Tsy navela nandalo fotsiny. Nisy ny lanonana izay naka endrika fampisehoana goavana, nentina nanamarihana ny faha-15 taona nisian’ny Orange Money teto Ma­dagasikara. Notontosaina ny alin’ny zoma teo izany, tetsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina. Mpa­nakanto nosafidiana tanatin’ny maro, be mpankafy sy araka izay nandrasan’ireo mpampiasa ny Orange Mo­ney, no nifandimby niaka-tsehatra. Nisantatra izany i Samoëla, izay nanesy ireo hira tsy tontan’ny ela sy be mpiandry hatrany isaky ny seho hataony. Tsy nisy iray tsy niarahan’ny mpijery nihira taminy tamin’ireo izay nalahatra. Nandimby azy kosa ry Wada sy Youngs, sy ny mozika nampandihy ny iray lapa. Tsy mifidy tany iadivana, fa dia misy mpanaraka an-dry zalahy ireto hatrany izay toerana alehany. Hain’ny rehetra hatramin’ny farany ny tonon’ny « Badoda », sns. Mora kokoa ny fidiran’i Agrad taorian’izay, namantana sehatra efa folaka sy mpijery efa tao anatin’ny hafanana tanteraka.
Tsiahivina fa nampidirina mba hanamorana ny andavanandrom-piainan’ny Malagasy ny Orange Money, 15 taona lasa izay. Nanomboka tamin’ny fandefasana sy fandraisana vola, ny varotra ka hatramin’ny fifanakalozana ara-bola rehetra, tsy mandalo amin’ny vola taratasy intsony izany. Manana tambajotrana Cash point  hatrany amin’ny 50 000 isa ny Orange Money manerana ny Nosy, manamora izay raharaha sy fifanakalozana ara-bola manakaiky vahoaka izay.

Zo ny Aina

Tontosa soa aman-tsara. Nantsoina ka nanohina ireo mpankafy. Mitoetra ho kolontsaina ny « Manala azy ».

Tsy foana fa nahemotra ny seho. Tsy nampihemotra ireo mpankafy ny « Manala azy » izany, ka vory lanona indray ny rehetra ny tolakandron’ny sabotsy teo, tetsy Antsahamanitra.
Mety nisy avy nanala fanadinana ve tao ? Tsy fantatra. Ny tena azo antoka aloha, olombelona maro efa mifanao fotoana isan-taona, no tonga « hanala azy » satria efa mitoetra hoe kolontsaina ny hetsika. Tao ilay mpanofahofa ny sainam-pirenana hatramin’ny nanombohana ka hatramin’ny fiafaran’ny seho. Ilay andiana mpinamana niaraka nanala bacc tany amin’ny 25 na 20 taona lasa. Ilay rangahy mpankafy mozika mitafy landy. Ilay ranamana mampitovy endrika sy fihetsika amin’ny Olombelo Ricky noho ny fankafizana azy… Ireo no nameno an’Antsahamanitra.
Efa samy mahalala ny hataony isaky ny hira mandeha. Tsy nisy nodinganina ireo hira efa nitoetra 40, 30, 20 taona. Tazana teny an-tsehatra ny tsinombakomban’ny mpitendry efa mandeha tsy voizina. Tsy mifampijery akory i Mendrika sy Miaro Tanjona dia mirindra ny feon’amponga sy ny zavamaneno ravaka rehetra, mampiavaka ny tarika. Ilay fampidiran’i Titi ny zavamaneno tsofina, mifanampy amin’ny vata maroafitsok’i Rivokely, fa indrindra ny feon’angorodaon’i Jahleky. Miavaka eny foana koa isaky ny hira ny feon’i Dina Voakaly, indrindra rehefa anjarany irery.
Misy foana ny fotoana mampihetsi-po rehefa « Ma­nala azy ». Feno kokoa izany tamin’ity, indrindra teo amin’ny fanomezam-boninahitra an’i Ramy Franck. Niarahan’i Ri­cky sy i Johanne zanany, ny nihira ny « Vavaka ho anao ry Neny », ka nandona ny fon’ny iray kianja. Fery vao rahateo, ka mendrika an-dRamy Franck ny fanomezam-boninahitra.
Miandry amin’ny taona ho avy indray ireo tsy nahatratra ny fihaonambe. Mbola tsy fantatra kosa ny mahakasika ny « Manala azy Tanora Zokiny » amin’ity taona ity.

Zo ny Aina

Nifarana ny volana jolay lasa teo ny fakan-kevitra nasionaly, natomboka ny volana febroary lasa teo, tany Antsirabe, izay nataon’ireo tanora manana fahasembanana momba ny zo sy ny fahasalamana ara-pananahana. Ni­songadina fa misy olana ny fisitrahan’ireo sokajin’olona ireo momba ity zo ity ka manao antso ho an’ireo firaisamonim-pirenena sy ny fitondram-panjakana izy ireo ma­noloana ny zava-misy. Ni­voitra nandritra ny fihaonana tamin’ireo tanora ireo tany Toamasina, Fianarantsoa, An­tsirabe ary teto Antana­narivo fa misedra fanilikilihina sy herisetra izy ireo. Sarotra ho an’ny olona manana fahasembanana ny hikarakara ny fahasalamany satria tsy nahazo fiofanana momba ny fandraisana an-tanana azy ireny ny mpiasan’ny fahasalamana, ny fotodrafitrasa rahateo tsy ahazoana mivezivezy eny amin’ny tobim-pahasalamana. Marefo kokoa ny olona manana fahasembanana manoloana ny fanolanana sy ny herisetra satria tsy omen’ny manam-pahefana lanja ny fijoroana vavolombelona ataon’ireo niharany.
« Jereo manokana izahay tanora manana filana manokana ». Io no antson’ireo tanora manana fahasembanana mitaky fanavaozana azo tsapain-tanana.
Tokony hifanaraka amin’ny filan’ny olona manana fahasembanana ny toeram-pitsaboana ary manome tolotra maimaimpoana na amin’ny sarany mirary. Zava-dehibe koa ny fanofanana ny mpiasan’ny fahasalamana hifehy ny tenin’ny tanana sy ny fandraisana manokana ny olona manana fahasembanana ma­rary na koa mila torohevitra momba ny fananahana ara-pahasalamana. Ny tetikasa M’iray 2.0 sahanin’ny Autisme Madagasikara no manatanteraka ny fanohanana ireo tanora manana fahasembanana ireo momba ny zo sy fananahana ara-pahasalamana. Ma­no­hana ara-bola ny Amplify Change.

Vonjy

Ao anatin’ny sahanasa ataon’ny Yess Girl izay manao fifanakalozana eo amin’ny Fanilon’i Madagasikara ny Stem na ny Science, Technology, Engineering, Mathematics.
Tanjona ny fampirisihana ny ankizivavy hisehatra bebe kokoa amin’ny siansa sy fikarohana manome lanja vokatra ara-tsiansa.
Samy nanomana tetikasa mivaingana ireo ankizivavy teo anivon’ny Fanilon’i Madagasikara. Misy ny nanao “Radar”, fanamboarana fanalana fofon-kelika izay vokatra biolojika avy amin’ny zava-maniry, nisy ny nanao asa tanana misarika ny ankizivavy amin’ny Stem, ny hafa nanao karazana tsiranoka azo avy amin’ny zava-maniry hanalavana volo izay mahasarika indrindra ny ankizivavy amin’izao fotoana rahateo.
Ny mpandray anjara dia avy ao amin’ny Paroasy Mangasoavina, Paroasy Antanimena, Paroasy Ambohimirary ary Paroasy St Croix Ampahibe.
Nisongadina ireo ankizivavy namokatra ny “Radar” ary nivoaka mpandresy tamin’ny tetikasa nataony izay niavaka sy namoaka ny lentan’ny siansa mifandraika amin’ny filana amin’izao fotoana. Avy ao amin’ny Fivondronona/ Paroasy Antanimena izy ireo.

Tatiana A

Noho ny ezaka misongadina ataon’ny foibe fitaizana zaza kamboty sy sahirana na ny Akany Mamitiana eny Ambohimangakely dia nanao tolo-tanana ny Fondation Axian.

Nanome kubota na milina enti-miasa amin’ny fa­mokaram-bary ho an’ny Akany Mamitiana eny Am­bohimangakely ny Fondationa Axian.
Tanjona ny hahafahan’ny akany mahaleo tena ara-tsakafo ary tsy hiankin-doha intsony amin’ny famahanana ireo ankizy beaziny. Manana ny tany midadasika hamboleny vary any Ambatondrazaka ny akany fa ny tohana amin’izany famokaram-bary izany no tena ilainy.
Mitaiza ankizy kamboty sy zanaka sahirana, ny ankizy mpatory an-tsena ary ireo zaza kambana arian’ny havany ny akany Mamitiana.
Tsy mora ny fikarakarana ireo ankizy ka mila ny fanohanan’ny malala-tanana hahafahana miahy ireo ankizy marefo ireo, raha ny fanazavan’ny talen’ny akany.
Ankoatra ny sakafo sy ny fampiantranoana, beazina ho tonga olom-banona indrindra koa ny zaza sy ankizy.
Rehefa mahavita mamokatra samirery ny ampahany amin’ireo loharanon-karena ilainy ny trano fitaizana ankizy sahirana dia afaka mampiasa vola sy loharanon-karena bebe kokoa amin’ny andraikitra fototra izy ireo, dia ny fikarakarana ny ankizy, ny fanabeazana azy ireo ary ny fanomanana ny hoaviny.
Efa telo taona izao no nanohanan’ny Fondation Axian ireo trano fitaizana kamboty sy ivon-toerana fandraisana ankizy maromaro eto an-dRenivohitra, mba hamaliana ireo filana fototra iainan’ireo ankizy marefo.
« Efa taona maro izao no nanohanantsika ireo trano fitaizana ary tianay ny handroso bebe kokoa amin’ny fanamafisana ny fahaleovantenan’izy ireo. Satria ankoatra ny fanampiana omena anio, manana andraikitra ihany koa isika amin’ny famoronana ireo fepetra ahafahan’ireo rafitra ireo manohy maharitra ny asa ataony ho an’ny ankizy », hoy i Jessica Razakamanantsoa, mpitondra tenin’ny vondrona Axian.

Tatiana A

Tonga eto amintsika, mijery ifotony ny fizotry ny fandaharanasa Produir I sy ny II, ny avy amin’ny mpamatsy vola. Mitarika izany ny mpitantana misolo tena ny Vondrona afrikanina (UA) ao amin’ny filankevi-pitantanan’ny Banky iraisam-pirenena, Harold Tavares.

Tanjon’ny fidinana ifotony nataon’izy ireo, ny alakamisy teo, ny handinihina ny vokatra efa azon’ny tetikasa Produir I, sady hijerena akaiky ireo asa lehibe kasaina hotanterahina ao anatin’ny Produir II.
Anisan’ireo toerana notsidihin’ireo delegasionina ny toeram-ponenan’ireo mponina nafindra toerana ao Andava­mamba. Naorina tamin’ny alalan’ny tetikasa Produir I izany. Nojerena tamin’izany koa ny fivoaran’ny fari-piainan’ireo mponina sy ny fiantraikan’ny fanohanana nomena azy ireo.
Nitohy tamin’ny fitsidihana ny lakandrano eo anelanelan’ny 67 Ha Avaratra Atsinanana sy Cenam izany avy eo. Ani­san’ireo fotodrafitrasa kasaina havaozina ao anatin’ny Pro­duir II. Nambaran’ireo nandaha-teny fohy fa natao handinihina ny maha zava-dehibe ireo asa kasaina hotanterahina izany.

Fanatsarana ny fiainan’ny mponina

Nambaran’ireo tomponandraikitra fa manamafy ny fiaraha-miasa misy eo amin’i Ma­dagasikara sy ny Banky iraisam-pirenena izao fitsidihana izao. «Maneho ihany koa ny fanohizana ny fanohanana ireo tetikasa laharam-pahamehana, indrindra ireo mikendry ny fampandrosoana ma­haritra sy ny fanatsarana ny faripiainan’ny mponina izany», hoy ihany izy ireo. Tsiahivina fa niaraka nidina ifotony nijery ireo asa sy fotodrafitrasa ireo tomponandraikitra avy amin’ny minisiteran’ny Fanajariana ny tany sy ny raharahan-tany (MATSF) ary ny ekipan’ny Banky iraisam-pirenena.

Synèse R.

Hotanterahina ny 4 ka ha­tramin’ny 8 aogositra, eto Anta­na­narivo, ny andiany faha-10 amin’ny «Carrefour de la formation, des métiers et de l’emploi (CFME)». Hetsika karakarain’ny Alliance française d’Antananarivo (AFT). Lo­ha­hevitra amin’ity taona ity ny hoe «Ta réussite à portée de main» (Manakaiky anao ny fahombiazanao)». Hisy fihaonambe sy atrikasa ao amin’ny AFT Andavamamba, ny 4 ka hatramin’ny 6 aogositra. Hore­sahina manokana ny momba ny fitarihana amin’ny asa, ny asa vao misondrotra, ny fandraharahana, ny niomerika ary ny fahafahana mianatra sy hiasa any ivelany. «Hanampy ny tanora ha­hafantatra ny fa­haiza-manao takin’ny mpampiasa sy ny sehatra ahafahany mivelatra ireo fifanakalozana», hoy ny tale jeneraly lefitry ny AFT, Rakotonanahary Miora, raha nampahafantatra ny CFME teny amin’ny Campus Yas Andraharo izy, ny alakamisy teo. Hitohy eny amin’ny Kianja Barea Mahamasina ny hetsika, ny 7 sy 8 aogositra ary maimaimpoana ny fidirana. Manodidina ny 40 ny oniversite, ivontoeram-piofanana, orinasa ary masoivoho mpampifandray asa handray anjara amin’izany. Afaka ma­metraka CV, manao dinidinika fohy ary miresaka mivantana amin’ny mpampiasa ny tanora momba ny fampiofanana an-tsehatra ary ny asa. Anisan’ ireo mpandray anjara amin’izany ny Yas Mada­gascar. «Vonona izahay hanohana ny tanora sy hitondra azy ireo mankany amin’ny hoavy tsaratsara kokoa amin’ny alalan’ny fahafahana mifanaraka amin’ny fahaiza-manaony», hoy ny tomponandraikitry ny serasera ao amin’ny Yas Ma­dagascar, Randrianjatovo­narivo Henintsoa.

Henintsoa

Haharitra 24 volana ny fanamboarana ny tetikasa Flyover eny Anosizato entina hamahana ny olan’ny fifamoivoizana sy ny fitohanana eto an-drenivohitra sy ny manodidina.

Nanomboka tamin’ny fom­ba ofisialy omaly, ny fa­­­namboara­na ny te­tikasa Flyover eny Anosizato. Hetsika notarihin’ny ny Filo­han’ny fanavaozana, ny Kolo­nely Randrianirina Michaël. Haha­ritra 24 volana ny tetikasa entina hamahana ny olan’ny fifamoivoizana sy ny fitohanan’ny fiara eto an-drenivohitra sy ny manodidina. Miten­tina hatrany 128 mi­liara Ar ny tetikasa izay vatsian’ny Banky Arabo ho an’ ny fampandrosoana ny Toeka­rena aty Afri­ka (Badea). « Ma­no­didina ny 25,2 tapitrisa dolara ny famatsiam-bola ataon’ny Badea raha 2,8 tapitrisa dolara kosa ny anjaran’ny fanjakana malagasy », hoy ny filoha, tamin’ny lahateniny.
Hizara dingana maromaro ny fanatanterahana ny asa. Hisy ny fanamboarana tetezana roa vaovao eny an-toerana hanoloana ilay efa antitra sy tsy mahazaka ny fivezivezen’ny fiara. Ankoatra izay, hisy ny fa­namboaran-dalana manodidina ny 1,8 km. Hala­lahana ny lalana manomboka eny Anka­dim­bahoaka hatreny amin’ny Maki mba hialana amin’ny fitohanana, hoy hatrany ny filoha.
Notokanana omaly ihany koa ny lalana mampitohy an’ Ambatobe sy Soamanan­dra­riny ary Ambohimahitsy. Tanjo­­na ny hanalefahana ny fitohanan’ny fifamoivoizana, hanamorana ny fivezivezen’ny olona sy ny fitaterana entana, ary hanamaroana ny fifamoivoizana eny amin’ny manodidina. Namatsy vola ny tetikasa ny Tahirim-bola ho an’ny Fiko­jakojana ny Lalana (FER) nentina nanamboarana ny lalana mirefy 2,468 km.

Henintsoa

Hotontosaina etsy amin’ny Acsa Ambohidahy, manomboka anio hatramin’ny 15 aogositra ho avy izao, ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, taranja tenisy, sokajy rehetra. Atleta maherin’ny 200 eo no hifanintsana eny an-toerana, tafiditra anatin’ireo hanaovana fifantenana ny handrafitra ny ekipam-pirenena izay mendrika amin’izany.

Navoakan’ny pejin’ny Al Merrikh Soudan, afakomaly, tao amin’ny pejiny fa lasa mpanazatra ao amin’izy ireo ilay Malagasy teknisianina, Rakotondrabe Romuald Felix, na ny Coach Rôrô. Hatramin’ny nanoratana omaly sy ny filazan’ny loharanom-baovao iray, mbola mitady ny marimaritra iraisana ity klioba ity sy ny mpazanatra Rôrô.

Tontosaina any Manakara, nanomboka afakomaly, ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, taranja baolina kitra amin’ny torapasika, « Beach Soccer ». Mahatratra fito ireo mpifanintsana amin’izany. Raha ny fanazavana azo avy amin’ny loharanom-baovao iray, natao hifantenana ireo mpilalao handrafitra ny Barea io fifaninanana nasionaly io.

Hatao ny 5 hatramin’ny 15 aogositra ho avy izao ny dingana voalohany amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Ma­dagasikara, divizionina fa­haroa nasionaly (D2 Nasiona­ly). Ahitana ekipa 24 ny mpifaninana ary nozaraina vondrona enina, misy ekipa efatra avy, izy ireo. Any amin’ny faritr’i Mahajanga, sokajy A, ny solontenan’ny ligin’Analaman­ga, Disciples FC Espoir, araka ny fitsinjaram-bondrona na­voakan’ny Federasionina malagasin’ny baolina kitra (FMF). Hifandimby hihaona amin’izy ireo, mandroso sy miverina, ny AJSM Melaky, ny Racing FC Boeny, ny FC Mahabat Atsinanana.
Tsara marihina fa nisy fanovana ny dingam-pifaninanana amin’ity divizionina faharoa nasionaly ity, ka tsy main­tsy hiady ho tafiditra anaty roa voalohany ny Disciples FC Espoir raha tiany ny ho tafita any amin’ny dingana manaraka. Tsiahivina fa ireo 12 tafita amin’ity dingana manaraka ity no hatambatra sokajy iray ka hanao lalao efatra avy, any amin’ireto faritra ireto: Amban­ja, ny 13-20 septambra; Fiana­­rantsoa, ny 10 hatramin’ny 18 oktobra ho avy izao. Ny dingana farany kosa izay hanao lalao telo avy eto Anta­nanarivo, ny 17-22 no­vambra.
Ampahafantarina ihany fa manana solontena roa ny tompondaka sy ny laharana faharoa tamin’ny andiany farany teo dia ny ligin’Atsinanana sy Atsimo Andrefana.

Fitia Randria

11 andro taorian’ny fahavitan’ny fiadiana ny tompon­daka maneran-tany amin’ny baolina kitra “Mondial 2026”, notanterahina, omaly, ny fanolorana loka ho an’ireo mpan­jifa ny World Cola (Woco), ta­min’ny “pronostic score” sy ny “pronostic champion”. Natao teny amin’ny foibe toeran’ny Star Andranomahery izany. Nandrombaka ny loka goa­vana, “moto électrique, marque QJ Motors”, i Nomenjanahary Roberto Carlos, mpanjifa avy any Mahajanga. Izy no nahita ny valiny marina tamin’ireo mpifaninana. Naneho ny hafaliany ny tenany ary nisaotra ny mpikarakara. Tsiahivina fa mbola mpianatra ny tovolahy. Notolorana “Nitendo” kosa Andrianirina Antonio Totty, laharana faharoa. “Smartphone” sy loka hafa ny an-dRam­bel­sin Nadège, fahatelo. An­koatra izay, lasan’i Has Inah, ny PS5 sy loka maro isan-karazany, nahita ny “pronostic gagnant”.
Tsiahivina fa nahatratra 40 mianadahy mianaka ireo nahazo loka avy amin’ny Woco, mpanjifa ny vokatra avy amin’ny faritra 22 mane­rana an’i Madagasikara. Ireo nahita ny valiny marina tamin’ ny “score” sy ny ekipa nandresy nanomboka teo amin’ny dingana ampahavalon-dalana ka hatramin’ny famaranana izy ireo. Nisy ireo nomena famantaranandro, finday avo lenta, zava-pisotro sy fanamiana ary kitapokely.

Tompondaka

Tsy nihafihafy fa avy hatrany dia nametraka ny anarany ny Malagasy eo amin’ny
fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany «Mondial 2026 », sokajy Junior. Nahazo fandresena nandritra ireo lalao ho an’olon-droa, lahy sy vavy, miaraka ny ekipa.

Nanomboka omaly, tao amin’ny Kianja Santa Susanna, Barcelone Espagne, ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany, taranja tsipy kanetibe, sokajy junior. Tsara fanombohana ny ekipam-pirenena malagasy, nandritra ny andro voalohany, satria nahazo fandresena hatrany teo amin’ny fifaninanana ho an’olon-droa, lahy sy vavy, miaraka. Nisantatra izany ny fifanintsanana hivoahana vondrona. Fandresena indroa misesy ho an’i Madagasikara. Nandavo an’i Turquie, tamin’ ny isa tery 10 no ho 9, teo amin’ ny lalao voalohany ary nanin­tsana an’i Espagne, mpampiantrano, tamin’ny isa mazava 13 no ho 2, teo amin’ny lalao faharoa. Nandrafitra ny ekipa malagasy, tamin’ity, i Nomena sy i Elio. Ny lalao nikatrohana tamin-dry zareo Tiorka no hany nananosarotra satria tsy mbola tafiditra tsara ireo mpilalao. Hita mbola niahotrahotra izy mianadahy. Nanampy trotraka azy ireo ihany koa ny hafanana tany an-toerana.
Rehefa afaka anefa izay karazana fanalana tahotra izay, nizotra tsara ny lalaon’izy mianadahy, teo amin’ny fihaonana tamin’i Espagne. Marihina fa “système Suisse” na adim-pamataranandro no ha­naovana ny lalao fifanintsanana.
Tsiahivina fa i Madagasi­kara irery no hany solontena afrikanina miatrika ity fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany any Espagne ity. Hitohy anio ny fifaninanana, ka raha tsy miova ny fandaharam-potoana, hanombohana ity andro faharoa ity ny fifaninanana mitifitra “tir de précision”, arahin’ny lalao ho an’olon-telo miaraka, iarahan’ny lahy sy vavy hatrany. Hiatrika ny fiadiana ny amboaran’ny fire­nena kosa ireo tsy tafavoaka vondrona. Haharitra hatra­min’ny alahady ho avy izao ity fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany ity.

Fitia Randria

Notanterahina tao Antsirabe, ny 21 ka hatramin’­ny 23 jolay lasa teo, ny atrikasa fanavaozana sy fanatsarana ireo Référentiels ho an’ny asa « machiniste en conféction » sy « maintenancier en machine à coudre industrielle ». Fiaraha-miasan’ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fanofanana arakasa sy ny Unesco, amin’ny alalan’ny tetikasa Bear III, izy ity. Nandray anjara, tamin’izany, ny mpampiofana avy ao amin’ny CFP Ambohidratrimo sy ireo matihanina avy amin’ny Socota, hampifanarahana ireo lasi-panofanana amin’ny filan’ny sehatry ny asa sy hanofanana olona vonona hiasa avy hatrany.

Notontosaina tao amin’ny oniversiten’Itasy Faliarivo, tamin’ity herinandro ity, ny sonia fifanarahana fiaraha-miasa eo amin’ny oniversiten’Itasy sy ny Ilontsera. Manokatra varavarana vaovao ho an’ny fikarohana momba ny haino aman-jery sy ny fifandraisana ary hanamafy ny fifandraisana eo amin’ny tontolon’ny akademika sy ny sehatra matihanina ny fiaraha-miasa. Nisy koa ny seminera momba ny fampianarana ny haino aman-jery sy ny fampahalalam-baovao, manampy amin’ny fanofanana ny tanora hahafehy ny fomba fampiasana ny vaovao sy ny haino aman-jery araka ny tokony ho izy.

Misy rindrin-drahona mandalo ao atsimon’i Madagasikara ka hanome rotsakorana any amin’ny morontsiraka Atsimo, ato anatin’ny roa andro. Hita taratra eny foana ny zavona ny maraina ho an’ny afovoantany sy ny atintany avaratra andrefan’ny Nosy.

Tsy natao ho fialamboly sy fanehoana talenta fotsiny ny zavakanto (teatra, slam, mozika, dihy…) fa azo ampiasaina hitondra hafatra hiteraka fiovana toe-tsaina sy fiovam-pihetsika eny anivon’ny fiarahamonina ihany koa. Nisafidy ny hitrandraka ny zavakanto ho fitaovam-panentanana hiadiana amin’ny herisetra mifototra amin’ny maha lahy na maha vavy (VBG), hampijoroana ny zon’ny vehivavy sy hametrahana fiarahamonina manome lanja mitovy ny lahy sy ny vavy ny hetsika Nifin’akanga. Nampivondrona tanora artista avy amin’ny sehatra maromaro ny fikambanana ary niketrika hamadihana ny traikefa ananan’izy ireo tsirairay avy hivoizana hafatra. « Indrain­dray mipaka kokoa ny hafatra amin’ny alalan’ny hira, dihy mihoatra ny teny na kabary fampiasa mahazatra », hoy ny mpanorina ny hetsika Nifin’­ akanga, Raveloarimisa Mbo­latiana.
Hoentina mitety an’i Mada­gasikara ny kanto novokarin’ireo mpanakanto ireo ary nosantarina tany Antalaha ny seho voalohany, ny volana mey teo. Nahafahana nitafa tamin’ny mponina tany an-toerana momba ireo lohahevitra ny hetsika ary nisy ny fifanakalozana mivantana.
Ankoatra izay, hisy koa fanentanana eny anivon’ny sekoly, miaraka amin’ny fifaninanana hampandraisana an­jara ny tanora mpianatra amin’ny talenta ananany. Tsy miova ny lohahevitra fa hifantoka amin’ny fanajana ny zo, ny ady amin’ny herisetra atao amin’ny vehivavy sy ny ankizivavy.

Vonjy

Natolotra tamin’ny fomba ofisialy ny trano nohavaozina sy ireo fitaovana vaovao ho an’ny Sampana mandray an-tanana ny zaza ho an’ny CHU Analankininina, Toamasina, tamin’ity herinandro ity. Vokatry ny fiaraha-miasa teo amin’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka sy ny Fiangonan’i Jesoa Kristy ho an’ny olomasin’ny andro farany ny tetikasa. Nanomboka ny septambra 2025 ny asa fanavaozana. Nandritra izany no nandalo ny rivodoza Gezani ka niteraka fahasimbana teo amin’ny fotodrafitrasa. Naverina narenina sy nohavaozina indray ny trano ka vita soa aman-tsara ankehitriny.
Ankoatra ny fanavaozana ny trano, nahazo fitaovana maro sy manaraka ny fenitra ihany koa ny Sampana mikarakara manokana ny zaza (pédiatrie). Hanatsarana ny fitsaboana ireo zaza marary tonga ao amin’ny hopitaly izany. Porofon’ny fiaraha-mientana ho fanatsarana ny kalitaon’ny tolotra ara-pahasalamana omena ny ankizy sy ny vahoaka ny zava-bita sy ny fiaraha-miasa eo amin’ny roa tonta.

Vonjy

Hontanterahina ny sabotsy 1 aogositra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara eo amin’ny taranja Pentathlon moderne. Handray izany ny faritra Vakinankaratra ka ha­tao ao amin’ny Kianja Lycée André Resampa Antsirabe ny fifaninanana. Araka ny nambaran’i Harimalala Poun, filoha lefitry ny Federasionina, somary natoritory ny Penthat­lon tao ho ao fa efa mifoha ary ao anatin’ny heriny tanteraka amin’izao fotoana izao. Hisan­tarana izany ity fifaninanam-pirenena 2026 ity. Hanana ny lanjany lehibe ity fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasi­kara ity satria hitiliana izay hisolo tena ny Malagasy eo amin’ny fifaninanana afrikanina, hatao any Egypte, ny 15 – 18 oktobra ho avy izao.
Atleta 150 mianadahy no andrasana, avy amin’ny ligim-paritra efatra dia Vakinanka­ratra mpampiantrano, Alaotra Mangoro, Itasy ary Anala­man­ga. Hanana solontena betsaka indrindra, amin’izany, ny ligin’ Antsirabe izay hahatratra 70 avy amin’ny klioba miisa 5. Ham­piavaka ity fifaninanam-pirenena ity ny fisian’ny fitifirana basy na ny Laser Run Tour 2026, andiany voalohany. Izany hoe, sady hihazakazaka ny mpifaninana no mitifitra basy. “Mananosarotra izy ity satria lafo vidy ilay basy. Ma­nampy amin’ny fampitaovana ny federasionina mba hahazoan’ireo atleta manao fanazarantena”, hoy i Harimalala Poun.

Tompondaka

Malagasy mpiangaly bisikileta nalain’ny klioba Faucon Flacq SC – KFC Maurice tamin’ity taona ity, i Houlder Fitahiantsoa Mohamed.

Misongadina tanteraka izy any an-toerana, ankehitriny. Araka ny fanadihadiana natao sy ny vaovao navoakan’io klioba io, oma­ly, nahazo ny laharana faharoa tamin’ny fifaninanana Moka Rangers Challenge, ity Mala­ga­sy mpilaravinahitra ity. Nam­baran’ity farany fa mbola maro ny fifanintsanana miandry azy, anisan’ny lehibe in­drindra amin’ izany ny “Tour de la Réunion”, izay hatao ny 1 hatramin’ny 9 aogositra ho avy izao.
Notsiahiviny koa fa efa maro ireo fifanintsanana na­taony tany Maurice. Anisan’ izany ny “Tour de Maurice”. Izay efa vita ny volana jona lasa teo ny hazakazaka tsotra UCI. Ny Grand Prix Riche en Eau 2026 kosa izay notontosaina ny 11-12 jolay teo ary ny Snowy Maiden Race 2026, notontosaina ny 19 jolay teo.
Raha ny fanazavana azo tamin’i Houldre Mohamed, efa nanomboka ny volana mey izy no tonga tany an-toerana. Maharitra herintaona ny fifanarahany amin’ity klioba atsy Maurice ity.

Fitia Randria

Nahatratra 100 mahery ireo mpifaninana tamin’ny lalao hazakazaka am-bisikileta nokarakarain’ny ligin’ Analamanga, mitondra ny anarana hoe: «Rodoro­don’I arivo ». Hetsika notontosaina ny alahady teo, niainga teo Andohatapenaka hatrany Ambohitrimanjaka. Tamin’ity andiany fahadimy ity, azon’i Bienvenue ny laharana voalohany.

Miatrika fampivondronana eny amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina ny ekipa malagasy latsaky ny 18 taona, taranja Volley ball. Mano­mana ny fifaninanana “Championnat des Nations CAVB Zone 7” izay hatao eto Madagasikara, manomboka ny 4 aogositra izao, izy ireo.

Tanterahina any Fianaran­tsoa, nanomboka ny 25 jolay lasa teo, haharitra hatramin’ny 1 aogositra izao, ny fiadiana ny amboaran’i Mada­gasikara,  sokajy latsaky ny 13 taona sy latsaky ny 17 taona; lahy sy vavy,  taranja Volley. Efa vita ny fifaninanana isam-bondrona ary hiditra amin’ny dingana farany manomboka anio.

Natolotra, afakomaly, tao Paris France, i Zinedine Zidane, mpanazatra ny ekipam-pirenena frantsay Les Bleus. Nilaza ity Frantsay kintan’ny baolina kitra fahiny ity fa efa nofinofiny hatramin’ny ela izany hitantana ny ekipa nasionalin’i France izany ary maro ireo klioba efa niantso azy, nolaviny noho ny fitiavana ny hitondra an’io ekipam-pirenena io.

Hotanterahina eto Analamanga, ny 1 hatramin’ny 9 aogositra izao, ny fiadiana ny tompondakan’i Madagasikara, taranja basikety, sokajy latsaky ny 14 taona, lahy sy vavy. Ekipa 48 lahy sy 41 vavy no hifaninana amin’izany.

Kianja 3 eto Antananarivo dia ny eny amin’ny Ki­anja mitafon’i Maha­ma­sina sy Kianja Barea eo ivelany roa no handraisana ny fifaninanana nasionaly U14, raha toa ka saika natao tany Ma­nanjary izany. Ligy 17 no ha­hatonga solontena, araka ny fanazavan’ny avy eo anivon’ny Federasionina malagasin’ny basikety, tamin’ny alalan’ny filoha lefitra Ramanarivo Alain.  Nandritra ny valandresaka ho an’ny mpanao gazety, omaly,  teny amin’ny Lapan’ny tanà­nan’Antananarivo no nanambarany izany. Miara-misalahy amin’ny fandraisana ity fifaninanana ity ny FMBB sy ny li­gin’Analamanga. Manohana azy ireo ny kaominina Antana­narivo Renivohitra amin’ny fanomezana kianja hilalaovana. Voatendry ho filohan’ny fi­karakarana ny fifaninanana kosa Ramahandrimanana Hasina, izay nanazava ny fizotry ny fifaninanana. Haha­ritra 5 andro eo ny fifanintsanana isam-bondrona. Miroso amin’ny ampahavalon-dalana sy ny dingana farany aorian’izay. Ao amin’ny Kianja mitafon’i Mahamasina no hanatanterahana ny famaranana.  Ho sarotiny amin’ny fanaraha-maso amin’ny resaka hala-taona ny mpikarakara. Miara-miasa akaiky amin’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena izy ireo hanaovana ny sivana amin’ireo mpandray anjara. Hohamafisina mafy koa ny fandriampahalemana, indrindra amin’ny savorovoro amin’ny hala-jaza misy amin’izao fotoana izao. Antony nahatonga ny mpikarakara hampifanakaiky ny kianja hilalaovana izany. Aorian’ity fifaninanana ho an’ny U14 ity, ny sokajy Vétérans indray no hiditra an-tsehatra, araka ny tohin’ny fandaharam-potoana.

Mi.Raz

Fanjarian-tsakafo ho an’ny zaza madinika ny lohahevitra iompanan’ny fivoriana hotanterahin’ny mpitsabo manokana ny kilonga, ho an’ity taona ity. I Toliara no handray an’izany. Ahitana mpiasan’ny fahasalamana handray anjara amin’ny fiofanana, fizarana traikefa sy voka-pikarohana samihafa, ny 6 sy 7 aogositra ho avy izao.

“Olona 90 000 no mitondra ny tsimokaretina VIH eto Madagasikara. Ampy ho an’ny olona mihinana fanafody ny tahiry amin’ny faritra rehetra efa ahitana olona mitondra ny tsimokaretina”, hoy ny tomponandraikitry ny ady amin’ny tsimokaretina. Misy ny fandraisana an-tanana ireo marary, izay marihina fa maimaimpoana eny amin’ny tobim-pahasalamana voafaritra. Vita fiofanana ny mpiasan’ny fahasalamana mandray azy ireny. Manao fanadihadiana ny mpiasan’ny minisitera ka hojerena manokana ireo misy very an-dalana hiverina ao anaty fitsaboana.

Nandray ireo solontenan’ny foibem-pitondrana nasionaly misahana ny sekoly miahy tena (DNEP) ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena, ny fiandohan’ny herinandro teo. Nifantoka tamin’ny fanamafisana ny fiaraha-miasa eo amin’ny roa tonta ny dinika, indrindra ny hetahetan’ireo sekoly miahy tena amin’ny fanatsarana ny kalitaom-pampianarana sy ny fanohanana azy ireo. Nodinihina ihany koa ny anjara biriky sy ny fehin-kevitra hoentin’izy ireo amin’ny fikaonandoham-pirenena momba ny fanabeazana.