Fiverenana an-doharano. Izay no azo hamehezana ny seho nataon’ny Feo Gasy ny sabotsy teo, tetsy amin’ny CCI Ivato. Manamarika ny fiverenan’ny tarika eo amin’ny fitetezam-pirenena iny, ka niniana natomboka taty an-tanindrazana. Hitohy amina daty maromaro any Eoropa izany, aorian’ izao, ka ao France ny ankamaroany.
Seho nanjakan’ny tamberina sy tsiahy ny tao amin’ny CCI Ivato. Niverenan-dry Erick Manana ireo hira tany anatin’
ny «Tsofy rano», rakikira voalohany tamin’ny 30 taona lasa. Nisy fofompofon’ny rakikira vaovao, noraisim-peo tany Antsirabe farany teo ary hivoaka ny voalohan’ny taona ihany koa. Tsy feno ny efitrano, saingy tsy nanenina koa ireo nijery. Nahazo tombony lavitra noho ny nampanantenaina aza.
Zo ny Aina
Rap, vazon’ny tanàna, vazo miteny, rock, ba gasy… samy nanana ny mpankafy azy ireo fampisehoana teto Antananarivo, indrindra ny omaly.
Hahafeno ny toerana daholo ve ireo? Fanontaniana napetraky ny maro mahakasika ireo fampisehoana marobe izay nitranga ny faran’ny herinandro teo izany, indrindra teto Antananarivo. Nivoaka ny valim-panadinana: samy afaka avokoa! Indrindra ireo seho goavana teto Antananarivo, raha notsaraina tamin’ny hamaroan’ny mpijery dia nahitam-pahombiazana avokoa.
Nampoizina indrindra ny sehon-dRaboussa tetsy amin’ ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina. Adiny roa mialoha ny seho, namoaka filazana ny SR Event izay mpikarakara fa jifa avokoa ny tapakila rehetra. Tsy voalohany ho an-dRaboussa ny nameno ny lapa, saingy mijanona ho fanamby goavana foana izany, satria izy irery, hatreto, no mpanao rap nahadingana sy nitana io fanamby io. Nanampy ny lazany ireo vahinin-dRaboussa, toa an’ny 18,3, Doubl’Enn, sns. « Revy arak’izany », araka ny lohateniny.
Fa mbola hafa koa i Samoëla… Maro izay seho goavana nifanindry tamin’ny datiny izay fa manjohy azy eo foana ireo mpankafy. Rakotra indray koa Antsahamanitra, omaly. Tsy sakana mihitsy ny efa nisian’ny « Niaka-dapa », fa mbola indreo ihany ny mpankafy azy. « tsy tontan’ny ela » toy ny anaran’ny seho ny hira nalahatra, izay nahenoana indray ireo tsy dia fanaony firy an-tsehatra. Vao nanomboka tamin’ny « Zaza maroroka » dia efa niarahana daholo ny hira rehetra. Nisongadina ireo hira misy feom-behivavy nataon’i Manou, izay manana mpankafy manokana.
Seho goavana fahatelo, nandrasana mafy koa ny an’ny tarika Rebika, tetsy amin’ny Kianja Esca Antanimena. Raha misy ny tarika manana mpankafy raikitra manjohy foana na misy inona na inona dia angamba ny Rebika. Tsy nisy fiantraikany tamin’ny mpankafy loatra ny disadisa anatiny teo amin’ny tarika. Toa vao mainka aza nampitombo isa ireo liana, indrindra koa fa nahitana endrika niverina toa an-dry Rivokely sy Nicks tao. Hira manodidina ny 70, izay toa mbola vitsy ho an’ireo tena mpankafy indray nalahatra tao.
Mety hoe tsy goavana noho ny toerana kely, kanefa nahitam-pahombiazana koa ny tetsy Analamaitso Analamahitsy. Fotoana manokana ho an’ireo mpiondana mozika mavesatra, niarahan’i Ken sy Jimmy Harrison ary ireo mpitendry nosafidiana izany.
Fara-fitatitra fa tsy kely indrindra koa, ny seho voalohany notontosain’ny Anoka Ba Gasy tetsy amin’ny Arrocancia By Pass. Tsara fiditra ny tarika, ary mbola be mpankafy ny mozika gasigasy sy vokatry ny tany. Namarana ny fialantsasatra tokoa.
Zo ny Aina
Natao tao Vatomandry ny atrikasa famolavolana ny fanatsarana ireo fitaovana hanangonana antontanisa sy antontan-kevitry ny asa rehetra natao hiadiana amin’ny tazomoka eto Madagasikara. Nofaritana ireo fanatsarana hirosoana amin’ny fampiasana ny teknolojia niomerika. Tanjona ny hananana loharanom-baovao tokana iraisan’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka amin’ireo mpiantsehatra rehetra amin’ny ady atao.
Tapaka nandritra ny filankevitry ny minisitra ny fampidirana ny taranja fanabeazana ho olom-pirenena vanona ao anatin’ny rafitry ny fanofanana arakasa. Hamolavolana ireo tanora ho olona afaka misehatra amin’ny asa avy hatrany sady manana ny fahendrena sy fitondran-tena mendrika eny anivon’ny orinasa iseharana.
Nanolotra fiara tsy mataho-dalana miisa roa ho an’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka ny governemanta amerikanina. Natao ho fampandehanan-draharaha eo amin’ny minisitera foibe ny fiara. Dingana ihany koa amin’ny fampahaleovantena ny rafi-pahasalamana tantanin’ny fanjakana izany.
Mampahafantatra ny hopitalim-panjakana CHU HJRA fa efa misokatra ho an’ny rehetra ny Scanner ao an-toerana. Ao amin’ny sampandraharaha Imagerie médicale no misy izany fitaovana fitiliana izany ary efa mandeha tsara, araka ny fanazavana hatrany.
Ahafahana manatanteraka fitiliana ara-pitsaboana, amin’ ny alalan’ny teknolojia maoderina, ka manamora ny fikarakarana sy ny fitsaboana ireo marary mila izany ny fitaovana.
Betsaka ny marary mila atao Scanner araka ny toromariky ny dokotera. Manampy ny mpitsabo hahafantatra tsara ny fototr’aretina ka hahafahana mitsabo araka ny tokony ho izy ny fahavitan’izany, ho an’ny marary.
Lafo ny fanaovana ity Scanner ity any amin’ny toeram-pitsaboana sasany ka tsy ny marary rehetra no manana fahefana hanao izany.
Heverina ho zakan’ny rehetra ny fanaovana izany ao amin’ny CHU JRA, manomboka izao ary hanampy ireo olona marary hahazo fanasitranana ny fahatomombanan’izany fitaovana izany indray.
Tatiana A
Voasambotry ny polisy tao amin’ny banky iray tany Tsianolondroa Fianarantsoa, ny 25 aogositra 2026, ny lehilahy iray 49 taona. Tratra nisoloky amin’ny alalan’ny internet, nisandoka niditra tamin’ny kaonty banky ary tratra nanodinkodim-bola izy io.Nentina eo anivon’ny Sampandraharaham-paritry ny polisy ekonomika Matsiatra Ambony izy.
Lehilahy iray mpivarotra rongony any Soamahamanina, Tsiroanomandidy, voasambotry ny polisy, ny 28 aogositra 2026 teo. Nahitana fonosana rongony 30 isa, efa voaomana hamidy tao an-tranony. Nentina nohadihadiana eny amin’ny biraon’ny polisy izy taorian’izay.
Karohin’ny polisy fatratra ny vehivavy iray antsoina hoe Rasoahary Andoniaina Laurence. Voarohirohy tamin’ny resaka vono olona izy, antony hanenjehana azy. Tany Ambohimasina, Ambatondrazaka ny toerana nahitana azy farany. Hiangaviana izay mahafantatra azy na mahalala ny toerana misy azy mba hanatona ny biraon’ny polisy akaiky azy.
Mpangalatra moto iray sy jiolahy iray hafa voasambotry ny polisy tetsy 67 Ha sy Anosibe Mandragobato I, ny 26 sy 28 aogositra 2026 teo. Nahatrarana taratasina fiara sy moto maro teny amin’ny iray. Nifanehitra tamin’ny polisy nanao fisafoana kosa ny iray. Izay efa jiolahy raindahiny eny amin’iny faritra Anosibe sy ny manodidina iny. Nentina eny amin’ny SUT Tsaralalàna sy kaomisarian’i Mahamasina izy ireo.
Notafihin’ny olon-dratsy ny tokantranona mpanao biriky iray teny amin’ny fokontany Mahitsy, kaominina ambanivohitr’ Alasora, ny alin’ny zoma 28 aogositra 2026 hifoha afakomaly. Vao nahalafo biriky ireo mpivady tao amin’io tokantrano io ka notongavan’ny jiolahy. Niditra an-keriny tao an-trano ireo olon-dratsy, nitaky ny vola rehetra tao an-trano. Mbola notsindrominy tamin’ny antsy ireo mpivady ka naratra mafy. Maty tsy tra-drano vokatry ny ratra nahazo azy ilay renim-pianakaviana raha toa ka naratra mafy rangahy vadiny. Lasa nitsoaka izy ireo rehefa voaroba ny vola 2 tapitrisa Ariary izay vidina biriky. Niantso vonjy tamin’ny manodidina ny lasibatra vantany vao lasa ireo jiolahy. Nitangorona ny fokonolona, teo koa ny mpitandro filaminana, rehefa naheno ny vaovao. Nentina notsaboina haingana teny amin’ny hopitaly ilay raim-pianakaviana ary tsy misy atahorana ny ainy. Tsy mbola misy tratra ireo olon-dratsy. Efa manohy sy misahana ny fanadihadiana ny zandarimariam-pirenena avy amin’ny tobim-paritra Alasora.
Mino
Mitohy hatrany ny fahitana fatin’olona alana taova. Omaly maraina, lehilahy iray tokony ho 22 taona no hita faty tany amin’ny 50 metatra miala ny tanàna, ao amin’ny fokontany Ambatoharanana, kaominina sy distrikan’Ikongo. Niboridana tanteraka ny razana ary nivalampatra sy niankohoka teo amoron’ny lakandrano akaikin’ny kirihitr’ala iray. Tovolahy iray handeha hiasa maraina no nahita ny razana nitsirara tamin’ny tany ka nampandre ny tomponandraikitra. Tonga teny an-toerana nijery ny zava-misy ny sefo fokontany ao Ambatoharanana sy ny avy amin’ny polisim-pirenena ary ny zandarimariam-pirenena nanao ny fanadihadiana. Tonga nizaha ny razana ihany koa ny mpitsabo. Fantatra, nandritra izany, fa efa tsy tao intsony ny taova sasany tamin’ny vatan’ny razana. Toy ny lelany, ny masony, ny fony, ny atiny ary ny tanany havanana. Raha ny fanadihadiana nataon’ireo mpitandro filaminana tonga teny an-toerana, nisy namono tamin’ny fomba feno habibiana io tovolahy hita faty io. Tsy nisy nahafantarana azy ny razana noho ny fahasimbany. Taorian’ny fanadihadiana rehetra, nanapa-kevitra ny handevina azy io ny fokontany. Mitohy ny fikarohana ataon’ny mpitandro filaminana mahakasika ireo nahavanon-doza tamin’ity tranga ity. Mbola andrasana sy iangaviana anatona eny amin’ny fokontany izay manana Havana tsy hita. Hanamarinana raha toa ka ity olona hita faty ity na tsia.
Mino
Anisha Jo, gagnante de la saison 10 de Star Academy en 2022, se produira le 25 septembre au Stade de France, à l’occasion de la venue du Pape Léon XIV. La chanteuse participera à la grande veillée de prière organisée en présence du souverain pontife, devant quelque 80.000 jeunes.
L’annonce a été faite vendredi sur son compte Instagram. Pour la chanteuse, cette participation dépasse le simple cadre musical. Elle souhaite mettre sa voix, qu’elle considère comme « un cadeau de Dieu », au service d’un message d’espoir, d’amour et d’unité. A cette occasion, elle partagera notamment la scène avec Monroe, Natasha St-Pier et Grégory Turpin. Une nouvelle étape symbolique dans le parcours de l’artiste malgache.
Holy Danielle
Le Palais des Sports et de la Culture de Mahamasina a fait le plein, hier, à l’occasion du concert de célébration de 25 ans de scène de Raboussa. Une fois de plus, l’artiste a démontré que le rap, surtout lorsqu’il est accompagné de musiciens en live, reste une valeur sûre et peut remplir une grande salle de plus de 7.000 personnes.
Quelques heures avant le show, SR Event, l’organisateur de l’événement, annonçait déjà un « sold out ». Il est rare de voir un artiste remplir en solo une enceinte de cette envergure, particulièrement dans le rap, un genre qui ne s’adresse pas forcément à tous les publics. Raboussa a pourtant relevé le défi. Il a confirmé que, 25 ans après ses débuts, il est au sommet de sa carrière.
L’une des particularités du spectacle résidait notamment dans la présence des instrumentalistes qui ont accompagné l’artiste tout au long de la soirée : Nino au clavier, Fy à la batterie, Rapa et Nanja à la guitare, Andry au saxophone et DJ Raez aux platines. Cette formation a apporté une dimension live et une belle énergie aux morceaux.
Des invités proches du cœur de l’artiste
Pour plonger immédiatement le public dans l’ambiance, Raboussa a ouvert le spectacle avec « Zay Anaovan’Azy », également titre de cette soirée anniversaire. L’euphorie est ensuite montée progressivement avec «Satria», puis «Kaiz». Malgré l’absence de Fy, ancienne chanteuse de Raboussa, la partie vocale a été assurée avec efficacité par Volamihanta et Natacha.
Mais les moments les plus forts de la soirée, c’était la monté sur scène des proches du rappeur. Le groupe 18,3, connu pour leur humour dans ses textes, a ainsi rejoint Raboussa. Double’NN était également de la partie. À cette occasion, le rappeur a rappelé que celui-ci figure parmi les artistes qui l’avaient encouragé à se lancer dans le rap. Marion, autre intime de Raboussa, a ensuite partagé la scène avec lui pour interpréter « My girl », un titre qui connaît actuellement un beau succès.
Le public a également donné de la voix sur «Otran’Lah» et « Tsiky Sy Tomany », transformant la salle en un véritable chœur. La grande surprise de la soirée est venue des deux fils de Raboussa, qui ont fait une apparition sur scène. Une manière symbolique de prolonger la passion familiale pour la musique, alors qu’ils envisagent eux aussi de se lancer dans ce domaine.
Cette soirée anniversaire a été ainsi placée sous le signe de la nostalgie, du partage et surtout des retrouvailles avec un public resté fidèle après un quart de siècle. Et pour clôturer cette célébration, l’artiste a également annoncé la sortie prochaine d’un album collector retraçant son parcours artistique.
Holy Danielle
Notanterahina ny alakamisy lasa teo ny dingana ampahavalon-dalana iadiana ny ho tompondakam-pirenena, taranja basikety, sokajy U16, lahy sy vavy. Fihaonana atao any Amoron’i Mania. Anisan’ ny vokatra nisongadina ny fandresen’ny Pintade Amoron’i Mania ny Ascut Atsinanana, tamin’ny isa tery 58 no ho 53, ho an’ny tovovavy. Lalao niady hatramin’ny farany. Nanaporofo izany ny elanelanisa teo amin’ny roa tonta. Nifandimbiasana hatrany ny nitarika ny isa teny amin’ny solaitrabe. Tombony ho an’ny Pintade ny filalaovany teo amin’ny kianjany sy manoloana ireo mpanohana. Ho an’ny tovolahy, nihintsana avokoa ireo heverina ho goavana, toa ny Cosfa izay lavon’ny JSB, tamin’ny isa mazava 77 no ho 55 ary ny MB2 All niondrika teo anatrehan’ny AS Montfort, 67 no ho 44. Toy izany koa ny Fandrefiala izay lavon’ny NAS, 53 no ho 50. Mbola manohy ny diany kosa ny AS ST Michel, nanilika ny NBE, 65 no ho 41. Nahazo ny tapakilany ihany koa ny Ascut, nandresy ny UBCM tamin’ny isa 69 no ho 43.
Tompondaka
Hotanterahina ny alahady ho avy izao, eny Alakamisy Fenoarivo, ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara amin’ny taranja bisikileta, sokajy rehetra, lahy sy vavy. Araka ny fanazavana nomen’ny filohan’ny Federasiona malagasin’ny bisikileta (FMC), Relahy Jean Claude, omaly, natao hitsirihana sahady ireo izay handrafitra ny ekipa nasionaly ity fifaninanam-pirenena ity. “Raha tsy misy ny fiovana farany, ny lehilahy ihany aloha, hatreto, no voalaza fa mifaninana amin’ny lalaon’ny Nosy ho avy io, any Comores”, hoy izy.
Raha hiverenana kely ny fifanintsanana nasionaly, hitondra ireo sangany avy any aminy avokoa ireo ligy, toy ny avy eto Analamanga, Boeny, Diana, Menabe, Vakinankaratra, Amoron’i Mania, Atsimo Andrefana, Anosy. Hiainga eo Alakamisy Fenoarivo ny fifaninanana ary hamakivaky ny lalam-pirenena voalohany (RN1) iny. Rehefa tonga eny Miarinarivo eny kosa izy ireo vao miverina mamonjy fahatongavana indray eny Alakamisy Fenoarivo.
Ankoatra izay, hanatanteraka fivoriambe ara-potoana toy ny fanao isan-taona, anio, ao amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina ny FMC. Hatao mandritra io fotoana io ny tatitra ara-bola sy ara-teknika ary ny fandaharana rehetra izay mbola miandry ny rafitra amin’ny taona ho avy.
Fitia Randria
Efa mahatratra 300 tapitrisa Ariary mahery ny sandan’ny fandaniana mankany Zambia, hoy ny filohan’ny klioba FC Rouge, ny alakamisy lasa teo. Nomarihiny fa tsy mbola ao anatin’izany ny fampiantranoana sy ny sakafo. Tsiahivina fa ny FC Rouge izay hiatrika ny fiadiana ny amboaran’i Afrika ho an’ireo klioba.
Efa mby akaiky ny lalao fifanintsanana « Can U23 » 2027, araka ny fanadihadiana natao omaly, nanao fivoriana niresahana ny mahakasika izany ny eo anivon’ny Federasiona malagasin’ny baolina kitra (FMF), handaminana sy hijerena izay ho mpanazatra hitantana izany ekipam-pirenena sokajy zandriny izany.
Hotontosaina ao amin’ny Petit Palais Mahamasina, anio asabotsy, ny lalao iraisam-pirenena amin’ ny taranja Kick boxing, «Ala vela iraisam-pirenena». Handray anjara amin’ity hetsika ity moa ireo mpikatroka avy atsy amin’ny Nosy rahavavy, La Réunion sy Maurice. Ho avy hanatrika ity hetsika ity ny filohan’ny Iska Europe.
Ny faramparan’ny volana septambra no hiatrika ny lalao roa tafiditra ao anatin’ny fifanintsanana hiadiana ny toerana hiatrehana ny Can 2027 ny Barean’i Madagasikara. Hanafika any Nigeria, eo amin’ny andro voalohany, ary handray an’i Tanzanie, ao Maroc, ho an’ny andro faharoa.
Araka ny fampahafantarana hita omaly, tao anatin’ny tambajotran-tseraseran’ny Federasiona malagasin’ny baolina kitra (FMF), hotanterahina ny 25 sy ny 29 septambra ho avy izao ny lalaon’ny Barean’i Madagasikara. Fihaonana mandroso, tafiditra ao anatin’ny andro voalohany sy faharoa, hiadian-toerana ho an’ny Can 2027.
Fihaonana voalohany, ny fifandonana amin’ny Super Eagles, Nigeria. Hampiantrano ny Barea ao amin’ny Kianja Godswill Akpabio International Stadium ao Uyo, ry zareo Nigeria, ny zoma 25 septambra, manomboka amin’ny 8 ora alina, ora eto Madagasikara. Ny lalao faharoa dia ny fandraisan’ny Barea an’i Tanzanie. Tsiahivina fa efa nambaran’ny filohan’ny Federasiona, Randriamanampisoa Alfred, fa any Maroc ny hanaovana io lalao io, noho ny tsy mbola fahazoan’ny Kianjaben’Imahamasina fankatoavana avy amin’ny Federasiona iraisam-pirenena (Fifa) sy ny kaonfederasiona afrikanina (Caf). Hatao ao amin’ny Stade d’honneur de Meknès izany, ny talata 29 septambra 2026, manomboka amin’ny 7 ora hariva, ora eto Madagasikara.
Tsy mbola afaka hahita mivantana ny Barea indray izany ny Malagasy tia baolina kitra amin’ity. Fahavoazana ho an’ny ekipam-pirenena malagasy anefa ny tsy filalaovana eo amin’ny kianjany. Samy vahiny amin’ny kianja, ao Maroc, avokoa mantsy na ny Barea na ry zareo Tanzanianina, eny fa na efa niatrika fihaonana maromaro tany aza ny Barea, hafa ihany ny milalao eo an-jaridaina.
Ankoatra izay, andrasana fatratra ny ho firafitry ny lisitry ny Barea, antsoin’i Martins, mpanazatra, ho amin’ireo lalao ireo. Ny azo antoka aloha, hisy mpilalao vaovao ho avy, araka ny fanadihadiana natao.
Tompondaka
Ambany ny tetibola amin’ny fikarohana, efa mijery ny paikady hitadiavana vola ho amin’izany ny mpikaroka. Anisan’izany ny projet UniPod, hamadihana ny voka-pikarohana iray ho orinasa. Miverina any amin’ny asa fikarohana ny ampaham-bola miditra. Vahaolana faharoa mampihodina ity sehatra ity koa ny fiaraha-miasa amin’ny sehatra tsy miankina. An-jatony isan-taona ny voka-pikarohana mivoaka ary efa mametraka angondrakotra momba izany ny fanjakana. Mijery ny voka-pikarohana isaky ny faritra eny amin’ny Oniversite 18 sy eny anivon’ireo foibem-pikarohana sivy, hanatsarana ny fanapariahana izany.
14 400 eo ho eo ny mpianatra afaka raisina eo anivon’ny L1 (taona voalohany ), izay ahitana fiakarana raha ny ho amin’ity taom-pianarana vaovao ity. Tanterahina ny 3 sy 4 septambra ho avy izao, eo amin’ny Esplanade Ankatso, ny “Salon de l’étudiant de l’Université d’Antananarivo”. Hetsika hampahafantarana ireo sampam-pianarana misy eo anivon’ny oniversiten’Antananarivo. Hanamarika izany ny fiaraha-miasa amin’ny sehatra tsy miankina, izay handray anjara amin’ny fampiratiana sy hanatanteraka velakevitra sy fandraisana mpianatra hizatra asa ary tanora vonona hiasa raha mifanaraka amin’ny filana sy tolotra eo amin’izy ireo.
Nizara vaovao ny tale misahana ny maha olona eo anivon’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena, Rakotondrina Volafelana Marinah. Nambarany ny momba ny fandraisana ho mpiasam-panjakana ireo mpianatra nivoaka teny amin’ny Ecole normale supérieure (ENS) andiany faharoa. Misy olona mahatratra 211 voakasika ka eo am-pikirakirana ny fifanarahana arakasa ny DRH ao amin’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena ary efa nalefa visa eny anivon’ny minisitera mpiara-miasa izany. Hahazo « notification » ireo izay vita ny fifanarahana arakasany. Ho an’ny fandraisana ho mpiasam-panjakana ireo ENF (Enseignant non fonctionnaire), efa mandeha ny ampahibemaso amin’izao fotoana izao. Tanteraka amin’ny 50% izany, mbola misy kosa no tsy nahavita ny azy. Ireo efa nahatontosa ny azy kosa ka nahatonga ny antontan-taratasy eny amin’ny DHR, miroso amin’ny fikirakirana ny fifanarahana arakasa avy hatrany ny tomponandraikitra, ary hahazo izany ireo nahazoana visa.
Ho an’ny fandraisana taona 2026, havoakan’ny tomponandraikitra tsy ho ela ny lisitr’ireo voafantina hanaraka ny fiofanana proximité ary hanaraka ny fifanarahana arakasa.
Vonjy
Hifarana anio, eny amin’ny Kianja Barea Mahamasina, ny foaraben’ny fahasalamana iraisam-pirenena izay hetsika niatomboka ny talata lasa teo, nokarakarain’ny Adventist World Radio (AWR), notarihin’ ny filohany, Jim Howard, mpanao asa fanompoana maneran-tany. Mifototra amin’ny fanakaikezana sy ny fanamorana ny tolotra ara-pahasalamana ho an’ny vahoaka ny tanjona. Mandritra izany, misy ny tolotra maimaimpoana fanamboarana nify, fitiliana maso sy fizarana solomaso, fanentanana sy fampianarana fomba fiaina ara-pahasalamana. Eo koa ny fitsaboana zaza, fanaraha-maso ny vehivavy bevohoka, échographie. Misy koa ny fitiliana diabeta, homamiadan’ny vozon’ny tranon-jaza ary ny VIH. Ankoatra izay ny fizarana fanafody maimaimpoana.
Mifanaraka amin’ny laharam-pahamehan’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka ity hetsika ity satria tafiditra ao anatin’ny paikady fisorohana sy fitsaboana. Misy koa ny fizarana traikefa ho an’ny mpiasan’ny fahasalamana, hanamafisana ny fahaiza-manao. Nanana solontena nandritra ny fanokafana ny primatiora, tamin’ny alalan’ny mpikambana eo anivon’ny kabinetra misahana ny diplomasia sy ny fifandraisana iraisam-pirenena, Ranaivoarisoa Rojo.
« Manamafy hatrany ny minisiteran’ny Fahasalamana fa zava-dehibe ny fiaraha-mientana amin’ireo mpiara-miombon’antoka hahafahana mamaly amin’ny fomba mahomby ireo filana ara-pahasalamana, ny fanakaikezana ny tolotra ara-pahasalamana
amin’ny vahoaka, ny fisorohana ny aretina ary ny fanatsarana ny kalitaon’ny fitsaboana, hoy ny sekretera jeneraly », Dr. Randrianambinina Ephraïm Stephanson.
Vonjy
Haharitra roa andro ny fivoriana andiany faharoa, eto Antananarivo, izay fihaonamben’ny mpikaroka sy tanora mpikaroka eto amin’ny ranomasimbe Indianina. Hahafahany mifanakalo traikefa amin’ny olana sy ny vahaolana iombonana ny hetsika.
Ny Fondation de l’innovation pour la démocratie, amin’ny alalan’ny laboratoire Océan indien no mpikarakara ny hetsika. Mampisongadina ny traikefa ananan’ny tanora vao misehatra amin’ny fikarohana aty amin’ ny ranomasimbe Indianina ny fihaonana.
« Tombony ho an’i Madagadikara ny fifandraisan’ny tanora malagasy mpikaroka sy vahiny amin’ny fifanakalozana traikefa amin’ny famahana olana mety iombonana fa tsy mitovy ny fomba ampiasaina. Tsy mitovy koa ny olana indraindray ka zava-dehibe ny fifaneraserana, ahafahana mivoatra sy manatsara ny fikarohana ataon’ny tanora malagasy », hoy ny talen’ny fikarohana sy ny haivao eo anivon’ny minisiteran’ny Fampianarana ambaratonga ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa, Pr Josie Dominique, omaly, teny Ambodivona.
Lohahevitra iarahan’ny mpikaroka ny demokrasia « substantive ». Tsy mionona amin’ny fanaovana fifidianana fotsiny ny demokrasia. Raha te hampandroso firenena dia mila manakaiky vahoaka ka omena sehatra izy ireo hiteny, ohatra, amin’ny lafiny tontolo iainana. Vahoaka no miandraikitra voalohany ny tontolo iainana, mpisitraka ny tombontsoa nefa koa mety manimba azy. Ampandraisina anjara amin’ny demokrasia « substantive » izy ireo vao afaka miroso amin’ny fandrosoana ary omena andraikitra bebekokoa amin’ny fikajiana izany.
Demokrasia « substantive », midika hoe, ireo vahoaka eny ifotony no miteny. Ahitana ny mpitrandraka ala, mpanjono, mpanao arina… mpampiasa ny tontolo iainana amin’ny zavatra tsotra amin’ny fiainany. Iaraha-miasa aminy ny zava-dretra ho tody amin’ny tanjona fampandrosoana iarahana, araka ny fanazavan’ny mpampianatra mpikaroka ao amin’ny foibem-pikarohana nasionaly momba ny tontolo iainana, Ramisandrazana Rakotoariseheno.
Politikam-panjakana ankehitriny ny manohana ny fikarohana mifantoka amin’ny fikarohana manakaiky vahoaka, miseho amin’ny firaisan’ny mpikaroka miaraka amin’ny mpisehatra ifotony manohana ny tanora hampahafantatra ny voka-pikarohany.
Vonjy
Tarika anisan’ny manana mpamoron-kira maro ny Rebika. Manahirana azy ireo hatrany ny fisafidianana izay hira halahatra, indrindra rehefa fampisehoana goavana. “Ho lava dia lava ny fampisehoana, satria hira tsy latsaky ny 70 no hataonay, izany aza ahina misy mbola andrasan’ny mpankafy tsy voalahatra ao”, hoy ny nambaran’i Nix, omaly. Mandritra ilay fampisehoana hotontosain’ny tarika Rebika, ny alahady 30 aogositra izao, etsy amin’ny Kianjan’ny sekoly Esca Antanimena io. Tonga nijery ny fanombohan’ny fanomanana ny tarika, no nitafa fohy tamin’ny mpanao gazety.
“Efa mandeha tsara ny fanomanana, indrindra avy aty aminay. Ny lafiny ara-teknika efa narindra hifanaraka amin’ ny hangezan’ny fampisehoana”, hoy ny nambaran’i Rivo. Anisan’ny nahafaly ny mpankafy ny tarika tato ho ato ny nahitana azy indray niaka-tsehatra, rehefa niato fotoana elaela. “Io ihany ny fampisehoana goavana ankalamanjana eto Antananarivo amin’ity taona ity”, hoy kosa i Nix, izay efa eto an-tanindrazana hiatrika izany. Nanamafy i Heritiana fa sarotsarotra kokoa ny fahitan’ izy ireo fotoana iarahana toy izao, kanefa natao ambony
ny fangatahan’ny mpankafy. “Fanamby hafa indray ho anay ny eto amin’ity toerana ity. Efa maro no niarahana tamin’ny tarika Rebika ary nety foana izany, ka hatsaraina hatrany”, hoy kosa ny mpikarakara avy ao amin’ny Lax Pro.
Zo ny Aina
Feno fihetseham-po ny fitantaran’i Erick Manana… “Teny ambony sehatra no nirafitra ny tarika, tany Bordeaux. Fa avy dia nifankahazo am-panahy ka tonga amin’izao 30 aona izao”, hoy ny ampahany tamin’ny fitantarany ny tantaran’ny tarika Feo Gasy, nandritra ny fihaonana tamin’y mpanao gazety, omaly, tetsy amin’ny QG Ankorondrano. Tafavory eto Antananarivo ny mpikambana rehetra amin’ izao fotoana, hiatrika ilay fampisehoana izay hotontosaina ny sabotsy 29 aogositra izao, manomboka amin’ny 3 ora, etsy amin’ny CCI Ivato.
“Hatao hahatsiarovana ireo namana efa lasa io. Tao Rakoto Frah, Fafah, Bariliva ary Sata. Fanirianay mihitsy ny mba hoe aty an-tanàna no manomboka ny fiarahana indray, satria hanatontosa fihodinana any Europe izahay aorian’io”, hoy hatrany ny nambaran’i Erick Manana. Ireo hira nanamarika izay 30 taona izay no halahatra. Manomboka any amin’ireo voarakitra anatin’ny rakikira “Tsofy rano”, nivoaka ny taona 1997 io, hatraty amin’ireo vao noraisim-peo farany, ka hivoaka rakikira amin’ny volana janoary 2027.
Avy dia niatrika ny famerenena ny tarika vantany vao tonga i Pasy sy i Erick Manana. Tafiditra avy hatrany anatin’ny fanahin’ny hiran’ny Feo Gasy koa ny feon’i Dadou, zanak’i Fafah. Hifanampy amin’ ny feon’i Benny, raha toa ka hiankina betsaka amin’i Nini kosa ny tendry gitara. “Faly fa sitrapon’Andriamanitra ny mbola ifankahitana indray. Mbola misy ny zavatra tokony hatao ka hanao zavatra tsara mihitsy amin’io”, hoy kosa ny toky nomen’i Kolibera, zokiny indrindra anatin’ny Feo Gasy. Mahafaly ny rehetra ny fahitana azy miroso anaty fahasalamana ka afaka hiaka-tsehatra indray.
“Manetry tena be izy, fa tsy Feo Gasy irery fa misy ampaham-potoana hanaovana ireo hiran’i Erick Manana amin’io”, hoy kosa ny nambaran’i Rivo Randriamanamihantasoa, mpikarakara. Tsy ho latsaky ny ora efatra, araka izany, ny seho.
Zo ny Aina