Tonga nitsidika ny Cam­pus an’ny oniversiten’i Bari­kadimy, ao Toamasina, ny de­legasionin’ny Banky iraisam- pirenena, ny faran’ny volana septambra teo. Notarihan’i Fily Sissouko, talen’ny diviziona misahana an’i Mozambika, Madagasikara, Maorisy, Kaomoro ary Seychelles. Ny filohan’ny oniversiten’i Toama­sina, Diny Razanakolona, kosa no nitarika ny delegasionin’ny olom-panjakana teto Toamasina.
Miisa 123 ireo fotodrafitrasa nopotehin’ny rivodoza Geza­ni. Efa vita avokoa ny 79 raha mbola anatin’ny fanohizana sy famaranana ny 44. Vita ary nasiam-panamboarana avokoa ny lalana ifamezivezena anatin’ny campus, natao beton sy pavé. Ireo zava-bita ireo no handrefesana ny 64% ny fahavitan’ny fanarenana.
Nanambara ny solontenan’ny Banky iraisam-pirenena fa tsy hijanona eo ny asa fa hitohy amin’ny fanohanana ny fampianarana sy fampiofanana mba hifanaraka amin’ny filan’ny faritra ka tsy hanahirana amin’ny fitadiavana asa. Mba ho oniversiten’i Toama­si­na maoderina maha te honina.

Sajo

Hifarana anio, eto Antananarivo, ny zaikaben’ny tanora ho an’ny fahitsiana. Hanentana ny tanora amin’ny maha mpisehatra afaka mitondra fanovana azy ireo hanamafy io kolontsaina io no tanjon’ny CSI, mpikarakara.

“Fitaovana mampandroso ny ady amin’ny kolikoly ny fananana ny foto-pisainana manaja ny fahitsiana sy ny marina. Ha­metraka tanora manerana ny Nosy mivoy io foto-pisainana io no tanjon’ny zaikabem-pirenen’ny tanora ho an’ny fahi­tsiana tanterahina eto Antana­narivo, mandritra ny roa andro”, hoy ny filohan’ny komity mitandro ny fahitsiana (CSI), Andriamifidy Jean Louis, omaly, teny Ankatso.
Tsy ny tomponandraikitra sy ny mpitondra ihany no mety hanana io foto-pisainana “tia kely” mametraka ny tombontsoan’ny tenany mialoha ny tombontsoa iombonana io. Ny vahoaka mihitsy no mila man­da izany ka ireo tanora manatrika ny zaikabe no hampitana ny foto-pisainan’ny fa­hitsiana ary hanentana sy hanabe ny mpiara-monina ao­rian’ny fihaonana.
Tanora 60 mahery avy amin’ny faritra 16 (faritany enina) no nahatonga solontena teto Antananarivo. Na­naovana antso manokana izy ireo ary naneho ny fahavononany sy ny zavatra efa ataony manoloana ny ady amin’ny kolikoly. Nofantenana, araka izany, ary nantsoina hisolo tena ny faritra misy azy eto Antananarivo mandritra ny roa andro, araka ny fanazavan’ny sekretera mpanatanteraka ny CSI, Razafimandimby Tsiry.
Omena lanja manokana ny feon’ireo tanora avy any amin’ny faritra, hahatonga ny fifanakalozan-kevitra hampiseho ny fahasamihafan’ny traikefa ary ny filana manerana ny Nosy. Hatambatra ny soso-kevitra rehetra hanome tolo-kevitra iraisan’ny tanora mandrafitra.
Mandritra ny hetsika eny Ankatso, misy tanànan’ny fa­hitsiana eny amin’ny Espla­nade misy tranoheva 40, ahitana rafitra 36 misehatra amin’ ny fampiroboroboana ny fahitsiana.

Vonjy

Nitondra fanazavana teny Ambohijatovo, omaly, ny eo anivon’ny minisiteran’ny Tano­ra sy ny fanatanjahantena (MJS) mahakasika an’ireny vaovao miely mahakasika ny karaman’ny mpanazatra Barea, Corentin Martins ireny. Nilaza izy ireo fa nisy tokoa ny fahatarana ny fandoavana ny karaman’ity mpanazatra ity, saingy tsy feno ilay vaovao miely. Nambaran’ny sekretera jeneralin’ny MJS, Gaspard Brice Harliva, fa efa nisy ny didy nivoaka teo anivon’ny fi­lankevitry ny minisitra ha­moa­hana an’io vola io ka afaka andro vitsy dia handray ny ka­ramany i Corentin Martins, miaraka amin’ny “prime” an’ireo mpilalao tsy mbola voaloa, nanomboka ny volana marsa 2026 lasa teo.
Nomarihiny fa anisan’ny antony nahatara an’ity fandoavana ny karama ity ny fahataran’ny fanaovan-tsonia vaovao, izay tsy vita ny 21 febroary lasa teo noho ny fisian’ireo fepetra vitsy mbola tsy neken’ity Frantsay teknisianina ity. “Efa roa volana mahery taty aoriana vao vita io sonia io, ka tara vao nanomboka ny din­gana rehetra ara-panjakana. Marihina fa sarotsarotra ary betsaka ny dingana tsy maintsy arahina rehefa mamoaka volam-panjakana”, hoy ihany izy ireo.

Fitia Randria

Nodimandry ny alarobia alina i Tovonkery Jean Fabien, na i Fabien Jamba. Mpihira, mpanafana lanonana no nahafantarana azy. Malagasy mpanakanto maro no efa niara-ni­asa taminy. Hira nahafantarana azy: “Ho faty”, “Annick”, sns. Efa narary teny amin’ny klinika Saint François d’Assise Anka­di­fotsy nandritra ny andro vitsy izy. Tojo fahalemena tampoka nandritra ny fotoana niakarany an-tsehatra tao amin’ny Le Glacier Analakely ary nentina avy hatrany tany amin’ny hopitaly. Fahatapahana lalandra tao amin’ny lohany no nahazo azy, raha ny fanazavan’ny olona akaiky azy ary efa vita ny fandidiana. Nandritra ny fito andro ny fitsaboana azy. Andro vitsy ihany koa izay no nanao antso tolo-tanana ny fianakaviany.
Raha ny fandaharam-potoana, nanomboka omaly tamin’ny roa ora tolakandro ny fiandrasana ny razana eny amin’ny ANS Ampefiloha. Anio amin’ ny 11 ora atoandro no miala eny an-toerana ary hoentina any Toliara. Mivantana avy hatrany any Anketa-Bas To­liara ny va­ta­na mangatsiakan’ity mpanakanto ity, vao tonga any Tolia­ra, raha ny fandaharam-potoana hatrany. Hampa­hafanta­rin’ny fianakaviany indray ao­rian’izay ny tohin’ny fandaharam-potoana any Toliary.
Mirary fiononana feno ho an’ny fianakaviany sy ny Mala­gasy mpanakanto izahay eto amin’ny gazety Taratra.

Mi.Raz

Andrasana fatratra izay ho fitrangan’ny sehon’i Njakatiana ao amin’ny Coliseum. Anisan’ireo mpanakanto mametraka fanamby ambony foana koa mantsy izy.

«Ho antsika mianakavy jiaby». Tsy lohatenin’ny fampisehoana akory, fa lohahevitra ho­voizina mandritra ilay fampisehoana hotontosain’i Njakatiana, ny alahady 4 oktobra izao, etsy amin’ny Coli­seum Antsonjom­be io. «Ny tarika Njakatiana te haneho zavatra goavana amina sehatra goavana ka io Coliseum io no lehibe indrindra, hatreto. Ha­ma­liana ireo mpankafy tsy dia havanana mijery seho anaty efitrano na kianja mitafo, ka manontany foana hoe rahoviana ny seho ankalamanjana lehibe?», hoy ny nambaran’i Njakatiana nandritra ny fampahafantarana ny seho tamin’ny mpanao gazety, tetsy amin’ny foiben’ny BGFI Bank etsy Ankoron­drano.
Mpanakanto sarotiny amin’ ny kalitaon’ny seho izay ataony hatrizay, no manana aingam-panahy miavaka hatrany i Njakatiana rehefa manao seho goavana. Ho maro ireo hanampy azy eny an-tsehatra, ahitana ireo mpanao feo lafika, ireo mpiangaly zavamaneno tsofina ankoatra ireo mpitendriny ma­hazatra. Hisy tarika mpandihy roa hafa koa ankoatra ny efa mpanaraka ny tarika. « Mitaky fanamafisam-peo raitra ary fi­taovana isan-karazany izany, ka hifarimbona ao ny Miritsoka sy Jay Audio », hoy hatrany i Njakatiana. Ny tarika no ma­nomboka ny seho lehibe fa hisy namana hasaina eny anelanelany eny. Ny maraina kosa, hisy mpanakanto hafa mihitsy mba hanafana tsikelikely ny sehatra mialoha, ho an’ireo tonga aloha.

Zo ny Aina

Notokanana omaly ny kianja fanaovana fanatanjahantena marolafy ao amin’ny CEG Antanimbarinandriana. Fiaraha-miasa amin’ny Fon­dation Axian, ao anatin’ny tetikasa « Mihetsika Mvola » no nahafahana namita ity fotodrafitrasa ity.
Ankoatra ny kianja, nasiana toerana manokana hahafa­hana misolo akanjo mialoha sy aorian’ny fanatanjahantena ihany koa mba handrisika ny vehivavy hiantsehatra amin’ izany.
Nanazava ny talen-tse­koly, Ravololomanana Lanto Harisoa, fa tena hanampy ny mpianatra ny fahazoana fotodrafitrasa satria tsy afaka mi­ditra ao amin’ny Kianja Barea intsony izy ireo. 65 taona ny sekoly amin’izao fotoana ary fanomezana goavana izao kianja izao ho an’ireo ankizy
1 544 mianatra ao an-toerana.
Nanome toky ny hikolokolo ny toerana ny sekoly, indrindra ireo ankizy, mba hampaharitra sy ho lovain’ny hafa any aoriana ny kianja. Hitohy ny asa ho an’ny fanatsarana ny fotodrafitrasam-panabeazana ho an’ny Fondation Axian, raha ny fanazavan’ny tomponandraikitra, Andriana­solo Mialisoa. Kianja faha-21 nao­rina tamina sekoly ity notokanana omaly ity.
Tetsy andaniny, nandray avy hatrany ho mpiasam-panjakana ireo mpampianatra Fram ao amin’ity CEG ity ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena. “Rehefa misy ny ezaka, mendrika hampiana ny sekoly ka hojerena akaiky ny ham­piditra ireo Fram”, hoy ny tenany.

Tatiana A

Hanomboka anio, haharitra roa andro, ny zaikabem-pirenen’ny tanora ho an’ny fahi­tsiana. Andraisan’ny tanora manerana ny Nosy anjara izany, izay hotanterahina eny amin’ny oniversiten’Antananarivo.

Ny Komity mitandro ny fahitsiana (CSI), tohanan’ny fikambanan’ny Firenena miteny sy mampiasa ny teny frantsay (OIF) ary ny Konfederasionina soisy no mi­karakara ny hetsika. Ao ana­tin’ny fanatanterahana ny tetikasa «Ady amin’ny koli­koly amin’ ny alalan’ny fanabeazana sy ny tanora » ny hetsika. Kendrena amin’izany ny hanasongadinan’ ireo ta­nora ny fahaiza-mamorona ananany sy ny hirotsahany an-tsehatra amin’ny fampiroboroboana ny kolontsain’ny fahitsiana, ny mangarahara ary ny andraikitra maha olom-pirenena, raha ny fanaza­vana.
Tanora avy amin’ny faritra samihafa manerana an’i Ma­da­gasikara no hanao fifanakalozan-kevitra, fandinihana, fi­fam­pizarana traikefa ary fandraisana andraikitra ho fampiroboroboana misimisy kokoa hatrany ny fahitsiana. Roa andro hi­hai­noana, hametra­hana fanontaniana, hifampizarana, hanolorana sosokevitra ary hampandrenesana ny feon’izy ireo ma­noloana ny fanamby momba ny fahitsiana eto Madagasi­kara.
Mpandaha-teny avy amin’ny sehatra samihafa hiara-hifanakalo sy hisaintsaina ary ha­norina hoavy feno fahi­tsiana. Anisan’ireo ny sekre­tera mpanatanteraky ny CSI (komity miaro ny fahitsiana), Razafi­mandimby Tsiry, ny mpanakanto Randriamasinoro Heri­naivo (Gothlieb)…
Nanomana fanamafisana ny fahaiza-manao sy lahadi­nika ny mpikarakara. Handray an­jara amin’ny asam-bon­drona sy fa­molavolana tolo-kevitra ireo tanora. Hiaraka hanoratra “ma­nifeste” momba ny fandraisana andraikitra maha olom-pirenena.
Ho an’ireo tanora 18 ka ha­tramin’ny 35 taona voafan­tina avy any amin’ny faritra, iantohana ny fitaterana, ny fonenana ary ny sakafo mandritra ny fan­draisan’izy ireo anjara amin’ny zaikabe.
Nankatoavina nandritra ny filankevitry ny minisitra farany teo ny fampitana am-bavama­hakasika ny fananganana ny “Haut commissariat de la jeunesse en charge de l’engagement citoyen et de la lute contre la corruption” eo anivon’ny Fiadidiana ny fanavaozana ny Repoblika ahitana ireo tanora. Hifototra amin’ny fampandraisana anjara ny olom-pirenena amin’ny ady atao amin’ny kolikoly izany.

Vonjy

Mpanoratra teratany frantsay i Alexandre Lenote. Naha­zo ny loka « 5 Prix des 5 continents  de la Francophonie » andiany faha-25 izy, tamin’ny alalan’ilay boky « Cette vielle chanson ». Loka omen’ny Organisation internationale de la francophonie na OIF izy ity, natao indrindra hanasongadinana ny asa soratra amin’ny teny frantsay sy ny frankofonia amin’ny ankapobeny. Mandalo eto Madagasikara amin’izao fotoana ity mpanoratra ity, hizara ny traikefany amin’ireo mpianatra sy mpampianatra ary ireo Malagasy mpanoratra. Efa natombony tamin’ny « masterclass » tao amin’ny IFM izany, omaly. « Fizarana sady fanaporofoana fa tontolo mivelatra sy mifandray ny literatiora no ataoko », hoy ny nambaran’i Alexandre Lenot. « Vonina­hi­tra lehibe ho an’i Madaga­sikara ny mandray izao. Enga anie hisy akony ho an’ny mpamaky boky, mpanoratra ary ny rafitra samihafa mampiaina ny boky izany », hoy kosa ny minisitry ny Kolontsaina sy ny serasera, Mandrindrarivony O’gascar Fenosoa.

Zo ny Aina

Nankalazaina omaly, teny amin’ny Lapan’Andafiavara­tra, ny “EK PED MAA KE NAAM, niarahana tamin’ny minisiteran’ny Kolontsaina sy ny serasera sy ny masoivohon’i Inde.
Fambolena ravinala iray sy «palmier” iray no nanamarihina ny hetsika “EK PED MAA KE NAAM”. Ity hetsika ity izay manome lanja manokana ny reny loharano nipoirana sy ny natiora amin’ny maha mpiantoka ny fahaveloman’ny zavaboary azy. Omaly, teny amin’ny Lapan’Andafiavaratra no nanaovana izany fanamarihana izany. tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara ny ravinala raha mampiavaka ny faritry ny ranomasimbe Indianina kosa ny “palmier”. Izany no antony nisafidianana ireo karazan-javamaniry novolena ireo. Niara-nanatanteraka ny hetsika ny minisitry ny Serasera sy ny kolontsaina sy ny masoivohon’i India eto Madagasikara. Ankoatra izay, natao hanamafisana ny fifamatorana ara-tantara sy ny fiaraha-miasa eo amin’i India sy Madagasikara koa ny fotoana tahaka ity androany ity izay mikendry ny hametrahana planeta maitso sy salama kokoa ho an’ny taranaka. Manamarika ny fanandratana ny vakoka malagasy izao hetsika izao ary natao hanomezan-danja, aina miavaka sy ny vakoka voajanahary tsy manam-paharoa mampiavaka an’i Madaga­sikara, araka ny nambaran’ny minisitera tonga nanome voninahitra ny hetsika. Fambo­lena Zavamaniry avokoa no nanamarihina ity andron’ny “EK PED MAA KE NAAM” ity, tany amin’ny sehatra sy firenena hafa.

Mi. Raz

Hiatrika ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany amin’ny taranja karate, ny 14 -18 oktobra ho avy izao, any Pologne, sokajy lahy sy vavy, ireo Malagasy mpikatroka efatra mianadahy, ahitana an’i Ornella Iriantsoa, Ayrton, Tiary, ary Mathieu. Hatra­min’ny nanaovanay fanadihadiana sy nanoratana, omaly anefa, mbola baraingo ny handehanan’izy ireo. Tsy mbola ampy ny hoenti-manana handraisana anjara amin’izany, araka ny vaovao azo avy amin’ny loharanom-baovao iray. Notsiahivin’io koa fa lelavola manodidina ny 17 tapitrisa Ariary isaky ny ankizy no ho lany hiatrehana an’io fifanintsanana io. Raha ny fanampim-panazavana azo, tsy mandeha any an-toerana ny Malagasy mpikatroka raha vao tsy mahita io vola io. Ahina, araka izany, ny tsy handraisan’ny Malagasy anjara amin’ty fifaninanana ity. Mbola manantena ary miantso ny fanjakana sy ireo izay malala-tanana ha­nampy azy ireo ny fianakavian’ireo atleta. Marihina  fa efa nandany 14 tapitrisa Ariary isaky ny ankizy izy ireo nandritra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika natao tany Alzeria farany teo.  Mbola nanamafy hatrany ry zareo fa voninahi-pirenena no harovana ka manantena hatrany ny fanampiana avy amin’ny fitondram-panjakana. Na izany aza, mbola ao anatin’ny fanomanana hatrany ireo mpikatroka amin’izao.

F.R

Nifarana ny alatsinainy lasa teo, tany Samarcande, Ouzbekistan, ny andiany faha-46 amin’ny Olympiades eo amin’ny lalaon-tsaina Echec. Tsy nitsanga-menatra ny ekipam-pirenena malagasy niatrika izany, satria tafiditra ao anaty “Top 100” ny tarika niarahan’ny lahy sy vavy. Teo amin’ny laharana faha-87 tamin’ireo firenena 150 nandray anjara izy ireo. Tsiahivina fa nifaninana tao anaty sokajy “C” ny Malagasy. Nahazo fandresena miisa 6 sy faharesena 5, tao anatin’ireo “round” 11 nifaninanana izy ireo. Nandrombaka ny fandresena teo amin’ity sokajy ity i Ouzbe­kistan, mpampiantrano, izay nahazo fandresena 10 sy fa­haresena 1. Faharoa i Inde, fandresena 8, ady sahala 2 ary faharesena 1. Namarana ny fiakarana lapihazo i Alle­magne, fandresena 9 sy faharesena 2.
Ratsy kosa ny vokatra teo amin’ny sokajy vehivavy satria tany amin’ny laharana faha-108 no nisy ny Malagasy. Nahazo fandresena 5 sy faharesena 5 ary ady sahala 1 izy ireo. Voalohany tamin’ity so­kajy ity i Chine, nahazo fandresena 9 ary ady sahala 2. Nanaraka azy i Kazakhstan, impito nandresy raha ady sahala inefatra. Fahatelo, ry zareo Indianina no nahazo fandresena fito, ady sahala 3 ary faharesena 1. Teo amin’ny filaharan’ny mpilalao mendrika indray, faha-134 i Noro­tiana Fararindra, nahazo fandresena 4,5 ary faha-135 i Diary Anjomara nandresy indimy. Tsy tafiditra kosa ny Ma­lagasy teo amin’ny isan-tarika.

Tompondaka

Nanomboka omaly, teny amin’ny Kianja mitafo Vontovorona, ny fiadiana ny « IHF Trophy », taranja handball, sokajy «sénior », vehivavy ho an’ny faritra faha-7. Firenena dimy no hiady izay ho lohany amin’izany. I Madagasikara mpampiantrano, La Réunion, Mayotte, Seychelles ary i Comores. Haharitra hatramin’ny alahady 4 oktobra izany fihaonana izany.

Nitohy tetsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina, omaly, ny andro fahadimy amin’ny fifaninanam-pirenena taranja basikety, sokajy N1A lahy sy vavy. Ho an’ny vehivavy, resin’ny MB2 All tamin’ny isa 89 no ho 37 ny Ascut ary ny JEA Vakinan­karatra nanilika ny Dunamis, 50 no ho 48. Teo amin’ny lehilahy, nomontsanin’ny GNBC tamin’ny isa mazava, 70 no ho 51 ny ASSM.

Nanatanteraka lalao ara-pirahalahiana tany La Réunion, omaly, ny Malagasy mpilalao, izay nahitana an-dry Sedera, Bapasy, Berajo, Baggio, Zotsara, Mamy Gervais sy ireo Malagasy izay milaravinahitra atsy amin’ity Nosy rahavavy ity. Nifanandrina tamin’ny ekipam-pirenen’i La Réunion izy ireo. Raha ny fantatra, natao hanomanana sahady ny lalaon’ny Nosy 2027 izany.

Nitsangana tamin’ny fomba ofisialy, ny sabotsy 26 septambra 2026 lasa teo, ny klioba amin’ny taranja lomano Onde sportive d’Ankadindramamy (OSA Natation). Raha ny fanazavan’ny mpitantana, Rakotozanany Vahatra Ny Aina Miarimbola, natao ho an’ny daholobe ny klioba. Misy fampianarana ho an’ireo vao hianatra hilomano ary eo koa ny fanatsarana ny fomba filomanosana ho an’ireo maniry hiatrika fifaninanana. Raha tsy misy ny fiovana, hatao ny 3 oktobra 2026 ho avy izao ny fanokafana amin’ny fomba ofisialy ny fampianarana, izay hanasana ireo rehetra liana. “Tanjonay voalohany ny hampiroborobo ny taranja ety amin’ny faritra manodidina, satria maro ireo maniry hianatra lomano na hitaiza vatana fotsiny aza kanefa somary lavitra an’ireo fotodrafitrasa lehibe. Irinay ihany koa ny hitondra onjam-panajantahantena amin’ity faritra ity, izany hoe, ireo soatoavina entin’ny fanatanjahantena ho an’ny tanora, araka ny anaranay”, hoy Rakotozanany Vahatra Ny Aina Miarimbola, filohan’ny OSA Natation.

Fitia Randria

Sady tsy tsara no tsy ratsy, nanao ady sahala 1 no ho 1, teo anatrehan’ny Taifas Stars Tanzania, ny Barean’i Madagasikara, omaly, tany Maroc. Mbola sarotra ny dian’ny Malagasy mankany amin’ny “Can 2027” anatin’ity vondrona “L” ity.

“Tsy nandresy nefa tsy resy!”. Nisaraka ady sahala, 1 no ho 1, ny lalaon’ny Barean’i Madaga­si­kara sy ny Taifas Stars Tan­zania, omaly, tao amin’ny Kianjan’ny Honneur de Meknes, Maroc. Ity no sahala voalohany azon’ny Malagasy, nandritra ity fifanintsanana Can 2027, ho an’ny vondrona “L”, ity.  Tsy mbola nahita fandresena mihitsy izany ny Barea. Raha ny fikarohana natao, mipetraka eo amin’ny laharana fahatelo hatrany isika. Raha hiverenana ny fifandonan’ny roa tonta, nanindry tanteraka ny Malagasy mpilalao tao anatin’ny 90 min nilalaovana ary niaina tamin’ny valim-panafihana ny tanzanianina. Tamin’ny fidirana voalohany, maro ireo baolina tokony ho tafiditr’i El Hadary sy ry Lapoussin, saingy tsy nifanitsy tamin’ny masonaraton’i Tanzania izany, fa voadonan’ny vodilaharana hatrany. Ny minitra faha-38, rehefa namotsotra baolina i Lapous­sin, lohalaharana malagasy, tafaporitsaka tampoka i Thobias Kachwele, tanzanianina, ka nampiditra ny baolina ho an’ny Taifa Stars. Nitarika 1 no ho 0 i Tanzania, ary io isa io no nentin’ny roa tonta niala sasatra. Nandritra ny fidirana faharoa, niezaka nanenjika isa ihany ny Malagasy. Dimy minitra taorian’ny fialan-tsasatra (faha-50 min) nahasahala ny isa i Nicolas Fontaine, lohalaharana malagasy, rehefa na­nandrana nandaka teo ivelan’ny faritra tsy azo ivalozana. Taorian’io, nitambesatra tanteraka ny havizanana ho an’ny Malagasy na dia nanafika hatrany aza izy ireo. Ny faha-78 min, saika nampiakatra ny isa ho roa ny Taifa Stars, saingy nidona tamin’ny tsanganam-by izany. Nijanona tamin’io isa 1 no ho 1 ny fihaonan’ny roa tonta. Tsara marihina fa ny novambra ho avy izao no hifandona amin’i Guinea Bissau, indroa misesy, ny Barean’i Madagasikara.

Lalao ara-pirahalahiana…?
Ampahafantarina ihany koa fa ny 6 oktobra ho avy izao vao hifarana ny fe-potoana natokan’ny Federasionina iraisam-pirenena Fifa ho an’ireo lalaon’ny ekipa nasionaly. Saika manana lalao telo sy efatra avokoa ny ankamaroan’ireo firenena hafa, raha toa ka roa ihany no mbola ofisialy ho an’i Madagasikara. Mbola baraingo, hatreto, ny mety hanaovan’izy ireo fihaonana ara-pirahalahiana amin’io fotoana io. Marihina fa i Comores, hifandona amin’i Senegal, ao amin’ny Kianjan’ ny Orange Velodrome Mar­seille, France, ny alahady 4 oktobra ho avy izao.

Fitia Randria

Vehivavy afrikanina mpanakanto manana ny maha izy azy maro no mifaninana
amin’ny “Afro Queens Music Awards”. Anisan’izany ny mpanankato Denise. Sokajy isan-karazany no hifaninanany amin’izany.

Tsy ho diso anjara fa manana ny solontenany i Madagasikara ao ana­tin’ilay “Afro Queens Music Awards”. Fifaninanana izay hatao amin’ny alalan’ny fandefasana ny sanganasa ampitain-davitra. Ahitana sokajy isan-karazany ao anatin’izany, ka mifaninana ao amin’ny sokajy “Best Female Artist East & Southern Africa”, ny Malagasy mpanakanto. Amin’ ny alalan’ny fifidianana no ha­maritana izay ho mpandresy amin’ity fifaninanana ity, ka ny 14 novambra, any Houston Etazonia, ny fanolorana ny loka. Hifaninanany amin’izany ireo vehivavy afrikanina mpanakanto avy aty Afrika tapany atsinanana sy Afrika Atsimo. Mpihira afrikanina 6 izy ireo no miaraka ao amin’io sokajy io, ahitana mpihira roa avy any Afrika Atsimo, i Zee NXumalo sy i Thatohatsi, i Spice Diana, avy any Ouganda, i Nikita Ke­ring avy any Kenya, i Nomina avy any Namibia ary i Denise avy eto Madagasikara. Manana hatramin’ny 30 novambra ny mpifidy hahafahana mamoaka ny anaran’ny mpandresy. Ao amin’ny tranokalan’ny “Afro Queens Music Award” no hanaovana ny fifidianana, ka manantena ny fanohanan’ny vahoaka malagasy ny mpanakanto Denise. Raha ny vokatra vonjimaika aloha, hatra­min’ny omaly, mbola eo amin’ ny laharana fahefatra no misy ity solontena malagasy ity.

Laharana faha-5, hatreto, i Agrad

Etsy ankilany, anisan’ny voatsonga hofidiana amin’ny fifaninanana “Afro Golden Hip Hop Awards” ihany koa ny Ma­lagasy mpanao Rap, i Agrad. Ao amin’ny sokajy “Best Rap­per East & Southern Africa” no misy azy. Eo amin’ny laharana fahadimy, hatreto, no misy ity mpanakanto malagasy ity. 8 izy ireo no mifaninana ao amin’ ity sokajy ity, ahitana an’i Cas­sper, i Nasty C ary i A-Reece avy ao Afrika Atsimo, i Khali­graph Jones sy i Toxic Lyrikali avy any Tanzania, i Chef 187 avy any Zambia ary i Agrad avy eto Madagasikara. Mbola mitohy hatramin’ny 14 novambra ny fahafahana mifidy ary ny 21 novambra kosa no ha­naovana ny lanonana fano­lorana ny amboara ho an’ny mpandresy, any Houston, Etazonia.

Mi.Raz

Namoy ny ainy ny lehilahy iray lasibatra nandritra ny fifampikasihan-tanana teo amin’ireo mpanatrika lanonam-pamadihana tao Ambohidramasy, Andra­injato, kaominina Fianaran­tsoa, ny marain’ny sabotsy 27 septambra, tamin’ny 1 ora maraina. Nandritra ny fanapoahana afomanga nataon’ny tompon-danonana. Nifampi­daroka sy nifamono ireo lehilahy. « Notazomina tato amin’ ny hopitaly ny lehilahy telo vokatry ny ratra », hoy ny fanazavan’ny mpitsabo ao amin’ny CHU Andrainjato izay nandray an-tanana azy ireo. Voa mafy teo amin’ny lohany ny rangahy iray 51 taona. Misy vaky ny faritry ny lohany taorian’ny fitiliana nataon’ny mpitsabo azy. « Mampanahy ny fahasalamany ary mbola misalasala ny mpitsabo handidy ny lohany », hoy ny fanampim-panazavana. Ankoatra io, tsy tana ny ain’ny tovolahy iray 21 taona izay efa tena voa mafy nandritra io savorovoro io. Nalefa nody ireo roa lahy izay nahitana ratra saingy tsy misy atahotra ny fahasalamany. Nifampitoraka tamin’ny vato, nifampidaroka ary nisy nifandratra tamin’ny antsy ireo olona lasibatra ireo. Nisy vahiny avy ao Antananarivo tamin’­ireo lasibatra, hoy ny loharanom-baovao. Tsy olon-kafa, mpanotrona ny lanonana avokoa ny ankamaroan’ireo nifampikasi-tanana. Tsy fantatra mazava ny antony nitarika ity savorovoro tao an-toerana ity.

Tsiferana R.

Ao anatin’ny fanamafisana ny ezaka amin’ny fisorohana sy ady amin’ny tazomoka, tonga ao amin’ny kaominina Ampasinambo ireo ballots 20 misy lay misy odimoka (MID).

Nozaraina sy naparitaka any amin’ireo fokontany rehetra ao amin’ny kaominina Ampasinambo izany mba hahafahan’ny tokantrano misitraka azy ho fiarovana amin’ny kaikitry ny moka.

Ho maina ny andro saika manerana ny Nosy, hatramin’ny rahampitso. Hiverina tsikelikely ny orana tandrifindrahona mety harahin-kotroka indraindray any amin’ny ilany atsimo atsinanana sy ny tapany atsimon’ny afovoantany, manomboka ny alarobia mankany amin’­ny faran’ny herinandro. Hiitatra miandalana ho an’ny afovoan-tany sy ny ilany andrefana izany.

Hotanterahina any Morondava, ny 5 hatramin’ ny 8 novambra izao, ny fivoriamben’ny infirmiera mpikambana ao anatin’ny Holafitra. Manentana ny mpikambana rehetra hoavy maro ny holafitra ho fanandratana avo ny asan’ny infirmiera eto Madagasikara sy ho fanehoana firaisankina.

Nahafahana nanovo fahalalana sy nahafantarana bebe kokoa ny niforonan’i Etazonia ny hetsika “Freedom Festival” nokarakarain’ny masoivoho amerikanina, tetsy amin’ny Lapan’ny Tanàna Analakely, ny faran’ny herinandro teo. Fotoana nanamarihina ny faha-250 taonan’ny fahaleovantenan’i Etazonia.
Nahaliana ny tanora sy ny mpitsidika ny fampirantiana sy fampahafantarana marolafy naseho teo an-toerana. Naha­ahana nanandrana ireo karazan-tsakafo mampiavaka ny Amerikanina ihany koa izany. Ankoatra izany ny fiarahana tamin’ny dihy mirindra fanao any Etazonia sy ny horonantsary narahina ady hevitra nahafahana namantatra ny tantaran’i Amerika.
Nahasondriana ireo mp­i­tsi­dika ihany koa ny fivoarana sy ny fandrosoan’ny Ameri­kanina amin’ny lafiny teknolojia, ny fitsidihana ny habakabaka sy ny fikarohana hatao any ambony tsy taka-maso, mitsidika ireo planeta maro. Efa tena lasa alavitra ny Amerikanina.
Ny tena nahaliana ny tanora ihany koa dia ny fahafantarana ireo dingana arahina raha te hanohy fianarana any Etazonia sy ny fahafahana misitraka vatsim-pianarana avy amin’ny governemanta amerikanina.
“Mbola velona mandrak’ankehitriny ny toe-tsaina nanorenana an’i Etazonia, ary koa ny finiavan’ny Amerika­nina hitandro ny fahalalahana sy hitondra fanavaozana”, hoy ny  mpiandraiki-draharaha ame­­rikanina, Tom Bevan.

Tatiana A

Nampahanfantarina ny herinandro lasa teo ny tetikasa fanamafisana ny fiahiana ara-tsakafo sy fiatrehana ny fiovan’ ny toetr’andro any amin’ny tapany atsimon’i Madagasikara. Mpanatanteraka ny tetikasa ny Fandaharanasan’ny Firenena mikambana momba ny sakafo (Pam). Mamatsy izany amin’ny sorabola 9,7 milara Ar ny fanjakana japoney. Ampiasaina hanorenana fotodrafitrasa hahazoana herinaratra avy amin’ny masoandro iray vaovao manampy ny telo efa napetraka any Atsimo io tohana io, araka ny fanazavan’ny tomponandraikitry ny Pam.
Nandritra ny taona 2024, niharan’ny vokatry ny El nino, haintany, ny tapany atsimo. Nampitondra faisana ny fambolena rehetra ka nampitombo ny faharefoana ara-tsakafo teo amin’ny mponina izany. Efa nitondra fanampiana koa ny fanjakana japoney niatrehana azy io. Naorina tao amin’ny distrikan’i Betioky ny toeram-pandraisana sy fanarenana ny fanjarian-tsakafo (Farne). Miara-mitantana ny foibe ny Ofisim-paritry ny fanjarian-tsakafo (ORN) ao an-toerana, amin’ny fikarakarana ny kilonga madinika tratran’ny tsy fanjarian-tsakafo. 1 292 ny zaza latsaky ny 5 taona voatily sy notsaboina. 318 tamin’ireo tratry ny tsy fanjarian-tsakafo antonony ka noraisina an-tanana tao amin’ny Farne ihany.

Vonjy