nifanandrinan’ny Disciples FC Vaki­nankaratra sy ny Fosa Juniors Boeny. Nivoaka ho mpandresy, tamin’ny isa 1 no ho 0, tamin’izany, ny Disciples FC. Ity farany izany no ekipa voalohany tafita hiatrika ny dingan’ny manasa-dalana ho an’ny fifaninanam-pirenena “Pure­play Football League (PFL)”.
Efa lavon’ny Disciples tamin’ny isa 4 no ho 0, ny Fosa Juniors FC nandritra ny lalao mandroso. Raha hiverenana ny fihaonana tany An­tsirabe, somary nosahiranin’ny Fosa ny mpilalaon-dRa­zafindrakoto Mamisoa, mpanazatra ny Disciples FC. Efa tany amin’ny minitra (faha-90+6 min) vao nahakobana harato i Tendry, lohalaharan-dry zareo Vakinankaratra. Maro ny baolina tokony ho tafiditra ho an-dry Fely, Bono, Fabrice, ho an’ny Disciples, saingy nalain’i Tony, mpiandry tsatoby an’ny Fosa, izany.

Fitia Randria

Voahaja ny lojika teo amin’ny lalaon’ny Makis Ladies sy ny Springboks Afrika Atsimo. Mbola maozatra ho an’ny tovovavy malagasy ny mifandona amin’izy ireo. Porofon’izany, nomontsaniny, tamin’ny isa mavesatra 62 no ho 5, ny ekipam-pirenena malagasy.

Tsy mbola afa-bela tamin’ny Springboks Afrika Atsimo ny Makis Ladies, nandritra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, sokajy «Division performance», ta­ranja rugby, sokajy vehivavy. Fihaonana notanterahina ny asabotsy lasa teo, tao Nairobi Kenya. Lavon’i Afrika tatsimo, tamin’ny isa mavesatra 62 no ho 5, ny tovovavy malagasy. Ny Makis Ladies nefa no nanokatra ny isa voalohany teo amin’ny minitra faha-15, tamin’ny alalan’ny baolina nentin-tanàna, vitan’i Lauren­ce. Tsy voatsaran’i Jinakely anefa izany na nanoloana ny haintso aza ka 5 ihany ny isa azon’ny Malagasy.
Nanaitra ny torimason’ny Springboks izany ka nanao tosikabe amin’izay izy ireo. Nibodo tany amin’ny kianja malagasy ary tsy namela ny baolina hivoaka mihitsy. Efa tany amin’ny minitra faha-30 anefa vao nahatonga baolina nentin-tanana izy ireo, izay voatsara, ka nitarihany tamin’ny isa 7 no ho 5. Niezaka nanafika ny Makis Ladies, saingy mafy ny fiarovan-tena afrikanina tatsimo. Tsy nety tafavoaka mihitsy ry Sariaka sy ry Fenitra. Tetsy ankilany, sesilany ny fanafihana avy amin’ny mpifanandrina. Sahi­rana tao anaty «charge» ny Makis Ladies, ka niampy telo indray ny baolina nentin-tanana, azon’ny Springboks, saingy ny roa ihany no voatsara ka 26 no ho 5 ny isa, izay nentin’ny roa tonta niala sasatra.
Fizaram-potoana faharoa, tsy nisy azo natao fa nofehezin’ny afrikanina tatsimo, tanteraka ny lalao. Nisesy ny baolina nentin-tanana. Niandry sarahina sisa ny hany azo nataon’ny Makis Ladies. Hito­hy rahampitso alarobia ny andro faharoa ka hidona amin’i Kenya, mpampiantrano ny Makis Ladies. Ry zareo Keny­anina izay nandresy an’i Ouganda, tamin’ny isa 42 no ho 10. Ny Springboks kosa hifampitana amin’ny The Cranes Ouganda.

Tompondaka