Baolina kitra – PFL: Manambana hikomy ny mpitsara ao Mahajanga

Les Nouvelles - il y a 9 heures 7 min

Hotanterahina ny faran’ny herinandro ho avy izao ny andro faharoan’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasi­kara, taranja baolina kitra, “Pureplay Football League (PFL)”. Mandeha ny resaka any amin’ny faritr’i Boeny fa misy andiana mpitsara hikasa ny hikomy indray any an-toerana. Nilaza ny eo anivon’ny CFEM fa efa nampitandrina an’izay mpitsara mikasa hanakorontana ny lalao handeha amin’io fotoana io izy ireo. “Handeha tsara avokoa ny lalao any amin’ny faritra rehetra, ary nanaiky ny hitsara ny fihaonana izay hotontosaina amin’io faran’ny herinandro io, any Mahajanga, ny mpitsara izay notendrenay. Raha sanatria misy ny tsy fanatanterahana izany any an-toerana, hafindra aty Antananarivo avokoa ny fifanandrinana”, hoy ny loharanom-baovao iray eo anivon’ny CFEM.
Etsy ankilany, ny mpampita vaovao avy ao amin’ny li­gin’i Boeny nilaza fa tsy mbola nahazo vaovao ofisialy mahakasika io fikomiana hataon’ny mpitsara io, saingy efa nahare ny vaovao momba izany. “Tsy mbola nahazo vaovao tena ofisialy avy amin’izy ireo izahay. Saingy, misy amin’izy ireo no hikasa ny tsy hitsara ny fihaonana izay handeha aty an-toerana, raha ny fantatray. Raha sanatria misy izany, anjaran’ny CCA sy ny CFEM ny manendry izay hanolo azy ireo”, fanazavana azo tamin’ny tomponandraikitra iray ao amin’ny ligin’i Boeny. Ampahafantarina fa lalao roa no handeha any Mahajanga, ny faran’ny herinandro ho avy io. Ny sabotsy, hifandona amin’ny Tsaraman­droso Formation ny Clinique Zanatany. Ny alahady ho avy io kosa, hifanandrina amin’ny Fosa Juniors FC ny FC Rouge.

F.R

Catégories: National

SOMBIM-BAOVAO

Les Nouvelles - il y a 9 heures 7 min

Araka ny fikarohana natao omaly, namoaka ny lisitr’ireo mpilalao hifandona amin’ny Albacete, ny eki­pan’ny Real Madrid Fc, Espagne. Tsikaritra tao anatin’
izany lisitra izany fa tsy ao ry Mbappé, Rodrigo, Carreras, Trent Alexander Arnold, Bellingham, Rudiger, Tchouameni ary i Courtois.

Kotrana sy fiarahana mikorana no hanombohana ny taona ho an’ny taranja Muay thai, eo anivon’ny GISL (Grande île sports loisirs). Ny alahady 18 janoary izao no hanatanterahana izany, eny amin’ny Henri Fraise Ankorondrano, ka hanasana ireo mpikatroka rehetra sy klioba eo anivon’ity taranja ity.

Nanainga omaly alarobia, ny Malagasy mpikatroka taranja Jiu-jitsu Breziliana, Ranarivelo Xavier, hiatrika ny fiadiana ny amboaran’i Eoropa, hatao any Lisbonne. Ny zoma 16 janoary izy no hiakatra an-tsehatra voalohany, ka i Marcos Rodriguez Castors no hifanandrina aminy.

Catégories: National

Basikety : Nomena “Chevalier de l’ordre national” Ratafia

Les Nouvelles - il y a 9 heures 7 min

Nentina nomena voninahitra farany teny amin’ny Kianja mitafon’i Mahamasina ny vata-mangatsiakan-dRakotoarivelo Edmond na Ratafia ary nomena ny mari-boninahitra “Chevalier de l’ordre national”. Noho ny zava-bitany, izay nitondra anjara biriky lehibe teo amin’ny tontolon’ny fanatanjahantena, no antony nanomezan’ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena azy izao mari-boninahitra izao. Taorian’izay, nentina nanomezam-boninahitra an’Andria­manitra teny amin’ny FJKM Amboasarikely Fiadanana ny razana, nialoha ny nametrahana azy teny amin’ny fasan-drazany, eny Alarobia Mahatony, omaly. Nambaran’ny filohan’ny SOE (Stade Olympique de l’Emyrne), Rasendrahasina Solofo Mendrika, fa nampiavaka an-dRatafia ny fahaizany mampifaly ny mpilalao ary mpampianatra feno izy, na ara-batana, na ara-tsaina, na ara-panahy. Fahaizana, maharitra manao zavatra, fikirizana ary fifankatiavana, ireo no hafatra navelan-dRatafia.

Mi.Raz

Catégories: National

Federasionina malagasin’ny handball : Takin’ny filohan’ny ligin’ Atsinanana ny trosa teo aloha

Les Nouvelles - il y a 9 heures 8 min

Manaiky ny fifidianana saingy mitsipaka ny tsy fanarahan-dalàna tamin’ny fivoriamben’ny Federasionina malaga­sin’ny handball (FMHB), ny filoha mpitantana ny ligin’Atsinanana, Razanadrakoto Harinaivo. Mangata-panazavana ny amin’ny trosa teo aloha izy.

Ny sabotsy lasa teo, namory mpanao gazety teo amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahama­sina, Razanadrakoto Harinai­vo, filohan’ny ligin’Atsinanana amin’ny taranja handball. Nilaza ny tsy fietezana nandritra ny fivoriamben’ny Fede­rasionina malagasy (FMHB) ny tenany. Anisan’izany ny tsy nanazavana ny resa-bola sy ny trosa napetraky ny mpitantana ny federasionina teo aloha kanefa avela ho baben’ny federasionina vaovao izany. Ny filohan’ny federasionina teo aloha rahateo tsy nanatrika. Nambarany fa tsy nahazo valiny tamin’ny solontenan’ny Komity olympika malagasy (Kom) sy ny minisiteran’ny Fanatanjahantena ny tenany raha nanontany ny maha ara-dalàna ny federasionina tsy nanao fivoriambe nandritra ny taom-piasany na tsia. “Nangataka aho mba hifampiresaka aloha izahay filohan’ny ligy rehetra, saingy 5 mn monja no nomena anay. Olana nandritra ny 4 taona ve ho voavaha ao anatin’ny 5 mn”, hoy izy. Nambarany fa nijanona ho mpanatrika fotsiny ny tenany fa tsy nandray anjara tamin’ny fanapahana sy ny fandatsaham-bato noho ny hamaroan’ny tsy fanarahan-dalàna.

Tsy misy fanapahan-kevitra matotra
Nokianiny mafy koa ny fe-potoana niantsoana ny filo­han’ny ligy natao maimaika, satria 11 andro monja. Aminy, tsy tokony ho natao ankamehana ny fivoriambe fa nakana fotoana malalaka. Etsy ankilany, tsy nisy valiny ny fitarainana napetrany tany amin’ny minisitera. Nolazainy fa tsy mandeha io taranja io raha tsy misy fanapahan-kevitra matotra hakana fotoana hiresahana amin’ny rehetra, iarahana amin’ny minisitera mpiahy.
Na teo aza izany, tontosa ny alatsinainy lasa teo, teny amin’ny ANS Ampefiloha, ny fifamindram-pahefana teo amin’ny tale teknika nasionaly teo aloha, Ramiandrisoa Seth sy ny vaovao, i Sylvestre Tsiahoua.

Tompondaka

Catégories: National

Oniversiten’Antananarivo : Mpianatra 48 tsy afaka hianatra an-taona maro

Les Nouvelles - il y a 9 heures 8 min

Nandritra ny Conseil de discipline (Codis) nataon’ny Oni­versiten’Antananarivo, nandraisana fanapahan-kevitra ny hamaizana ireo mpianatra tratra nangala-tahaka sy nanao hosoka ary nisandoka ho mpianatra hafa nandritra ny fanadinana. Voafaritry ny lalàna laharana 28457/2025 tamin’ny 11 septambra 2015 izany.
Fantatra, tamin’izany, fa 54 ireo mpianatra voakasiky ny fa­maizana ary hampiharana avy hatrany ny sazy. Mitontaly 48 ireo mpianatra tsy afaka mianatra intsony mandritra ny 3 ka hatramin’ny 5 taona. Tsy ma­ha­zo alalana hisoratra anarana amin’ny fanadinam-panjakana amin’ireo sekolim-panjakana sy ny fampianarana ambony ihany koa izy ireo ao anatin’izay taona hamaizana azy izay.
27 amin’ireo voasazy tratra tamin’ny hala-tahaka sy fampiasana fitaovana voarara ary fisandohana nandritra ny fiatrehana ny fanadianana bakalorea farany teo. 25 mpianatra taona fahatelo haka ny diplaoma Licence. Ny 2 hafa haka ny diplaoma Maîtrise.
Tsy mitsitsy amin’ireo tsy rariny sy fisandohana ny fanjakana ary ny teny amin’ny sehatry ny fampianarana ambony indrindra no efa nanao ny ezaka amin’ny fanadiovana sy ny fanasaziana ireo fanetriben’ny firenena.

Tatiana A

Catégories: National

INDRAY MIJERY

Les Nouvelles - il y a 9 heures 9 min

Taorian’ny fihaonana nisy teo amin’ny Lehiben’ny faritra Vakinankaratra sy ny mpitantana ny Oniversite, niroso tamin’ny fanamboaran-dalana miditra ny oniversite ny mpitantana. Milina vaventy telo: compacteur, niveleuse ary camion benne, no miasa eny Tsaratanàna manao ny asa. Misedra olana ireo mpianatra sy mpampianatra ary mpandraharaha eny Tsaratanàna amin’izao vanim-potoana fahavaratra izao, indrindra fa nandritra ny firotsahan’ny orana lavareny ireny.

Nihaona tamin’ireo tomponandraikitra ambony eo anivon’ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fanofanana arakasa ny ekipan’ny Jica. Nisy ny fanadihadiana notanterahin’ity farany teny anivon’ireo ivontoeram-panofanana eo ambany fiahian’ny minisitera ka nanolotra amin’ny fomba ofisialy ny vokatry ny angon-kevitra izy ireo. Tanjon’ny fiaraha-miasa eo amin’ny roa tonta ny fampivoarana ny lafiny maha olona eo amin’ny sehatry ny harena an-kibon’ny tany.

Niverina nidina nanadio teny amin’ny toeram-ponenan’ny mpianatra eny Ambondrona indray ny filohan’ny Oniversiten’i Mahajanga, Pr Randrianambinina Blanchard. Niara-dia taminy, tamin’izany, ireo mpiara-miasa aminy sy mpikambana ao amin’ny kabinetra, ny talen’ny ILC-SS, mpampianatra, mpandraharaha ary ireo mpianatra, ny faran’ny herinandro teo.

Catégories: National

Valanaretina Mpox : Lasibatra ny tanora manodidina ny 23 taona

Les Nouvelles - il y a 9 heures 9 min

Mandeha haingana ny fandraisana fepetra tsy hiparitahan’ny valanaretina Mpox eto amintsika. Ho an’ny andron’ny 13 janoary, 22 ny tranga ahina vaovao ary efatra ny tranga voamarina.

Raha vao misy tranga ahina, alefa amin’ny toeram-pitsaboana ireo olona ary tokony hahiboka raha voamarina fa tratra mandra-pahasitrana satria ny marary iray mamindra amin’ny olona 20. Ireo tanora manodidina ny 23 taona no betsaka voamarina fa tratran’ny Mpox eto amintsika, araka ny fanazavan’ny tomponandraikitra voalohany amin’ny CousP na­sionaly, profesora Mamy Randria, omaly, teny Befelata­nana. Ireo olona miezakezaka amin’ny firaisana ara-nofo (sexuellement actif) no tena betsaka voamarina tamin’ny alalan’ny PCR na misy tranga ahina ihany aza miseho amin’ny ankizikely sy ny olon-dehibe (manodidina ny 40 taona). Ho an’i Madagasikara, ny virus Clade MB, mifindra amin’ny fifampikasohana amin’ny hoditra sy ny firaisana ara-nofo no tena hita amin’ny tranga voamarina. Matetika any amin’ny faritry ny taovam-pananahana na ny fitombenana no miseho voalohany ny tasy na ny fery. Mila mitandrina amin’ny firaisana ara-nofo, araka izany, ny isam-batan’olona. Tsy voaaron’ny fimailo ilay virus raha ety ivelany ilay fery. Entanina ny tsy fanaovana firaisana amin’ny fotoana voafetra aloha, indrindra ho an’ireo miaraka amin’ny olona maro izay tena ahina hahazo ny aretina haingana. Mety hamindra amin’ny olona ao an-trano izy ireny ka mahatonga ny olona tsy manao firaisana nefa tratran’ny Mpox ihany koa (mamindra amin’ny zanaka na ray aman-dreny).
Na efa sitrana aza ny marary iray, mety mamindra amin’ny firaisana ara-nofo satria velona ao anaty tsiranoka mandritra ny 12 herinandro ilay virus ka ilaina ny fahamailona tanteraka, araka ny fanamarihany ihany. Manana Centre de traitement et d’isolement dimy ny fanjakana. Eny amin’ny hopitaly Manara-penitra, hopitaly isany Bongatsara, Itaosy, Anosiala ary Anosia­varatra azon’ny daholobe atonona raha misy tranga mampiahiahy.
Momba ny vaksiny fiarovana amin’ny Mpox, efa misy dingana atao hahazoana azy eto amintsika ka ny fitalevana misahana ny fanaovam-baksiny sy ny mpiray ombon’antoka mahazatra no misahana izany. Efa miandry ny tomponandraikitra amin’izao fotoana izao.

Vonjy

Catégories: National

TARATRY ny KANTO

Les Nouvelles - il y a 9 heures 10 min

Tontosa teny Andafiavaratra, omaly, ny fanaovan-tsonia ny fangatahana ofisialy, fampidirana ny Mi­siona Katolika Ambodifotatra Sainte Marie, ho harem-bakoka iraisan’izao tontolo izao. Amin’ny maha fiangonana kristianina voalohany teto Madagasikara azy no angatahana izany eo anivon’ny Unesco. Vavolombe­lon’ny tantaran’i Madagasikara amin’ny maha harem-bakoka azy rahateo ity fiangonana ao Sainte Marie ity.

Nomarihin’ny mpiray Faribolana Sandratra, omaly, tetsy amin’ny Tranombokim-pirenena Anosy, ny faha-80 taonan’i Jean Nalisoa Ravalitera. Anisan’ireo nanangana ny faribolana, no nitarika sy fitaratra ho an’ireo poeta sy mpanoratra maro izy, ankoatra ny maha mpampianatra azy. Velakevitra roa, manodidina an’ity andrarezin’ny literatiora sy ny teny malagasy ity no nenti-nanamarika ny tsingerin-taonany.

Hiaka-dapa i Samoëla. Rehefa nampiasa saina ny mpanaraka azy ireo nandritra ny fotoana ela, navoakan’ny SR Event amin’izay ny anaran’ny mpanakanto hampiakarin’izy ireo ao amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina: Samoëla ny 3 mey ho avy izao. Toerana tsy mahazatra azy, na dia 30 taona niakarana an-tsehatra aza ity mpanakanto ity. Mazava loatra fa seho goavana indrindra andrasan’ny mpankafy amin’ity taona ity koa izany.

Catégories: National

Minisiteran’ny Kolontsaina: “Misokatra amin’ny mpanakanto rehetra”

Les Nouvelles - il y a 9 heures 10 min

Tsy niandry ela. Vantany vao nigadona an-tanindrazana dia noraisin’ny minisitry ny Kolon­tsaina sy ny serasera sy ireo mpiara-miasa aminy teny Ano­sy, ny alin’ny talata teo, i Denise. Avy nandrombaka ny anaram-boninahitra “Vehivavy mpanakanto mendrika indrindra aty Afrika Atsinanana izy, nandritra ny “All Africa Music Awards”, izay natao tany Lagos Nigéria ny famaranana, ny 11 janoary teo.
“Ity fahombiazana ity dia mampiseho amin’izao tontolo izao fa manana talenta sy fahaiza-manao avo lenta ny mpanakanto malagasy”, hoy ny minisitra Mandrindrarivony Ogascar. Nohamafisiny ihany koa fa eo anilan’ny mpanakanto hatrany, ary misokatra amin’ny rehetra ny minisitera. Nisy ny tsy tonga lafatra tamin’ny fanohanana, saingy na­no­me toky izy fa hatsaraina ny fiaraha-miasa amin’ny mpanakanto rehetra manerana ny Nosy. “Manana raiamandreny sy zoky azo ianteherana ny mpanakanto ao anatin’ny fi­tondram-panjakana”, hoy ha­trany ny minisitra.
“Izaho nanao mozika fotsiny fa ianareo mpankafy no te­na nanome ahy ny loka. Isao­rako nareo teto Madagasikara hatrany ivelany izany”, hoy i Denise. Nohamafisin’i Shyn, izay vadiny kosa, fa ady efa na­­tomboka ela ny an-dry zareo, ny hitondra an’i Mada­gasikara amina sehatra avo amin’ny alalan’ny mozika. Vao manomboka izy ireo, sain­gy efa misoritra ny lalana na ho an’i Shyn na ho an’i Denise. “Matoky Zagnahary”, araka ilay hira nentiny nambabo ny fon’ny rehetra nandritra ny “Afrima”…

Zo ny Aina

Catégories: National

Kabary : Mivelatra fa mihen-danja?

Les Nouvelles - il y a 9 heures 11 min

Marihina, anio, ny « Androm-pirenena ho an’ny kabary ». Zavakanto, kolontsaina, soatoavina, anisan’ny mivelatra be ny kabary raha tazanina amin’ny isan’ny hetsika sy ny olona misehatra ao aminy. Saika ahitana fampianarana sy fampiofanana momba ny kabary ny ankamaroan’ny sekoly, indrindra fa ny tanàn-dehibe. Ny ankamaroan’ny « hetsika », saika ahitana kabary avokoa. Tsy vitsy amin’ireo mpikabary ihany koa, anefa, ny miloa-bava fa misy lesoka lehibe ny kabary. Ao ny fanaovana tsianjery, ny tsy fahampian’ny fahaiza-mifehy ny teny sy ny fomba malagasy, ny fitarihana ny kabary ho any amin’ny fampihomehezana ranoiray, sns.
Mila fanarenana avokoa ireny raha tiana hiverin-kasina ity kolontsaina iray ity. Tsy ny endrika ivelany no maha kabary ny kabary fa ilay « fanahy » ao anatiny. Noho izany, mitaky fa­natevenana bebe kokoa ny fampianarana kabary. Raha mbola tsy misy. Ampidirina ao anatin’ny fandaharam-pianaran’ny kabary ny tantara sy ny fomba amam-panao. Tahaka izany ihany koa ny fandalinana momba ny teny malagasy, sns.
Heno any anaty kabary matetika ny hoe: « miala tsiny, miala fondro, miala salohy fito ». Firy amin’ireo lazaina ho mpikabary no mahay azy ireo?

HaRy Razafindrakoto

Catégories: National

Orange Madagascar: Hanome fahafahana mijery Can mivantana

Les Nouvelles - mer, 01/14/2026 - 08:54

Hampientanentana ny fitiavam-baolina ny Orange Madagascar. Tafiditra anatin’izany ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika (Can 2025), mivantana sy amin’ny endrika niomerika.

Nanome alalana ireo mpanohana an-tapitrisa hanaraka ireo fifaninanana afrikanina lehibe indrindra manerana ny kaontinanta izy ireo. Nametraka fanavaozana toy ny Max It Digital Fan Zone, hahafahan’ireo mpankafy manaraka ny fifanina­nana amin’ny fotoana tena izy.
Hanolotra fahafahana mi­jery ny lalao sy ny dinidinika, ny fintin-dalao, ny resaka amin’ ny mpilalao, ny tolotra homeny. Eo koa ny « Max Goal » sy ny teknolojia izay ahafahana mamaly ny fanontanian’ireo mpankafy mahakasika ny fandaharan-dalao sy ny valiny ary ny filaharana, mba hananana traikefa bebe kokoa. Ankoatra ny Fan Zone niomerika amin’ny alalan’ny fampiharana ny Max It, misy efatra koa ireo toerana eto Antana­na­rivo hijerena ny lalao manasa-dalana, ny fiadian-toerana ary ny famaranana. Ahitana ny Le Nil Androhibe, Irish Pub Amba­tonakanga, Grand Café de la Gare Analakely ary ny Presto Garden-Tanà Water Front. Manamafy ny anjara asany amin’ny maha mpilalao fototra amin’ny fampivoarana ny fanatanjahantena eto amin’ ny ka­ontinanta azy ny Orange. Ma­nao fampiasam-bola ma­ha­ritra amin’ny fampandrosoana ny baolina kitra sy ny fampiroboroboana ao anatin’ ny fahasamihafana izy ireo. Fanoitra amin’ny fampifandraisana olo­na an-tapitrisa ka mampifanakaiky ny kolon­tsaina sy ny tanora afrikanina ny fisian’izao hetsika izao.

Tompondaka

Catégories: National

TARATRY ny KANTO

Les Nouvelles - mer, 01/14/2026 - 08:53

Hisy efatra ny “Star Tour” amin’ity taona 2026 ity. Io no anisan’ny vaovao lehibe nampitain’ny tomponandraikitry ny hetsika, nandritra ny fihaonana sady fifampiarahabana noho ny taona vaovao, omaly, niaraka tamin’ ny mpanao gazety. Antsirabe toy ny maha­zatra no manokatra azy, amin’ny Paka. Manaraka avy eo Antananarivo, ny volana jona. I Mahajanga mandritra ny fialantsasatra lehibe, ary farany any Toamasina, mandritra ny “Oktoberfest”. Ity farany no tsy raikitra ta­min’ny taon-dasa noho ny savorovoro nisy teto amin’ny firenena.

Hisy ny fivorian’ireo mpikambana mandrafitra ny kaomisionina eo anivon’ny “Madagascar Film Festival – ISSM Awards”, rahampitso, etsy amin’ny biraon’ny ISSM Analakely. Hametrapetraka ny fikarakarana ny andiany faharoa amin’ity hetsika goavana ho an’ny sarimihetsika malagasy ity izy ireo. Nisy ireo nangataka ny hanatevin-daharana ny kaomisionina, izay raisina ihany koa mandritra izany. Tsiahivina fa hijery sy hamaritra ny isan’ny sokajy sy ireo sarimihetsika hofidina isan-tsokajy ny tena asan’ny kaomisionina.
“Kanto ny Gasy”. Seho hanana endrika “cabaret”, hotanterahina eny amin’ ny Espace Ravinala Amboanjobe, ny alahady 25 janoary izao, manomboka amin’ny 11 ora atoandro. Tafiditra ao anatin’izany ny: “ny hirantsika omaly… Hira misy fanahy, hira misy hafatra, hira kanto”. Ireo andrarezin’ny hiran’ny omaly sy ny kalon’ny fahiny no hiaka-tsehatra amin’io. Anisan’ireny i Sophie sy Michel Randrianarisoa, tarika Ry Andriampaniry, Jeremie, Voahangy, Narijaona.

Manomboka lavin’ny sofin’ny vahiny ny mozika “USB”. Niara-nientana ireo mp­tsabo amin’ny alalan’ny mozika any Eorôpa
fa “vao mainka miteraka fanaintainana ho
an’ireo tsy salama ny mihaino mozika USB”. Zara raha misy mpihira sy mpitendry zavamaneno iray na roa eny an-tsehatra fa ny am­biny, efa atsofoka ao anaty “USB”. Ny feo avoakany, tsy voajanahary intsony… “Aty amin’ ny firenena lazaina fa mandroso no tena ahitana tranga maro amin’ny tsy fahasalaman’ny saina. Raha voavonjy tamin’ny feo voajana­hary izy ireny tsy ho tonga tamin’izany”, hoy ry zareo.

Catégories: National

Toetr’andro : Mihaodihaody ny rivodoza

Les Nouvelles - mer, 01/14/2026 - 08:53

Miforona any amin’ny ranomasimbe Indianina ilay rivo­doza Dudzai. Omaly, mbola any amin’ny 3 100 km atsina­nan’ny morontsirak’I Madagasikara no nisy azy. Nilaza ny mpamantatra ny toetry ny andro etsy Ampandrianomby fa tsy hisy fiantraikany amin’ny toetry ny andro eto Madagasikara ity rivodoza ity ao anatin’ny herinandro. Arahi-maso hatrany nefa ny fivoarany any amin’ny faramparan’ny herinandro any.
Mahakasika ny toetry ny andro ankapobeny kosa, hiverina ny orana tandrifin-drahona saika manerana ny Nosy, rehefa somary niato kely izany nandritra ny roa herinandro. Mila miomana amin’izany ireo tsy maintsy hivoaka ny trano. Voa­kasik’izany ny any Sambirano, Sofia, Boeny, Melaky, Bongo­lava ary ny any Fitovinany hatrany Taolagnaro.
Ny any afovoany andrefana sy atsimo andrefana ihany no ho maina ny andro. Manodidina ny 13 hatramin’ny 26°C kosa ny maripana amin’ny afovoantany. Tafakatra any amin’ny 35°C ny ambony indrindra, any amin’ny faritra Atsimo Andre­fana sy Betsiboka.

Tatiana A

Catégories: National

Valanaretina Mpox : Miroso amin’ny fanafarana vaksiny ny fanjakana

Les Nouvelles - mer, 01/14/2026 - 08:53

Efa maro ireo miandry vaksiny miaro amin’ny aretina Mpox. Fantatra izao fa efa an-dalam-panafarana izany ny fanjakana.

Fantatra nandritra ny tatitra nataon’ny minisitry ny Fahasalamam-bahoaka tao amin’ny TVM fa efa miroso amin’ny fanafarana ny vaksiny miaro amin’ny valanaretina Mpox ny fanjakana amin’izao fotoana. Hatao laharam-pahamehana hisitraka izany ireo sokajin’olona marefo. Izy ireo izay tena hatahorana amin’ny aretina.
Anisan’izany ireo zokio­lona sy olona manana areti-mitaiza. Eo koa ny mpiasan’ny fahasalamana noho izy ireo mifanerasera akaiky amin’ny marary.
Efa maro ireo sitrana ary tsy mbola nisy ny aina nafoy, araka ny tatitra nataon’ny minisitra hatrany.
Efa am-perinasa avokoa ireo toerana manokana hahafahana mampihiboka ny ma­rary sy mikarakara azy ireo eny amin’ny hopitaly. Ampy ny fanafody ary efa nomena fiofanana manaraka ny vanim-potoana ireo mpiasan’ny fahasalamana mandray an-tanana izany.
Tetsy andaniny, nampahafantatra ireo asa miandry ny minisitera ihany koa ny minisitra. Vaindohan-draharaha ny hamerina ny fifampitokisan’ny vahoaka amin’ireo mpiasan’ ny fahasalamana. Imasoana,
no­ho izany, ny fanatsarana ny fandraisana marary, ny firosoana amin’ny fanomezana tolotra ara-pahasalamana ara-drariny sy tsy manavaka.
Aparitaka manerana ny faritra ireo dokotera manam-pahaizana manokana hampihenana ny fivezivezen’ny ma­rary.
Tao anatin’ny roa volana niasana, nimatimatesana ta­min’ny tolona ny ady amin’ny kolikoly sy ny fampiharana ny mangarahara sy ny tamberin’ andraikitra ka tafiditra ao anatin’ny laharam-pahamehan’ny minisiteran’ny Fahasa­lamam-bahoaka ireo.
Miverina tsikelikely ny fi­fampitokisana eo amin’ny mpiara-miasa sy ny minisitera satria nosokafana ny sehatra fifampidinihana ary omena alalana haneho hevitra ny mpiasa.

Tatiana A

Catégories: National

“Antson’ny tontolo miaina” ; Fampirantiana ny fitiavana ny hazo

Les Nouvelles - mer, 01/14/2026 - 08:52

“Dendrophile”, entina hilazana ireo olona mpankafy ny hazo sy ny tontolony. Lohahe­vitra iompanan’ny fampiran­tiana “Antson’ny tontolo miaina” amin’ity andiany fahatelo ity ihany koa izany. Nisy ny fampahafantarana ny hetsika, notontosaina omaly, tetsy amin’ny Zone Vital Ankoron­drano, toerana handray ny fampirantiana fototra, manomboka ny 17 janoary hatramin’ ny 6 febroary izao. Nialoha izay, efa nahitana sombiny teny amin’ny seranam-piaraminidina iraisam-pirenena Ivato. Mbola mitohy ity farany hatramin’ny faran’ny volana febroary. Na­nomboka ny ala­tsinainy teo kosa ny fampirantiana voalohany etsy amin’ny Flow Galery Ivandry.
“Mampiasa ny hainay, mampita hafatra amin’ny alalan’ny zavakanto izahay. Mi­zara ny fitiavana ny hazo koa. Mpanakanto 10 no handika izay fitiavana izay amin’ny alalan’ireo seha-kanto marolafy araka ny fironany avy”, hoy ny mpikarakara ny hetsika. Ahitana mpanoratra toa an’i Johary Ravaloson, Jessica Salomon, nanangana ny “Faka Rugs”, Miangaly Elia, Kiady Ratovoson, Iandry Ran­driamandroso, Joan Raza­fimaharo, Noely Ratsimiebo, Rado Ramilison ary Sham’­ Archi ireo handray anjara
amin’izany.
“Ahoana no ahafahan’ny fitiavana hazo manampy an­tsika hikarakara ny tanintsika, izay efa mena sy mijaly ary hanantena indray tontolo mai­tso kokoa ho an’ny hoavy?” Hamaly io fanontaniana io ny fampirantiana.

Zo ny Aina

Catégories: National

50 ans de Solomiral: quatre artistes d’univers différents seront les invités

Les Nouvelles - mer, 01/14/2026 - 08:35

Le spectacle s’annonce grandiose le 18 janvier à l’auditorium Havoria à Anosy, à l’occasion de la célébration du 50e anniversaire du groupe Solomiral. Pour marquer cet événement exceptionnel, le groupe vient de dévoiler ses invités, promettant une soirée inédite placée sous le signe du partage, de la diversité musicale et des rencontres artistiques.
A l’affiche, quatre figures majeures de la scène musicale malgache, chacune issue d’un univers bien distinct. Olombelo Ricky, ambassadeur de la world music et fervent défenseur des sonorités traditionnelles, apportera sa touche engagée et profondément enracinée dans la culture malgache. Proche du groupe depuis des années, sa présence fait écho à l’ADN même de Solomiral, toujours soucieux de préserver l’authenticité tout en dialoguant avec la modernité. Autre invité de marque, Imiangaly Imi, reconnu pour son aisance à naviguer entre funk, RnB et blues… Son univers groove et sa maîtrise vocale promettent des moments de communion musicale intenses, notamment dans les séquences où l’improvisation et le jazz trouveront naturellement leur place. Une rencontre artistique qui s’annonce riche en surprises.
Ensuite, Rija Ramana­ntoanina, figure emblématique de la variété malgache teintée de jazz, viendra quant à lui apporter élégance et sensibilité. Son parcours et son style raffiné s’inscrivent parfaitement dans l’esprit de cette célébration, où les générations et les influences se croisent sans se heurter. Et enfin, la présence de Nini, du groupe Kiaka, apporte une touche plus audacieuse au programme. Issu du rock et du metal, son univers contraste volontairement avec celui de Solo­miral, illustrant l’ouverture musicale du groupe et sa capacité à dialoguer avec des esthétiques contemporaines plus radicales.
A travers ces invitations, Solomiral affirme une fois de plus sa volonté de dépasser les frontières stylistiques et de faire de ce concert anniversaire un véritable espace de rencontre. Plus qu’une simple célébration, ce spectacle se dessine comme un hommage vivant à la ri­chesse et à la diversité de la musique malgache.

Holy Danielle

Catégories: National

Africa’s cultural landmarks: quand le patrimoine africain se raconte et se débat

Les Nouvelles - mer, 01/14/2026 - 08:34

L’Institut français de Madagascar (IFM) et la Fondation H donnent rendez-vous au public, le 17 janvier, pour une journée de réflexion et de partage autour du patrimoine architectural africain.

Intitulée « Africa’s Cultural Landmarks – Patrimoine en images : regards croisés sur la préservation du bâti à Madagascar », cette rencontre est organisée en partenariat avec le World monuments Fund (WMF) et The Metro­politan museum of Art de New York, une initiative qui place la conservation du patrimoine au croisement de la mémoire, de la transmission et de l’engagement des communautés locales.
La journée débute à 9h30 à l’IFM. Elle sera marquée par la projection de quatre courts métrages issus de la série « Africa’s Cultural Lan­dmarks ». Ces films documentaires offrent un regard à la fois sensible et rigoureux sur différentes initiatives de préservation du patrimoine à travers le continent africain. Madagascar y occupe une place centrale avec le film sur le Rova d’Ambohi­manga, site classé au patrimoine mondial de l’Unesco. Il présente des témoignages d’historiens malgaches et des récits des communautés qui en assurent la sauvegarde et la transmission. Le parcours se poursuit en Ethio­pie, où la conservation des églises rupestres du Tigré repose sur l’engagement des communautés religieuses, puis en Ouganda, avec les techniques traditionnelles de restauration du tombeau royal de Kasubi. Enfin, au Bénin et au Togo. Les films mettent en lumière les maisons Batammariba de Kou­tammakou, dont la restauration est portée par une forte mobilisation locale.

Une table ronde
Produite dans le cadre du projet d’investissement Mic­hael C. Rockefeller Wing du Metropolitan museum, avec l’appui de Peter Kimmelman pour la contribution du World Monuments Fund, cette série sert avant tout de point de départ à une réfle­xion plus large sur les politiques de conservation du patrimoine en Afrique. Les projections ouvriront ainsi sur une table ronde intitulée « La préservation du patrimoine bâti à Madagascar », avec Bako Rasoarifetra, archéologue et présidente de l’Icom Madagascar et Jimson Heri­tsialonina, fondateur de la fondation Heritsialonina à Fianarantsoa. Modérée par Ludonie Velotrasina, autrice et doctorante en philosophie de la culture, la discussion interrogera les enjeux con­temporains de sauvegarde, de transmission et de valorisation du patrimoine architectural malgache.
Le programme se poursuit ensuite dans l’après-midi, à partir de 14 heures à la Fondation H. La réflexion se prolongera avec la projection du documentaire inti­tulé « Royal Hills of Ambohi­manga », suivie d’un échange avec le Dr Denis Alexandre Lahiniriko, dans le cadre du programme les Samedis de la Fondation H. Ouverte à tous dans la limite des places disponibles, cette journée invite à mieux comprendre la richesse, mais aussi la fragilité du patrimoine bâti, à Madagascar comme ailleurs en Afrique.

Holy Danielle

Catégories: National

« Antson’ny tontolo miaina »: Symbiose de l’art avec la nature

Les Nouvelles - mer, 01/14/2026 - 08:33

Madagascar compte par­mi les pays reconnus pour leur biodiversité exceptionnelle. Ce qui a inspiré la cu­ratrice indépendante, Ihoby Rabarijohn, à lancer le projet « Antson’ny tontolo miaina » ou interpeller le vivant, dans l’objectif de sensibiliser le public aux enjeux environnementaux à travers une exposition d’artistes, designers, créateurs et penseurs qui mettent en exergue la symbiose de l’art avec la nature.
Après avoir interrogé la place du vivant à ses débuts en 2023, puis célébré les oiseaux de Madagascar avec Ravorona en 2024, le projet est actuellement à sa troisième édition en mettant l’accent sur l’amour des arbres ou Dendrophile. Cette fois-ci, on proposera une exploration sensible et structurée de la figure de l’arbre comme sujet artistique, symbolique et écologique. « Cela à travers le regard d’une dizaine d’artistes où la curation rendra visible l’invisible : les liens, les réseaux, les silences et les formes de symbiose qui traversent le vivant », a indiqué Ihoby Rabarijohn, lors du lancement de cette dernière édition au restaurant le Gourmet hier. Elle invite le public à honorer ainsi le rendez-vous artistique annuel qui se déroulera dans la zone Zital Ankorondrano, du 17 janvier au 6 février. « Participatives, surprenantes ou plus contemplatives, les œuvres de ces 10 artistes diversifient les approches arborescentes pour souligner l’impor­tance de l’arbre dans l’écosystème ainsi que l’immensité de l’amour qu’on lui porte », a souligné la curatrice indépendante de « Antson’ny tontolo miaina ».
A noter que le projet a pu également voir le jour, grâce au soutien de ses partenaires dont Bred Madagasikara, Soredim, Apis solution, Sanlam Allianz et Chery ainsi que des partenaires médias comme Les Nouvelles, Alliance 92, Ma TV et Midi Madagasikara.

Sera R.

Catégories: National

Techfest 2025: Madagascar s’impose parmi les talents technologiques mondiaux

Les Nouvelles - mer, 01/14/2026 - 08:33

A Mumbai, lors du Tech­fest 2025, la plus grande compétition technologique étudiante au monde, Mada­gascar a marqué les esprits. Pour la première fois, les équipes malgaches se sont hissées dans le Top 10 mondial, confirmant une progression spectaculaire après une entrée remarquée dans le Top 20 l’an dernier. Une performance d’autant plus notable qu’elles étaient les seules représentantes du continent africain à atteindre la finale.
Au-delà du classement, cette participation au Techfest 2025 révèle une réalité plus profonde : la montée en puis­sance des jeunes talents malgaches dans les domaines des Sciences, de la technologie, de l’ingénierie et des mathématiques (Stem). A Mumbai, ces jeunes innovateurs ont été confrontés aux standards internationaux les plus exigeants, ont échangé avec des équipes venues des quatre coins du monde et ont gagné une expérience précieuse, socle d’un développement durable des compétences locales.

Appui financier d’Orange Madagascar

Cette réussite n’aurait pas été possible sans un solide écosystème de soutien. Orange Madagascar, partenaire clé de cette aventure, a apporté un appui financier déterminant, tandis que l’association Stem for Good Matsiatra Ambony a assuré la préparation technique et l’accompagnement logistique de la délégation malgache. Ensemble, ils ont permis à ces jeunes de transformer leur potentiel en performance sur la scène mondiale.
Pour Orange Madagascar, l’enjeu dépasse largement une compétition. Le Techfest s’inscrit dans une vision de long terme : investir dans le capital humain, former les jeunes, les exposer à l’excellence internationale et leur donner les moyens de devenir les acteurs du numérique de demain. Une stratégie assumée, alignée avec la volonté de bâtir un écosystème technologique robuste et inclusif à Madagascar.

Fahranarison

Catégories: National

Baccalauréat 2026: le calendrier dévoilé, cap sur le mois d’août

Les Nouvelles - mer, 01/14/2026 - 08:32

Les candidats au Bacca­lauréat peuvent désormais cocher les dates clés. Le mi­nistère de l’Enseignement supérieur et de la Recherche scientifique (Mesupres) a officiellement publié le ca­lendrier des épreuves du Baccalauréat 2026, mettant fin à l’attente de milliers de lycéens, parents et établissements scolaires à travers le pays.
Le coup d’envoi des épreu­ves est fixé au lundi 17 août, à partir de 7 heures. Les examens du Bacca­lauréat général se dérouleront sur cinq jours, jusqu’au vendredi 21 août, selon le programme établi par l’administration. Pour les candidats des fili­è­res technologique, technique et professionnelle, le calendrier est structuré en deux phases. La première par­tie des épreuves aura lieu aux mêmes dates que le Baccalauréat général, du 17 au 21 août. La seconde partie se tiendra une semaine plus tard, du lundi 24 au jeudi 27 août.

Fin des inscriptions le 10 avril

Les inscriptions, étape incontournable avant les épreuves, ont débuté lundi auprès des Directions ou Services chargés du Baccalauréat au sein de chaque Université. Elles prendront fin le 10 avril à 18 heures précises. Le ministère se montre ferme sur ce point, aucune dérogation ne sera accordée pour les dossiers déposés hors délai.
Les frais d’inscription sont maintenus, sans changement pour la session 2026. Ils s’élèvent à 15.000 ariary pour les candidats présentés par un établissement scolaire, 50.000 ariary pour les candidats libres, et 100.000 ariary pour les candidats de nationalité étrangère.
Cette organisation anticipée est saluée par les acteurs du secteur éducatif, qui permet aux établissements et aux familles de mieux planifier la préparation des candidats. En publiant à l’avance les dates des épreuves, le calendrier des inscriptions et les frais afférents, les autorités éducatives entendent renforcer la rigueur et la transparence autour de l’examen national le plus attendu du pays. Le compte à rebours est désormais lancé pour les futurs bacheliers, appelés à intensifier leur préparation en vue de ce rendez-vous crucial du mois d’août.

 Fahranarison

Catégories: National

Pages