Nanatanteraka ny famerenana farany, omaly, ireo mpilalao teatra 9 mianadahy. Hamelona ny tantara Voamaintilahy, ra­hampitso alahady 27 septambra, eny amin’ny Ivokolo Charles Ravaloson, Analakely, izy ireo. Samy hitondra ny anjara toerany avy izy 9 mianadahy ary ho velomina eo imason’ny mpijery ny tantara efa nomanina hatry ny ela. Tsiahivina fa mpilalao teatra avy amin’ny Tropy Ilo ireto hiakatra an-tsehatra ireto. Ravalo­son Haja no nanao ny rindran-tsehatra. Hiran-dRaharijohn Victor sy Ramananarivo Kiki no hanaingoana ny tantara ary Ravo Myel kosa no mpanatontosa ny seho.  Ireto avy ireo mpilalao: I Kanto hitana ny anjara toeran-dRahary, i Tranck no Rafaly. I Christiani kosa no Randresy, i Noely no handray ny toeran-dRandretsarivo. I Patrick no hilalao ny anjara toeran-dRatrimo. I Fanilo no Rahanta, i Hanitra no Fanja. I Kiki no hitana ny toeran-dRazaka ary i Franck no Ndremba.  Noha­mafisin’ny mpikarakara fa efa herintaona no nanomanana ny Voamaintilany. Ny hira teatraly izay mifamatotra amin’ny fizotry ny tantara no tena mampiavaka azy. Anisan’ny hafatra ho ampitaina ny fiantraikan’ny safidy sy lolom-po navelan’ny ray aman-dreny, amin’ny fiainan’ny zanaka.

Mi. Raz

Rahampitso ilay andro lehibe ho an’ny tarika AmbondronA sy ny mpankafy azy. Tsy ny famenoana ny Coliseum intsony ny fanambin’ny tarika, fa hametraka seho ho tantara.

Herinandro mialoha no nanomboka ny fanomanana ny sehatra. Tsy mbola fahita hatrizay nisian’ny seho tao amin’ny Coliseum Antsonjombe no homanin’ny tarika AmbondronA. «Ivony no nataonay anaran’ny seho, satria ivon’ny fankalazana ny 25 taona ity », hoy ny fanazavan’i Beranto, nandritra ny fihaonan’ny tarika tamin’ny mpanao gazety teny an-toerana.
Fanamby lehibe no hataon’ny tarika amin’ity seho ho­tontosaina rahampitso ity. Fa­namby voalohany ny kalitaon’ ny seho, niantsoana matihanina maro hifarimbona: Nyr Image, Bé Bose Konsert Audio ary mi’Ritsoka. Fanam­by faharoa ny hipetrahan’ny seho ho tantara tsy voakosoka ao anatin’ireo mpankafy. «Hatao eto afovoany ny sehatra, mba mifanakaiky kokoa isika. Hampiaina tantara kely isaky ny vanim-potoana nolalovana izahay 5 mirahalahy sy isika rehetra. Ezahina hofehezina ao anatin’ny adiny 3 sy sasany izany », hoy hatrany ny fanazavan-dry zalahy.
Notsindrin’ny Ambon­dronA mafy izay fiarahany amin’ny mpankafy izay. « 25 taona isika » tokoa no lohahevitra nanamafisana izany. Efa natomboka tao amin’ny La City ny fankalazana. Nitohy tany amin’ny faritra maro ary mbola hitohy aorian’ny ivon’ny fankalazana. Tsy hadino ireo mpankafy any ivelany, efa miomankomana handray ny tarika.
Nisafidy niara-dalana amin’ny tarika sy ny mpankafy azy amin’ity « Ivony » ity ihany koa ny Orange Madagascar. Maromaro ireo sehatra handraisan’izy ireo anjara, toy ny lalao sy fanentanana isan-karazany.

Zo ny Aina

Nandray anjara tamin’ny fihaonan’ireo tomponandraikitra ambony misahana ny fitantanana ny tandindon-doza sy ny loza eto amin’ny faridranomasimbe Indiana ny delegasionina avy amin’ny BNGRC. Hetsika nokarakarain’ny COI, niaraka amin’ny etamazaoron’ny ranomasimbe Indiana frantsay misahana ny vonjy voina.
Niompana tamin’ny fifanakalozana momba ireo rafitra nasionaly misahana ny fitantanana ny loza sy ny tandindon-doza, ny fizarana traikefa sy fahaiza-manao tamin’ny fiatrehana ireo loza ny fihaonana. Teo koa ny famolavolana fiofanana sy fanazaran-tena iraisana. Notsindrina ihany koa ny maha zava-dehibe ny fifanomezan-tanana sy ny fiaraha-miasa rehefa misy loza mitranga.
Ankoatra ireo ny fanehoana tamin’ny alalan’ny fampiharana ny fahaiza-manaon’ireo mpamonjy voina, ireo mpisehatra amin’ny fanadiovana ny rano ary ireo mpanamory drône. Tafiditra ao anatin’ny fanamafisana ny fiomanana amin’ny taom-pahavaratra 2026-2027 izao hetsika izao, indrindra manoloana ny va­nim-potoanan’ny rivodoza sy ny mety ho fiantraikan’ny El Niño amin’ny toetr’andro eto amin’ny faritra atsimo andrefan’ny ranomasimbe Indiana.
Nitarika ny ekipa tany amin’ny Nosy La Réunion ny tale jeneralin’ny BNGRC, Ramanantsoa Gabriel.

Tatiana A

Tranga ara-toetr’andro voajanahary mitsingerina isaky ny roa na fito na 10 taona eo ho eo ny El nino. Mi­hamafana ny ranomasina ka ny tambolon-drivotra dia miteraka haintany na tondradrano. Eto amintsika, ny haintany no isehoany kokoa, indrindra any atsimo izay efa tena iharan’ny haintany lavareny. Rehefa mihena ny orana, mihena koa ny vokatra ary miantraika amin’ny fidiram-bolan’ny tokantrano tsirairay izany. “Voajana­hary tsy azo sorohina ny El nino fa azo iomanana mialoha kosa ny fiantraikany amin’ny fiainan’ny mponina”, hoy ny filohan’ny filankevi-pitantanan’ny Vovo­na­na Hina, Faniry Hantarinivo, omaly.
Nambaran’ny antotanisa farany avy amin’ny fanadihadiana IPC ho an’ny avrily 2026 hatramin’ny mey 2027 fa iray amin’ny zaza 10 latsaky ny 5 taona no mety ho tratran’ny tsy fanjarian-tsakafo mahery vaika ao anatin’io fotoana io, raha tsy misy ny fandraisana andraikitra mialoha.
75% ny mponina any atsimo ahina ho tratran’ny tsy fahampian-tsakafo mahery vaika, 3 tapitrisa mahery iharan’ny tsy fahampian-tsakafo mahery vaika phase 3 ary mahery ny 400 000 anatin’ny phase 4, tena efa anatin’ny hamehana tanteraka.
Antso avo ataon’ny Hina ny tsy tokony hiandrasana ny fiantraikan’ny El nino eto Madagasikara. Ilaina ny fijerena ireo drafitrasa azo hetsehina avy hatrany, toy ny fanentanana olona momba ny fitehirizana sakafo, fampisitrahana rano madio, indrindra ny rano hambolena any atsimo.
Zava-dehibe koa ny famanafisana ny rantsamangaika fandraisana an-tanana ny tsy fanjarian-tsakafo mahery vaika: Creni, Crenas, Crenam any amin’ny tobim-pahasalamana.
Tsy mbola fantatra ny tetibola hatokan’ny fanjakana hiatrehana ny El nino. Ani­san’ ny tolotra sosialy fototra ny fa­hasalamana ka fotoana hanatanterahana ny teny ierana noraisin’ny fitondrana Fa­na­vaozana hametrahana ho la­haram-pahamehana ny sehatra sosialy izao, araka ny nambarany ihany.

Vonjy

Mizara roa! Nanomboka ny 25, hitohy ny 26 ary 27 septambra ny hetsika Salon de l’auto Madagasikara eny amin’ ny CCI Ivato. Mampiavaka ity andiany faha-15 ity ny fitohizan’ny hetsika fanindroany indray, ny 1, 2, 3 ary 4 oktobra, eny an-toerana ihany. Mikarakara azy ny Vondron’ny mpanafatra fiara avy any ivelany eto Madagasikara (GCam). Nasongadin’ny filohany, Rayhan Vasram, nandritra ny lahateny fanokafana, ny zoma teo, fa manana ny anjara toerany lehibe amin’ny fampandrosoana ny toekarena eto Madagasikara ny sehatry ny fiarakodia. Ankoatra ny lafiny varotra, mitondra ny anjara birikiny amin’ny fivezivezen’ny olona sy ny vokatra, miteraka asa, mamaly ny filan’ny firenena koa izy.
Izay no nahatonga ny lo­hahevitra tamin’ity andiany faha-15 ity hoe: fivezivezena mora mihetsika (mobilité intelligente). Satria, tsy mitsahatra mivoatra ny sehatry ny fivezivezena, ampiasana ny teknolojia niomerika. Ho mora ampiasain’ny rehetra, ahitana karazana tolotra samihafa, manaraka ny fivoaran’ny toetr’ andro izany. Hita ao avokoa ny hiaka farany, manomboka amin’ny fiara, ny moto, ny fitaovana vaventy, manaraka an’izay fivoarana izay avokoa.

Njaka A.

Mirongatra ny halatra taribin-jiro any amin’ny lalam-pirenena voalohany, indrindra any amin’ny faritra Itasy. Tamin’ny alin’ny alatsinainy 14 septambra teo, nahatratra 600 m ny taribin-jiro nisy nangalatra tamin’ny zotra «triphasée» eny Soamahamanina. Niteraka fahatapahan’ny fa­matsiana herinaratra maro izany, nanomboka teo Soa­mahamanina, Mandiavato, Miarinarivo, Manazary, Am­batomanjaka, Analavory, Am­pefy, Mananasy hatrany Soa­vinandriana. Nametraka fitoriana ho an’ny olon-tsy fantatra ny Jirama, entina hanokafana fanadihadiana lalina. Taorian’izany, nisy ny fivoriana maika tsy maintsy nataon’ny tomponandraiki-panjakana isan-tsokajiny miaraka amin’ny mpitandro filaminana.
Taty aoriana, fantatra fa nisy olona enina nosamborina, voarohirohy amin’ity raharaha ity, ny alakamisy 17 septambra teo.
Tambajotra
Maherin’ny 28 km ny taribin-jiro nisy nangalatra ta­min’iny RN1 iny. Efa voasolo, tafaverina amin’ny laoniny avokoa izy ireo, ankehitriny. Tambajotra matanjaka no manao ity asa ratsy mangalatra taribin-jiro ity. Tena ilain’izy ireo ny akora aliminioma sy varahina ao anatiny. Azo inoana fa tsy maintsy ho rava ny tambajotran’olon-dratsy ma­nao­ izany, satria efa mandray ny andraikitra tandrify azy avy ireo manam-pahefana. Ma­nentana ny olom-pirenena sy ny mpanjifa tsy ankanavaka ihany koa ny Jirama hiantso avy hatrany ny laharana maitso 547 na manatona mivantana ny masoivoho.

Njaka A.

Miroso tsikelikely ny fiatrehana ny fikaonandoham-pirenena. Anisan’ny efa handeha ny eny anivon’ny fokontany.

Nambaran’ny loharanom-baovao eo ani­von’ny FFKM fa efa hanomboka tsy ho ela ny fanofanana ireo mpanamora sy mpitantsoratra ary koa ny mpiandraikitra hisahana ny fitaovana «Trio». Efa maro ireo zanaky ny fiangonana eo anivon’ny FFKM namaly ny antso handray anjara feno amin’izany. Nangatahana tamin’izany ny mombamomba ireo liana. Nifarana, omaly izany ary hitohy amin’ny fifantenana. Hanomboka tsy ho ela ny fanofanana azy ireo.
Anisan’ny andraikitra ho­sahanin’izy ireo ny fanentanana ny dinika eny amin’ny fokotany hiatrehana ny fakan-kevitra eny ifotony.

Dinika eny anivon’ny kaominina
Etsy andaniny, nambaran’ny loharanom-baovao fa nisy fihemorana kely avokoa ny asa tanterahina noho ny fandaminana avy amin’ny mpandrindra teknika. Na izany aza, tsy misy fiovana firy ireo tetiandro efa nofaritana hatrany am-piandohana. Anisan’ izany ny tokony hanombohana ny fikaonandoha eny anivon’ny fokontany, aorian’izao fiofanan’ny «Trio» izao. To­kony hiara-dalana amin’izany ny fikaonandohan’ireo any ivelany «Diaspora». Hitohy eny anivon’ny kaominina izany, ny 5 oktobra izao, raha tsy misy ny fiovana. Hiakatra eny amin’ny distrika izany, ny 26 oktobra ary dinika eny
amin’ny faritra, ny 16 novambra.

Synèse R.

Hahemotra amin’ny fotoana manaraka ny « Zoma ifampizarana », adihevitra tokony hotontosaina ny zoma izao, eny amin’ny Mozea ICMAA Isoraka. Noho ny fotoam-pahatsiarovana ny hetsika nisy teto amin’ny firenena no antony. Mbola vonona amin’ny fotoana manaraka koa ny pasitera Kotobesoa, hiresaka ny lohahevitra “Le “fatrange”, territoire des vivants et mémoire des morts ».

Handray ny fampirantiana « Miray an-tany », ny Is’art Galérie any Mahatazana. Sanganasan’i Finoana Ratovo no hampirantiana, maneho izay lohahevitra izay. Kanto marolafy, manomboka amin’ny hosodoko, ny sokitra, ny fampiarahana sokajy maro, sns. Manasongadina ny fifandraisan’ny olombelona sy ny toerana honenany ny sanganasa rehetra.

Handeha any Cologne, Allemagne, ny « Cher ancêtre », ny 25 septambra, mandritra ny “Afria Film Festival Koln”. Horonantsary fanadihadiana notontosain’i Lova Nantenaina izy ity ary efa nandray anjara tamina hetsika maro ho an’ny sarimihetsika, toy ny “Festival Visons du réel”, ny “Durban International Film Fstival”, sns. Niarahan’i Lova Nantenaina nanatontosa tamin’i Eva Lova-Bely izy ity. Maharitra 71 minitra ary miresaka ny hoavy tsy ho ela, taona 2067, any La Réunion.

Hiverina ao amin’ny Piment Café Behoririka ry Jeneraly. Rahampitso zoma 25 septambra indray ny fotoana, manomboka amin’ny 8 ora sy sasany alina. Fotoana hamerenan’ny tarika ireo hiran’i Gaby, izay tsy lefin’ny taona. Mbola eo hatrany ireo efa indray nihira taminy, ampian-dry Andy, ilay nandimby ny feon’i Gaby.Fikaonandoham-pirenena
Hiofana ireo « Trio » ho eny ifotony

Horonantsary maro notontosaina tany amina firenena 10, anisany ny eto Madagasikara. Ireo no halahatra, hampahafantarina sy hifaninanana mandritra ny “ant’Sary Doc Mada”.

Hatao eto Antananarivo ny andiany faha-4 amin’ny “Festival Ant’Sary Doc Mada”, ny 25 septambra hatramin’ny 3 oktobra izao. Hetsika iraisam-pirenena, mi­o­mpana manontolo amin’ny horonantsary fanadihadiana izy ity. Sanganasa 17 no voafantina handray anjara, avy amin’ny firenena 10. Ahitana an’i Niger, République Démo­cratique du Congo, Répub­lique du Congo, Maroc, Égypte, Bénin, Sénégal, Mayotte/ France ary Maurice. Horonan­tsary fohy ny 10 raha lava kosa ny 6. Misy « expérience digitale » iray manampy an’ ireo.
« Manasongadina lohahevitra maro ireo mpanatontosa horonantsary. Voaresaka ao ny kolontsaina, ny fifindra-monina, ny fiarahamonina, sns. Tsy mijanona amin’ny fandefasana horonantsary fotsiny ny hetsika fa sehatra hihaonana sy hifampizarana traikefa ihany koa », hoy ny nambaran’ny mpikarakara, oma­ly, tetsy amin’ny IFM Analakely. Ao amin’ity toerana ity no handefasana ny ankamaroan’ireo horonantsary.
Anisan’ny zava-baovao amin’ity andiany fahefatra ity ny atrikasa ho an’ny fanoratana horonantsary aty amin’ny faritry ny ranomasimbe In­dianina. Natao ho an’ireo mpanatontosa vao manomboka izany, hanomezana azy ireo ny fototra tokony hilaina mialoha ny fanadihadiana. Hisy Malagasy mpanatontosa am-polony handray anjara amin’ny atrikasa. Vahiny sy Malagasy ihany koa no hampiofana.
Voizina mandritra ny hetsika ny fanabeazana amin’ny alalan’ny horonantsary. Hale­fa any amin’ireo sekolim-panjakana ny horonantsary mifono fanabeazana, hampitaina amin’ireo mpianatra. Ny 3 oktobra, mandritra ny lanonam-pamaranana, no ho fantatra ireo horonantsary mendrika isan-tsokajy.

Zo ny Aina

Sekoly vaovao miisa telo, samy manana efitrano fianarana roa, no naorina ao amin’ny kaominina Miary Lamatihy, distrikan’i Sakaraha. Tamin’ny alalan’ny tetikasa Contribution large à l’amélioration de la scolarisation, de la santé et de l’environnement des enfants (Classes), tanterahin’ny ASOS, tohanan’ny ONG Partage no nahavitana izany. Misy sekoly roa hafa koa efa nohavaozina tamin’ny alalan’ity tetikasa ity.

800 mahery no nahazo tombontsoa nandritra ny hetsika ho an’ny fahasalaman’ny maso, nokarakarain’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka ao Vakinankaratra, niaraka tamin’ny Doctors for Madagascar (DFM) ho an’ny vahoakan’Antanifotsy. Nitohy tao amin’ny CSB Il Ambohimandroso izany, omaly.

Ho fanohanana ny talenta, hampivoarana ny fanavaozana ary hampitomboana ny fiantraikan’ny fikarohana sy ny teknolojia eo amin’ny toekarena, misokatra ny antso ho fanehoana fahalianana (Ami) 2026 ho an’ireo mpikaroka, mpamorona vahaolana, mpandraharaha, start up ary orinasa malagasy manana tetikasa vaovao. Lalana telo no azo isafidianana ka nanomboka ny 22 septambra hatramin’ny 22 oktobra ny fandefasana ny antontan-taratasy amin’izany.

Anisan’ireo klioba Tsipy kanetibe zandriny indrindra ny UBMT (Union des boulistes manjaka tokana Ambohitri­manjaka) izay niorina ny volana marsa 2026. Klioba tarihin-dRatsimbaharison Luc sy i Rijavola ary Randrianaivo Eric. Efa manana ny toerany, na eto Madagasikara na any ivelany, ny klioba. Manana fijery vaovao amin’ny fomba fitantanana sy ny hoavin’ny mpilalao izy ireo. Azo tsapain-tanana ny vokatra, ankehitriny, satria namoaka mpilalao ao amin’ny Decines France, toa an’i Zigle, tompondaka maneran-tany “tir de précision” sy i Yves, tompondaka La Marsei­llaise 2025 ary i Tina kely, tompondaka maneran-tany lefitra. Namba­ran’i Luc fa tsy ny faharetan’ny klioba no mamaritra ny vokatra fa ny fomba fanabeazana sy fikolokoloana ny mpilalao. «Tsy mahavelona ny kanetibe amin’izao rafitra izao», hoy izy. Olana lehibe tondroiny ny resa-bola. Ho azy, azo atao ny mampivelona mpilalao amin’ny kanetibe, raha havaozina ny rafitra. Vahaolana arosony ny fisian’ ny “boss” miaraka amin’ny fifanarahana mazava. Hifantoka betsaka amin’ny tanora ny UBMT ho an’ny taona 2027. Vina ny handefasana mpilalao any ivelany satria efa misy fiaraha-miasa eo amin’ny UBMT sy ny De­cines France. Hiso­katra amin’ ireo mpilalao ivelan’­Anala­manga ny klioba amin’ity tetikasa ity. Hisy ny fanofanana ara-teknika sy fianarana teny frantsay ho an’ireo mpilalao.

Fitia Randria

Mbola mitohy hatrany ny fanomanana ho an’ny klioban’ny CFFA Andoharanofotsy. Raha tsy misy ny fiovana, hanatanteraka lalao ara-pirahalahiana amin’ny ekipan’ny Artis FC, etsy amin’ny Kianjan’ny CFFA Iavoloha, izy ireo, anio, amin’ny 10 ora maraina. Marihina fa hiatrika ny dingana faharoa, fifanintsanana afrikanina, « Ligue des champions Caf », izay hihaonana amin’ny Young Africans SC Tanzanie, ny CFFA.

Hiatrika ny fifaninanana taranja Padel, sokajy lahy sy vavy, « Island Cup », andiany fahatelo, hotanterahina atsy La Réunion, ny 1 – 4 oktobra ho avy izao, i Madagasikara. Ankoatra ny Malagasy sy ny renioney, mpampiantrano, hifanintsana amin’izany ihany koa ny Maorisianina. Tanjona amin’izany ny hahazoana ny amboara roa, hody eto an-tanindrazana.

Nivarina any amin’ny laharana fahefatra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Espagne, La Liga, ny ekipan’ny Real Madrid FC, omaly, rehefa resin’ny Atletico Madrid, tamin’ny isa 2 no ho 1, afakomaly, tao amin’ny Kianjan’ny Metropolitano. Mbola mipetraka eo amin’ny laharana voalohany kosa ny FC Barcelone, tsy mbola nahita faharesena tamin’ity taom-pilalaovana ity.

Nifarana omaly, tany Abidjan, Côte d’Ivoire, ny andiany faha-22 amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, taranja handball, sokajy «cadet 2026». Farany vao nisy ventiny ny an’ny Akio. Izay vao nahazo fandresena raha niady ny laharana faha-13. Resin’izy ireo, tamin’ny isa 37 no ho 24, ry zareo Zambianina. Fihaonana notanterahina ny alatsinainy teo, tao amin’ny Kianja mitafo Polyvalente.
Nilalao tsy nisy teritery intsony ny Akio. Mailaka ary nanatombo teo amin’ny teknikan’ny mpilalao teny ambony kianja raha mitaha amin-dry zareo Zambianina, izay mbola votsavotsa ny ankamaroany. Raha tsiahivina ny dian’ny Akio tamin’ity Can ity, izay tao amin’ny sokajy “B”. Resy intelo nanoloana an’i Tunisie sy i Algerie ary i Nigeria ary nitana ny laharana farany. Toy izany koa i Zambie tao amin’ny vondrona “D”. Lavon’i Guinée sy i Côte d’Ivoire ary i Burundi. Ry zareo Zambianina no gisitra tamin’ity, izay tsy nahazo fandresena mihitsy.

Tompondaka

Hifanome tanana amin’ny fampandrosoana ny baolina kitra, indrindra fa ny Barea Madagasikara, ny Federasiona malagasy (FMF) sy ny Canal plus Madagasikara. Handefa mivantana ny lalaon’ny Barea sy i Nigeria ny fantsona Canal plus Sport 1, ny zoma ho avy izao.

Manomboka izao, miara-miasa ny Federasiona malagasin’ny baolina kitra (FMF) sy ny Canal plus Madagasikara. Nosoniavina, omaly, teny Andraharo, tamin’ny alalan’ny filohan’ny federasiona, Randriamanampisoa Alfred sy i Christophe Dess­aints izany fiarahan’ny roa tonta izany. Tafiditra ao anatin’izao fiaraha-misa izao ny fandefasana mivantana ny lalaon’ny Barea Madagasikara ao anatin’ny andro voalohany amin’ny fifanintsanana hiadian-toerana ho an’ny Can 2027. Fihaonana hikatrohana amin’ny Super Eagles Nigeria, ny zoma 25 septambra ho avy izao, ao amin’ny Kianja God­swill Akpabio International Stadium, manomboka amin’ny 7 ora hariva, ora eto Madaga­sikara.
Ny fantsona Canal plus Sport 1 irery ihany no hampita ny sary mivantana amin’izany, araka ny nambaran’ny tomponandraikitry ny Canal plus. Haharitra herintaona ny fifanomezan-tanana eo amin’ny roa tonta. Hiankina amin’ny kaonfederasiona afrikanina (Caf) kosa ny fandefasana na tsia ny lalao handraisana an’i Tanzanie any Maroc, ny talata 29 septambra ho avy izao. Izy ireo mantsy no manome alalàna amin’ny fahazoana ny sary. Nisaotra sy nidera ny finiavan’ny Canal plus amin’ny fampandrosoana ny baolina kitra, indrindra ny fanohanana ny Barea, ny filohan’ny Federa­siona ary maniry ho lasa lavitra indray ny Barea amin’ity.
Ankoatra izay, fantatra fa efa saika tonga any Nigeria avokoa ny ankamaroan’ireo mpilalaon’ny Barea Madaga­sikara, omaly, hiatrika io lalao io.

Tompondaka

Tafapetraka tamin’ny fomba ofisialy, omaly, ny Vovonana Tantana-Faritany Antananarivo sy ny faritra Analamanga. Notonto­saina tetsy amin’ny efitrano malalaky ny Kaominina Anta­nanarivo Renivohitra ny lanonana nanolorana tamin’ny fomba ofisialy ny taratasy manendry an-dRamatoa Ra­harivololoniaina Ninah ho mpandrindram-paritra Anala­manga sy Ramatoa Randria­narisoa Riana Raymonde ho ambasadaoro eto amin’ny faritany Antananarivo.

Misokatra ho an’ny anko­lafy sy hery rehetra ny Vovo­nana. Sehatra mampiray sy mampihaona ireo zoky manana traikefa, ireo tanora mpitarika, ireo olom-pirenena ary ireo hery velona maniry ny hahita fanavaozana tena izy eto Madagasikara. Manamafy ny fanohanany ny ezaka fanavaozana ataon’ny fitondrana amin’izao fotoana, tarihin’ny Filohan’ny Fanavaozana, ny kolonely Randrianirina Mi­chaël, izy ireo. Nanamafy izany rahateo ny filoha nasionaly, Rakotoniaina Justin.

“Manao antso avo amin’ ireo ben’ny Tanàna na mian­kina na tsy miankina hiditra ao amin’ny firaisankinan’ny ben’ ny Tanànan’ny fanavaozana (FBF), satria miainga eny ifotony ny fampandrosoana ny firenena. Miantso ireo olom-pirenena tsara sitrapo sy entanin’ny fitiavana ny tanindra­zana koa hanatevina ny vovonana fa an’ny rehetra i Mada­gasikara”, hoy Randrianarisoa Riana Raymonde, Ambasa­daoro eto amin’ny faritanin’ Antananarivo.
Taorian’iny fanomezam-pahefana ho an’ny mpandrindra ny faritra Analamanga sy ny ambasadaoron’ny Faritany Antananarivo iny, hitohy amin’ ny fametrahana ireo rantsamangaikan’ny faritra ao Vaki­nankaratra, Itasy ary Bongo­lava ny vovonana, araka ny nambaran’ny Ambasadaoro. Hitohy hatrany amin’ny dis­trika sy ny kaominina ary ny fokontany izany avy eo.

Claude Eric

Manome sehatra hisongadinan’ny fahasamihafan’ny fomba fanehoan’ny mpanakanto ny sanganasany ny Tokotany Be Malagasy. Anisany ny fampirantiana mandeha ao, amin’izao fotoana.

Mpanakanto marolafy roa, samy manana ny aingam-panahiny, samy manana ny fironany eo amin’ny famoahana izany ho zavakanto ihany koa. Ny itovian’i KaMi sy i Zongo Blaky dia izay fitiavana mizara kanto izay. Noho izay ihany koa no nampiarahana azy ireo anatin’ilay fampirantiana «Ven­tson’ny Be Art», izay mandeha amin’izao fotoana, etsy amin’ny Ivontoerana Tokotany Be Malagasy Besarety. Mpi­sehatra amin’ny kanto marolafy, havanana amin’ny hosodoko, ny graffiti, ny fampiasana akora mbola azo ahodina i KaMi. Toraka izany koa i Zongo Bilaky, sady mpitendry no artista manodina akora tsy miasa intsony ho zavakanto. Mifandrary ny kanto foronin’izy ireo ka manome ilay feo iombonana: mitantara, mampieritreritra, manaitra ary ma­nova fomba fijery. Izay rahateo ilay ventso, ventson’ny ara­be, «Ventson’ny Be Art»…
Tsy toeram-pampirantiana fotsiny fa sehatra velona ho an’ny kanto sy ny kolontsaina ny fisian’ny ivontoerana hanehoana asa tanana mpanakanto etsy Besarety. Dingana iray hi­zorana amin’ny fananganana ny TBM Cultural & Deve­lop­ment Center, iray amin’ireo ivontoeran’ny hetsika TBM amin’ny hoavy ny fisian’ny toerana.
Niforona tamin’ny taona 2023 ny Tokontany Be Mala­gasy. Niainga tamin’ny vina hoe tsy ao ambanin’ny tany ihany ny harenan’i Madagasi­kara, fa eo ihany koa ny talenta sy ny fitiavana ary nofinofin’ny vahoaka. Tanjona ny ha­nohanana ny talenta sy hampivondronana olona maro hanao zavatra ho an’ny firenena. Mikendry fampivelarana ny tanindrazana amin’ny alalan’ny talenta sy ny olona ao aminy ny Tokotany Be Mala­gasy ihany koa.

Zo ny Aina

57 ireo mpianatra ho mpitsabo sy mpiasan’ny fahasalamana avy amin’ny hopitalin’i Toamasina manaraka fiofanana maimaimpoana momba ny vonjy voina. Ny tomponandraikitra misahana ny fahasalamana avy amin’ny masoivoho amerikanina sady mpampiofana ny Croix Rouge amerikanina no nanatanteraka izany.
Sady mianatra ny teknika, mampiasa “défibrilateur” ivelan’ny hopitaly no manao fampiharana avy hatrany amin’ny fitaovana ireo mpiofana.
Nilain’ireo mpianatra sy ireo mpiasan’ny fahasalamana ny fahazarana amin’ny fampiasana azy io amin’ny famonjena aina, satria mivoatra hatrany ny fomba fitsaboana. Mifanaraka amin’ny zava-misy ao Toamasina sy azo hampiharina avy hatrany.
Ny fandraisana an-tanana ireo olona kenda no namaranana ny fiofanana noho io karazana voina io mateti-pitranga amin’ny fotoana fiakaran’ny letchi ary ilana famonjena eo no ho eo fa tsy afaka miandry ho tonga any amin’ny hopitaly.
Najanon’ny masoivoho amerikanina ao Toamasina ny ampahany tamin’ireo fitaovana nampiasaina nandritra ny fiofanana. Eo koa ny “défibrilateur” iray sy ny kojakoja fanolo miaraka aminy.
Ny dokotera Mialinirina Rakotomanana, nisitraka ny vatsim-piofanana “Yali Young African Leaders Initiative”, tamin’ny taona 2024, no tompon-kevitra tamin’ny fiofanana. Taratry ny fahaiza-mitarika ananany sy ny fandraisany andraikitra amin’ny fiarahamonina misy azy izany.

Sajo sy Tatiana A

Miara-miasa amin’ny kaominina Vohémar ny orinasa Orange Madagascar hanavaozana ny fotodrafitrasa efa misy any an-toerana sy hanatonana bebe kokoa ny vahoaka. Mifandraika amin’izany ny fananganana fotodrafitrasa vaovao na fanatsarana ireo nampiasaina taloha hitondra fivoarana ho an’ny tanàna. Tafiditra ao ny fanavaozana tanteraka ny bazary Ambondrona. Sady lasa toerana madio no maoderina ary mahafinaritra ny maso ny faritra hifamezivezen’ny mpivarotra sy ny mpividy isan’andro.
Hitondra fivelarana ho an’ny ankizy sy ny tanora ny toeram-pialamboly vaovao voaaro, ahitana kilalao samihafa. Nahazo ny anjarany koa ny mpitia fanatanjahantena satria nolokoina sy nohatsaraina ny fefin’ny Kianja monisipaly sy ny toerana filalaovana basikety.
Ho an’ny Orange Madagascar, mariky ny fametrahana fifam­pitokisana eo aminy sy ny vahoaka ny fikolokoloana ny tontolo iainan’izy ireo amin’ny andavanandro. Mifanohana amin’ny mpitantana eny ifotony rahateo ny orinasa manatsara ny tanàna araka ny filana.

Vonjy

Anisan’ny ezaka hanatsarana ny kalitaon’ny tolotra ara-pahasalamana sy miantoka ny fahafahan’ny ankizy mahazo vaksiny eny amin’ny toerana akaiky azy ny fanamafisana ny fanaovam-baksiny andavanandro.

Hanatanteraka hetsika fanaovam-baksiny faobe hiadiana amin’ny kitrotro sy ny poliomelita, miaraka amin’ny fizarana vitamine A, ny minisiteran’ny Fahasala­mam-bahoaka. Hotanterahina ny 5 hatramin’ny 9 oktobra izany, eny amin’ny tobim-pahasalamana sy ny toerana voatokana manerana ny Nosy, araka ny fanazavana. Natokana ho an’ny zaza vao teraka hatramin’ny 59 volana sy ireo zaza tsy mbola natao vaksiny mihitsy ny hetsika. Ho an’ny zaza enim-bolana hatramin’ny 59 volana tsy mbola nahazo izany, ny volana jolay hatramin’ny septambra kosa ny vitamine A.
Distrika 81 manerana an’i Madagasikara no nahitana trangana kitrotro, tamin’ity taona ity. Manoloana izany, manamafy hatrany ny fepetra fisorohana ara-pahasalamana ny fitondrana, amin’ny alalan’ny minisiteran’ny Fahasala­mam-bahoaka, hifehezana sy handresena ity valanaretina ity. Tsy fanaovam-baksiny faobe ihany no hotanterahina fa eo koa ny fanamafisana ny fanaovam-baksiny andavanandro amin’ny paikady samihafa.
Nanomboka ny taona 2026, tranga enina mifandraika amin’ny fivezivezen’ny Po­liovirus de type 1, iray amin’ny tsimokaretina mahatonga ny lefakozatra no voamarina teto Madagasikara. Efa nisy ny he­tsika fanaovam-baksiny hampihenana ny fiparitahan’izany, ny 11 ka hatramin’ny 14 aogositra lasa teo, ho an’ny faritra dimy voakasika. Araka ny an­tontanisa ny volana jona 2026, nahatratra 82% ny tahan’ny zaza nahazo ny vaksiny VP1 raha 90% ny tanjona napetraka.
Nahitana vokatra tsara ny hetsika ka 104% ny tahan’ny fandrakofana ary 1 222 196 ireo ankizy nahazo vaksiny VP0.

Vonjy