Fiara iray notorohan’ny olon-dratsy tamin’ny antsibe, omaly maraina tamin’ny 3 ora tany ho any, teny amin’ny lalam-pirenena fahadimy. Nifanandrify tamin’ny fitaratry ny saofera namily ny fiara ny antsy, soa ihany fa tsy nahavoa ny mpamily. Niseho teo anelanelan’i Mantalimaro sy Anjavimilay ny loza. Voalaza fa efa maro ireo mpampiasa lalana no milaza fa niharan’izao ihany koa indrindra eo anelanelan’i Betsiaka sy Ambilobe.
Lehilahy iray, nampiahiahy nisalotra fanamiana mpitandro filaminana voasambotry ny zandary tetsy amin’ny tobim-paritra Betongolo, ny alatsinainy 3 aogositra 2026 tamin’ny 08 ora alina teo. Nisalotra aron’akanjo misoratra “POLICE”, ary nilanja basy poleta mifahan-drivotra (airsoft) izay nomarihana fa tsy misy bala. Fisandohana andraikitra, fisalorana fanamiana mpitandro filaminana. Noentina eny amin’ny biraon’ny zandary taorian’izay izy. Fantatra fa mpivarotra no asany. Efa nigadra tany Antanimora noho ny fivarotana zava-mahadomelina.
Namoaka didy vaovao ny Kaominina Bemaso­andro Itaosy, mba hifehezana ny lanonana famorana sy famadihana. Tsy mahazo manakana ny fifamoivoizana intsony ny filaharam-be na ny fivoriana eny an-dalana. Voafetra hatramin’ny 9 ora alina ny lanonana sy tabataba ary mila fahazoan-dalana avy amin’ny Kaominina raha mbola hitohy aorian’izany. Tanjona ny hitandroana ny filaminana sy ny fanajana ny mpiray vodirindrina, sady ahafahana mitazona hatrany ny fomba amam-panao malagasy.

Voasambotry ny zandary tany anaty ala manakaiky ny fokontany Ianademby, kaominina ambanivohitra Tranovaho, distrikan’i Beloha, omaly ma­raina tokony ho tamin’ny 02 ora sy 30 minitra, ny lehilahy iray, 20 taona. Nikasa hanondrana zana-tsokatra manodidina ny 45 isa, izay biby voasokajy arovana izy. Efa nikasa hivoaka ilay toerana ny tenany niaraka tamin’ireo zana-tsokatra, tamin’ny fotoana nahatongavan’ny zandary teny an-toerana.
Talohan’izao, efa tsikaritry ny mponina nanangona zana-tsokatra maro tao anaty ala io lehilahy io. Nahita izany ny fokonolona ka nampandre ny mpitandro filaminana. Nanao ny vela-pandrika avy hatrany izy ireo taorian’ny fahaaisana ny fitarainana ka izao tra-tehaka izao ilay nahavanon-doza. Marihina fa nisy ny fiaraha-miasa teo amin’ny zandary sy ny lehiben’ny ala any an-toerana, ireo “volontaires villageois ary ny T.S.A nahafahana nahazo ny vokatra.
Taorian’ny fisamborana azy, nentina nanaovana fanadihadiana tao amin’ny biraon’ ny zandary any an-toerana ny tenany. Hatolotra ny fampanoavana ny raharaha aorian’ ny fanadihadiana ataon’ny Chef Cantonnement ao an-toerana izay misahana ny famotorana. Nalefa any amin’ ny Chef Cantonnement ao an-toerana kosa ireo sokatra miisa 45 tratra teny aminy.

Mino

Niakatra fampanoavana afakomaly, voaporofo fa manana olana ara-tsaina ka nalefa notsaboina eny amin’ny hopi­talin’Anjanamasina ny vehivavy iray. Niditra an-tsokosoko tao amin’ny tokantrano iray teny Ankazomanga izy. Zazalahy 9 taona nijanona irery tao amin’ny trano nidiran’io vehivavy io. Nikorontana ny manodidina noho ny fisian’ny tranga hala-jaza tato ho ato. Nosamborina ilay renim-pianakaviana, nentina teny anivon’ny mpitandro filaminana. Niahiahy avokoa ny fokonolona teny an-toerana fa mpangala-jaza izy.
Niroso tamin’ny fanadihadiana ny polisy. Nentina teny anatrehan’ny fampanoavana ilay vehivavy. Ankoatra izay, mpianadahy 15 sy 17 taona tafaverina soa aman-tsara anivon’ny fianakaviana. Nandao ny trano fonenany tsy nampahafantatra ny ray aman-dreniny ireo ankizy ireo. Natao ombay mitady kanjo niverina nody.

Tsiferana R.

Namoizan’aina olona roa ny haintrano mahatsiravina tetsy Ivato, ny alin’ny talata 4 aogositra. Ankizivavy 16 taona sy ramatoa iray hafa lasibatra nandritra ny loza.

Namoy ny ainy ny renim-pianakaviana iray sy zatovovavy 16 taona, tao Antsahambilo, fokontany K1, kaominina Ivato, distrika Ambohidratrimo, afakomaly alina. Nahita afo nirehetra tamin’ny trano nisy azy ireo, araka ny filazan’ny olona manodidina. Tokony ho ta­min’ny 10 ora sy 20 minitra no nitrangan’izany. Nalaky nihitatra ny firehetana, nahavoakasika trano maromaro. Nanao izay ho afany tamin’ny fifehezana ny afo ny mponina voakasika. Nanano sarotra ny fifehezana ny hazo. Vokany, naharitra ora maromaro ny famonoana ny afo. « Efa niantso ny sampana mpamonjy voina ireo lasibatra. Vokatry ny fifanomezan-tanana nataon’ny mponina eo anivon’ny fokontany, voafehy ny afo », hoy ny fanazavana voaray avy amin’ny zandarimaria misahana ny fanadihadiana. Hita faty efa hotohoton’ny afo ny mpianaka lasibatra tamin’ilay haintrano. Tsy afaka nialana nenina intsony izy ireo.

Manjavozavo
Mizara roa ny ahiahian’ny nanatri-maso momba ilay firehetana nahafaty olona. Araka ny loharanom-baovao, antony iray voalohany mety nahatonga ny afo ny fifampikasohan’ ny herinaratra ho azy ireo. Etsy ankilany, misy amin’ny mponina manahy fa mety ho vokatry ny pitik’afo tao amin’ ny tranon’akoho fakana nofo izany.
Manjavozavo ny antony nahatonga ilay haintrano. Tokantrano miisa enina no lasibatra tamin’ny tranga. May avokoa ny 70% tamin’ny trano nirehitra. Niroso tamin’ny fikarakarana ny nofo mangatsikan’ireo namoy ny ainy ny fianakaviany. Mandray an-tanana ny fanadihadiana ny zandarimaria.

Tsiferana R.

Notanterahina tany Toa­masina, ny 31 jolay sy ny 1 aogositra lasa teo, ny andiany faharoa amin’ny “For Good Connections Days”. Hetsika nokarakarain’ny Orange Ma­dagascar, hanentanana ny ankizy sy ny ray aman-dreny amin’ny fampiasana amin’ny lafiny tsara ny niomerika, amin’ny alalan’ny baolina kitra ho fitaovana mahomby amin’izany.
Nahavory ankizy 600 mianadahy ity andiany ity, avy any Toamasina sy Antana­narivo. Manodidina ny 11 sy 13 taona izy ireo. Nahatratra 8 ireo ekipa nandray anjara dia ny JM, ny Centre Plus, ny AJSE, ny BMT, ny JSME, ny Black Star, ny Ankizlnnov (ankizy avy amin’ny sekoly niomerika Orange Toama­sina), ny Orange (Zanaky ny mpiasa).
Taorian’ny fifaninanana, nivoaka ho mpandresy ny ekipan’ny Orange, nanoloana ny Ankizlnnov ary ny AJSE, ny fahatelo. Ankoatra ny fanatanjahantena, nisy koa ny fampahafantarana ireo kilonga sy ireo mpilalao ary ireo ray aman-dreny nanotrona ny fomba ampiasana ny niomerika. Nisy koa ny “zumba” sy ny fitsidihana fikarohana. Teo koa ny atrikasa fanabeazana nahitana sary hosodoko lehibe sy lalao “digital”. Ireo re­hetra ireo dia hahazoana manentana ny fampiasana niomerika ho fanohitra amin’ny fampandrosoana fa tsy hitarika amin’ny lalan-diso. Vina lavitra ezaka ho an’ny tetikasa ny hanentana olona 6 tapitrisa, hatramin’ny taona 2030.

Tompondaka

Hotanterahina manomboka anio ka hatramin’ny 15 aogositra, ny fiadiana ny ho tompondakam-pirenena D2 National, taranja baolina kitra lehilahy sy ny fifaninanam-pirenena sokajy vehivavy. Kianja enina no handray izany dia ny any Antalaha, Ambatondrazaka, Mahajanga, Tsiroanomandidy, Antsirabe ary Ihosy.

Ao amin’ny vondrona “B” ny Akio-n’i Madagasikara, eo amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika sokajy “junior” lehilahy. Miaraka amin’i Nigeria sy i Angola ary i Algerie. Miray sokajy amin’i Tunisie sy i Algerie ary i Nigeria indray ny “cadet”. Fifaninanana hatao any Abidjan Côte d’Ivoire ny 5 – 12 septambra 2026.

Ho tafaverina an-tanindrazana, amin’ny sabo­tsy ho avy izao ny ekipam-pirenena malagasy taranja tsipy kanetibe sokajy “junior” lahy sy vavy. Avy niatrika ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany natao tany Espagne, ary nandrombahan’ny Malagasy ny medaly volamena, teo amin’ny olon-droa miaraka lahy sy vavy.

Hanomboka anio alarobia, any Abidjan Côte d’Ivoire, ny andiany faha-25 amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika “Afrobasket”, sokajy U18 lahy sy vavy. Ho an’i Madagasikara, handray anjara amin’ny lehilahy ny Ankoay. Hisantatatra ny fihaonana amin’ity andro voalohany ity izy ireo ka hifanandrina amin’i Gabon, ao amin’ny vondrona “B”. Hifandona amin’i Maroc kosa ho an’ny andro faharoa ny zoma ho avy izao ary hamarana ny fifanintsanana amin’ny voromaherin’i Mali, tompondaka farany. Tsiahivina fa 12 ireo firenena mifaninana miady ny lohany amin’ity. Nozaraina ao anaty vondrona telo ahitana ekipa efatra avy izy ireo. Tafita avy hatrany any amin’ ny dingana ampahefa-dalana ireo roa voalohany isam-bondrona miampy ireo ekipa roa mitana ny laharana fahatelo tsara toerana indrindra. Tsiahivina fa ao amin’ny sokajy “A” ny Elefantan’i Côte d’Ivoire mpampiantrano miampy an’ny Faraonan’i Egypta sy i Nigeria ary i Tchad. Ny vondrona “C” hahitana an’i Cameroun sy i Tunisie, Rwanda ary i Senegal.

Tompondaka

Handray lalao iraisam-pirenena ny Federasionina malagasin’ny volley-ball (FMVB). Santatry ny fiadiana ny ho tompondakan’ny firenena na ny “championnat des nations”, ho an’ny sokajy U18 zazalahy sy zazavavy. Ankoatra izay, hisy koa ny beach-volley.

Hampiantrano ny andiany voalohany eo amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’ny firenena na ny “Championnat des nations”, taranja volley-ball sokajy U18 lahy sy vavy i Madagasikara.
Fifaninanana hotanterahina manomboka anio alarobia ka hatramin’ny 12 aogositra ho avy izao. Io no fampahafantarana nataon’ny Fede­rasionina malagasin’ny volley-ball (FMVB), tamin’ny mpanao gazety, tetsy amin’ny Lapan’ ny fanatanjahantena Maha­ma­sina, omaly.
Miisa efatra ny firenena hiady izay ho lohany amin’izany dia Madagasikara mpampiantrano, i La Réunion sy i Maurice ary i Comores. Ha­nana ekipa telo i Madaga­sikara ka roa eo amin’ny vehivavy ary iray lehilahy. Hanana ny lanjany ity fiadiana ny ho tompondakan’ny firenena ity, araka ny nambaran-dRa­hoilison Hasimbola, tale teknika nasionaly satria amin’ny maha fiadiana ny ho tompondakam-paritra azy, hiadiana ny tapakila hiatrehana ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, izay mbola andrasana ny fandaharam-potoana ny amin’izany.
Nohazavain-dRaharimala­la Léa, filohan’ny federasionina fa mizara roa ny fihaonana ka ny 5 hatramin’ny 9 aogositra ny volley-ball anaty efitrano ary ny 10 sy 11 aogositra kosa indray ny volley-ball, lalaovina ambony fasika na ny beach volley. Io indray dia hatao eny amin’ny tanàna soa Ambohimanga.
Nohamafisin’ny tale teknika nasionaly, fa tsy vao izao akory no niomana tamin’ity ny ekipam-pirenena malagasy fa efa hatramin’ny volana avrily. Maro amin’ireo mandrafitra ny ekipa no efa niatrika fifaninanana iraisam-pirenena, toy ny lalao ho an’ny vaomieran’ny tanora aty amin’ny ranomasimbe Indianina (CJSOI). Toy izany koa ireo hanao ny beach volley, izay efa niatrika ny fifaninanam-pirenena imbetsaka.

Tompondaka

Azo lazaina fa efa milamina ary mpilalaon’ny Al Merrikh SC, Razafimahatana Mika na i Gregas. Raha ny fanadihadiana natao omaly, ny taratasy fifindrana sisa no andrasana dia efa mpilalaon’ny Al Merrikh SC izy.

“Efa kely sisa…”! Ny afakomaly teo, nivoaka tao amin’ny pejy facebook-n’ny Al Merrikh SC, klioba ao Soudan, fa hifindra lasy ao amin’izy ireo, Raza­fimahatana Mika na i Gregas, lohalaharana ao amin’ny klioban’ny CFFA Andoharano­fotsy, tompondakan’i Madaga­sikara. Haharitra telo taona eo ny fifanarahany amin’ity klioba vaovao ity.
Raha ny vaovao azo tamin’ny loharanom-baovao iray eo anivon’ny CFFA, omaly, efa vita amin’ny ampahany ny fifanarahana fa ny famaranana sisa no atao. Anisan’izany ny fiandrasana ny taratasy fifindrana iraisam-pirenena (CTI). Nomarihan’ity mpapita vaovao ity hatrany, fa mety tsy anisan’ireo mpilalao hiaro ny voninahi-pirenena hiaraka amin’ny CFFA i Gregas, mandritra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, ho an’ireo klioba, “Ligue des Champions Caf 2026”.
Tsara ny mampatsiahy fa mpilalao nandrafitra ny ekipam-pirenena Barea Chan farany teo i Gregas. Namiratra tanteraka ny lehilahy tamin’ity taom-pilalaovana 2026 ity ary izy no voahosotra ho mpilalao mendrika tamin’ny Pureplay Football League (PFL), farany teo.

Andrasana ny an’i Coach Bebeto…

Efa mahoraka ihany koa fa lasa miandraikitra ny fanazaran-tena ara-batana ao amin’ny Al Merrikh SC, Rakoto­malala Tsitohaina na ny Coach Bebeto, izay mpanazatra ara-batana ny Barea Chan sy ny Disciples FC. Nilaza ny tenany, ny afakomaly teo, fa tsy mbola nisy ny resaka ofisialy ary mbola eto an-toerana ihany izy.

Fitia Randria

Tatoavan-draho-mainty amin’izao fotoana izao, ny tontolon’ny fanatanjahantena ma­lagasy. Taranja roa malaza eto Madagasikara no misaona dia ny rugby sy ny baolina kitra amin’ny torapasika (beach soccer). Ho an’ny baolina lavalava, fantatra fa nindaosin’ny fahafatesana omaly, i Bienvenu (Tsiliva). Mpila­laon’ny FTM Manjakaray avy eo Uscar ary niasa tao amin’ny kaominina Antananarivo Renivohitra. Efa nanatevina ny Makis, tamin’ny taona 2012 izay nandrombaka ny Can rehefa nandresy ny Sprin­gboks Afrika Atsimo. Ny alahady lasa teo kosa no maty i Angeluc, mpilalao baolina kitra amin’ny torapasika (beach soccer). Mpilalaon’ny ekipan’i Boeny Itompokolahy ary efa tao anatin’ny Barea de Madagascar beach soccer ihany koa, izay nandrombaka ny ho tompondakan’i Afrika Can 2019. Niatrika ny ho tompondaka maneran-tany natao tany Portugal. Anisan’ny mpamono baolina hikoizana, tao amin’ny barea beach soccer, izy. Mirary fiononana feno ho an’ny fianakavian’i Bienvenu sy i Angeluc, ny gazety Ta­ratra.

Tompondaka

Fanitelony amin’ny boky navoakan’i Viviane Rahariniraina ny « Je ne poursuis pas, je me choisis ». Misy fitarihana, fanazaran-tena ary fampironana amin’ny maha boky fampandrosoana ny tena azy izany.

Lesona zato sy fanazaran-tena zato. Izay no noraketin’i Viviane Rahari­naina anatin’ilay bokiny, “Je ne poursuis pas, je me choisis”. Hampahafantarina ho an’ny besinimaro, ny zoma 7 aogositra ho avy izao, ma­nomboka amin’ny 10 ora maraina, eny amin’ny IBC Akoor Digue. Fotoana hampahafantarana voalohany ny vokatra io, arahina fihaonana mivantana amin’ny mpanoratra. Boky fampandrosoana ny tena, izay tsy mbola mahazatra ny Malagasy na dia efa filana any ivelany aza izany. Natao hanampiana ny mpamaky sy izay liana hahatoky sy hiverina amin’ny tenany, hahafantatra bebe kokoa ny misy azy ary hianatra hisafidy izay tena mahasoa azy izany.
« Ny tanjona nanoratako ity boky ity dia ny hanomezana fitaovana azo ampiharina isan’andro fa tsy hevitra fotsiny. Tiako ny hiainan’ny mpamaky fiovana tsikelikely, lesona iray sy fanazaran-tena iray isan’andro, mba hahafahany mamerina mifandray amin’ny tenany sy manorina fiainana mifanaraka amin’ny soatoaviny. Tsy boky hovakiana fotsiny izy, fa boky hiainana sy hampiharina isan’andro. Man­dritra ny 100 andro, ny mpamaky dia arahina amin’ny lesona iray sy fanazaran-tena iray isan’andro, ka lasa mpandray anjara amin’ny fiovany manokana. Tsy mijanona amin’ny famakiana fotsiny izy fa mampihatra sy mandinika ny diany », hoy ny mpanoratra.
Avy any Vangaindrano, Faritra Atsimo-Atsinanana i Viviane Rahariniaina. Anisan’ ireo milaravinahitra any ivelany, izay vao avy nampahafantatra ny bokiny iray tamin’ny herinandro lasa teo. Mpiaro ny zon’olombelona sy mpandraharaha ara-tsosialy izy, ary miasa ho fampandrosoana ny olona sy ny fiarahamonina. Amin’ny alalan’ny asa sorany, izay feno fahatsapana sy fanentanana, dia mampisongadina ny zava-misy iainan’ny olombelona, ny herin’ny fa­nantenana ary ny haren’ny kolontsaina malagasy.

Zo ny Aina

Natao, omaly, tetsy amin’ ny Mesupres Fiadanana, ny fampahafantarana sy fampiofanana momba ny sehatra niomerika “Habilitation”, “Ac­créditation” ary “Équivalence” HAE. Niarahana tamin’ireo tomponandraikitry ny toeram-pampianarana ambaratonga ambony miankina sy tsy miankina amin’ny fanjakana izany.
Miisa 546 ireo antontan-taratasy voaray hatramin’ny 10 jolay 2026, raha manodi­dina ny 250 kosa ireo antontan-taratasy afaka hodinihin’ ny vaomieram-pirenena momba ny “Habilitation” (CNH) amin’ ity andiany ity.
Mandalo dingana fanasokajiana sy fanamarinana eny ifotony ary “expertise” ataon’ ireo manam-pahaizana manokana ny antontan-taratasy rehetra. Vinavinaina hanomboka ny 21 septambra 2026 ny fivoriana ara-potoan’ny CNH sy CAN.
Ity sehatra niomerika HAE ity no hanamora ny fitantanana ny dingana rehetra amin’ny fangatahana “Habilitation”, “Ac­créditation” ary “Équivalence”.
Anisan’ny vina lehibe iasan’ ny Mesupres ny fanatsarana ny kalitaon’ny fampianarana am­baratonga ambony. Mian­toka ny fanarahana ny fenitra sy ny kalitao eny amin’ireo toeram-pampianarana ambaratonga ambony ny rafitra HAE izay tsy azo tsinontsinoavina.
Maro ireo sekoly ambony tsy miankina amin’ny fanja­kana no mitsangana kanefa tsy mbola anatin’ireo fenitra hahatafidirana anatin’ny rafitra ka mila fanatsarana sy manda­mina ny antontan-taratasy hahazoana izany. Hentitra ny fanaraha-maso ataon’ny minisitera.

Tatiana A

Fotoanan’ny maintany toy izao no anaovana ny fanadio­vana ireo karazana lakandrano hahafahana miatrika ny fahavaratra. Manohy ny asa ny Apipa ka mizara ho ekipa maro­maro ny mpiasa. Tanjona ny hahafahana manatanteraka asa amin’ny toerana maro indray mandeha.
Ny iray amin’ireo ekipa dia miasa eny Masay, manohy ny fanadiovana ny Vallée de l’Est, izay fotodrafitrasa lehibe mi­tana anjara toerana amin’ny fanariana sy fitantanana ny ranon’ orana eto amin’ny lemak’Antananarivo.
Manala ireo fako, fotaka ary ireo zavatra hafa manentsina ny lalan-drano mba hamerenana amin’ny laoniny ny fikoria­nan’ny rano sy hiantohana ny fahombiazan’ny lakandrano, indrindra mandritra ny fotoanan’ny orana.
Ao anatin’ny ezaka mitohy ataon’ny Apipa amin’ny fikojakojana ireo fotodrafitrasa fiarovana amin’ny tondradrano no anatanterahana ny asa. Ny fanadiovana tsy tapaka ny lakandrano dia manampy amin’ny fisorohana ny fahatsentsenana, mampihena ny mety hisian’ny tondradrano, ary miaro ny mponina sy ny fananany.
Manaitra ny fiaraha-mientan’ny rehetra amin’ny fitan­droana ny fahadiovan’ny lakandrano sy ny tontolo iainana, amin’ny alalan’ny tsy fanariana fako eny amin’ny lalan-drano sy ny fanajana ireo fotodrafitrasa iombonana ny Apipa.

Tatiana A

Tsy navela nandalo fotsiny. Nisy ny lanonana izay naka endrika fampisehoana goavana, nentina nanamarihana ny faha-15 taona nisian’ny Orange Money teto Ma­dagasikara. Notontosaina ny alin’ny zoma teo izany, tetsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina. Mpa­nakanto nosafidiana tanatin’ny maro, be mpankafy sy araka izay nandrasan’ireo mpampiasa ny Orange Mo­ney, no nifandimby niaka-tsehatra. Nisantatra izany i Samoëla, izay nanesy ireo hira tsy tontan’ny ela sy be mpiandry hatrany isaky ny seho hataony. Tsy nisy iray tsy niarahan’ny mpijery nihira taminy tamin’ireo izay nalahatra. Nandimby azy kosa ry Wada sy Youngs, sy ny mozika nampandihy ny iray lapa. Tsy mifidy tany iadivana, fa dia misy mpanaraka an-dry zalahy ireto hatrany izay toerana alehany. Hain’ny rehetra hatramin’ny farany ny tonon’ny « Badoda », sns. Mora kokoa ny fidiran’i Agrad taorian’izay, namantana sehatra efa folaka sy mpijery efa tao anatin’ny hafanana tanteraka.
Tsiahivina fa nampidirina mba hanamorana ny andavanandrom-piainan’ny Malagasy ny Orange Money, 15 taona lasa izay. Nanomboka tamin’ny fandefasana sy fandraisana vola, ny varotra ka hatramin’ny fifanakalozana ara-bola rehetra, tsy mandalo amin’ny vola taratasy intsony izany. Manana tambajotrana Cash point  hatrany amin’ny 50 000 isa ny Orange Money manerana ny Nosy, manamora izay raharaha sy fifanakalozana ara-bola manakaiky vahoaka izay.

Zo ny Aina

Tontosa soa aman-tsara. Nantsoina ka nanohina ireo mpankafy. Mitoetra ho kolontsaina ny « Manala azy ».

Tsy foana fa nahemotra ny seho. Tsy nampihemotra ireo mpankafy ny « Manala azy » izany, ka vory lanona indray ny rehetra ny tolakandron’ny sabotsy teo, tetsy Antsahamanitra.
Mety nisy avy nanala fanadinana ve tao ? Tsy fantatra. Ny tena azo antoka aloha, olombelona maro efa mifanao fotoana isan-taona, no tonga « hanala azy » satria efa mitoetra hoe kolontsaina ny hetsika. Tao ilay mpanofahofa ny sainam-pirenana hatramin’ny nanombohana ka hatramin’ny fiafaran’ny seho. Ilay andiana mpinamana niaraka nanala bacc tany amin’ny 25 na 20 taona lasa. Ilay rangahy mpankafy mozika mitafy landy. Ilay ranamana mampitovy endrika sy fihetsika amin’ny Olombelo Ricky noho ny fankafizana azy… Ireo no nameno an’Antsahamanitra.
Efa samy mahalala ny hataony isaky ny hira mandeha. Tsy nisy nodinganina ireo hira efa nitoetra 40, 30, 20 taona. Tazana teny an-tsehatra ny tsinombakomban’ny mpitendry efa mandeha tsy voizina. Tsy mifampijery akory i Mendrika sy Miaro Tanjona dia mirindra ny feon’amponga sy ny zavamaneno ravaka rehetra, mampiavaka ny tarika. Ilay fampidiran’i Titi ny zavamaneno tsofina, mifanampy amin’ny vata maroafitsok’i Rivokely, fa indrindra ny feon’angorodaon’i Jahleky. Miavaka eny foana koa isaky ny hira ny feon’i Dina Voakaly, indrindra rehefa anjarany irery.
Misy foana ny fotoana mampihetsi-po rehefa « Ma­nala azy ». Feno kokoa izany tamin’ity, indrindra teo amin’ny fanomezam-boninahitra an’i Ramy Franck. Niarahan’i Ri­cky sy i Johanne zanany, ny nihira ny « Vavaka ho anao ry Neny », ka nandona ny fon’ny iray kianja. Fery vao rahateo, ka mendrika an-dRamy Franck ny fanomezam-boninahitra.
Miandry amin’ny taona ho avy indray ireo tsy nahatratra ny fihaonambe. Mbola tsy fantatra kosa ny mahakasika ny « Manala azy Tanora Zokiny » amin’ity taona ity.

Zo ny Aina

Nifarana ny volana jolay lasa teo ny fakan-kevitra nasionaly, natomboka ny volana febroary lasa teo, tany Antsirabe, izay nataon’ireo tanora manana fahasembanana momba ny zo sy ny fahasalamana ara-pananahana. Ni­songadina fa misy olana ny fisitrahan’ireo sokajin’olona ireo momba ity zo ity ka manao antso ho an’ireo firaisamonim-pirenena sy ny fitondram-panjakana izy ireo ma­noloana ny zava-misy. Ni­voitra nandritra ny fihaonana tamin’ireo tanora ireo tany Toamasina, Fianarantsoa, An­tsirabe ary teto Antana­narivo fa misedra fanilikilihina sy herisetra izy ireo. Sarotra ho an’ny olona manana fahasembanana ny hikarakara ny fahasalamany satria tsy nahazo fiofanana momba ny fandraisana an-tanana azy ireny ny mpiasan’ny fahasalamana, ny fotodrafitrasa rahateo tsy ahazoana mivezivezy eny amin’ny tobim-pahasalamana. Marefo kokoa ny olona manana fahasembanana manoloana ny fanolanana sy ny herisetra satria tsy omen’ny manam-pahefana lanja ny fijoroana vavolombelona ataon’ireo niharany.
« Jereo manokana izahay tanora manana filana manokana ». Io no antson’ireo tanora manana fahasembanana mitaky fanavaozana azo tsapain-tanana.
Tokony hifanaraka amin’ny filan’ny olona manana fahasembanana ny toeram-pitsaboana ary manome tolotra maimaimpoana na amin’ny sarany mirary. Zava-dehibe koa ny fanofanana ny mpiasan’ny fahasalamana hifehy ny tenin’ny tanana sy ny fandraisana manokana ny olona manana fahasembanana ma­rary na koa mila torohevitra momba ny fananahana ara-pahasalamana. Ny tetikasa M’iray 2.0 sahanin’ny Autisme Madagasikara no manatanteraka ny fanohanana ireo tanora manana fahasembanana ireo momba ny zo sy fananahana ara-pahasalamana. Ma­no­hana ara-bola ny Amplify Change.

Vonjy

Ao anatin’ny sahanasa ataon’ny Yess Girl izay manao fifanakalozana eo amin’ny Fanilon’i Madagasikara ny Stem na ny Science, Technology, Engineering, Mathematics.
Tanjona ny fampirisihana ny ankizivavy hisehatra bebe kokoa amin’ny siansa sy fikarohana manome lanja vokatra ara-tsiansa.
Samy nanomana tetikasa mivaingana ireo ankizivavy teo anivon’ny Fanilon’i Madagasikara. Misy ny nanao “Radar”, fanamboarana fanalana fofon-kelika izay vokatra biolojika avy amin’ny zava-maniry, nisy ny nanao asa tanana misarika ny ankizivavy amin’ny Stem, ny hafa nanao karazana tsiranoka azo avy amin’ny zava-maniry hanalavana volo izay mahasarika indrindra ny ankizivavy amin’izao fotoana rahateo.
Ny mpandray anjara dia avy ao amin’ny Paroasy Mangasoavina, Paroasy Antanimena, Paroasy Ambohimirary ary Paroasy St Croix Ampahibe.
Nisongadina ireo ankizivavy namokatra ny “Radar” ary nivoaka mpandresy tamin’ny tetikasa nataony izay niavaka sy namoaka ny lentan’ny siansa mifandraika amin’ny filana amin’izao fotoana. Avy ao amin’ny Fivondronona/ Paroasy Antanimena izy ireo.

Tatiana A

Noho ny ezaka misongadina ataon’ny foibe fitaizana zaza kamboty sy sahirana na ny Akany Mamitiana eny Ambohimangakely dia nanao tolo-tanana ny Fondation Axian.

Nanome kubota na milina enti-miasa amin’ny fa­mokaram-bary ho an’ny Akany Mamitiana eny Am­bohimangakely ny Fondationa Axian.
Tanjona ny hahafahan’ny akany mahaleo tena ara-tsakafo ary tsy hiankin-doha intsony amin’ny famahanana ireo ankizy beaziny. Manana ny tany midadasika hamboleny vary any Ambatondrazaka ny akany fa ny tohana amin’izany famokaram-bary izany no tena ilainy.
Mitaiza ankizy kamboty sy zanaka sahirana, ny ankizy mpatory an-tsena ary ireo zaza kambana arian’ny havany ny akany Mamitiana.
Tsy mora ny fikarakarana ireo ankizy ka mila ny fanohanan’ny malala-tanana hahafahana miahy ireo ankizy marefo ireo, raha ny fanazavan’ny talen’ny akany.
Ankoatra ny sakafo sy ny fampiantranoana, beazina ho tonga olom-banona indrindra koa ny zaza sy ankizy.
Rehefa mahavita mamokatra samirery ny ampahany amin’ireo loharanon-karena ilainy ny trano fitaizana ankizy sahirana dia afaka mampiasa vola sy loharanon-karena bebe kokoa amin’ny andraikitra fototra izy ireo, dia ny fikarakarana ny ankizy, ny fanabeazana azy ireo ary ny fanomanana ny hoaviny.
Efa telo taona izao no nanohanan’ny Fondation Axian ireo trano fitaizana kamboty sy ivon-toerana fandraisana ankizy maromaro eto an-dRenivohitra, mba hamaliana ireo filana fototra iainan’ireo ankizy marefo.
« Efa taona maro izao no nanohanantsika ireo trano fitaizana ary tianay ny handroso bebe kokoa amin’ny fanamafisana ny fahaleovantenan’izy ireo. Satria ankoatra ny fanampiana omena anio, manana andraikitra ihany koa isika amin’ny famoronana ireo fepetra ahafahan’ireo rafitra ireo manohy maharitra ny asa ataony ho an’ny ankizy », hoy i Jessica Razakamanantsoa, mpitondra tenin’ny vondrona Axian.

Tatiana A

Tonga eto amintsika, mijery ifotony ny fizotry ny fandaharanasa Produir I sy ny II, ny avy amin’ny mpamatsy vola. Mitarika izany ny mpitantana misolo tena ny Vondrona afrikanina (UA) ao amin’ny filankevi-pitantanan’ny Banky iraisam-pirenena, Harold Tavares.

Tanjon’ny fidinana ifotony nataon’izy ireo, ny alakamisy teo, ny handinihina ny vokatra efa azon’ny tetikasa Produir I, sady hijerena akaiky ireo asa lehibe kasaina hotanterahina ao anatin’ny Produir II.
Anisan’ireo toerana notsidihin’ireo delegasionina ny toeram-ponenan’ireo mponina nafindra toerana ao Andava­mamba. Naorina tamin’ny alalan’ny tetikasa Produir I izany. Nojerena tamin’izany koa ny fivoaran’ny fari-piainan’ireo mponina sy ny fiantraikan’ny fanohanana nomena azy ireo.
Nitohy tamin’ny fitsidihana ny lakandrano eo anelanelan’ny 67 Ha Avaratra Atsinanana sy Cenam izany avy eo. Ani­san’ireo fotodrafitrasa kasaina havaozina ao anatin’ny Pro­duir II. Nambaran’ireo nandaha-teny fohy fa natao handinihina ny maha zava-dehibe ireo asa kasaina hotanterahina izany.

Fanatsarana ny fiainan’ny mponina

Nambaran’ireo tomponandraikitra fa manamafy ny fiaraha-miasa misy eo amin’i Ma­dagasikara sy ny Banky iraisam-pirenena izao fitsidihana izao. «Maneho ihany koa ny fanohizana ny fanohanana ireo tetikasa laharam-pahamehana, indrindra ireo mikendry ny fampandrosoana ma­haritra sy ny fanatsarana ny faripiainan’ny mponina izany», hoy ihany izy ireo. Tsiahivina fa niaraka nidina ifotony nijery ireo asa sy fotodrafitrasa ireo tomponandraikitra avy amin’ny minisiteran’ny Fanajariana ny tany sy ny raharahan-tany (MATSF) ary ny ekipan’ny Banky iraisam-pirenena.

Synèse R.