Fankalazana ny andro voalohany amin’ny volana voalohany amin’ny fanandroana isa lava, ny Alahamadibe. Fomba nankalazain’ny vohitra maro, indrindra teto Imerina izy ity, ary efa nandritra ny taona maro izany. Mbola mitohy mandraka ankehitriny, ary mihetsiketsika amin’ny fampahafantarana sy ny fanohizana ho an’ny taranaka ihany koa ireo mpandala ny Alahamadibe. Ny alakamisy 19 marsa teo ihany koa no nanamarihina izany, tamin’ ireo vohitra maro. Natao teny amin’ny Doany Ambonga Ilaniara, Imerintsiatosika kosa ny ivon’ny fankalazana tamin’ity. Tontosa nandritra izany ny fitokanana ny lapa sy ny famerenana ireo fomba amam-panao rehetra rehefa Alahamadibe: fidiovana, fanasinana, arendrina, afo tsy maty, lamalama, tatao, tolotra hasina, tsitsika sy joro, tsodrano, zara hasina, dihin’ny Ntaolo, sns.
Iray amin’ireo vohitra tsy tapaka nankalaza ny Alahamadibe kosa Anosimanjaka, ary nafana toy ny isan-taona ny fandraisana ny taona faha-465. Notontosana avokoa ny fomba mahazatra, ary narahina ny lanonana izay nafanain’ny mpanakanto maro. Hofaranana amin’ny hiragasy izany, anio, hifanandrinan-dry Robertson avy any Ambohimandroso sy ry Tsy Maka Lagy avy any arivonimamo.
Zo ny Aina
Tontosa soa aman-tsara! Nitombo laza, nitombo hadiry, niha maro mpanaraka koa ny taombaovao malagasy. Nilanona i Mahamasina, hatreny Andohalo.
Andro fiasana ny alakamisy teo. Fa tsy nahasakana ireo hetsika marobe nanamarihana ny taombaovao malagasy izany. Nivelatra be raha noharina tamin’ny taon-dasa ny fankalazana tamin’ity, izay tetsy Mahamasina ny ivony. Raha toa ka nanomboka teo amina toerana kelikely, nahazo kianja lehibe kokoa kanefa mbola tsy antonona ireo olona tonga nilahatra ny afo tsy maty, sy nanatrika ny hetsika ny alin’ny alarobia teo izany.
Teo ny fampisehoana goavana nataon’ny tarika Mahaleo sy Mami Bastah. Fanampiny fotsiny ihany, satria tsapa tamin’ny fanombanana ireo olona tonga tao Mahamasina ny fahavononany haneho ny maha Malagasy, hiaina ny fomba rehefa tonontaona toy ireny. « Aoka tsy ho menatra amin’ny fomba isika », hoy ny hafatrafatry ny raiamandreny Rakoto David, iray tamin’ireo nilofo amin’ny famerenana ny fankalazana ny taombaovao malagasy, taona maro lasa izay. Izy ihany koa no nitarika ireo mpahay fomba teny amin’ ny Vatomasina, namerina ny fanao teo taloha.
Marainan’ny alakamisy 19 marsa, Andro voatondro ho taombaovao. Niavaka tamin’ ny fitafy sy satroka ireo olona nihazo an’i Mahamasina. Nitohy tamin’ny fizarana ny vary amin-dronono tondrahan-tantely, nilaofana toho sy vorivorin-kena, izany. Nanaovana ny « Tatao » sy ny fafy rano izay nandraisana ny tso-drano koa.
« Feno ny fo mahita anareo marobe, hatramin’ny fotoana nakana fidiovana, ny nitondrana ny afo tsy maty ka hatramin’izao. Maro ny sakantsakana sy ny sompatra nosedraina. Azo eritreretina ny hakana an’i Mahamasina iray manontolo ho fenointsika mianakavy », hoy i Ankoay. Ito farany sy ny mpiara-dia aminy ao amin’ny fikambanana Famato sy Hadivory fito sosona no angady nananana sy vy nahitana ny fikarakarana rehetra.
Zo ny Aina
Hotanterahina amin’ity faran’ny herinandro ity ny andro fahafolon’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara na “Pureplay Football League (PFL)”. Anisan’ny lalao andrasan’ny maro ny fihaonan’ny Disciples FC Vakinankaratra sy ny AS Ste Anne ao amin’ny kaonferansy atsimo. Raha tsiahivina, mitarika vonjimaika ny Disciples, manana isa 23, tsy mbola resy mihitsy. Fahatelo kosa ny
As Ste Anne, nahazo isa 17. Rahampitso no hatao any Antsirabe ny lalao miverina eo amin’ny roa tonta; Hanala vela amin’ity ny ekipan’ny Ste Anne, izay efa resin’ny ekipan’i Vakinankaratra tamin’ny isa 5 no ho 0 nandritra ny lalao mandroso. Tsy maintsy hanao valin’ady mahery vaika, araka izany, ny ekipan’Atsimondrano, amin’ity. Raha hiverenana indray ny vokatra farany vitan’ny ekipa roa nandritra ny andro fahasivy. Disciples nanao ady sahala 1 no ho 1, tamin’ny COSPN ary ny As Ste Anne nandresy ny CFFA Andoharanofotsy, tamin’ny isa 2 no ho 1. Ankoatra izay, hafana ihany koa ny lalaon’ny CFFA Andoharanofotsy sy ny Elgeco plus, tompondaka farany, izay hotontosaina ao amin’ny Kianjan’ny CFFA Iavoloha, rahampitso alahady. Hanala vela ihany koa ny CFFA amin’ity satria efa lavo tamin’ny isa 4 no ho 2, nandritra ny lalao voalohany. Mila mandresy ny CFFA raha te hiatrika ny «Play-off».
Tompondaka
Hotanterahina rahampitso, eny amin’ny Kianja mitafon’i Mahamasina, ny fifaninanana “She leads the game”, taranja basikety 3×3. Klioba 80 no hampiseho ny talentany.
Vehivavy 300 avy amin’ ny klioba 80 no hifaninana amin’ilay hetsika
« She leads the games », hizotra etsy amin’ny Kianja mitafon’i Mahamasina, anio, taranja basikety 3X3. Ny klioba Amazons Ballers no mpikarakara ary miara-miasa amin’ny ligin’Analamanga sy ireo mpanohana. Anisan’izany ny Yas Madagascar, efa mpanohana hatrany ny fanatanjahantena malagasy. Sokajy maro no handray anjara amin’izany, manomboka amin’ny latsaky ny 10 taona, latsaky ny 14 taona, latsaky ny 16 taona, latsaky ny 18 taona, ny vétérans sy ny super vétérans ary ny Corporate. Ny hanao ity hetsika ity isan-taona no fanamby raha ny nambaran’ny filohan’ny klioba Amazons Ballers, Rakotoarison Navalona. Tanjona ny hanomezana sehatra ny vehivavy mpilalao basikety mba hahafahan’izy ireo maneho ny talentany, araka ny nambaran’ny Sekretera jeneralin’ny ligin’Analamanga, Ranarivelo Brenda. Tsara ny manamarika fa misy ny Prize money ho an’ny mpandresy izay mitentina 8 tapitrisa Ariary. Nisy ny fanazavana sy fampahafantarana ity hetsika ity, ny alakamisy lasa teo, teny amin’ny Campus Yas Madagascar Andraharo, niarahana tamin’ireo mpanohana sy mpikarakara.
Mi.Raz
Voafidy indray ho filohan’ny Groupement des entreprises de Madagascar (Gem) Rabarijohn Francis taorian’ny fivoriambe natao ny 19 marsa lasa teo. Manohy hatrany ny fanatsarana efa natomboka ny sehatra tsy miankina, sady mampiseho finiavana hitazona ny fitoniana eo amin’ny tontolon’ny toekarena malagasy.
Manamafy ny filohan’ny Gem izay hitantana indray mandritra ny roa taona fa miorina amin’ny vokatra tsara azo nandritra ny fe-potoam-piasana voalohany ity fanapahan-kevitra ity, miaraka amin’ny finiavana hanatsara hatrany ny asa. Nasongadina manokana ny fahaiza-mitarika, ny vina mazava ary ny fahavononan’ny filoha hitondra ny feon’ny sehatra tsy miankina amin’ny alalan’ny fifanakalozan-kevitra sy asa.
Anisan’ny laharam-pahamehana amin’ity fe-potoana faharoa ity ny fanatsarana ny tontolon’ny fandraharahana. Hifantoka ihany koa amin’ny ady amin’ny kolikoly sy ny fanamafisana ny fitsarana ara-drariny ny Gem, ho antoky ny fitokisan’ny mpandraharaha. Tanjona lehibe iray hafa ny hanafainganana ny fanovana ara-toekarena. Kasaina hampiroborobo ny famokarana misy sanda ambony kokoa amin’ny alalan’ny fanodinana eto an-toerana ny akora fototra sy ny fanomezana lanja ny sehatra nasionaly izany.
Henintsoa
La période de jeûne des fidèles musulmans à Madagascar a pris fin hier, marquant un temps de rapprochement avec Dieu, de repentir et de purification spirituelle.
Absouary Said Arsène, président de la FSM (Fikambanan’ny Silamo eto Madagasikara), a souligné que ce moment est l’occasion d’espérer que les prières ne restent pas vaines, mais produisent des effets concrets dans la vie de chacun, au sein des familles et dans la nation. Les fidèles ont également porté le pays dans leurs prières, demandant l’instauration de la paix, de l’unité nationale et d’une gouvernance éclairée face à la situation actuelle.
Le Dr Gabriel Djibril Ibrahim, conseiller religieux, a rappelé que l’essence de la foi musulmane repose sur la reconnaissance d’un Dieu unique, partagé par les traditions juive, chrétienne et musulmane. Il a précisé que Madagascar compte environ trois millions de musulmans sur l’ensemble du territoire au cours des cinq dernières années et que, globalement, un Malgache sur trois croit en Dieu.
« L’ennemi du musulman n’est pas son frère chrétien, ni celui du chrétien son frère juif ou musulman, mais le terroriste », a-t-il ajouté, insistant sur la nécessité de dépasser les divergences religieuses. Selon lui, la religion reste un sujet très sensible, et chacun, quel que soit son statut ou sa doctrine, doit contribuer à laisser un héritage de paix aux générations futures. « Nous écrivons l’histoire aujourd’hui ; ce qu’il faut transmettre à ceux qui viendront après nous, c’est la paix », a conclu le conseiller.
N.A
Plus besoin de marcher des kilomètres pour puiser de l’eau. Le village d’Antsampandrano, dans la commune Amboanana, bénéficie désormais d’un accès direct à l’eau potable. Ce projet historique, fraîchement inauguré, améliore la vie de plus de 500 habitants, en particulier des femmes et des enfants, qui consacreront désormais leur temps à l’école, à leur famille ou à des activités productives.
Cette avancée est le fruit d’un partenariat entre l’ONG américaine Assisting children in need, le Rotary club de Dunstable, Bill Watts, et Madagascar development fund. Ensemble, ils ont investi plus de 34 millions d’Ariary pour mettre en place un réseau d’adduction d’eau moderne et fiable.
Ce projet s’inscrit dans l’objectif mondial d’un accès universel à l’eau potable et à l’assainissement d’ici 2030. Nicole Donaldson, DG de MDF, présente lors de l’inauguration, a déclaré : « Chaque goutte d’eau qui coule ici symbolise l’espoir et l’avenir d’une communauté entière».
Fahranarison
A la suite des dégâts provoqués par le cyclone Gezani en février, la ville de Toamasina tente de se relever. Les infrastructures sanitaires figurent parmi les plus touchées. Face à l’urgence, Sumitomo Corporation a décidé d’apporter un soutien concret en offrant du matériel médical à deux grands hôpitaux de la région : le CHU Morafeno et le CHU Analakininina.
Coordonnée par le Bureau de coordination générale (CCO), en lien avec le Bureau national de gestion des risques et des catastrophes (BNGRC), cette initiative répond à des besoins immédiats. « Nous souhaitons apporter une aide rapide et essentielle aux établissements de santé », a déclaré le directeur général du bureau de liaison de Sumitomo Corporation à Antananarivo, Hidetoshi Niinuma. « Nos pensées vont aux populations affectées, et nous espérons un rétablissement rapide de la région », a-t-il ajouté.
Le don comprend notamment des stérilisateurs, des pompes à seringue électroniques, des aspirateurs chirurgicaux, des moniteurs multiparamétriques et des concentrateurs d’oxygène. Ces équipements permettront de renforcer la prise en charge des patients dans un contexte encore fragile.
La remise officielle s’est tenue le 18 mars au CHU Analakininina, en présence des autorités locales, dont le chef de région, le maire de la ville et plusieurs responsables sanitaires. Les directeurs des hôpitaux bénéficiaires ont exprimé leur reconnaissance, qualifiant cet appui de contribution essentielle à l’amélioration des soins et à la préservation des vies humaines.
Actionnaire principal du projet Ambatovy, Sumitomo Corporation confirme ainsi son engagement aux côtés des communautés locales, en période de crise comme dans la durée.
Arh.
A l’occasion des Journées dédiées aux femmes et à l’agroécologie, organisées les 20 et 21 mars à Antaninarenina, sur le thème, « Femmes, piliers du renouveau de la production, grâce aux techniques agroécologiques », à l’initiative de la Direction régionale de l’Agriculture et de l’élevage (DRAE) Analamanga avec l’appui du ministère de tutelle, les acteurs du monde agricole ont plaidé pour une transformation durable des pratiques agricoles à Madagascar.
Face aux défis environnementaux et économiques, les participants ont ainsi appelé à une généralisation de pratiques durables. L’agroécologie s’impose progressivement comme une alternative crédible pour restaurer la fertilité des sols et garantir une agriculture résiliente, portée notamment par les femmes rurales.
Cheffe de mission de l’assistance technique dans l’Unité de Coordination et de Suivi du programme Afafi-Centre, Yolande Razafindrakoto plaide pour vulgariser les pratiques agroécologiques auprès des femmes. « Il est indispensable de diffuser ces techniques à travers toute l’île, car nos sols sont aujourd’hui appauvris par l’usage excessif de produits chimiques », a-t-elle alerté.
D’après elle, « l’agriculture biologique exige des certifications coûteuses et vise surtout les marchés d’exportation », a-t-elle précisé. À l’inverse, l’agroécologie apparaît comme une solution accessible. « Les paysans peuvent facilement l’adopter, car elle repose sur des ressources locales et peu onéreuses », a-t-elle ajouté.
A cette occasion, des femmes éleveuses de vaches laitières ont reçu du matériel de traite, qui les aideront à renforcer leur autonomie et leurs capacités de production.
Arh.
Afin d’obtenir des meilleurs résultats dans la bonne gouvernance de la capitale, la Commune urbaine d’Antananarivo (CUA) a organisé avant-hier, au Solimotel Anosy, un atelier de redynamisation de plusieurs groupes membres de la Structure locale de concertation (SLC) ou « Rafitra ifotony fikaonan-doha (RIF) », connus également sous le nom de collèges. « A part les renforcements de capacités, cet atelier a aussi permis de faire des partages et des échanges pour améliorer et renforcer cette redynamisation de la SLC », a indiqué Martin Rasamiarivony, responsable de la cellule anticorruption au sein de la CUA. De noter ensuite que cet atelier a pu voir le jour, grâce à l’appui de la « Deutsche gesellschaft für internationale zusammenarbeit (GIZ) ».
Officialisée par arrêté en avril 2025, la SLC est un organe de dialogue entre la municipalité, la société civile, les acteurs locaux et les contribuables afin d’obtenir une bonne gouvernance locale et participative. De ce fait, elle émet des recommandations sur le budget communal, le Plan de développement communal (PDC) et sur les investissements prioritaires. Elle n’a pas toutefois le statut de décideurs ou de conseillers municipaux. Présidée par le Maire, ses membres sont en général des élus locaux, des responsables administratifs de la commune ainsi que des représentants de la société civile.
Sera R.
Toy ny efa fanaony, tsy mitsahatra ny mampiroborobo ny taranja muay thai, ny Maître Razanajatovo Gildas. Hisy ny fiofanana Kru Muay Thai homeny ny 27, 28 ary 29 marsa izao, ao amin’ny Henri Fraise Ankorondrano. Tohin’ny fiofanana izay nataony tany Thaïlande ka nahazoany ny mari-pahaizana « intsructeur international » no hizarany ny traikefany amin’ireo mpiangaly ity taranja ity eto Madagasikara, eo ihany koa ny maha Tale teknika nasionaly azy eo anivon’ny Federasionina malagasin’ny Muay Thai.
Hizara ireo teknika tsara ho fantatra, ny fiomanana ara-batana ho an’ny mpikatroka, fampianarana sy fanazarana ary fampitana ireo tari-dalana eo amin’ny taranja muay thai. Ho feno tanteraka, araka izany, ny fandaharam-potoana mandritra io telo andro io. Tanjona ny hampiroboroboana sy hampandrosoana ity taranja ity eto Madagasikara. Tsiahivina fa miezaka mitady ny fomba rehetra hampiakarana izany lenta izany, ny Dtn Gildas, na eo amin’ny lafiny fampiofanana izany na eo amin’ny lafiny fifaninanana. Eo ihany koa ny fanomezana fanazaran-tena ho an’ny mpikatroka. Miantso ny mpisehatra sy mpikatroka eo anivon’ny taranja Muay thai, araka izany, ny maître Razanajatovo Gildas ho tonga maro hanaraka ity fampiofanana homeny ity.
Mi.Raz
Tafita any amin’ny ampahefa-dalan’ny « Ligue des Champions 2026 », taranja baolina kitra, ny Real Madrid FC, Espagne. Resin’izy ireo tamin’ny isa 2 no ho 1 ny klioba anglisy, Manchester City. Tafiditra anatin’ny lalao miverin’ny LDC, izay natao tao amin’ny Etihad Stadium. Tsy afa-bela aminn’y Real Madrid mihitsy, araka izany, ny Manchester City.
Hiditra amin’ny ampahavalon-dalana, anio, eny amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina ny fifaninanana “Smatchin”, andiany faha-12. Rahampitso kosa no hanaovana ny ampahefa-dalana ary tsy misaraka amin’ny fifaninanana ny fisian’ireo mpanakanto maro. Anisan’ny ho avy eny an-toerana ry Skaiz sy ry Agrad ary ireo mpanakanto maro hafa. Ny Sabotsy no hanaovana ny manasa-dalana ary hifarana ny alahady 22 marsa izao ny fifaninanana.
Hitohy ny faran’ity herinandro ity ny fifaninanana eo anivon’ny ligin’Analamanga, taranja volley-ball, ho an’ny taom-pilalaovana 2025-2026. Eny amin’ny Kianjan’Itaosy sy Betongolo no hanatanterahina ireo lalao rehetra. Anisan’ny hifanandrina eo amin’ny 2 ème division, vehivavy, ny ekipan’ny Bi’As sy ny MVB, ny GNVB sy ny AVB ary ny VBCD sy ny CS. Lalao eo amin’ ny 26 eo no hitranga mandritra ity faran’ny herinandro ity.
Taorian’ny fahavitan’ny andro fahafito amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, XXL Top 12, taranja rugby dia hiato ny fifaninanana. Nambaran’ny tomponandraikitry ny Malagasy Rugby fa hotohizana amin’ny fanatontosana ny dingana ampahavalon-dalana, ho an’ny “federal 2”, izany. Hotanterahina etsy amin’ny Kianja Makis Andohatapenaka ny alahady 22 marsa ho avy izao. Anisan’ny lalao andrasan’ny rehetra ny fifanandrinan’ny JSTA Ambondrona sy ny AFA Ankazomanga. Adin’ny samy kartie io ary efa ela nifampiandrasana ny roa tonta. Samy manana ny fahaiza-manaony ny andaniny sy ny ankilany. Hiendrika famaranana kely, araka izany, ny lalaon’izy ireo ka ho resy izay ratsy fanomanana. Ankoatra izay, mbola hangotraka koa ny fihaonan’ny Rosa club de l’Imerina sy ny XV FA Ampasika. Lalao hisehoan’ny fahaiza-manao ny an’ny roa tonta. Samy manana mpilalao matanjaka, saingy hampiavaka ny tsirairay ny taktika entina eny ambony kianja. Ankoatra izay, hifampitady ny US Ikopa sy ny RCSA Anosibe, raha hanokatra ny fihaonana ny FTAM Mandrangobato sy ny FTAT Anosibe.
Tompondaka
Nandray fanapahan-kevitra hentitra ny Caf afakomaly. Nalaina tamin’ny Lion de la Teranga ny fandresena azony tamin’ny “Can 2025” farany. Lasan’i Maroc indray izany ny amboara. Taorian’izay, hampiakatra ny raharaha any amin’ny fitsarana avo ny fanatanjahantena TAS ny Federasionin’i Senegal.
Nanaitra ny mpankafy ny vaovao niparitaka afakomaly sy omaly. Nambaran’ny Kaonfederasionina afrikanin’ny baolina kitra (Caf) tao anaty tambajotra-tserasera an’izy ireo, afakomaly, fa voahosotra ho tompondakan’i Afrika, i Maroc, rehefa nahazo rariny tamin’ny fitsarana navoakan’ny Caf, ny fitoriana nataon’izy ireo an’i Senegal, taorian’ilay zava-nisy nandritra ny famaranan’ny Can 2025 farany teo, tany Maroc. Nambaran’izy ireo fa meloka tamin’ ilay fihetsika niala teny ambony kianja ny Lion de la Teranga Senegal, ka lavo avy hatrany amin’ny isa 3 no ho 0, izay midika fandresena mazava ho an’ny Lion de l’Atlas Maroc. Hafindra amin’izy ireo izany ny amboaran’ny Can 2025. Tsiahivina fa i Senegal no nandresy tamin’ny isa 1 no ho 0, nandritra izany famaranana izany.
Etsy ankilany, tohana tanteraka ny Federasionina Senegaley raha naharay ny hafatra tao anaty mailaka, ary nilaza fa fanapahan-kevitra tsy rariny ihany ity nataon’ny mpitsara an’ny caf ity. Manoloana izany, hampakatra ny raharaha eny amin’ny fitsarana avo ny fanatanjahantena (TAS) izy ireo.
Maro ireo kalaza tsy nankasitraka …
Saika nanameloka ny Caf avokoa ireo mpilalao kalaza sy mpamakafaka baolina kitra any ivelany. Voalohany tamin’ ireo naneho hevitra mafy i El Hadji Malick Diouf, senegaley mpilalao, izay nilaza mazava fa tsy tokony ho azo amin’ny fomba ivelan’ny kianja ny fandresena: “Io amboara io dia azo eny ambony kianja, fa tsy amin’ny alalan’ny “e-mail”. Nanampy trotraka ihany koa ny fanehoan-kevitra nataon’i Samir Nasri, frantsay mpilalao baolina kitra fahiny, izay naneho fahatezerana sy fanesoana: “Angamba amin’ny manaraka dia tokony hambara amin’ny 2035 indray! Tsy misy dikany izany. Efa nody niaraka tamin’ny amboara ny Senegaly mba hankalaza. Dia ahoana izany? Omena an’i Maraoka ve ilay amboara? Manala baraka tena ny Caf”.
Tsy nihemotra ihany koa i Claude Le Roy, mpanazatra efa manana ny toerany eto Afrika, nilaza fa misy tsy mazava ao ambadik’ity raharaha ity: “Heveriko fa nisy kolikoly sy tetika maro nanapahana fa i Maraoka no tompondaka. Mahamenatra ho an’ny sarin’ ny Caf izany. Toy ny hoe mahazo manao izay tiany i Maraoka. Fandresena teo ambony latabatra no azony, ary vao manomboka ity raharaha ity”.
Any amin’ny TAS indray izany ny baolina, ka andrasana izay ho fanapahan-kevitr’ izy ireo.
F.R
Eny amin’ny Doany Ambonga Ilaniara ny fanamarihana ny ivon’ny Alahamadibe 2026, anio. Toy ireo vohitra maro manerana an’Imerina, natomboka omaly tamin’ny fidiovana, ny arendrina ary ny afo tsy maty izany. Androany kosa ny « tatao », « tolotra hasina », « tsitsika sy joro », « tsodrano sy zara hasina » ary ny fitokanana ny lapa. Ny vondrona Tsy mamorona fa mamelo-maso no mikarakara azy ity.
Nahasarika olona maro teto an-dRenivohitra ny fizarana ny « afo tsy maty », narahin’ny arendrina, omaly. Toerana maro no niaingana, avy eo samy nihazo ny Kianjaben’i Mahamasina. Naresaka ny fety, izay nafanaina mpanakanto maro toy ny tarika Mahaleo, Mami Basta, sns. Hitohy anio ny fankalazana ny « Taombaovao Malagasy ».
« Pejy vaovao », hozarain’i Fanja Andriamantena etsy amin’ny Piment Café Behorirka, rahampitso 20 marsa amin’ny 8 ora sy sasany. Hitondrany ny endriky ny « Mozika tsotra izao » hatrany io, iarahany amin’ireo mpitendry niaraka taminy nandritra ny 12 taona. Anisan’ireo ry Njaka, Josia, Tsanta, Miantsa, Kaloina, Tantely, sns.
Mandritra ny 4 andro ny atrikasa fifanakalozan-kevitra handinihina ireo paikady mikendry ny fahasalaman’ny reny sy ny zaza ary ny tanora, hatao eto Antananarivo. Dinihina amin’izany ny fanamafisana ny fahasalamana ara-pananahana sy ny fandrindrana ny fiainam-pianakaviana.
Manana anjara toerana lehibe amin’ny fiarovana ny tokantrano sy ny fanatsarana ny kalitaon’ny fiainan’ny ankohonana ny fahasalaman’ny reny sy ny zaza.
Resahina ao anatin’ny fihaonana ihany koa ny fanohanana ara-teknika sy ara-bola ilaina amin’ny hanatanterahana ireo fandaharanasa ataon’ireo sampandraharaha isan-tsokajiny. Miaraka amin’izay koa ny fanaparitahana ny paikady stratejika nasionaly vaovao sy ny fanamafisana ny fiaraha-miasa eo amin’ny mpisehatra rehetra.
Nohamafisina ihany koa fa miainga amin’ny fianakaviana ny fototra iorenan’ny fiarahamonina. Ny fanatsarana ny fahasalaman’ny reny sy ny zaza ary ny tanora sy ny fanohanana ny tokantrano no anisan’ny antoka lehibe ho amin’ny hoavy tsaratsara kokoa ho an’ny firenena.
Tatiana A
Nanao sonia fifanarahana fanomezana fanampiana ho an’ny ONG japonais roa, AMDA‑Minds sy Save the Children Japan, ny masoivohon’i Japon miasa eto amintsika, i Tojima Hitoshi, tamin’ity herinandro ity, teny Ivandry.
Ho fanomezana tohana hanatanterahana tetikasa roa hositrahin’ny vahoaka malagasy avy amin’ny fanjakana japoney izany. Asa iandraiketan’ny ONG Save the Children Japan ny fanatsarana ny fanjarian-tsakafo ho an’ny faritra Atsimo Atsinanana, ao amin’ny distrikan’i Mananjary sy Nosy Varika. Mitentina 557 751 euros ny sorabola hampiasaina ho an’ny taona fahatelo iasana, hisorohana sy handraisana an-tanana ny tsy fanjarian-tsakafo eo amin’ny ankizy. Eo koa ny fanohanana ny mpamokatra ao an-toerana amin’ny fanofanana sy fanampiana azy ireo hanao tahiry. Manodidina ny 12 000 ny mpisitraka mivantana ny tetikasa raha 60 000 kosa ireo mahazo tombontsoa ankolaka.
ONG faharoa ny AMDA‑ Minds, misehatra amin’ny fanaovana tantsoroka ny mpamboly, hampitomboana ny vokatra legioma sy anana any amin’ny distrikan’i Manjakandriana. 282 292 euros ny tohana azony, hanofanana ny mpamboly sy ho fanapariahana ny vokatra tsara ary ny fizarana fitaovana. Tanjona ny hanamafy ny fiahiana ara-tsakafo ka tokantrano 600 no misitraka mivantana raha 13 700 no mahazo tombontsoa ankolaka.
Miara-miasa manatanteraka ny tetikasa eny ifotony ny fanjakana malagasy sy ny mpitantana ny fikambanana ary ny vondron’olona any amin’ny distrika iantefany.
Mbola mila ezaka ny asa ho an’ny fanjarian-tsakafo, satria nisongadina, araka ny valin’ny Dinika momba ny toe-piainan’ny ankohonana (Mics 2024-2025 Madagascar) fa mampanahy ny zava-misy. Zaza latsaky ny 5 taona iray amin’ny telo (37%) no tsy mitombo araka ny tokony ho izy. 42% amin’ny zaza vao teraka hatramin’ny dimy volana no minono tsy misy fangarony amin’ny reniny mandritra ny enim-bolana voalohany aorian’ny fahaterahana. 23% amin’ny zaza enim-bolana hatramin’ny 2 taona no mihinana sakafo miovaova.
Vonjy
Mitombo ny isan’ny Malagasy mahalala sy mahafantatra ny fombany. Miha maro hatrany ireo manatanteraka izany. Ankoatra ireo vohitra manan-kasina notetezin’ny Trano Kolotoraly Malagasy sy nandrehetany afo hatrany am-boalohany. Efa nitombo fatratra ireo tanàna, na vohitra na faritra, mankalaza ny Taombaovao Malagasy, ankehitriny. Mitombo ihany koa ireo sehatra ahitana ny fanatanterahana ireo fomba samihafa mifanaraka amin’io tonon-taona lehibe io.
Ho an’ny eto an-dRenivohitra sy ny manodidina, manomboka anio, ka tsy hifarana raha tsy any amin’ny faran’ny herinandro. Toerana maro no hanatanterahina ny fankalazana. Anisan’izany ny ao amin’ny Kianjan’Imahamasina, ny eny Ambohidratrimo, Ambohimanga, Ambohitrabiby, Antongona, eny amin’ny Oniversiten’Antananarivo, sns.
Marihina fa rahampitso 19 marsa no fiandohan’ny taona. Anio kosa no hanatanterahina ny afo tsy maty, ny fandrehetana ny harendrina. Izany hoe, fanadiovana amin’ny alalan’ny afo. Ny fafy rano na ny tsodrano kosa no hisantarana ny taona mba ho lavorary ny kasaina rehetra.
… Tsikaritra ihany koa fa manomboka tazana ny fandraisan’anjara mavitrika eo amin’ireo tanora, mba hahafahan’izany mitohy. Mila ampahalalana ny fototra izy ireo. Adidin’ireo mahalala ny manao izany.
HaRy Razafindrakoto
Mitombo hatrany ny fianakaviamben’ny Yas. Tafiditra ihany koa i Basta Lion, mpanakanto mamiratra hatrany ivelany.
Vaovao tsara hatrany. Taorian’ny fisongadinany tamin’ireo hetsika iraisam-pirenena maro, nantsoin’ny Yas Madagascar ho ambasadaorony ihany koa i Basta Lion. Nampahafantarina tamin’ny fomba ofisialy omaly, ny fandraisana ity mpanakanto ity anatin’ny fianakaviamben’ny Yas, tetsy amin’ny foibe Andraharo.
« Iarahantsika mahalala fa mpanakanto nitondra avo ny voninahi-pirenena i Basta Lion. Ankoatra izay, anisan’ny masontsivana jerenay ny fampiroboroboana ny talenta malagasy. Samihafa avokoa ny mozika sy ny gadona voizin’ireo ambasadaoron’ny Yas ireo. Izay mendrika sy vonona ireo nosafidiana ireo », hoy ny nambaran’ny tomponandraikitry ny Yas, omaly.
«Marobe ny tetikasa kasaina hatao ato ho ato. Ny ankamaroany any ivelany, saingy tsy hadino koa ny eto. Tsy mitsahatra ny mizara mozika aho, Ary efa rakikira fahenina izao no nivoaka », hoy kosa i Basta Lion.
Mbola vaovao tsara ho an’ny mpankafy azy ihany, nantsoin’ireo mpikarakara handray anjara amin’ny fampisehoan’i La Fouine sy Gazo ihany koa i Basta Lion. Ilay seho goavana hatao ny 10 avrily izao, etsy amin’ny Kianja Mahamasina io.
Zo ny Aina