Mirongatra ny halatra taribin-jiro any amin’ny lalam-pirenena voalohany, indrindra any amin’ny faritra Itasy. Tamin’ny alin’ny alatsinainy 14 septambra teo, nahatratra 600 m ny taribin-jiro nisy nangalatra tamin’ny zotra «triphasée» eny Soamahamanina. Niteraka fahatapahan’ny fa­matsiana herinaratra maro izany, nanomboka teo Soa­mahamanina, Mandiavato, Miarinarivo, Manazary, Am­batomanjaka, Analavory, Am­pefy, Mananasy hatrany Soa­vinandriana. Nametraka fitoriana ho an’ny olon-tsy fantatra ny Jirama, entina hanokafana fanadihadiana lalina. Taorian’izany, nisy ny fivoriana maika tsy maintsy nataon’ny tomponandraiki-panjakana isan-tsokajiny miaraka amin’ny mpitandro filaminana.
Taty aoriana, fantatra fa nisy olona enina nosamborina, voarohirohy amin’ity raharaha ity, ny alakamisy 17 septambra teo.
Tambajotra
Maherin’ny 28 km ny taribin-jiro nisy nangalatra ta­min’iny RN1 iny. Efa voasolo, tafaverina amin’ny laoniny avokoa izy ireo, ankehitriny. Tambajotra matanjaka no manao ity asa ratsy mangalatra taribin-jiro ity. Tena ilain’izy ireo ny akora aliminioma sy varahina ao anatiny. Azo inoana fa tsy maintsy ho rava ny tambajotran’olon-dratsy ma­nao­ izany, satria efa mandray ny andraikitra tandrify azy avy ireo manam-pahefana. Ma­nentana ny olom-pirenena sy ny mpanjifa tsy ankanavaka ihany koa ny Jirama hiantso avy hatrany ny laharana maitso 547 na manatona mivantana ny masoivoho.

Njaka A.

Miroso tsikelikely ny fiatrehana ny fikaonandoham-pirenena. Anisan’ny efa handeha ny eny anivon’ny fokontany.

Nambaran’ny loharanom-baovao eo ani­von’ny FFKM fa efa hanomboka tsy ho ela ny fanofanana ireo mpanamora sy mpitantsoratra ary koa ny mpiandraikitra hisahana ny fitaovana «Trio». Efa maro ireo zanaky ny fiangonana eo anivon’ny FFKM namaly ny antso handray anjara feno amin’izany. Nangatahana tamin’izany ny mombamomba ireo liana. Nifarana, omaly izany ary hitohy amin’ny fifantenana. Hanomboka tsy ho ela ny fanofanana azy ireo.
Anisan’ny andraikitra ho­sahanin’izy ireo ny fanentanana ny dinika eny amin’ny fokotany hiatrehana ny fakan-kevitra eny ifotony.

Dinika eny anivon’ny kaominina
Etsy andaniny, nambaran’ny loharanom-baovao fa nisy fihemorana kely avokoa ny asa tanterahina noho ny fandaminana avy amin’ny mpandrindra teknika. Na izany aza, tsy misy fiovana firy ireo tetiandro efa nofaritana hatrany am-piandohana. Anisan’ izany ny tokony hanombohana ny fikaonandoha eny anivon’ny fokontany, aorian’izao fiofanan’ny «Trio» izao. To­kony hiara-dalana amin’izany ny fikaonandohan’ireo any ivelany «Diaspora». Hitohy eny anivon’ny kaominina izany, ny 5 oktobra izao, raha tsy misy ny fiovana. Hiakatra eny amin’ny distrika izany, ny 26 oktobra ary dinika eny
amin’ny faritra, ny 16 novambra.

Synèse R.

Hahemotra amin’ny fotoana manaraka ny « Zoma ifampizarana », adihevitra tokony hotontosaina ny zoma izao, eny amin’ny Mozea ICMAA Isoraka. Noho ny fotoam-pahatsiarovana ny hetsika nisy teto amin’ny firenena no antony. Mbola vonona amin’ny fotoana manaraka koa ny pasitera Kotobesoa, hiresaka ny lohahevitra “Le “fatrange”, territoire des vivants et mémoire des morts ».

Handray ny fampirantiana « Miray an-tany », ny Is’art Galérie any Mahatazana. Sanganasan’i Finoana Ratovo no hampirantiana, maneho izay lohahevitra izay. Kanto marolafy, manomboka amin’ny hosodoko, ny sokitra, ny fampiarahana sokajy maro, sns. Manasongadina ny fifandraisan’ny olombelona sy ny toerana honenany ny sanganasa rehetra.

Handeha any Cologne, Allemagne, ny « Cher ancêtre », ny 25 septambra, mandritra ny “Afria Film Festival Koln”. Horonantsary fanadihadiana notontosain’i Lova Nantenaina izy ity ary efa nandray anjara tamina hetsika maro ho an’ny sarimihetsika, toy ny “Festival Visons du réel”, ny “Durban International Film Fstival”, sns. Niarahan’i Lova Nantenaina nanatontosa tamin’i Eva Lova-Bely izy ity. Maharitra 71 minitra ary miresaka ny hoavy tsy ho ela, taona 2067, any La Réunion.

Hiverina ao amin’ny Piment Café Behoririka ry Jeneraly. Rahampitso zoma 25 septambra indray ny fotoana, manomboka amin’ny 8 ora sy sasany alina. Fotoana hamerenan’ny tarika ireo hiran’i Gaby, izay tsy lefin’ny taona. Mbola eo hatrany ireo efa indray nihira taminy, ampian-dry Andy, ilay nandimby ny feon’i Gaby.Fikaonandoham-pirenena
Hiofana ireo « Trio » ho eny ifotony

Horonantsary maro notontosaina tany amina firenena 10, anisany ny eto Madagasikara. Ireo no halahatra, hampahafantarina sy hifaninanana mandritra ny “ant’Sary Doc Mada”.

Hatao eto Antananarivo ny andiany faha-4 amin’ny “Festival Ant’Sary Doc Mada”, ny 25 septambra hatramin’ny 3 oktobra izao. Hetsika iraisam-pirenena, mi­o­mpana manontolo amin’ny horonantsary fanadihadiana izy ity. Sanganasa 17 no voafantina handray anjara, avy amin’ny firenena 10. Ahitana an’i Niger, République Démo­cratique du Congo, Répub­lique du Congo, Maroc, Égypte, Bénin, Sénégal, Mayotte/ France ary Maurice. Horonan­tsary fohy ny 10 raha lava kosa ny 6. Misy « expérience digitale » iray manampy an’ ireo.
« Manasongadina lohahevitra maro ireo mpanatontosa horonantsary. Voaresaka ao ny kolontsaina, ny fifindra-monina, ny fiarahamonina, sns. Tsy mijanona amin’ny fandefasana horonantsary fotsiny ny hetsika fa sehatra hihaonana sy hifampizarana traikefa ihany koa », hoy ny nambaran’ny mpikarakara, oma­ly, tetsy amin’ny IFM Analakely. Ao amin’ity toerana ity no handefasana ny ankamaroan’ireo horonantsary.
Anisan’ny zava-baovao amin’ity andiany fahefatra ity ny atrikasa ho an’ny fanoratana horonantsary aty amin’ny faritry ny ranomasimbe In­dianina. Natao ho an’ireo mpanatontosa vao manomboka izany, hanomezana azy ireo ny fototra tokony hilaina mialoha ny fanadihadiana. Hisy Malagasy mpanatontosa am-polony handray anjara amin’ny atrikasa. Vahiny sy Malagasy ihany koa no hampiofana.
Voizina mandritra ny hetsika ny fanabeazana amin’ny alalan’ny horonantsary. Hale­fa any amin’ireo sekolim-panjakana ny horonantsary mifono fanabeazana, hampitaina amin’ireo mpianatra. Ny 3 oktobra, mandritra ny lanonam-pamaranana, no ho fantatra ireo horonantsary mendrika isan-tsokajy.

Zo ny Aina

Sekoly vaovao miisa telo, samy manana efitrano fianarana roa, no naorina ao amin’ny kaominina Miary Lamatihy, distrikan’i Sakaraha. Tamin’ny alalan’ny tetikasa Contribution large à l’amélioration de la scolarisation, de la santé et de l’environnement des enfants (Classes), tanterahin’ny ASOS, tohanan’ny ONG Partage no nahavitana izany. Misy sekoly roa hafa koa efa nohavaozina tamin’ny alalan’ity tetikasa ity.

800 mahery no nahazo tombontsoa nandritra ny hetsika ho an’ny fahasalaman’ny maso, nokarakarain’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka ao Vakinankaratra, niaraka tamin’ny Doctors for Madagascar (DFM) ho an’ny vahoakan’Antanifotsy. Nitohy tao amin’ny CSB Il Ambohimandroso izany, omaly.

Ho fanohanana ny talenta, hampivoarana ny fanavaozana ary hampitomboana ny fiantraikan’ny fikarohana sy ny teknolojia eo amin’ny toekarena, misokatra ny antso ho fanehoana fahalianana (Ami) 2026 ho an’ireo mpikaroka, mpamorona vahaolana, mpandraharaha, start up ary orinasa malagasy manana tetikasa vaovao. Lalana telo no azo isafidianana ka nanomboka ny 22 septambra hatramin’ny 22 oktobra ny fandefasana ny antontan-taratasy amin’izany.

Anisan’ireo klioba Tsipy kanetibe zandriny indrindra ny UBMT (Union des boulistes manjaka tokana Ambohitri­manjaka) izay niorina ny volana marsa 2026. Klioba tarihin-dRatsimbaharison Luc sy i Rijavola ary Randrianaivo Eric. Efa manana ny toerany, na eto Madagasikara na any ivelany, ny klioba. Manana fijery vaovao amin’ny fomba fitantanana sy ny hoavin’ny mpilalao izy ireo. Azo tsapain-tanana ny vokatra, ankehitriny, satria namoaka mpilalao ao amin’ny Decines France, toa an’i Zigle, tompondaka maneran-tany “tir de précision” sy i Yves, tompondaka La Marsei­llaise 2025 ary i Tina kely, tompondaka maneran-tany lefitra. Namba­ran’i Luc fa tsy ny faharetan’ny klioba no mamaritra ny vokatra fa ny fomba fanabeazana sy fikolokoloana ny mpilalao. «Tsy mahavelona ny kanetibe amin’izao rafitra izao», hoy izy. Olana lehibe tondroiny ny resa-bola. Ho azy, azo atao ny mampivelona mpilalao amin’ny kanetibe, raha havaozina ny rafitra. Vahaolana arosony ny fisian’ ny “boss” miaraka amin’ny fifanarahana mazava. Hifantoka betsaka amin’ny tanora ny UBMT ho an’ny taona 2027. Vina ny handefasana mpilalao any ivelany satria efa misy fiaraha-miasa eo amin’ny UBMT sy ny De­cines France. Hiso­katra amin’ ireo mpilalao ivelan’­Anala­manga ny klioba amin’ity tetikasa ity. Hisy ny fanofanana ara-teknika sy fianarana teny frantsay ho an’ireo mpilalao.

Fitia Randria

Mbola mitohy hatrany ny fanomanana ho an’ny klioban’ny CFFA Andoharanofotsy. Raha tsy misy ny fiovana, hanatanteraka lalao ara-pirahalahiana amin’ny ekipan’ny Artis FC, etsy amin’ny Kianjan’ny CFFA Iavoloha, izy ireo, anio, amin’ny 10 ora maraina. Marihina fa hiatrika ny dingana faharoa, fifanintsanana afrikanina, « Ligue des champions Caf », izay hihaonana amin’ny Young Africans SC Tanzanie, ny CFFA.

Hiatrika ny fifaninanana taranja Padel, sokajy lahy sy vavy, « Island Cup », andiany fahatelo, hotanterahina atsy La Réunion, ny 1 – 4 oktobra ho avy izao, i Madagasikara. Ankoatra ny Malagasy sy ny renioney, mpampiantrano, hifanintsana amin’izany ihany koa ny Maorisianina. Tanjona amin’izany ny hahazoana ny amboara roa, hody eto an-tanindrazana.

Nivarina any amin’ny laharana fahefatra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Espagne, La Liga, ny ekipan’ny Real Madrid FC, omaly, rehefa resin’ny Atletico Madrid, tamin’ny isa 2 no ho 1, afakomaly, tao amin’ny Kianjan’ny Metropolitano. Mbola mipetraka eo amin’ny laharana voalohany kosa ny FC Barcelone, tsy mbola nahita faharesena tamin’ity taom-pilalaovana ity.

Nifarana omaly, tany Abidjan, Côte d’Ivoire, ny andiany faha-22 amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, taranja handball, sokajy «cadet 2026». Farany vao nisy ventiny ny an’ny Akio. Izay vao nahazo fandresena raha niady ny laharana faha-13. Resin’izy ireo, tamin’ny isa 37 no ho 24, ry zareo Zambianina. Fihaonana notanterahina ny alatsinainy teo, tao amin’ny Kianja mitafo Polyvalente.
Nilalao tsy nisy teritery intsony ny Akio. Mailaka ary nanatombo teo amin’ny teknikan’ny mpilalao teny ambony kianja raha mitaha amin-dry zareo Zambianina, izay mbola votsavotsa ny ankamaroany. Raha tsiahivina ny dian’ny Akio tamin’ity Can ity, izay tao amin’ny sokajy “B”. Resy intelo nanoloana an’i Tunisie sy i Algerie ary i Nigeria ary nitana ny laharana farany. Toy izany koa i Zambie tao amin’ny vondrona “D”. Lavon’i Guinée sy i Côte d’Ivoire ary i Burundi. Ry zareo Zambianina no gisitra tamin’ity, izay tsy nahazo fandresena mihitsy.

Tompondaka

Hifanome tanana amin’ny fampandrosoana ny baolina kitra, indrindra fa ny Barea Madagasikara, ny Federasiona malagasy (FMF) sy ny Canal plus Madagasikara. Handefa mivantana ny lalaon’ny Barea sy i Nigeria ny fantsona Canal plus Sport 1, ny zoma ho avy izao.

Manomboka izao, miara-miasa ny Federasiona malagasin’ny baolina kitra (FMF) sy ny Canal plus Madagasikara. Nosoniavina, omaly, teny Andraharo, tamin’ny alalan’ny filohan’ny federasiona, Randriamanampisoa Alfred sy i Christophe Dess­aints izany fiarahan’ny roa tonta izany. Tafiditra ao anatin’izao fiaraha-misa izao ny fandefasana mivantana ny lalaon’ny Barea Madagasikara ao anatin’ny andro voalohany amin’ny fifanintsanana hiadian-toerana ho an’ny Can 2027. Fihaonana hikatrohana amin’ny Super Eagles Nigeria, ny zoma 25 septambra ho avy izao, ao amin’ny Kianja God­swill Akpabio International Stadium, manomboka amin’ny 7 ora hariva, ora eto Madaga­sikara.
Ny fantsona Canal plus Sport 1 irery ihany no hampita ny sary mivantana amin’izany, araka ny nambaran’ny tomponandraikitry ny Canal plus. Haharitra herintaona ny fifanomezan-tanana eo amin’ny roa tonta. Hiankina amin’ny kaonfederasiona afrikanina (Caf) kosa ny fandefasana na tsia ny lalao handraisana an’i Tanzanie any Maroc, ny talata 29 septambra ho avy izao. Izy ireo mantsy no manome alalàna amin’ny fahazoana ny sary. Nisaotra sy nidera ny finiavan’ny Canal plus amin’ny fampandrosoana ny baolina kitra, indrindra ny fanohanana ny Barea, ny filohan’ny Federa­siona ary maniry ho lasa lavitra indray ny Barea amin’ity.
Ankoatra izay, fantatra fa efa saika tonga any Nigeria avokoa ny ankamaroan’ireo mpilalaon’ny Barea Madaga­sikara, omaly, hiatrika io lalao io.

Tompondaka

Tafapetraka tamin’ny fomba ofisialy, omaly, ny Vovonana Tantana-Faritany Antananarivo sy ny faritra Analamanga. Notonto­saina tetsy amin’ny efitrano malalaky ny Kaominina Anta­nanarivo Renivohitra ny lanonana nanolorana tamin’ny fomba ofisialy ny taratasy manendry an-dRamatoa Ra­harivololoniaina Ninah ho mpandrindram-paritra Anala­manga sy Ramatoa Randria­narisoa Riana Raymonde ho ambasadaoro eto amin’ny faritany Antananarivo.

Misokatra ho an’ny anko­lafy sy hery rehetra ny Vovo­nana. Sehatra mampiray sy mampihaona ireo zoky manana traikefa, ireo tanora mpitarika, ireo olom-pirenena ary ireo hery velona maniry ny hahita fanavaozana tena izy eto Madagasikara. Manamafy ny fanohanany ny ezaka fanavaozana ataon’ny fitondrana amin’izao fotoana, tarihin’ny Filohan’ny Fanavaozana, ny kolonely Randrianirina Mi­chaël, izy ireo. Nanamafy izany rahateo ny filoha nasionaly, Rakotoniaina Justin.

“Manao antso avo amin’ ireo ben’ny Tanàna na mian­kina na tsy miankina hiditra ao amin’ny firaisankinan’ny ben’ ny Tanànan’ny fanavaozana (FBF), satria miainga eny ifotony ny fampandrosoana ny firenena. Miantso ireo olom-pirenena tsara sitrapo sy entanin’ny fitiavana ny tanindra­zana koa hanatevina ny vovonana fa an’ny rehetra i Mada­gasikara”, hoy Randrianarisoa Riana Raymonde, Ambasa­daoro eto amin’ny faritanin’ Antananarivo.
Taorian’iny fanomezam-pahefana ho an’ny mpandrindra ny faritra Analamanga sy ny ambasadaoron’ny Faritany Antananarivo iny, hitohy amin’ ny fametrahana ireo rantsamangaikan’ny faritra ao Vaki­nankaratra, Itasy ary Bongo­lava ny vovonana, araka ny nambaran’ny Ambasadaoro. Hitohy hatrany amin’ny dis­trika sy ny kaominina ary ny fokontany izany avy eo.

Claude Eric

Manome sehatra hisongadinan’ny fahasamihafan’ny fomba fanehoan’ny mpanakanto ny sanganasany ny Tokotany Be Malagasy. Anisany ny fampirantiana mandeha ao, amin’izao fotoana.

Mpanakanto marolafy roa, samy manana ny aingam-panahiny, samy manana ny fironany eo amin’ny famoahana izany ho zavakanto ihany koa. Ny itovian’i KaMi sy i Zongo Blaky dia izay fitiavana mizara kanto izay. Noho izay ihany koa no nampiarahana azy ireo anatin’ilay fampirantiana «Ven­tson’ny Be Art», izay mandeha amin’izao fotoana, etsy amin’ny Ivontoerana Tokotany Be Malagasy Besarety. Mpi­sehatra amin’ny kanto marolafy, havanana amin’ny hosodoko, ny graffiti, ny fampiasana akora mbola azo ahodina i KaMi. Toraka izany koa i Zongo Bilaky, sady mpitendry no artista manodina akora tsy miasa intsony ho zavakanto. Mifandrary ny kanto foronin’izy ireo ka manome ilay feo iombonana: mitantara, mampieritreritra, manaitra ary ma­nova fomba fijery. Izay rahateo ilay ventso, ventson’ny ara­be, «Ventson’ny Be Art»…
Tsy toeram-pampirantiana fotsiny fa sehatra velona ho an’ny kanto sy ny kolontsaina ny fisian’ny ivontoerana hanehoana asa tanana mpanakanto etsy Besarety. Dingana iray hi­zorana amin’ny fananganana ny TBM Cultural & Deve­lop­ment Center, iray amin’ireo ivontoeran’ny hetsika TBM amin’ny hoavy ny fisian’ny toerana.
Niforona tamin’ny taona 2023 ny Tokontany Be Mala­gasy. Niainga tamin’ny vina hoe tsy ao ambanin’ny tany ihany ny harenan’i Madagasi­kara, fa eo ihany koa ny talenta sy ny fitiavana ary nofinofin’ny vahoaka. Tanjona ny ha­nohanana ny talenta sy hampivondronana olona maro hanao zavatra ho an’ny firenena. Mikendry fampivelarana ny tanindrazana amin’ny alalan’ny talenta sy ny olona ao aminy ny Tokotany Be Mala­gasy ihany koa.

Zo ny Aina

57 ireo mpianatra ho mpitsabo sy mpiasan’ny fahasalamana avy amin’ny hopitalin’i Toamasina manaraka fiofanana maimaimpoana momba ny vonjy voina. Ny tomponandraikitra misahana ny fahasalamana avy amin’ny masoivoho amerikanina sady mpampiofana ny Croix Rouge amerikanina no nanatanteraka izany.
Sady mianatra ny teknika, mampiasa “défibrilateur” ivelan’ny hopitaly no manao fampiharana avy hatrany amin’ny fitaovana ireo mpiofana.
Nilain’ireo mpianatra sy ireo mpiasan’ny fahasalamana ny fahazarana amin’ny fampiasana azy io amin’ny famonjena aina, satria mivoatra hatrany ny fomba fitsaboana. Mifanaraka amin’ny zava-misy ao Toamasina sy azo hampiharina avy hatrany.
Ny fandraisana an-tanana ireo olona kenda no namaranana ny fiofanana noho io karazana voina io mateti-pitranga amin’ny fotoana fiakaran’ny letchi ary ilana famonjena eo no ho eo fa tsy afaka miandry ho tonga any amin’ny hopitaly.
Najanon’ny masoivoho amerikanina ao Toamasina ny ampahany tamin’ireo fitaovana nampiasaina nandritra ny fiofanana. Eo koa ny “défibrilateur” iray sy ny kojakoja fanolo miaraka aminy.
Ny dokotera Mialinirina Rakotomanana, nisitraka ny vatsim-piofanana “Yali Young African Leaders Initiative”, tamin’ny taona 2024, no tompon-kevitra tamin’ny fiofanana. Taratry ny fahaiza-mitarika ananany sy ny fandraisany andraikitra amin’ny fiarahamonina misy azy izany.

Sajo sy Tatiana A

Miara-miasa amin’ny kaominina Vohémar ny orinasa Orange Madagascar hanavaozana ny fotodrafitrasa efa misy any an-toerana sy hanatonana bebe kokoa ny vahoaka. Mifandraika amin’izany ny fananganana fotodrafitrasa vaovao na fanatsarana ireo nampiasaina taloha hitondra fivoarana ho an’ny tanàna. Tafiditra ao ny fanavaozana tanteraka ny bazary Ambondrona. Sady lasa toerana madio no maoderina ary mahafinaritra ny maso ny faritra hifamezivezen’ny mpivarotra sy ny mpividy isan’andro.
Hitondra fivelarana ho an’ny ankizy sy ny tanora ny toeram-pialamboly vaovao voaaro, ahitana kilalao samihafa. Nahazo ny anjarany koa ny mpitia fanatanjahantena satria nolokoina sy nohatsaraina ny fefin’ny Kianja monisipaly sy ny toerana filalaovana basikety.
Ho an’ny Orange Madagascar, mariky ny fametrahana fifam­pitokisana eo aminy sy ny vahoaka ny fikolokoloana ny tontolo iainan’izy ireo amin’ny andavanandro. Mifanohana amin’ny mpitantana eny ifotony rahateo ny orinasa manatsara ny tanàna araka ny filana.

Vonjy

Anisan’ny ezaka hanatsarana ny kalitaon’ny tolotra ara-pahasalamana sy miantoka ny fahafahan’ny ankizy mahazo vaksiny eny amin’ny toerana akaiky azy ny fanamafisana ny fanaovam-baksiny andavanandro.

Hanatanteraka hetsika fanaovam-baksiny faobe hiadiana amin’ny kitrotro sy ny poliomelita, miaraka amin’ny fizarana vitamine A, ny minisiteran’ny Fahasala­mam-bahoaka. Hotanterahina ny 5 hatramin’ny 9 oktobra izany, eny amin’ny tobim-pahasalamana sy ny toerana voatokana manerana ny Nosy, araka ny fanazavana. Natokana ho an’ny zaza vao teraka hatramin’ny 59 volana sy ireo zaza tsy mbola natao vaksiny mihitsy ny hetsika. Ho an’ny zaza enim-bolana hatramin’ny 59 volana tsy mbola nahazo izany, ny volana jolay hatramin’ny septambra kosa ny vitamine A.
Distrika 81 manerana an’i Madagasikara no nahitana trangana kitrotro, tamin’ity taona ity. Manoloana izany, manamafy hatrany ny fepetra fisorohana ara-pahasalamana ny fitondrana, amin’ny alalan’ny minisiteran’ny Fahasala­mam-bahoaka, hifehezana sy handresena ity valanaretina ity. Tsy fanaovam-baksiny faobe ihany no hotanterahina fa eo koa ny fanamafisana ny fanaovam-baksiny andavanandro amin’ny paikady samihafa.
Nanomboka ny taona 2026, tranga enina mifandraika amin’ny fivezivezen’ny Po­liovirus de type 1, iray amin’ny tsimokaretina mahatonga ny lefakozatra no voamarina teto Madagasikara. Efa nisy ny he­tsika fanaovam-baksiny hampihenana ny fiparitahan’izany, ny 11 ka hatramin’ny 14 aogositra lasa teo, ho an’ny faritra dimy voakasika. Araka ny an­tontanisa ny volana jona 2026, nahatratra 82% ny tahan’ny zaza nahazo ny vaksiny VP1 raha 90% ny tanjona napetraka.
Nahitana vokatra tsara ny hetsika ka 104% ny tahan’ny fandrakofana ary 1 222 196 ireo ankizy nahazo vaksiny VP0.

Vonjy

Mbola mitohy any Sa­marcande, Ouzbekistan, ny “Olympiades” eo amin’ny lalaon-tsaina Echec. Anisan’ ireo firenena mandray anjara amin’izany i Madagasikara ary miatrika ny fifaninanana eo amin’ireo sokajy roa handraisana anjara. Raha ho an’ny vokatra, tsy mitsanga-menatra ny zava-bitan’ny ekipa iarahan’ny lahy sy vavy “mixte”. Tao anatin’ireo fihodinana dimy “round 5” efa vita, nahazo fandresena 3 i Madagasikara. Raha tsiahivina ny lalana nodiavin’izy ireo, nandresy an’i Laos, tamin’ny seta 4 no ho 0, nandritra ny «round 1». Mbola nitohy izany fahombiazana izany satria nanilika an’i Portugal, anisan’ny “favori”, teo amin’ny “round 2”. Fan­dresena 3 ho an’ny Malagasy raha 1 kosa ny an-dry zareo portioge. Lavon’i Roumanie indray i Madagasikara teo amin’ny “round 3” ary mbola niondrika teo anatrehin’i Es­tonie, nandritra ny “round 4”. Nanarina ny fahavoazany ny Malagasy mpilalao teo amin’ny “round 5”, ny alahady lasa teo, ka nanilika an’i Mau­ri­tanie.
Eo ho eo kosa ny vokatra ho an’ny sokajy vehivavy, izay nandresy indroa ary resy intelo nandritra ny “round 5” efa tontosa. Resin’i Serbie sy Luxembourg ary i Ouzbekis­tan, mpampiantrano izy ireo. Nandavo an’i Curacao sy i Soudan kosa avy eo. Na eo aza ireo vokatra ireo, mbola ao anatin’ny hazakazaka tsara ireo mpilalao.

Tompondaka

Tontosa teny amin’ny kianja Ankatso, ny sabotsy lasa teo, ny “Grand Open” taranja Tsipy kanetibe nokarakarain’ny ligy Analamanga. Nanohana ny lalao ary nanolotra ny amboara sy ny fanomezana rehetra tamin’ity, i Kawindre Tsakou, teratany karana. Nisongadina teo amin’ny veterans, i Lam sy i Mbola­namana izay nandresy an’i Hery sy i Palin teo amin’ny famaranana. Lasan’izy ireo, araka izany, ny lelavola 600 000 Ar sy ny amboara raha 300 000 Ar ny an’ny faharoa. Ho an’ny vehivavy, nahazo ny 600 000 Ar ihany koa i Muriel sy i Tatie izay nahalavo an’i Fenitra sy i Marinah.
Nahatratra 111 ny isan’ny sokajy “senior” nandray anjara tamin’ity, raha 36 ny teo amin’ny “veterans” ary 28 ny vehivavy. Nambaran’Andriantsiferana Ravaka, filohan’ny ligin’Anala­manga fa ity hetsika ity dia ho fisaorana ireo mpilalao rehetra tamin’ny fanohanana azy sy fanomezana toky amin’ny hitantanany ity rafitra miahy ny tsipy kanetibe eto Analamanga ity. Nilaza kosa i Kawindre Tsakou fa antony nanohanany dia
ao anatin’ny rany ny fitiavana ny taranja ary ny Rainy sy ny havany mpilalao avokoa.

Tompondaka

Nisy disadisa ny fiadiana ny ho tompondakan’ny ligin’ Analamanga, taranja karate ny sabotsy lasa teo, teny amin’ ny kianja mitafon’Ankatso. Nanana seksiona roa mantsy Antananarivo Renivohitra tonga teny an-toerana ka izay no nisian’ny olana. «Nahavita ny fiadiana ny ho tompondakan’ny seksiona izahay ny 22 aogositra lasa teo. Nahazo tapakila hiatrehana ny fiadiana ny ho tompondakan’ny ligy ireo atleta nandresy, tamin’ izany. Ny zoma lasa teo, nandritra ny fivoriambe ara-potoana mbola nomena ala­lana izahay hiatrika io fifaninanana io, saingy rehefa tonga eto, nosakanana fa hoe : tsy nankatoavin’ny Federasionina ny fifaninanana nataonay. Ny vola fandraisana anjara nefa voaloa», hoy i Harinaivo Phi­lippe Augustin, sekretera jeneralin’ny seksiona voasakana. Nomarihiny fa misy seksiona tsy manana na taratasy fanamarinana fitsanganana nefa mandray anjara. Araka izany, hitondra ny raharaha eny anivon’ny fitsarana izy ireo.
Tetsy andaniny, nolazain-dRakotomalala Pierrot, filo­han’ny ligin’Analamanga fa izay seksiona manana kara-pilalaovana sy pasipaoro eken’ny Federasionina ihany no afaka mandray anjara. Notsindriany fa efa naverina manontolo tany amin’ilay seksiona ny vola fandraisana anjaran’izy ireo. Taorian’izay, nanomboka ny fifaninanana ary tontosa soa aman-tsara.

Tompondaka

Taorian’ny kiana sy fanehoan-kevitra isan-karazany, nalana tao anatin’ny lisitry ny Barea i Zacharie Boucher. Nitsipaka ny fanapahan-kevitry ny mpanazatra ny federasionina.

Nikoropaka ny Federa­sionina malagasin’ny baolina kitra (FMF) manoloana ny fanehoan-kevitry ny mpankafy baolina kitra. Ireto farany izay tsy manka­sitraka ny fanendrena an’i Zacharie Boucher ho mpiandry tsatoby ny Barea. Vokany, nanapa-kevitra ny mpikam­bana fa atsahatra na lavina ny fanapahan-kevitry ny mpanazatra. Nisy ny fivoriana maika, notanterahina teny Isoraka.

Tsiahivina fa niteraka resabe tamin’ny tambajotran-tserasera ny fiantsoana azy. Mainka nandrehitra ny afo ny fanehoan-kevitry ny mpilalao fahiny, ny mpankafy, ary ny mpanao gazety vahiny. Ny federasionina ihany anefa no nanely ny filazana sy fam­paha­fantarana tamin’ny fam­pian­tsoana sy ny fampia­toana. Efa nandefasana dika amin’ny fampitsaharana ny mpanazatra i Corentin Martins.
Mitohy
Tsy mampiova ny fomba fijerin’ny mpanaraka ny ta­ranja baolina kitra ny fanapahan-kevitra noraisin’ny FMF ity. Ani­san’ny mizara ny heviny Andri­antsima Faneva Ima, kapite­nin’ny Barea teo aloha. Nam­barany tao amin’ny tambajotran-tseraserany fa: «15 andro mialoha dia efa maha­lala ny
lisitry ny mpilalao ny federasionina», hoy izy. Noma­rihiny fa nety tsy nahalala ny tranga ankehitriny ny mpanazatra fa niniana nataon’ny federasio­nina ilay izy.
Misy ary ve tsindry ho an’ ny coach Corentin Martins amin’ny fiantsoana ny mpilalao, efatra andro mialoha ny hihaonana amin’ny Super Eagle’s Nigeria, eo amin’ny fifanintsanana hiadian-toe­rana ho an’ny CAN 2027? Heverina fa manana ny vato tsy azo ivalozana, ireo mpandrindra ny Barea, mipetraka any ivelany, mitily sy manolotra ireo mpilalao hanaovan’ny mpanazatra safidy.
Tsy mbola naneho ny he­viny mahakasika ity raharaha mafana ity ny mpanazatra, Corentin Martins. Andrasana izay hasolo an’i Zacharie Bou­cher.

Tompondaka

Anisan’ny tolokevitr’ireo ben’ny Tanàna, natolotra teny Iavoloha ny momba ny fitsarana sy fitarainana eo anivon’ny HCC. Tokony ho antoka iray lehibe amin’ny demokrasia ny zo hanao fitarainana. Navoi­tran’ireo ben’ny Tanàna amin’izany tolokevitra ho fanatsarana ny fifidianana izany ny fitsipika momba ny fitoriana eo anivon’ny HCC. « Tokony ha­zava tsara ny antony ara-dalàna rehefa lazaina fa tsy azo raisina ny fitarainana iray », hoy izy ireo. Tafiditra ao anatin’izany ny fomba fitoriana tsotra kokoa, raha azo atao ara-dalàna; ny torolalana mazava ho an’ireo kandidà; ny fe-potoana ahafahana manangona sy manolotra porofo; ny fanapahan-kevitra misy fanazavana ampy ary ny fahafahana mahazo ireo vaovao ilaina amin’ny fampiharana ny zo hanao fitarainana.
Etsy andaniny, anisan’ny tolokevitr’ireo ben’ny Tanàna koa ny hampandraisana anjara bebe kokoa ny ben’ny Tanàna. Anisan’izany ny fanaraha-maso ny fizotry ny fifidianana eny anivon’ny kaominina ny ben’ny Tanàna. Ao anaty tsy fiandaniana sy ny fitovian’ny kandidà rehetra anefa izany. « Tokony hazava tsara ny andraikitry ny tsirairay : ny eo anivon’ny kaominina, ny fitondram-panjakana ; ny Ce­ni ; ny mpilatsaka hofidiana », hoy ihany ireto ben’ny Tanàna ireto.
Mazava ny an’ireto olom-boafidy eny ifotony ireto fa tokony ho azo amin’ny alalan’ny vato sy ny fitokisan’ny vahoaka ny fahefana. Ao anatin’ny fanajana ny lalàna, ny demokrasia ary ny sitrapon’ny vahoaka anefa izany, araka ny tolokevitr’izy ireo.

Synèse R.