Notokanana ny faran’ny herinandro teo ny EPP vaovao namboarin’ny Fondation Axian ao Firarazana Anka­zobe. Any anatin’ny faritra anaovana fanarenana ala efa ho roapolo taona izay tantanin’i Alterra no misy io sekoly io.
Tafiditra ao anatin’ny ezaka lehibe ho fampandrosoana ny faritra izy io, hampifandray ny fiarovana ny tontolo iainana sy ny fanohanana mivaingana ny fiainan’ny mponina eny ifotony.
Efa mihoatra ny 15 taona izao no iasan’ny Fondation Axian eto Madagasikara. Ha­tramin’izao, nandray anjara tamin’ny fanorenana sy fanavaozana sekoly 230 ny Axian ka ankizy maherin’ny 56 000 no misitraka izany.
Ny Sekoly Yas no nanome ny efitrano fianarana azo antoka sy mifanaraka amin’ny filana. Ny madio Toa kosa nanangana ny trano fidiovana manara-penitra ary ny M’He­tsika MVola nanome kianja fanatanjahantena marolafy.
Manampy mivantana ny mpianatra sy ny mpampianatra ireo fotodrafitrasa ireo. Efa simba be rahateo ny sekoly taloha ka tsy nahavaly ny fitomboan’ny isan’ny mpianatra intsony.
Nohariana ho tsara fitaovana ny sekoly. Manaja ny fahadiovana. Tsy fotodrafitrasa fotsiny fa hamorona tontolo tsara ho an’ny fianarana, ny fahasalamana ary ny fivelaran’ny ankizy ihany koa mba hahafahan’izy ireo manangana ny hoaviny.

Tatiana A

Nisy fanadihadiana nasionaly natao mahakasika ny fandrindrana ny fiainam-pianakaviana (PF), ny vohoka tsy nirina ary ny fikarakarana ny fahasarotana noho ny fanalan-jaza eny anivon’ny hopitaly.

Nampahafantarina omaly, teny Antanina­renina, ny valiny ka nisongadina fa miaina herisetra mifototra amin’ny maha lahy sy maha vavy (VBG) eny anivon’ny fiarahamonina ny vehivavy sy ny zatovovavy, indrindra ny tsy fahazoana tolotra fahasalamana amin’ny fandrindrana fiterahana. Tsy ampy koa ny fikarakarana eny amin’ny hopitaly na toeram-pitsaboana.
Ny mpiasan’ny fahasalamana rahateo mahatsapa sy milaza fa misy fahabangana ny lalàna miaro ny mpiasan’ny fahasalamana manoloana ny fikarakarana ny fahasarotana vokatry ny fanalan-jaza. Mbola voararan’ny lalàna izy io eto Madagasikara. Ny mpiasan’ny fahasalamana anefa tsy maintsy mikarakara ireo vehivavy rehetra tonga eny amin’ny toeram-pitsaboana noho ny fahasarotana vokatr’izany. Ny fitaovana teknika sy ny fanafody ary ny traikefa koa tsy ampy. Adidiny sy andraikiny izany satria vonjy aina, araka ny fanazavan’ny talen’ny fahasalaman’ny fianakaviana, ao amin’ny minisiteran’ny Faha­salamam-bahoaka, Rajoelina Miaritoky Herindrainy.
Araka ny valin’ny fanadihadiana, amin’ny vehivavy bevohoka 100 tonga eny amin’ny tobim-pahasalamana, enina amin’ireo vokatry ny fahasarotan’ny fanalan-jaza avokoa. Mbola nanamafy ny solontenan’ny UNFPA eto Madaga­sikara fa 17% amin’ny fahafatesan’ny reny eto Madagasi­kara dia zatovovavy 15 ka hatramin’ny 19 taona avokoa. Ho an’ny fandrindram-piterahana, 27% amin’ny vehivavy tsy manambady efa miroso amin’ny firaisana no tsy afaka mampiasa fandrindram-piterahana araka ny faniriany. Miafara amin’ny fanalan-jaza anefa ny 63% amin’ny vohoka tsy nirina. Matetika antsokosoko no hanaovana ny fanalan-jaza ary mety hitarika amin’ny fahasarotana sy fahasatesana izany.

Vonjy

Efa fotoana ifanomezana. Tsy afa-misaraka amin’ny fe­tin’ny Paka any Antsirabe in­tsony ny “Star Tour”. Any ra­hateo ny fanokafana ny he­tsika isan-taona. Hotontosaina ny 4 hatramin’ny 6 avrily izany amin’ity, eo amin’ny toerana mahazatra, efa maherin’ny 15 taona izay. Karazana fialamboly marobe no hatambatra amina fotoana sy toerana iray, ka ny goavana indrindra amin’izany dia ny fampise­hoana isan-kariva eo anoloan’ ny Gara. Miovaova isaky ny andiany ny mpanakanto, ka fantatra fa i Lion Hill sy i LJo no hisantatra izany, ny sabotsy 4 avrily. Hotohizan’i Jack’Dad sy Samoëla kosa izany ny alahady. Hamarana ny andiam-pampisehoana ny alatsinain’ ny Paka i Arione Joy sy ny tarika ‘Zay. Raha tombanana, vaovao be amin’ity andiany ity ny Jack’Dad. Matoa anefa lany hanao “Star Tour”, efa miaka-daza ihany koa izay. Vaovao manaraka ihany koa ny fandraisana anjaran’ny ta­rika ‘Zay. Tsy sambany akory no handray anjara, saingy efa tena ela, fony mbola “THB Tour” no niaka-tsehatra farany teo anoloan’ny Gara ry Malala sy ny tariny. Efa tsy azo hia­lana kosa ny fandraisan’anjaran’i Samoëla, nandritra ny taona maro izay.
“Nanao fanadihadiana ta­min’ny mpiasa tato anatiny sy tamin’ireo mponina any An­tsirabe izahay. Anisan’ny anarana niverimberina ireo mpanakanto ireo. Marihina anefa fa miankina amin’ny fahafa­han’ireo mpanakanto ihany koa izany”, hoy ny nambaran’i Miasy Andriamoria, tomponandraikitry ny hetsika. Tsy miova kosa ireo mpanentana: i Eric sy Honorat Fou Hehy, Barhone ary Teg. Ampian’ireo mpikosoka kapila, Nicki Di Manu, Dj Looping, Dj Jim ary Three T. Eny antsefantsefany eny ny lalao sy fanentanana.

Zo ny Aina

Fetibe eny amin’ny torapasika mandritra ny hefarana. Ny 3 hatramin’ny 6 avrily izao no hanatontosana ny « Festi­val Dôla Beach » any Vato­mandry. Totorebika andro aman’alina toy ny efa mahazatra, satria hiditra amin’ny andiany faha-14 izany amin’ izao. “Efa fotoana ifanome­zana izy ity. Miezaka mana­tsara ny hetsika, mampiditra ireo izay andrasan’ny maro ary mitazona izay efa be mpan­kafy hatrany izahay”, hoy ny nambaran’ny filohan’ny komity mpikarakara, omaly, tetsy amin’ny Foiben’ny Yas Andra­haro.
Araka izany, hisy avokoa ireo karazana hetsika nampalaza ny “Dôla Beach” hatrizay. Ireo fifaninana ara-panatanjahantena maro, toy ny “rugby beach”, tolona, sns. Ireo fifaninanana ara-javakanto toy ny dihy basesa, ny “miss” sy “mis­ter”, ary ireo fialamboly maro toy ny “belote”, sns. Ma­zava loatra ny fampisehoana goavana, izay hafanain-dry Lico Kininike, Dadi Love, Joh­nito, sns, amin’ity andiany ity. “Fihaonamben’ny mpiana­kavy, ary anisan’ireo mahavantana ny miala sasatra i Va­tomandry, indrindra hatramin’ izay nisian’ny Dôla Beach. Antony niarahan’ny Yas ta­min’ny hetsika izany”, hoy ny tomponandraikitr’ity orinasa ity.

Zo ny Aina

La réhabilitation de la route nationale (RN) 2 reliant Antananarivo- Toamasina affiche des progrès notables et les usagers le ressentent. D’autant plus que les entreprises en charge des travaux s’attèlent à la tache depuis 2024 pour faciliter la circulation sur cette route considérée comme étant les artères de l’économie malgache.
«Je prends souvent la RN2 Antananarivo-Toamasina et les résultats des réhabilitations menées sur cette route sont plus que perceptibles pour ne citer que la durée du trajet qui s’est considérablement amoindri passant 12 heures à 8 heures» a déclaré Yvan, un chauffeur de taxi-brousse national. Il a ajouté que l’état de la route était déplorable auparavant, mais les travaux effectués ont fait en sorte que la route soit acceptable, même si les travaux sont encore loin d’être achevés.
Lors de sa dernière visite sur terrain effectuée au mois de janvier, l’ancien ministre des Travaux publics, Henri Jacob Razafin­drianarivo a avancé que les travaux de réhabilitation opérés sur la RN2 affichent un taux d’avancement de 39% malgré les désagréments liés aux intempéries. Les travaux ont connu quelques évolutions depuis, estimant que l’avancement des travaux a d’ores et déjà dépassé les 40% à l’heure actuelle et la réhabilitation se poursuit toujours. Par ailleurs, le ministère des Travaux publics (MTP) a informé les usagers de la RN2 que la circulation sera coupée entre le PK 61+000 et le PK 63+500 à partir de ce jour jusqu’au 27 mars entre 12h et 13h, en raison du tir de mine qui va s’y opéré dans le cadre du projet d’entretien périodique de cette route.

Jean Riana

Antananarivo s’apprête à devenir, les 9 et 10 avril prochains, l’épicentre des réflexions économiques régionales avec la deuxième édition du CEO Summit Indian Ocean.

A quelques semaines de l’événement, les organisateurs, à savoir le Syndicat des Industries de Madagascar (Sim) et l’agence Becom, annoncent la parti­cipation de délégations issues de plus de 18 pays d’Afrique, d’Europe et d’Asie. «Cette forte mobilisation internationale confirme l’intérêt croissant pour ce rendez-vous économique», soulignent-ils. Plus de 650 participants sont attendus dans la capitale malgache.
Le sommet réunira chefs d’entreprise, investisseurs et décideurs publics autour des grandes mutations économiques. «Nous voulons éclairer les transformations des marchés et identifier de nouveaux leviers de croissance», expliquent les organisateurs. Les discussions porteront sur des thèmes clés comme l’intégration ré­gionale, la souveraineté économique, le financement durable et l’innovation nu­mérique. «Le CEO Summit doit devenir un espace de dialogue capable de générer des coopérations concrètes pour Madagascar et la ré­gion», affirment-ils. Les in­frastructures et la transformation digitale seront également au cœur des débats.
Deux clusters structureront les travaux. «Le Cluster Finance explorera les moyens de renforcer la confiance des investisseurs et l’accès aux financements», précisent-ils. De son côté, «le Cluster Immobilier & Investisse­ment mettra en avant le rôle clé de l’immobilier dans l’attractivité des territoires».
Autre moment fort, les CEO Summit Awards ré­compenseront les initiatives les plus marquantes. «Ces distinctions valorisent la vision, l’impact et l’innovation des acteurs économi­ques», indiquent les organisateurs, évoquant notamment un prix dédié aux entreprises malgaches.
Pendant deux jours, An­tananarivo ambitionne ainsi de devenir «le carrefour économique majeur de l’océan Indien». Un objectif assumé : «faire du sommet un lieu où se dessine l’avenir économique de la région».

Arh.

Ankoatra ny rivodoza Gezani tany Toa­ma­sina, tsy nijery fotsiny ny traboina tratry ny rivodoza Fytia tany Boeny sy Betsiboka ny orinasa Airtel Madaga­sikara sy ny Fondation Airtel Afrika. Tokantrano miisa 500 no nisitraka fanampiana vonjitaitra sy sakafo tany Maha­janga, hitsinjovana ireo tratry ny fahasimbana vokatry ny orambe. Nitohy tany amin’ny lalam-pirenena faha-4 ny hetsika, tany Maevatanàna sy Ambondromamy. Mitotaly 900 ny tokantrano nisitraka ny fanampiana tany amin’ireo toerana ireo.
Notsipihin’ny tale ara-barotra Airtel Madagasikara, i Marcel Mpondo, fa « manan-danja tokoa ity hetsika ity, satria maneho ny firaisankina. Ilaina ny fanampiana haingana, eo no ho eo, amin’ny loza voajanahary toy izao. Zava-dehibe ny fanampiana ny vondrom-piarahamonina hamerenana amin’ny laoniny ny maha olombelona. Sady manome fanantenana ny mponina sy hanomezana hasina ny fianakaviana traboina ihany koa ».
Nohamafisin’ny Airtel Ma­da­gasikara sy ny Fondation Airtel Afrika ny fahavononany ho eo anilan’ny vahoaka amin’ny zava-tsarotra toy izao, amin’ny alalan’ny fanampiana azo tsapain-tanana. Tafiditra ao anatin’ny fiahiana ny mpiara-belona sy fanampiana ny faritra tratry ny loza voajanahary izao hetsika izao.

Njaka A.

Namoaka ny « Efa fantatrao » Raboussa. Rakitsary vaovao, saingy ny hira kosa efa heno taloha tany. Ny tena marina, ny fiverenany no nalaina tamin’ny hira noforonin’i Donat Rasamimanana nampihirainy an’i Fafah tamin’izany io. Notanan-dRabousa ny fiverenana, nampiany ny aingam-panahiny ka namoaka vokatra vaovao hoentiny hamakivaky ny taom-pampisehoana 2026. Maromaro mantsy ny tetikasan’ny tarika Raboussa sy ny SR Event, izay sady namokatra ny rakikira no hisahana ny fikarakarana ireo hetsika hoavy ihany koa.

Rado Besigara no mitarika ny Ramilison Besigara Zanany avy etsy Fenoarivo. Notokanana ny alahady teo, tetsy amin’ny Kianjan’ny kanto Maha­masina, ity zafikelin-dRamilison ity. Nahazo ny tsodranon’ireo raiamandreny sy ny taranaka Sahondrafinina sy Ramilison izy, hanohy sy hampita ary hampitia ny hiragasy toa ny nataon’ireo teo aloha. Nisy ny adin-kiragasy nifanandrinan-dry Sahondrafinina zanany sy ry Ramilison Besigara zanany, nandritra izany. Raha­rahan’ny samy henjana, sady raharaham-pianakaviana rahateo izany.

Tsy ho ela ny “Festival savika”. Endri-kolontsaina iray be mpankafy ary mbola mitohy amina faritra maro manerana ny Nosy. Fanehoana sy fanokafana izany ny “Savika mitorajofo”, izay notontosaina ny alahady teo, teny Alasora. Ny terak’Imady no nikarakara ny hetsika, izay nezahina nanehoana sy nitazonana ny fanao rehetra amin’ny fampisehoana savika toy izao. Nakana lesona amin’izay tokony hatsaraina amin’ny hetsika manaraka ihany koa izany.

Feo miavaka tsy manam-paharoa. Nandravaka ireo hira mandona fanahy, mamelombelona ny fitiavan-tanindrazana. Izany no nahafantarana an’i Noely Sakelidalana. Hoentiny an-tsehatra mandritra ny fahatsiarovana ny 29 marsa izany.

Raha vao hoe Sakelida­lana, i Noely no mby ao an-tsaina. Raha vao ma­heno Sakelidalana ihany koa, dia ireo hira maneho ny tolom-panafahana nandritra ny Raharaha 1947 no heno manakoako any am-parahatoka any… Ireny hira ireny no niakarany an-tsehatra voalohany, ary mbola hizara sy hampahatsiaro izany i Noely Sakelidalana, 61 taona aty aoriana. Hisy ny fampisehoana izay hataony ny alahady 29 marsa izao, manomboka amin’ny 2 ora sy sasany, etsy amin’ny Havoria Anosy.
“Hataonay daholo izay hira nahafantarana sy nankafizanareo an’izany Noely Sakeli­da­lana izany. Hiverenana an-kira izay 61 taona niakarako an-tsehatra izay”, hoy ny nambaran’i Noely. Mazava loatra fa ireo hiran’ny tolona maneho fitiavan-tanin-drazana mivaivay no ho maro amin’izany. Anisan’ireny ny “Tao anatin’ny tolona”, “Ry Gasikara ô”, sns. Misy sady maro koa anefa ireo hira miresaka lohahevitra maro. Nalaza indrindra ny “Voahangy”, “Fitia manalasala”, “Nandalo teto ve?”, “Lala­na mody”, sns.
Tsiahivina fa nanomboka tao amin’ny tarika Rakotoza­nany Stanislas i Noely. Ani­san’ireo nanangana ny tarika Ny Sakelidalana taty aoriana ihany koa izy, ary mpikambana tao nandritra ny taona maro. Nirona tamin’ny hira ara-pilazantsara ny tarika Noely, nitondra ny anarany manokana. Manohy hatrany ny Noely sakelidalana ihany koa anefa.

Zo ny Aina

Andro maneran-tany ho an’ny toetry ny andro, omaly. «Mandalina ny anio ho fiarovana ny ampitso” ny lohahevitra novoizina amin’ity taona ity. Ankalazaina amin’ity taona ity ihany koa ny faha-125 taonan’ ny Foibe famantarana ny toetr’andro. Momba ny toetry ny andro amin’ity herinandro ity, varatraza malefaka no handrafitra izany ho an’ny afovoantany sy ny ilany atsinanan’ny Nosy hatramin’ny zoma.
Namoaka naoty ny sekretera jeneralin’ny minisiteran’ny Fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa momba ny fanatanterahana ny fampianarana ampitain-davitra, an-jotra, eo anivon’ny fampianarana ambony. Misy ny fepetra tsy maintsy arahina ho an’ny toeram-pampianarana. Voaresaka ao ny fomba fampianarana, fampiasana ny teknolojian’ny fampianarana ampitain-davitra, fampitoviana sy fijerena manokana ireo mpianatra, kalitao sy fahamarinan’ny fanadinana, fahazoan-dalana ary ny fanaraha-maso.
Ao anatin’ny fiaraha-miasa eo amin’ny fitaleavam-paritry ny fonja sy ny fitaleavam-paritry ny Fampianarana teknika sy ny fanofanana arakasa Amoron’i Mania, tanterahina ny fampiofanana arakasa momba ny zaitra ho an’ireo voafonja ao amin’ny fonjaben’Ambositra, Ankorombe. Haharitra roa herinandro ny fampiofanana amin’ny fanamboarana akanjo sy zipo ho fanomanana ny fiverenana anivon’ny fiarahamonina sy hisorohana ny fiverenan’ireo voafonja amin’ny asa mifanohitra amin’ny lalàna.

Notanterahina tetsy amin’ny Minning Business Center, ny faran’ny herinandro teo, ny fanamarihana ny faha-10 tao­na nijoroan’ny fikambanam-behivavy, Destiny, izay tarihin-dRandrianarisoa Hoby, vadin’ny ben’ny Tanànan’ Ivato.
10 taona nanaovana asa sosialy amin’ireo sokajin’olona marefo sy zokiolona ary olona manana fahasembanana ny fikambanana.
Tao anatin’izany fotoana izany dia efa an’aliny maro ireo olona nisitraka tohana manokana, indrindra ireo renim-pianakaviana mananontena sy tena sahirana ara-pivelomana miady irery amin’ny fiainana. Nanome voninahitra ny lanonana ny vadin’ny mpanolotsaina avon’ny Re­poblika, izay sady mponina eny Ivato rahateo. Nanome toky ny amin’ny fanohanana ny asa ataon’ny fikambanana ny tenany ary nidera ny herim-pon’ireo vehivavy mpikambana. Teo koa ny avy amin’ny masoivohon’i Chine sy In­donesie.
Ankoatra ny fizarana fa­nampiana, mampiofana ireo tanora hanana fihariana maharitra ihany koa ny fikambanana. Manampy izay ny fanofanana mahandro sy fanaovana mofomamy, fitantanam-bola madinika…. Mian­toka ny fampidirana mpianatra an-tsekoly ireo zanaky ny tena sahirana ihany koa ny fikambanana, iarahany amin’ny mpiara-miombon’antoka.
Hanohy ny asa soa amin’ny mpiara-belona ny Destiny miaraka amin’ireo vehivavy mpikambana efa 300 mahery ao aminy.

Tatiana A

Notontosaina ny faran’ny herinandro teo, ny andro fahasivy sy fahafolon’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, taranja baolina kitra, “Pureplay Football League (PFL)”. Ho an’ny kaonferansy Atsimo, mbola mitana ny lohany sy manamafy ny toerany, ny Disciples Fc Vakinankaratra. Lavon’izy ireo tamin’ny isa 4 no ho 2, ny As Ste Anne, afakomaly tany Antsirabe.
Nifandimbiasana ny fifanafihana teo amin’ny roa tonta, nandritra ny fizaram-potoana voalohany. 19 minitra nilalaovana, nanokatra ny isa ny ekipan’i Vakinankaratra, tamin’ny alalan’i Thino. Io isa 1 no ho 0 io nentin’ny roa tonta niala sasatra.
Nandritra ny fidirana faharoa, nisy olana teo amin’ny fitsarana. Niato nandritra ny 12 minitra ny lalao rehefa nahatafiditra baolina faharoa ho an’ny Disciples FC, i Fabrice. Nitohy ny lalao, mbola niampy ny isa ho an’ny solontenan’i Vakinankaratra. Nahatafiditra baolina i Tendry sy i Fabrice. Tafakatra 4 no ho 1 ny isa teny amin’ny solaitrabe. Tany amin’ny faha-88 ny minitra, nampihena ny elanelan’isa i Jao, lohalaharan’ny As Ste Anne. Niafara tamin’ny isa 4 no ho 2 ny lalao.

Fitia Randria

Nifarana, omaly teny amin’ny Lapan’ny fanatanajahantena Mahamasina, ny fifaninanana XXL Smatchin Ao Tsara, andiany faha-12. Voahosotra ho tompondaka ny Umagis sokajy lehilahy sy ny IUM sokajy vehivavy. Lalao famaranana tena nampitaintaina ny teo amin’ny sokajy lehilahy ary tany amin’ny segondra farany vao fantatra ny tompondaka. Isa 1 monja (76 no ho 75) no nahazoan’ny Umagis ny fandresena nanoloana ny ekipan ‘ny ESSCA. Tany am-piandohana, nitarika ny ESSCA hatramin’ny ampaham-potoana fahatelo, nanenjika ny Umagis ary nivoaka ho mpandresy tamin’ny minitra farany.

Tompondaka fanintelony ny IUM
Tsy navotsotry ny IUM teny an-tanany, ny anaram-boninahitra, tamin’ny fifaninanana Smatchin andiany faha-12, taranja basikety ho an’ny sekoly ambony ity. Nafana ny famaranana teo amin’ny sokajy vehivavy, izay nifanandrinan’ny ekipan’i Koloina (IUM) sy ny ekipan’i Vaniala (ESSCA). Isa 78 no ho 58 no nandrombahan’ny IUM ny fandresena.
Nifandanja ny lalao tamin’ ny ankapobeny. Nihoaran’i Erica sy ny namany (IUM) anefa teo amin’ny solaitrabe nanomboka teo amin’ny am­paham-potoana faharoa, nitohy tamin’ny ampaham-potoana fahatelo sy fahefatra. Fan­dresena intelo nisesy no azon’ny IUM, izay nambaran’ny mpanazatra Randrianja­tovo Tsiaro Lalaina, fa nanao ny ezaka rehetra izy ireo nitazonana ny anaram-boninahitra. Nanamafy izany koa ny mpilalao, i Koloina, nahazo isa 22 nandritra ny lalao famaranana. Teo amin’ny tifitra isa 3, nisalotra ny anaram-boninahitra i Fanoro, nahazo isa 9. Norom­bahan’i Stanley, ny Dunk, nahazoany isa 82 avy amin’ny mpitsara. Mpilalao mendrika indrindra, sokajy vehivavy i Koloina avy amin’ny IUM ary i Toky avy amin’ny ESSCA kosa ny teo amin’ny sokajy lehilahy.

Mi.Raz

Amin’ny fiainana, samy manana ny tanjony ny olona tsirairay avy. Tsy misy maniry ny ho resy izany fa ny ho tafavoaka ka tafita no tanjona. Toy izany koa amin’ny fanatanjahantena, ny handrombaka fandresena ka hibatana ny amboara no hilofosana andro aman’alina. Na izany aza, toy ny mason-tsokina, mason’omby io. Samy mahita fa tsy mitovy ny hita. Marina tokoa fa na miara-mijery izao aza, tsy mitovy ny zavatra hita. Ao ny mahita ny soa sy ny tsara. Fa misy koa nefa ireo tsy mahita afa-tsy ny mikisilasila sy ny mikitoatoana.
Tsy mahagaga loatra izany fa ny maraina any, tsy maraina aty. Ny hariva any tsy hariva aty. Mandrakariva, ny tsy manao ihany no mahita ny kihana sy manao ramatahora. Olona kanosa, tsy sahy mandray andraikitra fa miandry mahazo fotsiny. Mason-tsokina, mason’omby tokoa, samy mahita fa tsy mitovy ny hita.
Kodiaran-tsarety anefa ny fifaninanana. Tsy ho mpandresy foana akory ary tsy nisy natao ho resy lava fa hifandimbiasana io. Ny isany no tsy mitovy ary ny habeny no tsy sahala. Tsy mora tokoa ny ho tonga tompondaka saingy sarotra ny mitazona io anaram-boninahitra io. Rehefa tonga eo amin’ny tendrony amin’ny fandresena ny ekipa na ny atleta iray, be ny fahavalo. Ny hazo mantsy halan-drivotra. Mason-tsokina, mason’omby samy mahita fa tsy mitovy ny hita.
Tsy misy olona mahay irery fa ilaina hatrany ny hafa. Na efa malaza sy mafy aza, tsy mahamenatra ny mihaino ny hafa. Ao anatin’ny fifanakalozan-kevitra no hahita vahaolana sy fandrosoana. Aleo vandana imaso, toy izay vandana ivoho. Ny mahery tsy maody tokoa mantsy tsy lava fiainana. Koa aza manao mason-tsokina, mason’omby samy mahita fa tsy mitovy ny hita.

Tompondaka

Nohamafisin’ny mpifidy ny toeran’ny filohan’ny tetezamita, nitantana ny “Federation sport automobile malagasy” (FSAM). Hitantana izany mandritra ny efa-taona Rakotobe Jeannot, izay mandimby an-dRakotofiringa Jimmy.

Rabekoto Jeannot, fantatry ny rehetra amin’ny solon’anarana hoe : Nonot no lany hitantana ny Federation sport automobile malagasy (FSAM), mandritra ny fotoam-piasana 2026-2030. Tontosa afakomaly, teny amin’ny efitrano fivoriana Kianja Barea, ny fivoriambe ara-potoana nanatontosana ny fifidianana. Lany tamin’ny isam-bato 100 % i Nonot. Nifidy azy avokoa ny klioba 13, nahazo alalana handatsa-bato. Roa ny kandida, nifaninana ho eo amin’ny toeran’ny filohan’ny FSAM: Rabekoto Jeannot sy Ranarison He­nintsoa.
Hanohy ny asa efa natombony i Nonot. Tsiahivina fa nitantana ny tetezamitan’ity federasionina ity izy nanomboka ny volana avrily 2025. Nandray ny andraikitra izy taorian’ny tsy fahafahan’ny mpitantana namita ny taom-piasany. Tsy olom-baovao amin’ny tontolon’ny familiana fiarakodia izy. Mpanamory, efa nandray anjara matetika tamin’ny karazana fifaninanana mamily fiarakodia nisy teto Mada­gasikara. Sady efa tompondakam-pirenena tamin’ny taona 1995 no efa filohan’ny klioba Asacm koa nandritra ny 23 taona. «Tsy ho vitako irery ny fitantanana ny federasionina. Mila mpanohana hahazoana manatanteraka ny ezaka tiana hotratrarina aho », hoy izy.

Mangarahara

Nambarany taorian’ny nahalany azy, fa tanjony voalohany ny hisian’ny fitantana ara-bola madio iarahan’ny komity mpitantana manaiky. Anisan’ny goavana ao anatin’ny fandaharan’asany ny fanamafisana ny fiaraha-miasa amin’ny federasionina iraisam-pirenena (FIA). Tsy ho latsa-danja ny ekipa teknika ao anatin’ny tontolon’ny familiana fiarakodia. Nohamafisiny ny fahavononany hampandroso ny taranja mekanika eto Madagasikara.
Handrasana ny lisitry ny mpikambana vaovao indrindra ny olona hitana ny toeran’ny tale teknika nasionaly.
Tetsy ankilany, nirary soa azy hahavita be amin’ny adidy iantsorohany Ranarison He­nintsoa, mpifaninana taminy. Miantso ny fifanomezan-tanana hanampiana ny filoha Nonot izy.

Tompondaka

Natsahatra vonjimaika ny asan’ilay orinasa mpitrandraka vato fanorenana trano eny Ambohima­laza. Voamarina nandritra ny fanadihadiana sy fidinana ifotony notanterahin’ny One sy ny Medd ary ireo manam-pahefana isan-tsokajiny fa mivarina mivantana any an-drenirano ka mandoto ny rano manodidina ny rano avoakan’ity orinasa ity. Nodidina hanamboatra ny fotodrafitrasa misy fahasimbana ny orinasa ary aorian’izay vao ho afaka hiverina hanohy ny asany indray.

Tonga ny zoma 20 marsa teny Ivato, ny andiany faharoa amin’ireo milina vaovao mpihary herinaratra na «Groupe électrogène» (GE) miisa 9, hoenti-mana­tsara ny famatsiana herinaratra any Befandriana Avaratra, Ampanefena, Maintirano, Ambovombe, Belo sur Tsiribihina (hahazo roa), Brickaville ary Sakaraha. Hanoloana ireo milina efa antitra loatra ka simba matetika ary mandany be amin’ny solika ireto milina vaovao ireto.

Efa niroso amin’ny fanatanterahana ny tondrozotra nasionaly ho an’ny fanovana ny rafitra ara-tsakafo (2022-2030) i Madagasikara. Mametraka ny tantsaha ho ivon’ny fampandrosoana ny firenena ity drafitra ity. Nisy ny fifampizarana ireo vahaolana azo ampiharina hanamafisana ny fanatanterahana ny tondrozotra nasionaly sy ny fandraisan’ireo tantsaha mpamokatra ny andraikitra tandrifin’izy ireo nanditra ny atrikasa natao teto Antananarivo ny 18 marsa lasa teo.

Fankalazana ny andro voa­lohany amin’ny volana voalohany amin’ny fanandroana isa lava, ny Alahamadibe. Fomba nankalazain’ny vohitra maro, indrindra teto Imerina izy ity, ary efa nandritra ny taona maro izany. Mbola mitohy mandraka ankehitriny, ary mihetsiketsika amin’ny fampahafantarana sy ny fanohizana ho an’ny taranaka ihany koa ireo mpandala ny Alahamadibe. Ny alaka­misy 19 marsa teo ihany koa no nanamarihina izany, tamin’ ireo vohitra maro. Natao teny amin’ny Doany Ambonga Ila­niara, Imerintsiatosika kosa ny ivon’ny fankalazana tamin’ity. Tontosa nandritra izany ny fitokanana ny lapa sy ny famerenana ireo fomba amam-panao rehetra rehefa Alaha­madibe: fidiovana, fanasinana, arendrina, afo tsy maty, lamalama, tatao, tolotra hasina, tsitsika sy joro, tsodrano, zara hasina, dihin’ny Ntaolo, sns.
Iray amin’ireo vohitra tsy tapaka nankalaza ny Alaha­madibe kosa Anosimanjaka, ary nafana toy ny isan-taona ny fandraisana ny taona faha-465. Notontosana avokoa ny fomba mahazatra, ary nara­hina ny lanonana izay nafanain’ny mpanakanto maro. Hofaranana amin’ny hiragasy izany, anio, hifanandrinan-dry Robertson avy any Ambohi­mandroso sy ry Tsy Maka Lagy avy any arivonimamo.

Zo ny Aina

Tontosa soa aman-tsara! Nitombo laza, nitombo hadiry, niha maro mpanaraka koa ny taombaovao malagasy. Nilanona i Mahamasina, hatreny Andohalo.

Andro fiasana ny alakamisy teo. Fa tsy naha­sakana ireo hetsika marobe nanamarihana ny taombaovao malagasy izany. Nivelatra be raha noharina tamin’ny taon-dasa ny fankalazana tamin’ity, izay tetsy Mahamasina ny ivony. Raha toa ka nanomboka teo amina toerana kelikely, nahazo kianja lehibe kokoa kanefa mbola tsy antonona ireo olona tonga nilahatra ny afo tsy maty, sy nanatrika ny hetsika ny alin’ny alarobia teo izany.

Teo ny fampisehoana goavana nataon’ny tarika Ma­ha­leo sy Mami Bastah. Fanam­piny fotsiny ihany, satria tsapa tamin’ny fanombanana ireo olona tonga tao Mahamasina ny fahavononany haneho ny maha Malagasy, hiaina ny fomba rehefa tonontaona toy ireny. « Aoka tsy ho menatra amin’ny fomba isika », hoy ny hafatrafatry ny raiamandreny Rakoto David, iray tamin’ireo nilofo amin’ny famerenana ny fankalazana ny taombaovao malagasy, taona maro lasa izay. Izy ihany koa no nitarika ireo mpahay fomba teny amin’ ny Vatomasina, namerina ny fanao teo taloha.
Marainan’ny alakamisy 19 marsa, Andro voatondro ho taombaovao. Niavaka tamin’ ny fitafy sy satroka ireo olona nihazo an’i Mahamasina. Ni­tohy tamin’ny fizarana ny vary amin-dronono tondrahan-tantely, nilaofana toho sy vorivorin-kena, izany. Nanaovana ny « Tatao » sy ny fafy rano izay nandraisana ny tso-drano koa.
« Feno ny fo mahita anareo marobe, hatramin’ny fotoana nakana fidiovana, ny niton­drana ny afo tsy maty ka ha­tramin’izao. Maro ny sakan­tsakana sy ny sompatra nosedraina. Azo eritreretina ny hakana an’i Mahamasina iray manontolo ho fenointsika mianakavy », hoy i Ankoay. Ito farany sy ny mpiara-dia aminy ao amin’ny fikambanana Fa­mato sy Hadivory fito sosona no angady nananana sy vy na­hitana ny fikarakarana rehetra.

Zo ny Aina