Tao anatin’ny taona naharitra… Nitazona ny maha izy azy. Namelatra ny kanto ataony. Nanome lanja ireo mpitia ny sanganasany i Olombelo Ricky. Noporofoiny, omaly, avokoa ireo. Nofaranana, omaly, tamin’ny fampisehoana goavana notanterahina teny amin’ny Coliséum Antsonjom­be Analamahitsy, ny fankalazana ny faha-45 taona an-tsehatra nataony. Tamin’ny ankapobeny, nirindra araka ny fampanantenana nomen’ity an­drarezin’ny hira malagasy ity ny zotran’ny seho teny an-toerana. « …. Tsy mionona amin’ ny hira fotsiny, fa mifampizara amin’ny mpankafy ihany koa ireo karazana vanim-potoana samihafa, ireo olombelona nilona tanatin’ny kanto sy ny kolontsaina nanana ny lanjany, niara-niaina, niara-nanonja taminay, toa an-dry Tôta, Xhi sy Mah, Tsilavina Ralain­dimby, Razilinah, sns izahay », hoy i Olombelo Ricky, ny andro vitsy nialoha ny seho. Niaina izany tokoa ny teny amin’ny Coliséum, omaly. Namelon-kasina ny kanto malagasy i Olombelo Ricky.
Tsy nanalavitra izany ihany koa ny tolotra nomen’ireo tarika sy mpanakanto niara-nivazo taminy teny an-tsehatra, omaly. Anisan’izany ny tarika Iraimbilanja, Maha­leo Taranaka, Benny sy Bebe ary Nini Kaolibera, ny tarika Babai Lugu. Fiarahana mitendry sy mihira, nahafahana namerina indray ireo sanganasany tsy afaka am-bavan’ny maro tahaka ny « Ranabaviko masaka », sns izany.

HaRy Razafindrakoto

Nafana tamin’ireo hetsika maro samihafa i Toliara nandritra ny « Tsapiky Festival». Raha ny zavakanto sy ny kolontsaina no azo lazaina ho fototra, tsy latsa-danja tamin’izany ihany koa ny lafiny hafa.

Tsy fankalazana gadona manokana fotsiny fa fanandratana ny endri-kolontsaina rehetra ny « Tsa­piky Festival». Iray anatin’izany ny fikoloana ny firaisankina amin’ny asa soa iombonana arahina fanentanana ny mpiara-belona, nandritra ny hetsika. Araka izany, nisy ny fiaraha-mientana niendrika « ta­gna­maro », nanadiovana ny morondriaka na ny « Jardin de la mer », niarahan’ireo fikambanana mpirotsaka an-tsitrapo maro, fikambanana isan-karazany, kaominina sy fokontany manodidina, sns. Nitarika izany ny fitaleavana misahana ny Fampiroboroboana ny firotsahana an-tsitrapo sy ny fampahavitrihana ny fiarahamonina (DPVAC) eo anivon’ny minisiteran’ny Serasera sy ny kolontsaina, niaraka tamin’ny vadin’ny filohan’ny Fanavao­zana ny Repoblika sy ireo minisitra ary ny mpiara-dia amin’izy ireo tonga tao Toliara.
Narahana fanabeazana hanaja ny fananana iombonana sy asa an-tsitrapo, nampitana hafatra « rehefa tsy mandoto dia naman’ny manadio », ny fotoana. Nisy ny fampianarana sy ny fanentanana ny amin’ny tokony hanariana ny fako, indrindra ny fako plastika, amin’ny toerana natokana ho amin’izany, hitandroana ny fahadiovana sy ny tontolo iainana.
Nialoha io, efa nisy koa ny fanamafisana ny fahaiza-manaon’ireo mpirotsaka an-tsitrapo miisa 36, teny Anki­lifaly. Nifototra tamin’ny teknikan’ny fanentanana ifotony izay nohatsaraina izany, raha ny fanazavan’i Tahiana Mam­pionona Rakotondrabe, Tale misahana ny Fampiro­boro­boana ny firotsahana an-tsitrapo sy fampahavitrihana ny fiarahamonina.

Zo ny Aina

Momba ny zava-misy any Atsimo amin’ny tsy fanjarian-tsakafo,  « tokony hanana drafitrasa matipaika ny Ofisim-pirenen’ny fanjarian-tsakafo (ONN) amin’ny fandrindrana ny asa rehetra », hoy ny filohan’ny filankevi-pitantanan’ny Vovonana Hina. Ho an’ny firaisamonim-pirenena manokana, mitohy ny asa fanentanana eny ifotony. Tokony harindra ireo mpisehatra ary tsy tokony hivangongo amin’ny distrika iray ny asa satria maromaro ireo kaominina efa ahitana soritry ny olana ara-tsakafo.
Ny vaksiny dia miaro amin’ny aretina maro ary mampihena ny taham-pahafatesana. Rehefa mampiditra vaksiny vaovao ny fanjakana, mitombo koa ny vola aloha. Hatramin’izao ny mpamatsy vola (Gavi) no miantoka ny 80% amin’ny vidin’ny vaksiny, ny 20% no anjaran’ny fanjakana. Rehefa tsy mahefa ilay 20% ny fanjakana dia tapaka ny fanohanana. Tokony hitombo isan-taona koa ny vola omen’ny fanjakana, hialana amin’ny fiankinandoha amin’ny mpamatsy vola lava.
Ny varatraza malefaka no handrafitra ny toetry ny andro, amin’ny ankapobeny, mandritra ity herinandro ity.Tsy hisy tranga mahery vaika mety hahakasika mivantana ny toetry ny andro eto Madagasikara, noho izany. Hitoetra ny zavona ny vao maraina amin’ny afovoantany, ny tapany atsimo ary ny ilany atsimo atsinanan’ny Nosy. Hisy fidinana kely ny maripana ambany indrindra amin’ireo toerana misy zavona ireo. Tombanana hisy fiakarana kosa ny maripana ambony indrindra saika manerana ny Nosy. Manodidina ny 12 – 26 °C izany ny maraina ary eo anelanelan’ny 23 – 39 °C ny tolakandro.

Hisy hetsika hotanterahina ny 23 sy 24 avrily ho avy izao, amin’ny toerana efatra dia i Mahajanga, Toamasina, Antsi­ranana ary Antananarivo, momba ny fadimbolana sy ny fahadiovana manodidina iza­ny. Tanjona ny hampahafantarana izany satria tsy mbola azo resahana malalaka izany eto amintsika. « 39% ny tovovavy no nanambara fa tsy tokony ho resahina imason’olona ny fadimbolana.Vokany, tsy fantany izay tokony hatao, fa eo koa ny tsy fananany fitaovana ampiasaina manoloana io tranga isam-bolana io, 11% ny tovovavy sy ny vehivavy ihany amin’izao fotoana no misitraka fitaovana manara-penitra tokony hananana mandritra ny fadimbolana », hoy ny tomponandraikitra avy amin’ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena, i Assimini Ornella, ny herinandro lasa teo, teny Ankorondrano. 3 000 ny olona kendrena amin’izany, anisany ny tanora vavy sy lahy, ka ireo tanora ao amin’ny fikambanana AfriYan, tohanan’ny UN­FPA no misafidy ny toerana hanaovana azy, isam-paritra. Mizara roa ny hetsika. Voalo­hany, any am-pianarana ary ny faharoa, eny anivon’ny fiarahamonina, mandritra ny roa andro. Ankoatra ny fampahafantarana ny manodidina ny fadimbolana sy ny fahadiovana mandritra ny fotoana hahatongavany, hisy koa ny fizarana fitaovana manokana, indrindra ho an’ireo tena marefo.

Vonjy

Taorian’ny nandravaravan’ny rivodoza Fytia sy Gezani, ny volana febroary lasa teo, nahakasika distrika 29 sy faritra fito, miditra amin’ny dingana fanarenana sy fanavaozana maharitra i Madagasikara amin’izao fotoana izao.
Notanterahina ny faran’ny herinandro teo, tao amin’ny BNGRC, ny fanokafana ofisialy ny fiofanana momba ny fanombanana ny filana sy ny fahasimbana aorian’ny loza (PDNA). Nitarika izany ny tomponandraikitra isan-tsokajiny. Anisan’izany ny tale jeneralin’ny BNGRC, ny jeneraly Ramanantsoa Gabriel, ny solontenan’ny Firenena mikambana, ny CPGU ary ny Vondrona eoropeanina.
Ny fiofanana natao izay mikendry ny handrefy amin’ny fomba feno ny fahasimbana sy ny fatiantoka, hamaritana ny laharam-pahamehana ary hanampy amin’ny famolavolana paikady mazava ho an’ny fanarenana maharitra. Hanamora ihany koa ny fanapahan-kevitry ny fanjakana sy ny fitadiavana loharanon-karena.
Tarihin’ny BNGRC sy ny CPGU, miaraka amin’ny fanohanan’ny mpiara-miombon’antoka iraisam-pirenena, ny hetsika. Mikendry ny hampivondrona ny hery rehetra ho amin’ny fanarenana maharitra an’i Madagasikara.

Vonjy

Nankasitraka ny fangaraharahan’ny Fitsarana momba ny kaonty araka ny tatitra ny taona 2025 ny KMF/Cnoe, araka ny nambaran’izy ireo ny herinandro teo. Notsiahivin’izy ireo tamin’izany fa mitentina 3 811 miliara Ar ny very, tsy tafiditra tao amin’ ny kitapombolam-panjakana. Notsiahivin’ity fiarahamonim-pirenena ity ny fanambaran’ireo rafitra mpanara-maso ny fitantanan-draharaham-panjakana sy ny fiadidiana ny Fanavaozana ny Repoblika fa hiroso amin’ny fanaovana fanadihadiana lalina sy fanenjehana izany fandikan-dalàna izany.
Nahitsy anefa ny KMF/Cnoe nilaza fa efa faheno sy nodradradradraina teto ny fisokafan’ny fanadihadiana amin’ny raharaha maro tahaka izany. Anisan’izany ny « Bonbon sucette», ny «Ecran plat», ny fanondranana volamena antsokosoko tratra… « Samy tsy misy fanambarana ny fiafarany sy ny vokatry ny fanadihadiana avokoa ireo nanadihady izany. Miandry fatratra ny tohin’io fandrobana ny harem-pirenena, nambaran’ny fitsarana momba ny kaonty io ny vahoaka », hoy izy ireo.
Etsy andaniny, miandrandra fampandraisana andraikitra ny ankolafin-kery rehetra momba ny fakan-kevitra sy ny fikaonan-dohan’ny olom-pirenena ho fanavaozana, ny KMF/Cnoe. Manantena izy ireo fa tsy hisy fanilihina ho amin’ny dingana manaraka. « Antenaina fa mitohy ny ezaka ary miandrandra fampitam-baovao ny rehetra mom­ba dingana vita sy ny miandry », hoy ity fiarahamonim-pirenena ity. Naneho faha­vononana hifanolo-tanana hatrany izy ireo amin’ny sehatry ny fikaonandohan’ny olom-pirenena.

Synèse R.

Nahazo fitaovana avy amin’ny Federasionina malagasin’ny gymnastique, ireo klioba vao avy niatrika “Master class”, ny 16 avrily lasa teo.

Tsy mitsahatra ny mampiroborobo ny taranja ny eo anivon’ny Federasi­onina malagasin’ny Gymnas­tique. Ho fampirisihana sy fanohanana ireo klioba sy ny atleta ao aminy, nisy ny fanomezana fitaovana ho azy ireo avy amin’ny federasionina. Ny taranja Gymnastique rythmique no tena nisitraka izany fampitaovana izany, izay vao avy niatrika “master class”. Ny 16 avrily teo no nanatanterahana ity fanolorana fitaovana ity ary nahazo avokoa ireo klioba mivondrona eo anivon’ ny federasionina malagasy ny Gymnastique. Nandritra io fotoana io ihany koa no nanambaran’ny Federasionina fa handray anjara amin’ny “ salon International du Sport” izy ireo, izay hatao ny 24 hatramin’ny 26 avrily izao, eny amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina. Hampi­seho sy hampahafantatra be­be­kokoa ny taranja ny Federasionina malagasin’ ny gymnastique amin’io fotoana io, raha ny nambaran’izy ireo. Tsy ny Gymnastique ihany no haseho mandritra izany fa eo ihany koa ny Parkour izay efa tafiditra ao anatin’ny taranja mandrafitra ity federasiona ity. Tsiahivina fa efa mivelatra manerana ny nosy sy any ivelany ny taranja Gymnastique malagasy ary mandalina ha­trany izay hampiroboroboana ny taranja.

Mi.Raz

Velonjara Jet-lee, anarana feno. “Onel Jet” ao anatin’ny fikirakirana ny hira sy ny mozika. Ny fivoizana ny “Afro beat” no ifotorany. Nandritra ny taom-pahazazany no efa liana tamin’ ny famoronana tononkalo miady rima i Onel Jet. Ireo trangam-piarahamonina no akora fototra entin’i Onel Jet manefy ireo tononkirany. “Misy hafatra mafonja ny sanganasako”, hoy izy. Ilay vazo “Tsy agnenig’ôta” no nahafantarana ity mpanakanto ity.
Efa manangasanga any koa ny famoahan’i Onel Jet ny “Fisarahana”. Ankoatra ny “Afro beat” miezaka ny mamolaka ny gadona mihetsika (trôpikaly) ihany koa i Onel Jet. “Ny hanome fahafaham-po ireo sokajin-taona rehetra no tanjona amin’ny firosoana amin’ny famolahana bankira hafa”, hoy izy.
Manan-talenta amin’ny famoronana tononkira i Onel Jet. Nomarihany fa vonona ny hiroso lalina amin’ny filalaovana ny mozika izy fa tsy anandrakandrana. Naneho ny fahavono­nany ny hivoy ireo gadon-kira nentim-paharazana mampiavaka an’i Toamasina ihany koa i Velonjara Jet-lee.

Nanangona : HaRy Razafindrakoto

Fotoan-dehibe, sambany nanandratana endri-kolontsaina mampiavaka ny faritra atsimo ny « Tsapiky Festival ».

Nandihy tsapiky ny iray kianja tao Andaboly, Toliara… Nanomboka tamin’ireo vahoaka nanotrona, ireo manam-pahefana isan’ ambaratongany ka hatrany amin’ny filohan’ny Fanavao­zana ny Repoblika, samy ni­tsangana nipikelika avokoa. Ny anton’ny « havoria », ny fanolorana ny gadona tsapiky ho harembakoka iraisam-pirenena ho an’ny zanak’olombelona eo anivon’ny Unesco. Tsy izy ireo loatra anefa no tena nasongadina fa ilay famirapiratan’ny mozika mampiavaka an’i Toliara manokana, izay lasa nahafantarana an’i Madagasikara maneran-tany ihany koa, araka ny nomari­hin’ny minisitry ny Serasera sy ny kolontsaina tanatin’ny fandraisany fitenenana.

« Toliara farany amin’ny faritany no nahafantaran’ny maro azy, fa androany kosa voalohany noho io tsapiky io. Manana finoana fa mbola handroso ary ho voalohany i Toliara », hoy ny nambaran’ny filohan’ny fanavaozana ny Repoblika, nialoha’ny nanokafana tamin’ny fomba ofisialy ny « Tsapiky Festivaly ».

Rariny, araka izany, raha nomem-boninahitra mano­kana ireo mpanakanto nisava lalana ny tsapiky, nahatonga azy amin’izao toerany izao. Mbola maro ireo Sairy Matoy, na ireo mpanakanto zokiny nitrandraka ity gadona ity, nanomboka tany amin’ny faramparan’ny taompolo 70 tany. Eo ry Jean Piso, Tirike, Jozex, ry zareo mpikambana ao aminy Asco Music, sns. Niara-niredona ny « Izay hombanao », sanganasan’i Régis Gizavo izy ireo, nialohan’ny nanolorana ny mari-bonina­hitry ny kanto an’ireto Sairy Matoy ireto.

Taorian’ny lanonana ara-panjakana vao tena nianoka ilay tsapiky amin’ny endriny rehetra ary tsy ankiato ireo mpijery nameno kianja.

Zo ny Aina

Fangatahan’ny mpianatra ao amin’ny oniversiten’i Maninday ao Toliara nandritra ny fandalovan’ny minisitry ny Fampianarana ambony tany an-toerana ny tokony hampiakarana ny vatsim-pianaran’izy ireo. Nampanantena ny minisitra fa havoaka tsy ho ela ny valin’ny fangatahana. Nihaona tamin’ny Seces any Toliara ihany koa ny minisitra nidinika ireo paikady entina mampandroso ny fampianarana.

Fandrahoan-tsakafo ara-pahasalamana sy fanolorana fitaovana ary fanohanana ny fifandraisana amin’ireo vondrona 10 no nanamarika ny ady amin’ny tsy fanjarian-tsakafo natao tao Bekatra, distrikan’i Manakara. Niarahana tamin’ny Saf FJKM sy ny tetikasa Dio Tafa izany. Fanatsarana ny fikarakara ny sakafon’ny zaza latsaky ny 5 taona no novoizina tamin’izany.

Notolorana boky ireo mpianatra ao ain’ny kilasy fanomanana sy ambaratonga faharoa ao amin’ny Cisco Belalanda Toliara II. Natao izany nandritra ny fidinan’ny minisitra tany an-toerana nanara-maso ny fampianarana.

Ho fanatsarana ny lafiny fanazarana, fitsarana ary fitantanana, mikarakara seminera ny eo anivon’ny federasionina ny Karate-do Mala­gasy. Seminera natokana ho an’ny mpitantana, mpitsara ary mpanazatra izay hatao ny alahady 19 sy 26 avrily izao, araka ny fandaharam-potoana. Noho ny fahatsapana fa misy lesoka ny eo amin’ny fanazarana, fitsarana ary fitantanana no anton’izao seminera izao, araka ny nambaran’ny filohan’ny FKM, Ratefinanahary Emile. Eo ihany koa ny fampahafantarana ireo lalàna eo amin’ny sehatra iraisam-pirenena ka hahafahan’ny mpisehatra eo amin’ny taranja karate ma­lagasy manaraka ny fenitra iraisam-pirenena. Sensei Ra­boanarijaona Voahirana (Chief Referee FKM, mpitsara WKF), Nasoavina Fidinirina (Administrateur de compétition UFAK) ary ny Coach Hafizou Georges (Coach WKF, UFAK) no hitarika ity seminera ity. Hisy ny tombana ny 9 mey izao ary hitohy indray ny seminera ny 7 sy 14 jona izao. Hatao ny 21 jona izao kosa ny fanadinana, mialoha ny hahazoana ny mari-pankasitrahana. Hahazoana “qualification’ ity seminera ity, raha ny fanazavana hatrany.

Mi.Raz

Anisan’ireo firenena hiatrika ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, amin’ny taranja Rugby, ny Makis, sokajy zandriny U20. Ity fifanintsanana ity izay hotanterahina any Oganda, ny volana aogositra ho avy izao. Tsiahivina fa efa tany amin’ny taona 2023 ny andiany farany tamin’ity fifanintsanana ity, ary nandray anjara tao anatin’izany ny Makis zandriny.

Noho ny tsy fahafahan’ny kianja Alarobia, mandray lalao PFL amin’ny faran’ny herinandro ho avy io, hatao etsy amin’ny Elgeco Plus Stadium By-pass, ny fifanandrinan’ny Uscafoot sy ny Elgeco Plus. Marihina fa tokony ny Uscafoot no mandray an’io fihaonana io saingy tsy nahita kianja hafa tsy tao amin’ny Elgeco Plus ry zareo.

Mitohy anio, any Antsirabe, ny fifaninanana nasionaly, N1A, ho an’ny faritra afovoany, taranja basikety, rehefa avy naka aina kely omaly. Anisan’ny lalao hotontosaina voalohany ho amin’ny anio, ny fifandonana eo amin’ny GNBC Analamanga sy ny SBC Vakinankaratra, eo amin’ny sokajy lehilahy. Hisy lalao 6 anio, raha ny fandaharam-potoana.

Anisan’ireo ekipa sambany vao hiatrika ny lalao manasa-dalan’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara XXL Top 12, izay hatao ny alahady ho avy izao, etsy Andohatapenaka, ny Rugby Club des Soldats Anosibe (RCSA). Ny klioban’ny CRAI Ambalavao Isotry no hifandona amin’izy ireo, amin’izany. Manana vina ny hisondrotra any amin’ny avo indrindra mihitsy ity klioba avy ao Anosibe ity, ka miezaka manao izay fara heriny amin’ny fanomanana an’io lalao io ry zareo ankehitriny.
Nilaza ny mpanazatra RCSA, Coach Jerry, omaly, tetsy amin’ny HJRA Anosy, fa efa masaka tanteraka ny taktika sy ny paikady rehetra ary izay tombony hita ho an’ny mpifanandrina sisa, no hamafisina. “Ny tena vahana ho anay ny resaka lohalaharana “avant”, eo ihany koa ny fisian’ireo tanora betsaka mandrafitra ny ekipa”, hoy hatrany ny Coach Jerry.
Tsara ny mampatsiahy fa ny RCSA dia niforona ny taona 2006 ary efa nandalo dingam-pifaninana federaly maro vao tonga amin’izao toerana misy azy izao. Anisan’izany ny Diviziona fahatelo (D3), ny D2, ny D1 Analamanga, ary izao miatrika ny Top 20 izao ankehitriny.
Marihina fa mpilalao iray misongadina ao amin’ny RCSA, ny Solombavambahoakan’ny boriboritany fahefatra, Rafi­dimanana Desire na i Depiote Fidy.

F.R

Klioba avy amin’ny firenena efatra no hiatrika ny manasa-dalana hiadiana ny ho tompondakan’i Eoropa, taranja baolina kitra “ligue des champions”. Paris ST Germain hikatroka amin’ny Bayern de Munich ary ny Arsenal hifandona amin’ny Atletico de Madrid.

Tontosa ny alarobia lasa teo, ny lalao ampahefa-dalana roa miverina hiadiana ny ho tompondakan’i Eoropa “ligue des cham­pions”, taranja baolina kitra. Tafita hiatrika ny manasa-dalana, ny Paris ST Germain (France) hidona amin’ny Bayern de Munich (Allema­gne) ary Arsenal (Anglisy) hifanandrina amin’ny Atletico de Madrid (Espagne). Raha tsiahivina ny vokatra, lavon’ny Bayern tamin’ny isa 4 no ho 3 ny Real de Madrid ary nirava 0 no ho 0 ny Arsenal sy ny Sporting. Efa nanantombo tamin’ny fandresena nandritra ny lalao mandroso anefa ny anglisy sy ny alemà.
Fihaonana ho toy ny famaranana kely ny an’ny PSG sy ny Bayern de Munich. Hiaro ny amboara eo an-tanany, ny parizianina. Ekipa manahirana ny PSG ry zareo Bavarois satria tsy mbola nandresy azy ireo mihitsy ny parizianina, nanomboka ny 7 avrily 2021. Toy ny biby mainty amin-dry zareo mihitsy ny Rainiboto. Efa iray vondrona ny roa tonta, tamin’ny fifanintsanana ka resin’ny Bayern, tao an-jaridainany, tamin’ny isa 2 no ho 1 izy ireo. Handray ny lalao mandroso, ny PSG ny 28 avrily ary any Alianz Arena ny fihaonana miverina ny 6 mey.
Ny manasa-dalana faharoa indray fihaonana mety hitrangan’ny tsy ampoizina. Ambony ara-taratasy ny Atle­tico saingy ny Arsenal no hany ekipa tsy mbola resy mihitsy tamin’ity “ligue des cham­pions” ity. Voalohany eo amin’ny tantarany ihany koa ny hiatrehany ny manasa-dalana. Raha ny fihaonana farany nikatrohan’ny roa tonta, resin’ny Arsenal, 4 no ho 0 ny Madrilènes ny 21 oktobra 2025. Amin’ity, handray ny lalao voalohany ny Atletico ny 29 avrily ary any Anfield ny miverina ny 5 mey 2026.

Tompondaka

Nisitraka fanohanana ara-pitaovana ho fanamafisana ny kalitaon’ny fanabeazana ny CEG sy ny lisea Antaninarenina, CISCO Toliara I, izay nahitana “tablettes” miisa 56, boky ho an’ny ambaratonga faharoa, boky siansa sy teknolojia ary fitaovana enti-mampianatra. Mikendry ny fanavaozana ny rafitra fanabeazana sy ny fanatsarana ny fampianarana izany.

Manoloana ireo fitarainana sy savorovoro misy ao amin’ny CEG 67 Ha, Antananarivo, tsy nitazam-potsiny ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena fa tonga teny an-toerana. Nanome toky fa hijery ny fomba rehetra handaminana ny olana mba hahafahan’ny tsirairay miasa am-pilaminana sy mba hahafahan’ireo ankizy misitraka fampianarana ao anaty tontolo milamina.

Nitsidika sy nifanakalo hevitra tamin’ireo mpiofana, mpampiofana ary ny mpandraraharaha ny minisitra Dr Andriamampandry Todisoa Manampy, teny amin’ny LTP Ampasapito.
Nihaino ny hetahetan’ny mpampiofana izy. Noha­ma­fisiny ny fahavononan’ny minisitera hiara-hiasa akaiky amin’ireo ivon-toeram-piofanana rehetra.

Sonian’ny tarika Hasina ny hira mandona fo. Nankafizan’ny maro ny sanganasan’izy ireo izany, nandritra ny 30 taona. Tsy handalo fotsiny fa homarihina ny fankalazana, raha ny nambaran’ny tarika, omaly. Hatom­boka amin’ny fampisehoana izay hotontosaina etsy amin’ ny Havoria Anosy io, ny ala­hady 19 avrily izao, manomboka amin’ny 3 ora tolakandro.
« Fanokafana ny fankalazana io, hamerenanay an-tsehatra ireo hira rehetra nanamarika izay 30 taona izay. Hitohy ny fitsidiham-paritra aorian’izay », hoy ny nambaran’i José.
Efa talohan’ny taona 1996 no nanomboka ny tantaran’ny tarika Hasina. I Mahefa sy i Dah Kely no tao, ary ito farany no niantso an’i José. Lasa mpamokatra fampisehoana i Dah Kely taty aoriana, ary anisan’ny hikarakara ny fankalazana. Nihaona tamin’i Odeam i Mahefa sy José tamin’ny fankalazana ny faha-5 taona, ary tamin’i Sitraka kosa ny faha-10 taona. Efa nisy koa ireo namana nandalo tao amin’ny tarika, izay efa nodimandry toa an’i Faustin.
Samy mamoron-kira izy efa-dahy mandrafitra ny tarika Hasina ankehitriny. Tsy misy mivaona amin’ilay hira feno fihetseham-po, mifono hafatra, na lohahevitra tsotra izany na ara-pilazantsara. Ny country, folk, gasigasy no tena hi­ronan’ny tarika Hasina, nametrahany ny anarany tao anatin’ izay 30 taona izay.

Zo ny Aina

Raha hay sy fantatra tsara ny soa azo avy amin’ny famakiana boky, handroso ny firenena iray sy ny mponina ao aminy. Iray amin’ireo hitondra ny tontolon’ny boky ho filan’ny Malagasy, ny « Tsenaben’ny boky ».

Hotanterahina eo amin’ ny tokotanin’ny Tra­nombokim-pirenena etsy Anosy ny fankalazana ny « Andro maneran-tany ho an’ ny boky sy ny zon’ny mpanoratra ». Ao anatin’ny telo andro, ny 23 sy 24 ary 25 avrily izao. Hisy ny varotra fampirantiana boky. Seho sy hetsika ary fifaninanana samihafa. Tafatafa iarahana amin’ireo mpisehatry ny boky.

Ankoatra ny fampivelarana ny tontolon’ny boky amin’ny hetsika tahaka izao. Anisan’ny zava-dehibe sy manan-danja ho an’ny tanora indrindra fa ny mpianatra sy ny mpikaroka ary ny mpandalina isan-tsehatra sy sokajy ny « Tsenaben’ ny boky », raha ny fanaza­van’ireo mpandray anjara. Ho tazana eny an-toerana, rahateo, ny mpanoratra sy ny fi­kambanana ary izay rehetra tafiditra ao anatin’ny rohim-boky sy ny asa fanoratana (edi­tora, mpanonta boky, mpivaro-boky, mpanjifa ny boky…). Manana ampaham-potoana lehibe izy ireo ahafahana mi­resaka mivantana amin’ny mpitsidika.
… Mbola olana lehibe ho an’ny rohim-boky, ankehitriny, ny tsy fahafantaran’ny mpanoratra maro ny tena andraikitr’ ireo rantsa-mangaika mampiaina ny rohim-boky. Tsy vitsy, ohatra, ireo mpanoratra tsy mazoto loatra ny manatona sy midinika amin’ny editora rehefa hamoaka boky. Ny fahala­lana ananan’ny mpanoratra maro raha hampandalovina editora ny fanontana boky :
« Mitombo be ny vidin’ny boky… Na, kely loatra ny vola azonay. Lavitra loatra ny lalan-kaleha… ». Ny tsy fahampian’ny fifankahalalana eo amin’ny asa sy andraikitr’ireo samy mpisehatra eo amin’ny rohim-boky no miteraka ny fiheve­rana tahaka ireo. Noho izany, sehatra mbola mila fifampi­taizana lehibe ny tontolon’ny boky raha ny eto Madagasi­kara.

HaRy Razafindrakoto

Hanamarika ny « International jazz day » i Madagasikara. Tafiditra ao anatin’ny fandaharam-potoana ny alarobia 29 avrily izao ny karakarain’ny Madajazzcar. Famaranana ny « Tremplin Madajazzcar » hihaonan’ireo nifaninana ka voafidy ho mendrika indrindra, avy eto Antananarivo sy avy any Atsirabe sy Toa­masina. Manomboka amin’ny 5 ora hariva eny amin’ny La Teinturerie Ampasanimalo no hanatanterahina izany. Ny alakamisy 30 avrily, « Jam session ». Amin’ ny 6 ora sy sasany hariva, ao amin’ny Fara West eny Faravohitra. Amin’ny 9 ora sy sasany, ao amin’ny Le Garage Antsahavola.

Nanainga omaly ho any Inde i Honorat Fou Hehy. Raha ny vaovao nampitain’ny tambanjotran-tserasera samihafa, hiatrika fandidiany any an-toerana ity andrarezin’ny hatsikana sy fanentanana ity. Fantatra
fa mila fandidiana haingana ny tsy fahasalamana
(tsy mikoriana tsara ny ra mihazo ny fo) mahazo an’i Honorat.

Manomboka liana amin’ny mombamomba azy ny Malagasy. Mipoitra ny mpisikidy, ny mpanandro, ireo mpahay fomba amam-panao sy ireo mpahay zavapanahy maro. Tsy nanao todi-damosina tahaka ny nahazatra azy hatramin’izay intsony ny ankamaroan’ny Malagasy. Mifoha tsikelikely ilay fanahy maha olona
ao aminy. Misy ny velakevitra, maro ireo tsy tafiditra noho ny fahafenoin’ny efitrano. Misy ny fanatantera­hina fomba. Tonga maro eny an-tanindrazana ny taranaka. Mila fitandremana fatratra, anefa, ny tranga tahaka izany, satria, maro ny tsy ho faly. Tsy vitsy ireo efa donton’ny « ela ».

Raha ny salanisa ny taona 2025, nivoaka nandritra ny tatitra momba ny ady amin’ny famarinana olombelona, nahatratra 241 ireo olona voasakana teny amin’ny seranam-piaramanidina noho ny fanahiana amin’ny famarinana olombelona na fanandevozana moderina sy fanararaotana.

Nandritra ny lahateny nataon’ny filohan’ny Oniversiten’Antananarivo, Profesora Randrianasolo Rivoarison, tamin’ny fananganan-tsaina ny alatsinainy teo, nambarany fa misokatra ho an’ny rehetra ny “Biblio­thèque et Archivages Universitaires”, fotodrafitrasa manan-danja amin’ny fikarohana, ary tsy mena mitaha amin’ny any ivelany.

Hatsangana anio ny vato fototry ny “Espace Mère-enfant” eny amin’ny oniversiten’Ankatso izay vinavinaina haharitra efa-bolana ny fanamboarana azy. Ho tokanana amin’ny 24 avrily ny lalana miainga eo amin’ny “Super U” Tsiadana hatrany amin’ny “Barrière” fidirana Ankatso, izay hotononina hoe “Lalana Pro­fesseur Siméon Rajaona”.