Volley-ball – Mada D1 : Nanao pao-droa ny zandary

Les Nouvelles - lun, 10/05/2026 - 07:59

Tontosa ny sabotsy lasa teo, teny amin’ny Kianja mitafon’ Ankorondrano, ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madaga­si­kara, taranja volley-ball, sokajy D1 lahy sy vavy. Norom­bahin’ny zandary (GNVB) avokoa ny amboara tamin’izany. Adin’ny samy zandary ny famaranana teo amin’ny sokajy lehilahy. Voahosotra ho tompondaka ny GNVB 1 rehefa nanilika ny GNVB 2, tamin’ny seta 3 no ho 1. Lasan’ny GNVB 1 ny seta voalohany 25/20. Nosahalain’ny GNVB 2 izany 22/25. Hatreo ihany anefa fa azon’ny GNVB 1 avokoa ireo seta roa hafa 25/15/ ; 26/24. Niady hatramin’ny farany kosa ny lalao teo amin’ny sokajy vehivavy. Seta 3 no ho 2 no nandresen’ny GNVB 1 ny Squad ary efa tany amin’ny «tie-break» vao tafavoaka ny zandary. Nifandimbiasana hatrany ny nitarika ny seta. Lasan’ny zandary ny voalohany 25/11, avy eo nosahalain’ny Squad 19/25. Nalain’ny zandary indray ny seta faha­telo 25/13 ary an’ny Squad ny fahefatra 10/25. Tamin’ny isa tery, 16 no ho 14 no nahazoan’ny zandary ny seta fahadimy, nibatany ny amboara.

Tompondaka

Catégories: National

Basikety – Mada N1A  : Tompondaka ny GNBC sy ny CosPN

Les Nouvelles - lun, 10/05/2026 - 07:58

Voahosotra ho tompondakan’i Madagasikara teo amin’ ny sokajy N1A ny GNBC ho an’ny vehivavy ary ny CosPN kosa teo amin’ny lehilahy. Raha hiverenana ny vokatra, resin’ny zandary tamin’ny isa 47 no ho 42 ny JEA Vakinan­karatra. Niady ny lalaon’ny roa tonta satria nifandimbiasana ny nitarika ny isa teo amin’ireo tapa-potoana efatra. Lasan’ ny GNBC ny tamin’ny isa 14 no ho 9 ny 10 mn voalohany. Mbola azon’izy ireo ihany koa ny faharoa izay niafara tamin’ ny isa 25 no ho 21. Ny GNBC izay nahitana an’i Rasoa sy i Nante. Niezaka nanafaingana ny lalao ny mpilalaon’ny Va­kinankaratra notarihin’i Je­ssica, saingy mbola nipetraka ny fahaiza-manao sy fahaiza-miaraka teo amin’ny zandary. Na izany aza, nifanakaiky ny isa teny amin’ny solaitrabe, 33 no ho 30. Nafana tanteraka ny tapa-potoana fahefatra satria nihoaran’ny JEA, 39 no ho 37. Vetivety ihany izany fa nihoaran’ny zandary indray avy eo izay tsy nijanona raha tsy tany amin’ny fandresena. Voaho­sotra ho mpilalao mendrika i Nante, mpilalaon’ny zandary.
Teo amin’ny lehilahy, tsy mbola niala teo am-pelanta­nan’ny CosPN ny anaram-boninahitra rehefa nandresy ny RBC Boeny, tamin’ny isa 74 no ho 66. Mbola nipetraka hatrany teto ny traikefan-dry Livio sy i Arnol niampy an’i Anthony, izay samy mpilalaon’ny Ankoay avokoa. Nitarika hatrany izy ireo teo amin’ireo ampahefa-potoana rehetra. 34 no ho 30 ny isa teo am-pialantsasatra. Voahosotra ho mpilalao mendrika i Anthony. Samy nahazo lelavola 4,5 tapitrisa Ar moa ny GNBC, vehivavy sy ny CosPN, lehi­lahy.

Tompondaka

Catégories: National

Rugby – Africa Sevens Men’s Series : Laharana faharoa ny Makis Madagasikara

Les Nouvelles - lun, 10/05/2026 - 07:58

Tompondaka lefitra aty Afrika ny Makis Madagasikara nandritra ny fiadiana ny “Africa Sevens Men’s Series”, taranja rugby lalaovina olona fito. Resin’i Kenya teo amin’ny famaranana ry zalahy. Na izany aza, nahazo ny tapa­kila hiatrehana ny dingana manaraka, dia ny fiadian-toerana ho an’ny lalao Olympika (JO 2028). Fandresena efatra sy faharesena iray ny vokatra azon’ny Makis.

Tsy nitsanga-menatra ny Makis Madagasikara, nandritra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, ta­ranja rugby lalaovina olona 7, sokajy lehilahy “Africa Sevens Men’s Series”. Fihaonana natao omaly, tao amin’ny Kianja Sparc, Cascavelle Mau­rice. Nitana ny laharana faharoa ary nandrombaka ny me­daly volafotsy izy ireo. Resin’i Kenya teo amin’ny famara­nana, tamin’ny isa tery 15 no ho 12. Afa-bela tamin’ny Makis ry zareo kenyanina, izay efa nomontsaniny tamin’ny isa 26 no ho 0 nandritra ny lalaom-bondrona. Niady ny lalao teo amin’ny roa tonta. Nanokatra ny isa ny Makis, tamin’ny alalan’ny baolina nentin-tanan’i Jean Marc, saingy tsy voa­tsara ka 5 no ho 0 ny isa. Taorian’io, nanao be fiavy ny kenyanina ary nampiasa ny vatam-beny. Tsy voasakana izy ireo ka nahatsindry baolina izay voatsara. 7 no ho 5. Io ny isa nentin’ny roa tonta niala sasatra. Fidirana faharoa, nahatonga baolina nentin-tanana indray i Kenya saingy tsy voatsara ka 12 no ho 5. Taorian’io, nampiasa ny ha­fainganam-pandehany i Jean-Yves sy i Yvon ka nahatonga baolina tao ambany Haintso indray i Rado ary voatsara ka sahala 12 no ho 12. 1 mn tsy hiravana nibodo ny kianja nisy ny Makis ny Kenyanina. Nanao fahadisoana ihany koa ny Makis ka 10s tsy hiravana, nahazo “hors jeu” izy ireo. Notsaraina izany ka maty ary nirava ny lalao. Nivoaka ho mpandresy i Kenya. Raha tsiahivina ny lalana nodiavin’ ny Makis, laharana voalohany tao amin’ny vondrona “B”, rehefa nandresy nisesy an’i La Réunion, Namibia ary i Kenya. Niatrika ny manasa-dalana ka nandavo an’i Bur­kina Faso. Nitana ny laharana fahatelo, i Afrika Atsimo izay nandresy an’i Burkina Faso, tamin’ny isa 22 no ho 14. Ekipa valo izany no hiady ny tapakila hiatrehana ny lalao Olympika 2028 dia ireo efatra tafavoaka tatsy Maurice dia i Kenya, Madagasikara, Afrika Atsimo sy i Burkina Faso ary ireo efatra tafita tany Ouganda dia i Zimbabwe, Ouganda, Maroc ary i Zambie.

Tompondaka

Catégories: National

INDRAY MIJERY

Les Nouvelles - lun, 10/05/2026 - 07:55

Nitokana ny EPP Analamboanio, Dren Atsina­na­na, ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena ny faran’ny herinandro teo. Anisan’ireo fotodrafitrasa niharan’ny fahasimbana vokatry ny fandalovan’ny rivodoza Gezani ity sekoly ity. Ny fiaraha-miasa tamin’ny Rotary Club ao Toamasina sy ny fanohanana tamin’ny alalan’ny tetikasa Talim no nahatanteraka ny asa fanarenana.

Ny 7 oktobra ho avy izao, hisy ny fampahafantarana sy famoahana amin’ny fomba ofisialy ny rindrambaiko ” Izaho sy ny sombin’ny aiko”. Afaka ampiasain’ny reny malagasy rehetra ary maimaimpoana hoentina hisorohana ny tranga sarotra mety hiseho mandritra ny fitondrana vohoka, ny fiterahana ary ny aorian’ny fiterahana izy io.

Mandritra ny volana oktobra, mikarakara fitiliana maimaimpoana ny homamiadan’ny nono sy ny vonzon’ny tranon-jaza ho an’ny vehivavy rehetra (octobre rose) ny Fondation Akbaraly. Ao amin’ny centre Kintana eto Antananarivo, ao amin’ny Centre Rex ao Fianarantsoa ary eny amin’ny Centre Candide any Mahajanga no hanaovana ny fitiliana.

Catégories: National

Fiahiana ny fahasalaman’ny mpiasa : « Zava-dehibe ny soro-doza », hoy ny ESIA

Les Nouvelles - lun, 10/05/2026 - 07:55

Nikarakara dinidinika arahina adihevitra mahakasika ny fahasalamana sy ny soro-doza amin’ny mpiasa eny anivon’ny orinasa ny Ivontoerana misahana ny fahasalaman’ny mpiasa amin’ny sehatra tsy miankina, Espace sanitaire interentreprise d’Antananarivo (ESIA), ny faran’ny herinandro teo, teny Antsahabe. Andrai­kitra voalohany ho an’ny ESIA izany ary tsy mijanona ho dinika fotsiny fa hisy fehin-kevitra raisina hitondrana fanatsarana satria zava-dehibe ho an’ny fampandrosoana ny fahasalaman’ny mpiasa. Nan­dray anjara koa ny tomponandraikitry ny minisiteran’ny Asa, ny sampandraharahan’ny Firenena mikambana momba ny fahasalamana (OMS) sy ny mpitantana orinasa miaraka amin’ny mpisehatra eny ifotony. Tanjona ny hifanakalo hevitra momba ny voina mety hitranga mahazo ny mpiasa sy ny vahaolana fisorohana mifandraika amin’izay. Zava-dehibe ny fampifanarahana ny asa amin’ny olona (mpiasa) hampandroso ny orinasa misy azy ka voasahana ao avokoa ny fahasalaman’ny vatana sy ny saina.
Tafiditra amin’ny fanamarihana ny faha-20 taona nijoroan’ny ESIA amin’ny fikarakarana ny fahasalaman’ny mpiasa ny hetsika, hoy ny tomponandraikitra ao amin’ny ESIA, Randriamananandro Hervé. Tsy miandraikitra fotsiny ny fitsaboana misy kalitao ny ivontoerana fa misahana ny fisorohana ihany koa. Voafaritry ny lalàna rahateo fa manana adidy hikarakara ny fahasalaman’ny mpiasa rehetra ao aminy ny orinasa ka manampy azy ny ESIA momba izay. Manana safidy ny orinasa amin’ny ivontoerana hisahana izany.

Vonjy

Catégories: National

Volley-ball – Mada D1 : Zandary telo hiatrika famaranana

Les Nouvelles - sam, 10/03/2026 - 06:57

Tontosa omaly, teny amin’ ny Kianja mitafon’Ankoron­drano, ny manasa-dalana hiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara taranja volley-ball, sokajy D1. Ekipa zandary telo tafita no hiatrika ny famaranana dia ny GNVB 1 sy 2 eo amin’ny lehilahy ary ny GNVB 1 eo amin’ny sokajy vehivavy. Teo amin’ny andriambavilanitra, lavon’ny GNVB 1 tamin’ny seta 3 no ho 0 (25/22 ; 25/23 ; 25/11) ny ASI Itaosy ary ny Squad kosa nanilika ny GNVB 2 tamin’io seta 3 no ho 0 io ihany koa (25/22 ; 25/23 ; 25/12). Hifandona eo amin’ny famaranana izany ny Squad sy ny GNVB 2. Teo amin’ny lehilahy, ny GNVB 1 nampiondrika ny Cosfa 2, tamin’ny seta 3 no ho 0 (25/16 ; 25/22 ; 25/16) ary ny GNVB 2 nandresy ny ASI 1, seta 3 no ho 0 (25/20 ; 25/214 ; 28/26). Teo amin’ny seta fahatelo vao tena nanohitra ny mpila­laon’Itaosy saingy nanatombo teo amin’ny traikefa ry Mami­zara sy ny namany. Adin’ny samy zandary izany ny famaranana ho an’ny lehilahy. Marihina fa ekipan’Anala­man­ga avokoa ireo hiatrika ny famaranana ireo. Hotante­rahina anio, etsy Ankoron­dra­no hatrany ny lalao.

Tompondaka

Catégories: National

Can 2027, U23: Hitsapa ny ekipan’i Moramanga ny Barea

Les Nouvelles - sam, 10/03/2026 - 06:57

«Miomana hatrany! » Hiatrika la­lao fitsapana amin’ny ekipa voafantin’i Mora­manga, ny alahady ho avy izao, any an-toerana, ny ekipam-pirenena Barea, sokajy U23. Fihaonana tafiditra amin’ny fanomanana ny fifanintsanana Can U23 2027. Marihina fa ny voalohan’ny volana novambra ho avy izao no hihaona amin’i Afrika Atsimo i Madagasikara, mandritra ny dingana faharoa. Mpilalao miisa 27 no mandrafitra ny ekipam-pirenena. Misy amin’izy ireo no efa niatrika ny fifaninanana afrikanina. Ao anatin’izany i Cristiano sy Ta­hina, lohalaharan’ny CFFA, tompondakan’i Madagasikara. Tazana ao ihany koa ry Ismael sy Pito, mpilalaon’ny FC Rouge.

Araka ny filazan’ny loharanom-baovao iray, misy mpilaravinahitra hafarana rehefa akaiky ny fotoana hikatrohana amin-dry zareo Afrikanina Ta­tsimo, anisan’izany i Massy, lohalaharana ao Seychelles. Hisy koa ireo avy any Eoropa saingy tsy mbola voafaritra mazava ny anarany. Ampa­hafantarina fa efa tonga nijery sy nanara-maso ny fizotry ny fanazarantena tao Mahama­sina, omaly, ireo teknisianina roa dia i Boualem Mankour, alzerianina sy i Johan Paul, kapitenin’ny Barea teo aloha.

Fitia Randria

Catégories: National

SOMBIM-BAOVAO

Les Nouvelles - sam, 10/03/2026 - 06:56

Notontosaina omaly, tao amin’ny Kianja Maître Kira Andaboly, ny fanaovam-beloma farany an’ilay
kintan’ny baolina kitra malagasy, Kira Michel. Ity kianja ity, izay mitondra ny anarany nanomboka ny taona 1997, ho fahatsiarovana ny zava-bitany tao anatin’ny fanatanjahantena. Tonga nanotrona sy naneho firaisam-po tamin’ny fianakaviany ny minisitry ny Tanora sy ny fanatanjahantena, Rasambany Alain Désiré.

Notontosaina nanomboka ny 30 septambra lasa teo, eny amin’ny Kianja mitafo Vontovorona, ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika aty amin’ny faritra fahafito « IHF Trophy », sokajy vehivavy, taranja handball. Nahita fahombiazana avy hatrany ny ekipa nasionaly malagasy izay nandavoa n’i Seychelles
tamin’ny isa 30 no ho 10. Hifarana ny 4 oktobra ho avy izao ity fifanintsanana ity.

Nalaza tao anaty tambajotran-tserasera fa mifarana hatreho ny fotoam-pilalaovan’i Cristiano Ronaldo ao amin’ny ekipam-pirenena Portugal. Anisan’ ny antony ny tsy naneken’ity kalaza portiogey ity hilalao amin’ny ekipa nasionaly intsony. Ny tsy nampidirana
azy nandritra ny lalaon’i Portugal sy Norvége. Andro iray taorian’io, nandao ny fampivondronan’i Portugal ny lehilahy.

Catégories: National

Rugby lalaovin’olona 7 : Hiady ny tapakila ho an’ny Lalao Olympika ny Makis

Les Nouvelles - sam, 10/03/2026 - 06:56

Hifantoka atsy Maurice ny sain’ny mpitia fanatanjahantena, indrindra ny mpankafy rugby, amin’izao faran’ny herinandro izao. Ekipa valo hiady izay ho tompondakan’i Afrika, ho an’ny baolina lavalava lalaovin’olona 7 “Africa Men’s Sevens Series 2026”. Anisan’ireo hiatrika izany ny Makis Madagasikara izay ao amin’ny vondrona “B”. Tapakilan’ny Lalao Olympika no andrandraina amin’izany.

Hanomboka anio, ao amin’ny Sparc Inter­national Stadium, Mau­rice ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, taranja rugby, lalaovin’olona 7, sokajy lehi­lahy “Africa Men’s Sevens Series 2026”. Ekipa 8 no hiady ho lohany amin’izany. Hanana ny lanjany goavana ity fifaninanana ity satria hiadiana ny tapakila hiatrehana ny lalao Olympika (JO 2028) tantera­hina any Los Angeles Etats-Unis. Anisan’ireo hifaninana amin’izany ny Makis Madaga­sikara izay ao anatin’ny vondrona “B”, miaraka amin’i Kenya sy i Namibie ary i La Réunion. Vonona tanteraka ny mpilalao ary ambony ny toe-tsaina hiatrehana izany. Niavaka kely ny Makis tamin’ ity satria saika mpilalao zandriny avokoa ny mandrafitra azy. “Mpilalao vaovao avokoa satria mametraka ny politi­kan’ny mpandimby izahay. Na izany aza, efa niaraka tany amin’ny U18 izy ireo ka tsy sarotra ny fanomanana sy ny fampiarahana azy ireo”, hoy Razily, mpanazatra. Raha ny fandaharam-potoana, hifandona voalohany amin’ny Makis ry zareo Renione. Aorian’izay, hifanehitra amin’i Namibie
ary hamarana ny lalaom-bondrona, anio folakandro, ny fifanandrinana amin’i Kenya. Miatrika ny manasa-dalana ny ekipa roa voalohany. Marihina fa ny ekipa efatra voalohany mifandona amin’ireo efatra tafavoaka tany Ouganda, amin’ny taona ho avy, hiady ilay tapakila handehanana any Los Angeles. Araka izany, mila mandresy indroa izany ny Makis raha te hanohy ny dia. Raha ny herijikan’ny Makis, tokony ho anisan’ireo tafavoaka ao amin’ity vondrona ity izy ireo. I Kenya ihany no heve­rina fa maozatra. “Vonona izahay satria fito volana ny nanomanana ity lalao ity. Na izany aza, tsy misy ekipa azo ambaniana fa tsy maintsy resena avokoa”, hoy i Jean Marc, kapitenin’ny Makis Madaga­sikara.

Tompondaka

Catégories: National

INDRAY MIJERY

Les Nouvelles - sam, 10/03/2026 - 06:55

Mikarakara fihaonambe nasionaly voalohany momba ny asa an-tsoroka, ny 6 hatramin’ny 8 oktobra ho avy izao izao ny BNGRC. Hiarahana amin’ny Pam/WFP sy ireo mpiara-miombon’antoka ao amin’ny Vondrona teknika momba ny asa an-tsoroka (GTAA) izay hampivondrona ireo mpisehatra nasionaly sy iraisam-pirenena izany. Tanjona ny hamolavola sori-dalana nasionaly momba ny asa an-tsoroka 2026–2030, ho fanamafisana ny fahavononana sy ny fahaiza-miatrika ny loza.

Ao anatin’ny ezaka iraisam-pirenena, mihoatra ny 715 tapitrisa dolara ny fanoloran-tena vaovao nambaran’ireo governemanta sy ireo mpiara-miombon’ antoka mpamatsy vola ho an’ny fotodrafitrasa, tolotra ary vokatra ara-pahasalamana ilaina. Indrindra ho an’ ny fandrindrana ny fiainam-pianakaviana sy ny fahasalaman’ny reny sy ny zaza. Ho an’ny taona 2026-2027, 20 tapitrisa dolara no efa nahetsika ho an’ny vokatra ilaina amin’ny fahasalamana ara-pananahana. Mana­mafy ny fahavononany i Madagasikara hanohy ny fampivondronana ny loharanom-bolam-pirenena sy iraisam-pirenena.

Nanomboka tamin’ty herinandro ity ny fanadihadiana ankapobeny momba ny fampianarana ambaratonga ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa. Voakasika avokoa ireo mpisehatra manodidina izany ary nisy ny fidinana ifotony eny anivon’ireo oniversite sy ivontoeram-pikarohana mba hahafahana mandinika akaiky ny zava-misy, ny olana ary ny filana eny ifotony.

Catégories: National

Académie militaire à Antsirabe : 40 nouveaux officiers rejoignent l’Armée

Les Nouvelles - sam, 10/03/2026 - 06:32

L’Académie militaire d’Antsirabe a célébré la sortie officielle de sa 22e promotion baptisée «60 ans de l’Académie militaire», composée de 40 jeunes officiers, dont 5 femmes, hier dans la ville d’Eaux, en présence du président de la Refondation, le colonel Michaël Randria­nirina, chef suprême des Armées, accompagné de son épouse, du Premier ministre, des Hauts Conseillers de la Refondation, de membres du gouvernement et de hauts gradés venus de tout le pays.
Dans son discours, le colonel Randrianirina a exhorté les nouveaux officiers à honorer leur serment : servir le peuple et la Nation. “Ne restez pas dans les bureaux à Antananarivo, descendez sur le terrain. C’est cela que le peuple attend de vous”, a-t-il lancé, en évoquant le sentiment d’insécurité et de précarité sociale, parmi la population.
Dans le contexte actuel de transition, le président de la Refondation a mis l’accent sur le rôle central de l’armée. « Notre mission à tous est de mener à bien la véritable Refondation et de préparer des élections acceptées par tous, sans contestation, afin que le pays soit dirigé par un véritable chef d’État choisi par les Malgaches », a-t-il déclaré.
Le chef d’Etat appelle aussi les nouveaux officiers à faire preuve d’exemplarité, d’honnêteté et d’intégrité. « Montez-vous en première ligne de la lutte contre la corruption. Montrez que c’est vous qui pouvez sauver cette Nation ».

N.A

Catégories: National

Après un an de Refondation : le spectre d’un remaniement…

Les Nouvelles - sam, 10/03/2026 - 06:32

Octobre pourrait réserver une surprise, pour redonner un souffle nouveau à la Refondation. Quelques semaines après les consultations politiques organisées à Iavoloha, du 1er au 8 septembre, l’hypothèse d’un remaniement revient au centre des débats dans les milieux politiques.

Mais pour l’heure, pas de modification de la composition du gouvernement, en vue. Ni le chef d’Etat ni le chef du Gouvernement n’ont confirmé cette hypothèse d’un remaniement. Mais les prises de position politiques constatées depuis quelques temps renforcent l’idée qu’une telle éventualité pourrait se produire.
Les consultations d’Iavoloha étaient officiellement consacrées à la préparation des prochaines élections. Partis politiques, regroupements, organisations de la société civile et autres forces vives avaient été conviés à participer aux échanges. Des rencontres entre le colonel Michaël Randrianirina et plusieurs anciens chefs d’État, ont bouclé cette série d’entretiens.
De leur côté, plusieurs formations politiques insistent sur la nécessité de réformer en profondeur le cadre électoral avant tout retour aux urnes. La refonte des listes électorales est déjà engagée et le programme de la Refondation prévoit également une révision de la gouvernance électorale, pouvant concerner l’organe chargé d’organiser les scrutins, la juridiction électorale et la législation applicable.
Le VMFR pousse le raisonnement plus loin. La plateforme conduite par José Rakotomavo et Jean Ignace Randria­nirina réclame un accord politique suffisamment large pour assurer la stabilité et permettre la poursuite des réformes.
« Les conditions économiques, sociales et politiques restent fragiles, malgré les efforts engagés par le pouvoir », estime Jean Ignace Randrianirina.

Etroitement liés

C’est dans ce contexte que la question gouvernementale refait surface. A mesure que certaines forces politiques affichent leur volonté de participer davantage à la conduite des affaires publiques, l’éventualité d’un élargissement ou d’une recomposition des membres de l’Exécutif, devient plausible. D’autant que quelques jeunes du mouvement Gen Z, sous la houlette du Dr Karine, mais également de Mikolo, affichent depuis plusieurs jours leur volonté à intégrer le gouvernement.
Mais les divergences restent importantes. Une partie des acteurs privilégie un retour rapide à l’ordre constitutionnel et le respect du calendrier électoral. Le colonel Michaël Randrianirina a encore indiqué que les élections doivent se tenir en 2027 et que les consultations politiques ont précisément pour objectif de parvenir à un accord sur les conditions de leur organisation, sans prolonger indéfiniment la situation actuelle.
Le principal enseignement de l’après-Iavoloha est donc clair. Les consultations ont ouvert les discussions, mais on attend encore l’acte politique. Réforme électorale, accord politique, calendrier de la transition et éventuelle recomposition gouvernementale sont désormais étroitement liés.

Tivoi Rasam

Catégories: National

Toamasina: Mahatratra 64% ny fahavitan’ny Campus Universitaire

Les Nouvelles - ven, 10/02/2026 - 07:46

Tonga nitsidika ny Cam­pus an’ny oniversiten’i Bari­kadimy, ao Toamasina, ny de­legasionin’ny Banky iraisam- pirenena, ny faran’ny volana septambra teo. Notarihan’i Fily Sissouko, talen’ny diviziona misahana an’i Mozambika, Madagasikara, Maorisy, Kaomoro ary Seychelles. Ny filohan’ny oniversiten’i Toama­sina, Diny Razanakolona, kosa no nitarika ny delegasionin’ny olom-panjakana teto Toamasina.
Miisa 123 ireo fotodrafitrasa nopotehin’ny rivodoza Geza­ni. Efa vita avokoa ny 79 raha mbola anatin’ny fanohizana sy famaranana ny 44. Vita ary nasiam-panamboarana avokoa ny lalana ifamezivezena anatin’ny campus, natao beton sy pavé. Ireo zava-bita ireo no handrefesana ny 64% ny fahavitan’ny fanarenana.
Nanambara ny solontenan’ny Banky iraisam-pirenena fa tsy hijanona eo ny asa fa hitohy amin’ny fanohanana ny fampianarana sy fampiofanana mba hifanaraka amin’ny filan’ny faritra ka tsy hanahirana amin’ny fitadiavana asa. Mba ho oniversiten’i Toama­si­na maoderina maha te honina.

Sajo

Catégories: National

Ady amin’ny kolikoly : Tanora 60 nampitana ny foto-pisainana manaja ny fahitsiana

Les Nouvelles - ven, 10/02/2026 - 07:46

Hifarana anio, eto Antananarivo, ny zaikaben’ny tanora ho an’ny fahitsiana. Hanentana ny tanora amin’ny maha mpisehatra afaka mitondra fanovana azy ireo hanamafy io kolontsaina io no tanjon’ny CSI, mpikarakara.

“Fitaovana mampandroso ny ady amin’ny kolikoly ny fananana ny foto-pisainana manaja ny fahitsiana sy ny marina. Ha­metraka tanora manerana ny Nosy mivoy io foto-pisainana io no tanjon’ny zaikabem-pirenen’ny tanora ho an’ny fahi­tsiana tanterahina eto Antana­narivo, mandritra ny roa andro”, hoy ny filohan’ny komity mitandro ny fahitsiana (CSI), Andriamifidy Jean Louis, omaly, teny Ankatso.
Tsy ny tomponandraikitra sy ny mpitondra ihany no mety hanana io foto-pisainana “tia kely” mametraka ny tombontsoan’ny tenany mialoha ny tombontsoa iombonana io. Ny vahoaka mihitsy no mila man­da izany ka ireo tanora manatrika ny zaikabe no hampitana ny foto-pisainan’ny fa­hitsiana ary hanentana sy hanabe ny mpiara-monina ao­rian’ny fihaonana.
Tanora 60 mahery avy amin’ny faritra 16 (faritany enina) no nahatonga solontena teto Antananarivo. Na­naovana antso manokana izy ireo ary naneho ny fahavononany sy ny zavatra efa ataony manoloana ny ady amin’ny kolikoly. Nofantenana, araka izany, ary nantsoina hisolo tena ny faritra misy azy eto Antananarivo mandritra ny roa andro, araka ny fanazavan’ny sekretera mpanatanteraka ny CSI, Razafimandimby Tsiry.
Omena lanja manokana ny feon’ireo tanora avy any amin’ny faritra, hahatonga ny fifanakalozan-kevitra hampiseho ny fahasamihafan’ny traikefa ary ny filana manerana ny Nosy. Hatambatra ny soso-kevitra rehetra hanome tolo-kevitra iraisan’ny tanora mandrafitra.
Mandritra ny hetsika eny Ankatso, misy tanànan’ny fa­hitsiana eny amin’ny Espla­nade misy tranoheva 40, ahitana rafitra 36 misehatra amin’ ny fampiroboroboana ny fahitsiana.

Vonjy

Catégories: National

Karaman’i Corentin Martins : Hanefa ny trosa tsy voaloa ny fanjakana

Les Nouvelles - ven, 10/02/2026 - 07:45

Nitondra fanazavana teny Ambohijatovo, omaly, ny eo anivon’ny minisiteran’ny Tano­ra sy ny fanatanjahantena (MJS) mahakasika an’ireny vaovao miely mahakasika ny karaman’ny mpanazatra Barea, Corentin Martins ireny. Nilaza izy ireo fa nisy tokoa ny fahatarana ny fandoavana ny karaman’ity mpanazatra ity, saingy tsy feno ilay vaovao miely. Nambaran’ny sekretera jeneralin’ny MJS, Gaspard Brice Harliva, fa efa nisy ny didy nivoaka teo anivon’ny fi­lankevitry ny minisitra ha­moa­hana an’io vola io ka afaka andro vitsy dia handray ny ka­ramany i Corentin Martins, miaraka amin’ny “prime” an’ireo mpilalao tsy mbola voaloa, nanomboka ny volana marsa 2026 lasa teo.
Nomarihiny fa anisan’ny antony nahatara an’ity fandoavana ny karama ity ny fahataran’ny fanaovan-tsonia vaovao, izay tsy vita ny 21 febroary lasa teo noho ny fisian’ireo fepetra vitsy mbola tsy neken’ity Frantsay teknisianina ity. “Efa roa volana mahery taty aoriana vao vita io sonia io, ka tara vao nanomboka ny din­gana rehetra ara-panjakana. Marihina fa sarotsarotra ary betsaka ny dingana tsy maintsy arahina rehefa mamoaka volam-panjakana”, hoy ihany izy ireo.

Fitia Randria

Catégories: National

Fodiamandrin’i Fabien Jamba: Andrasana eny amin’ny ANS ny razana

Les Nouvelles - ven, 10/02/2026 - 07:45

Nodimandry ny alarobia alina i Tovonkery Jean Fabien, na i Fabien Jamba. Mpihira, mpanafana lanonana no nahafantarana azy. Malagasy mpanakanto maro no efa niara-ni­asa taminy. Hira nahafantarana azy: “Ho faty”, “Annick”, sns. Efa narary teny amin’ny klinika Saint François d’Assise Anka­di­fotsy nandritra ny andro vitsy izy. Tojo fahalemena tampoka nandritra ny fotoana niakarany an-tsehatra tao amin’ny Le Glacier Analakely ary nentina avy hatrany tany amin’ny hopitaly. Fahatapahana lalandra tao amin’ny lohany no nahazo azy, raha ny fanazavan’ny olona akaiky azy ary efa vita ny fandidiana. Nandritra ny fito andro ny fitsaboana azy. Andro vitsy ihany koa izay no nanao antso tolo-tanana ny fianakaviany.
Raha ny fandaharam-potoana, nanomboka omaly tamin’ny roa ora tolakandro ny fiandrasana ny razana eny amin’ny ANS Ampefiloha. Anio amin’ ny 11 ora atoandro no miala eny an-toerana ary hoentina any Toliara. Mivantana avy hatrany any Anketa-Bas To­liara ny va­ta­na mangatsiakan’ity mpanakanto ity, vao tonga any Tolia­ra, raha ny fandaharam-potoana hatrany. Hampa­hafanta­rin’ny fianakaviany indray ao­rian’izay ny tohin’ny fandaharam-potoana any Toliary.
Mirary fiononana feno ho an’ny fianakaviany sy ny Mala­gasy mpanakanto izahay eto amin’ny gazety Taratra.

Mi.Raz

Catégories: National

Njakatiana : « Te haneho seho goavana, amina toerana goavana… »

Les Nouvelles - ven, 10/02/2026 - 07:45

Andrasana fatratra izay ho fitrangan’ny sehon’i Njakatiana ao amin’ny Coliseum. Anisan’ireo mpanakanto mametraka fanamby ambony foana koa mantsy izy.

«Ho antsika mianakavy jiaby». Tsy lohatenin’ny fampisehoana akory, fa lohahevitra ho­voizina mandritra ilay fampisehoana hotontosain’i Njakatiana, ny alahady 4 oktobra izao, etsy amin’ny Coli­seum Antsonjom­be io. «Ny tarika Njakatiana te haneho zavatra goavana amina sehatra goavana ka io Coliseum io no lehibe indrindra, hatreto. Ha­ma­liana ireo mpankafy tsy dia havanana mijery seho anaty efitrano na kianja mitafo, ka manontany foana hoe rahoviana ny seho ankalamanjana lehibe?», hoy ny nambaran’i Njakatiana nandritra ny fampahafantarana ny seho tamin’ny mpanao gazety, tetsy amin’ny foiben’ny BGFI Bank etsy Ankoron­drano.
Mpanakanto sarotiny amin’ ny kalitaon’ny seho izay ataony hatrizay, no manana aingam-panahy miavaka hatrany i Njakatiana rehefa manao seho goavana. Ho maro ireo hanampy azy eny an-tsehatra, ahitana ireo mpanao feo lafika, ireo mpiangaly zavamaneno tsofina ankoatra ireo mpitendriny ma­hazatra. Hisy tarika mpandihy roa hafa koa ankoatra ny efa mpanaraka ny tarika. « Mitaky fanamafisam-peo raitra ary fi­taovana isan-karazany izany, ka hifarimbona ao ny Miritsoka sy Jay Audio », hoy hatrany i Njakatiana. Ny tarika no ma­nomboka ny seho lehibe fa hisy namana hasaina eny anelanelany eny. Ny maraina kosa, hisy mpanakanto hafa mihitsy mba hanafana tsikelikely ny sehatra mialoha, ho an’ireo tonga aloha.

Zo ny Aina

Catégories: National

Fondation Axian: Arifomba ny kianja ho an’ny CEG Antanimbarinandriana

Les Nouvelles - jeu, 10/01/2026 - 07:42

Notokanana omaly ny kianja fanaovana fanatanjahantena marolafy ao amin’ny CEG Antanimbarinandriana. Fiaraha-miasa amin’ny Fon­dation Axian, ao anatin’ny tetikasa « Mihetsika Mvola » no nahafahana namita ity fotodrafitrasa ity.
Ankoatra ny kianja, nasiana toerana manokana hahafa­hana misolo akanjo mialoha sy aorian’ny fanatanjahantena ihany koa mba handrisika ny vehivavy hiantsehatra amin’ izany.
Nanazava ny talen-tse­koly, Ravololomanana Lanto Harisoa, fa tena hanampy ny mpianatra ny fahazoana fotodrafitrasa satria tsy afaka mi­ditra ao amin’ny Kianja Barea intsony izy ireo. 65 taona ny sekoly amin’izao fotoana ary fanomezana goavana izao kianja izao ho an’ireo ankizy
1 544 mianatra ao an-toerana.
Nanome toky ny hikolokolo ny toerana ny sekoly, indrindra ireo ankizy, mba hampaharitra sy ho lovain’ny hafa any aoriana ny kianja. Hitohy ny asa ho an’ny fanatsarana ny fotodrafitrasam-panabeazana ho an’ny Fondation Axian, raha ny fanazavan’ny tomponandraikitra, Andriana­solo Mialisoa. Kianja faha-21 nao­rina tamina sekoly ity notokanana omaly ity.
Tetsy andaniny, nandray avy hatrany ho mpiasam-panjakana ireo mpampianatra Fram ao amin’ity CEG ity ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena. “Rehefa misy ny ezaka, mendrika hampiana ny sekoly ka hojerena akaiky ny ham­piditra ireo Fram”, hoy ny tenany.

Tatiana A

Catégories: National

Zaikaben’ny tanora ho an’ny fahitsiana: Hanomboka anio, eny Ankatso

Les Nouvelles - jeu, 10/01/2026 - 07:41

Hanomboka anio, haharitra roa andro, ny zaikabem-pirenen’ny tanora ho an’ny fahi­tsiana. Andraisan’ny tanora manerana ny Nosy anjara izany, izay hotanterahina eny amin’ny oniversiten’Antananarivo.

Ny Komity mitandro ny fahitsiana (CSI), tohanan’ny fikambanan’ny Firenena miteny sy mampiasa ny teny frantsay (OIF) ary ny Konfederasionina soisy no mi­karakara ny hetsika. Ao ana­tin’ny fanatanterahana ny tetikasa «Ady amin’ny koli­koly amin’ ny alalan’ny fanabeazana sy ny tanora » ny hetsika. Kendrena amin’izany ny hanasongadinan’ ireo ta­nora ny fahaiza-mamorona ananany sy ny hirotsahany an-tsehatra amin’ny fampiroboroboana ny kolontsain’ny fahitsiana, ny mangarahara ary ny andraikitra maha olom-pirenena, raha ny fanaza­vana.
Tanora avy amin’ny faritra samihafa manerana an’i Ma­da­gasikara no hanao fifanakalozan-kevitra, fandinihana, fi­fam­pizarana traikefa ary fandraisana andraikitra ho fampiroboroboana misimisy kokoa hatrany ny fahitsiana. Roa andro hi­hai­noana, hametra­hana fanontaniana, hifampizarana, hanolorana sosokevitra ary hampandrenesana ny feon’izy ireo ma­noloana ny fanamby momba ny fahitsiana eto Madagasi­kara.
Mpandaha-teny avy amin’ny sehatra samihafa hiara-hifanakalo sy hisaintsaina ary ha­norina hoavy feno fahi­tsiana. Anisan’ireo ny sekre­tera mpanatanteraky ny CSI (komity miaro ny fahitsiana), Razafi­mandimby Tsiry, ny mpanakanto Randriamasinoro Heri­naivo (Gothlieb)…
Nanomana fanamafisana ny fahaiza-manao sy lahadi­nika ny mpikarakara. Handray an­jara amin’ny asam-bon­drona sy fa­molavolana tolo-kevitra ireo tanora. Hiaraka hanoratra “ma­nifeste” momba ny fandraisana andraikitra maha olom-pirenena.
Ho an’ireo tanora 18 ka ha­tramin’ny 35 taona voafan­tina avy any amin’ny faritra, iantohana ny fitaterana, ny fonenana ary ny sakafo mandritra ny fan­draisan’izy ireo anjara amin’ny zaikabe.
Nankatoavina nandritra ny filankevitry ny minisitra farany teo ny fampitana am-bavama­hakasika ny fananganana ny “Haut commissariat de la jeunesse en charge de l’engagement citoyen et de la lute contre la corruption” eo anivon’ny Fiadidiana ny fanavaozana ny Repoblika ahitana ireo tanora. Hifototra amin’ny fampandraisana anjara ny olom-pirenena amin’ny ady atao amin’ny kolikoly izany.

Vonjy

Catégories: National

Literatiora : Mizara ny traikefany i Alexandre Lenote

Les Nouvelles - jeu, 10/01/2026 - 07:41

Mpanoratra teratany frantsay i Alexandre Lenote. Naha­zo ny loka « 5 Prix des 5 continents  de la Francophonie » andiany faha-25 izy, tamin’ny alalan’ilay boky « Cette vielle chanson ». Loka omen’ny Organisation internationale de la francophonie na OIF izy ity, natao indrindra hanasongadinana ny asa soratra amin’ny teny frantsay sy ny frankofonia amin’ny ankapobeny. Mandalo eto Madagasikara amin’izao fotoana ity mpanoratra ity, hizara ny traikefany amin’ireo mpianatra sy mpampianatra ary ireo Malagasy mpanoratra. Efa natombony tamin’ny « masterclass » tao amin’ny IFM izany, omaly. « Fizarana sady fanaporofoana fa tontolo mivelatra sy mifandray ny literatiora no ataoko », hoy ny nambaran’i Alexandre Lenot. « Vonina­hi­tra lehibe ho an’i Madaga­sikara ny mandray izao. Enga anie hisy akony ho an’ny mpamaky boky, mpanoratra ary ny rafitra samihafa mampiaina ny boky izany », hoy kosa ny minisitry ny Kolontsaina sy ny serasera, Mandrindrarivony O’gascar Fenosoa.

Zo ny Aina

Catégories: National

Pages