Tontosa ny sabotsy lasa teo, teny amin’ny Kianja CAI Ambodin’Isotry, ny “Media Cup – Independence Day 2026”, taranja tsipy kanetibe, nifanandrinan’ny samy mpanao gazety. Fifaninanana nokarakarain’ny Union des journalistes sportifs de Ma­dagascar (UJSM). Nisonga­dina ny TVM, nandrombaka amboara telo. Mpandresy teo amin’ny lalaon’olon-telo, i Tita sy i Nary ary i Faniry Kelly, rehefa nandresy ny Radio Fivoarana, hany ekipa nisy vehivavy, “mixte”, tamin’ny isa 11 no ho 0. Azon’i Tita ny teo amin’ny olon-tokana, raha nandavo an’i Ando (Les Nouvelles), tamin’ny isa 11 no ho 6, izy. Voalohany teo amin’ny “tir de précision” i Naina, narahin’i Michel (TV Plus).
Niavaka kosa ny zava-bitan’i Miarimbola Vahatra, tompondaka teo amin’ny lalaon’olon-tokana, vehivavy, rehefa nandresy an’i Prisca (TV Plus). Faharoa izy teo amin’ny olon-telo miaraka, niarahany tamin’i Jao sy i Ravaka. Ankoatra ny amboara sy medaly, nahazo valopy sy loka maro avy amin’ny mpanohana ireo telo voalohany. Nomen’ny UJSM fanomezana manokana ireo vehivavy nandray anjara. Mpanohana ny lalao ny Lehiben’ny faritra Analamanga, ny Orange Ma­dagascar, ny Cecam, ny FSBM, ny PK Analakely sy Raoto Andriamanambe. Fani­rian’ny rehetra ny hisian’ny andiany fahatelo tsy ho ela. Tanjona kosa ny hanangana ekipa hifaninana eny anivon’ny ligy sy federasionina.

Fitia Randria

Hotanterahina ny 13 hatramin’ny 19 jolay izao, eny amin’ny Kianja Barea Mahamasina, ny hetsika “Hoopfest”, andiany voalohany.

Fifaninanana basikety lalaovin’olona 5, karakarain’ny Université Privé d’Ambohidratrimo. Hetsika natokana ho an’ny mpianatra eny anivon’ny ambaratonga ambony. Oniversite miankina sy tsy miankina 20, eo amin’ny sokajy lehilahy, no hifaninana amin’izany. Tsy misy kosa ny sokajy vehivavy, amin’ity andiany voalohany ity. Miara-miombon’antoka sy manohana ny hetsika ny Yas Mada­gascar sy ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena izay nanambara fa zava-dehibe ny fisian’ny hetsika toy izao hanomezana sehatra ny tanora. Ankoatra ny fanatanjahantena, ao anatin’izany ihany koa ny lafiny toekarena. Hisy, araka izany, ireo orinasa hampiranty sy hanasongadina ny orinasany tsirairay sy ny vokatra ao aminy. Anisan’ny hanatanteraka fisokafana amin’ny fitadiavana asa ny Yas izay mpanohana ny hetsika. Hisy ihany koa ny “Festival” arahin’ny fety hafanain’ny mpanakanto maro sy “Tombola» hahazoana tapakila mihazo an’i Toamasina, Maorisy ary Dubaï. Hahazo tombony ireo tanora tonga manatrika ity hetsika ity, satria hisy ihany koa ny valandresaka arahina adihevitra, araka ny fanaza­van’ny tale jeneralin’ny Uni­versité Privé d’Ambohidra­trimo, i Azad Asgaraly. Vola mitentina 1 500 000 Ar no ho azon’ny mpandresy amin’ny lalao basikety, ankoatra ireo loka avy amin’ny mpanohana.

Mi.Raz

Ekipa afrikanina roa no indray hiditra an-tsehatra, anio, dia ny Elefantan’i Côte d’Ivoire sy ny Lions de l’Atlas, Maroc, eo amin’ny dingana ampaha-16-ndalana, amin’ity «Mondial 2026 » ity. Fihaonana hiendrika famaranana avokoa ny azy roa tonta ireo.

Anisan’ny lalao mahasarika ny mpanara-baovao amin’ity «Mondial 2026» ity ny fihaonana roa hatrehin’ireo solontena afrikanina. Voa­lohany, ny fifandonan’ny Lions de l’Atlas, Maroc amin’ny Les Oranjes, Pays-Bas. Fihaonana hotanterahina ao amin’ny Kianja Monterrey, ao Guadalu­pe. Heverin’ny rehetra fa ho toy ny famarananakely mialoha ny fotoana ny an’ny roa tonta.
Raha ny tombana sy ny antontanisa navoakan’ireo ma­nampahaizana sy ny teknisianina, 42 % ny herijika handresen-dry zareo Holandey, raha 28 % ny an’i Maroc. 30 % ho an’ny fanalavam-potoana. Tsiahivina fa laharana fahefatra ny Lions de l’Atlas, nandritra ny “Mondial” farany. Ekipa heverin’ny rehetra fa ho lasa lavitra amin’ity izy ireo. Mari­hina fa tsy mbola nisy resy ireo ekipa roa ireo ary samy manana isa 7 nandritra ny fifanintsanana isam-bondrona.
Fihaonana iray harahin’izao tontolo izao koa ny an’ny Elefantan’i Côte d’Ivoire sy i Norvège. Lalao hatao ao amin’ny Kianja Dallas, ao Arlington.
Raha ny vinavina amin’ity, ambony ny antontanisa manome fandresena ho an’i Norvè­ge, mahatratra hatrany amin’ny 47 %, raha 26 % ho an’Ivoarianina. Tsy misy afa-tsy 27 % kosa ny ady sahala. Fandresena iray sy faharesena iray avy kosa no vokatra azon’ireto firenena roa ireto tao anaty vondrona nisy azy. Tsiahivina fa ekipa afrikanina faharoa, midona amin’i Norvège, i Côte d’Ivoire, amin’ity “Mondial” ity, taorian’ny Lions de la Téranga, Sénégal, tao amin’ny sokajy “I”. Resin’izy ireo, tamin’ny isa 3 no ho 2 ry zareo senegaley, tamin’izany.

Tompondaka

Miatrika fanadinana bakalorea katolika ny sekoly miankina amin’ny finoana katolika amin’ity herinandro ity, manerana ny diosezy 22. An’aliny ireo mpianatra manatanteraka izany eo anivon’ny sekoly, araka ny fanazavana azo. Manan-danja ho an’ny mpiandraikitra ny fanabeazana katolika ny fanadinana satria azo handrefesana ny fahavononan’ny mpianatra hiroso amin’ny fanadinam-panjakana bakalorea, izay hotontosaina ny 20 jolay ka hatramin’ny 24 jolay ho an’ny fampianarana ankapobeny sy ny sampana teknika. Mitohy ny 27 jolay hatramin’ny 30 jolay amin’ny dingana faharoa ho an’ny fampianarana teknika sy ny fanofanana arakasa.

Mikarakara fiofanana momba ny Management sy ny fitantanana orinasa ny Pilote d’atteinte des résultats 2 (Par2) de l’Ares sy ny onivesiten’Antananarivo, mandritra ny roa andro (7sy 8 jolay ho avy izao) eny amin’ny Bibliothèque et Archives Universitaires (BU). Natokana ho an’ny mpianatra ao amin’ny Master 2 sy ny doctorants mianatra eny amin’ny oniversite eto Antananarivo ny fiofanana. Tsy maintsy tonga manatrika mivantana ny fiofanana ireo liana ka maniry ny hahazo ny taratasy fanamarinana rehefa mifarana izany. Hatramin’ny zoma ho avy izao ny fisoratana anarana.

Natao ny sabotsy 27 jona teo, teny amin’ny CCI Ivato, ny fanolorana mari-pahaizana ho an’ny mpianatra ao amin’ny sekoly tiorka Maarif Fara­laza Talatamaty. Raha aravona, nahomby ny vokatra azon’ny mpianatra sy ny mpitantana ny sekoly ho an’ny taom-pianarana 2025-2026. San­tionany vitsivitsy, 20 ny mpianatra GS nifindra CP, 9 ny ankizy CM2 afaka CEPE sady niakatra ho 6ème, miisa 20 no afaka 2nde ary tanora kilasy Terminala (A, S, TGT) miisa 24 no notolorana mari-pankasitrahana. Nilaza ny filohan’ny Fondation Maarif, Bilat Demi­rci, fa nisokatra ny taona 2019 ny sekoly Maarif, ary nanomboka nandefa mpianatra any ivelany, miaraka amin’ny vatsim-pianarana, ny taona 2023. Misy karazany roa izany, ny Turkye Burstari (YTB), iantohan’ny governemanta tiorka maimaimpoana, sy ny Bour­ses Maarif, avy amin’ny sekoly Maarif. Maimaimpoama ny fianarana teny tiorka.

Manome lanja ny fanabeazana
Nambaran’ny ambasadaoro Tiorka, i Halme Ebru De­mircan, fa manome lanja ny fanabeazana ny sekoly Maarif. Tsy ny mpianatra Maarif ihany no mandranto fianarana any Tiorkia, fa Mala­gasy miisa 300 eo ho eo. Nomarihin’ny Dren Anala­manga, Randriantsoa Rivo, fa efa fony fotoan’ny faha mpanjaka no nandefa mpianatra any ivelany ny Malagasy.

Njaka A.

Efa-taona aty aoriana! Voa­hosotra ho tompondakan’i Madagasikara, Pureplay Foot-ball League (PFL), ny CFFA Andoharanofotsy, ary lasan’ izy ireo ny lelavola 20 tapitrisa Ariary. Lavon’izy ireo tamin’ny isa 2 no ho 1 ny Ajesaia Antaninkatsaka, omaly, teny amin’ny Kianjan’ny Elgeco Plus By-pass. Raha hiverenana ny fifanandrinana teny an-toerana, nanjakan’ny CFFA mihitsy ny fizaram-potoana voalohany. Porofon’izany, ny nampidiran’i Gregas, lohala­ha­ran’Andoharanofotsy, ny baolina, fito minitra nanombohan’ny lalao. Tany amin’ny minitra faha-35, mbola nampian’i Tahiana indray ny isa ho an’ny CFFA, nitarika 2 no ho 0 ny ekipan’Andoharanofotsy. Tany amin’ny minitra faha-44 vao nampihena ny isa i Basta, lohalaharan’ny Ajesaia. Tao­rian’io moa izy dia nahazo karatra mena, noho ny fahadisoana nataony tamin’ny mpi­lalaon’Andoharanofotsy, mialoha io baolina tafiditra io. Isa 2 no ho 1 no nentin’ny roa tonta niala sasatra. Tany amin’ny fidirana faharoa, nifandimbiasana amin’izay ny fanafihana teo amin’ny andaniny sy ny ankilany, niezaka nanasahala ny isa ihany ry Ricka sy i Coco ary Ramôdy, saingy nijanona tamin’io isa 2 no ho 1 io ihany ny lalao, nandresy ny CFFA. Tsy mbola afa-bela amin’ny CFFA izany ny Aje­saia. Tsiahivina fa efa re­sin’An­doharanofotsy, tamin’ny isa 3 no ho 0, ny mpila­laon’Antaninkatsaka, nandritra ny famaranana ny “Pro Ligue 2022”. Ny CFFA izany no ho solontenan’i Madagasikara amin’ny fifanintsanana afrikanina, “Ligue des Champions Caf 2026.”

Fitia Randria

Nandrombaka medaly 22 ny Malagasy mpikatroka taranja Kick boxing,  niatrika ny fiadiana ny tompondakan’i Afrika tany Kameronina. Migadona an-tanindrazana, androany, izy ireo.

Nanakoako tany Kame­ronina indray i Mada­ga­sikara! Namokatra ary  nitondra vokatra tsara ny solontena malagasy niatrika ny fiadiana ny tompondakan’i Afrika,  taranja Kick Boxing,  natao tany Kameronina,  ny 21 hatramin’ny 27 jona lasa teo. Medaly 22 be izao no noraofin’ny atleta malagasy nandritra ity fifaninanana ity: volamena ny 14,  volafotsy ny 3 ary alimo ny 5. Nisy tamin’ireo atleta no nanao pao-droa,  teo amin’ny Low kick sy K1,  ka nampiakatra ny isan’ny medaly azon’ny Malagasy. Anisan’ny nisongadina  ny malagasy mpikatroka,  i Aud­rey ,  teo amin’ny sokajy latsaky ny 55kg,  izay nahazo me­da­ly volamena 3 be izao,  teo amin’ny “créative form”,  “Light Contact” ary “Kick light”.

Ampy traikefa
Tsiahivina fa efa nahazo medaly volamena ihany koa ity tovovavy ity  tamin’ny fiadiana ny tompondakan’i Afri­ka,  natrehiny farany, talohan’ity 2026 ity. Nihatsara ny vokatra raha oharina ny tamin’ny fiadiana ny tompondakan’i Afrika farany,  satria tafakatra 14 ny medaly volamena, raha toa ka 10 izany teo aloha. Manaporofo ny fahaiza-manaon’ny kaomisiona nisahana ny teknika sy ny ezaka nataon’ny Federasionina ary ny fikirizan’ny atleta izao fahombiazana izao. Tratra ihany koa ny tanjona sy fampanantenana nomen’ireo atleta tamin’ny vao hiainga teto an-tanindrazana. Izao no tanteraka dia ny fiaraha-mientan’ny federasiona,  mpanazatra nasionaly eo anivon’ny ekipa teknika tarihan’ny Maître Kelly ary ny atleta,  araka ny nambaran’ny filohan’ny Federa­sionina malagasin’ny Kick Boxing,  Rafidison José. Tsia­hivina fa  efa nigadona an-tanindrazana, androany,  ta­min’ny 3 ora maraina,  ny delegasiona malagasy,  nahitana ireo atleta 17 mianadahy sy ny mpitarika ny delegasionina ary ny mpanazatra.

Mi.Raz

Miditra amin’ny dingana hifanaovana veloma amin’izay ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany, “Mondial 2026”. 32 sisa ny ekipa mbola manohy ny dia. Nahatafita ekipa sivy tamin’ireo 10 nandray anjara ny afrikanina.

Tsy misy intsony ny kajikajy! Efa miditra ao anaty tsontsorimamba isarahana ny ekipa rehetra miatrika ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany, “Mon­dial 2026”. Fihaonana tanterahina any Canada sy Mexique ary Etats-Unis. Niditra amin’ny dingana ampaha-16-ndalana ny ekipa 32 nahazo ny tapakila, nanomboka omaly.
Ho an’i Afrika manokana, sambany eo amin’ny tantaran’ny baolina kitra no misy ekipa miisa sivy tafakatra amin’izany dingana izany. I Tunisie irery, izay gisitra tao anaty vondrona nisy azy, no tsy tafita. Marihina fa tsy nisy tamin’ny ekipa manohy ny diany no voalohany tao anaty vondrona nisy azy ireo. Dimy tamin’izy ireo nitana ny laharana faharoa tao anaty sokajy dia i Maroc, Afrika Atsimo, Egypte, Cap-Vert ary i Egypte. Nahazo ny toerana fahatelo tsara indrindra ny efatra ambiny, ahitana an’ i Senegal, Algerie, Ghana ary ny Repoblika Demo­kratikan’i Congo.
Raha ny antontanisa, fandresena valo tamin’ireo lalao miisa 30 tao anatin’ny lalaom-bondrona no azon’ny ekipa afrikanina sivy ireo. Ankoatra izay, samy mbola ao anatin’ny fifaninanana ihany koa ny mpampiantrano rehetra ny “Mondial 2026” dia i Mexique, Canada ary i Etats-Unis.
Mitohy anio ny lalao hiampitana mankany amin’ny lalao ampahefa-dalana. Fihaonana roa no tena andrasan’ny rehetra. Anisan’izany ny fifandonan’­ i Bresil sy i Japon. Tomba­nana ho manantombo ny brezilianina. Ekipa tsy azo hamaivanina koa anefa ny Japoney, izay matanjaka sady teknisianina avokoa ny ankamaroan’ny mpilalao.
Etsy an-kilany, ny Manns­chaft Allemagne, hifampitana amin’i Paraguay. Sarotra ny haminavina amin’izany satria ekipa manana ny toerany koa ry zareo Paragoaianina.

Tompondaka

Tontosa ny atrikasa fanombohana ny fanamboarana ny Drafitrasa hanamafisana ny rafitra nasionaly hiatrehana ireo loza mety hateraky ny sakafo tsy azo antoka sy hiarovana ny fahasalaman’ny vahoaka. Tafiditra ao anatin’ny fanatanterahana ny fomba fiasa ny dingana, mikendry ny hanamafy ny fiaraha-miasa eo amin’ireo sehatra rehetra voakasika amin’ny fisorohana, ny fanaraha-maso ary ny fitantanana ireo loza ara-pahasalamana mifandraika amin’ny sakafo. Noha­mafisina koa ny toerana sy ny andraikitry ny ACSSQDA amin’ny maha rafitra nasionaly misahana ny fanaraha-maso sy ny kalitaon’ny sakafo azy.

Miditra amin’ny herinandro farany, mialoha ny fiatrehana ny fanadinana BEPC, ny mpiadina anio. Mbola miverina an-tsekoly ny mpianatra mamerina ny taranja fototra sy mandray ny fanentanana avy amin’ny mpampianata momba ny fiatrehana fanadinana am-pitoniana. Ny alakamisy sy zoma vao hozaraina ny taratasy fiantsoana. Afaka mijery ny foibem-panadinana ireo mpiadina ny faran’ny herinandro.

Hahazo vahana ny varatraza any amin’ny tapany avaratra atsinanan’ny Nosy ka tombanana hahatratra 55 km isan’ora ny rivotra, eo anelanelan’ny tanjona Bobaomby sy i Vohémar, anio. Ahina ny fahasarotan’ny fifamoivoizana sy ny faharendrehana an-dranomasina sy ny fikorontanan’ny asa fihariana andavanandro. Nahazo fampitandremana miloko mavo ny eo anelanelan’ny tanjona Bobaomby sy i Vohémar.

Nisokatra ny taona 2015 ny akany fibeazana ao amin’ny EPP Sevohipoty. Tsy narisika loatra ny ray aman-dreny, tany am-boalohany. Zara raha nisy 60 teo ho eo ny zaza noraisina an-tanana. “Niova izany ankehitriny, miakatra avo dimy heny ny isan’ny mpianatra. Maha­tratra 311 izy ireo ao amin’ny akany fibeazana (préscolaire). Nahatonga izany ny fanentanana sy ny fandalovana tao amin’ny toeram-pilalaovana sy ny toby PNNC”, hoy ny talen’ny EPP, Tahintsoa Mahefarivo Clarck. 11 ème vao niditra an-tsekoly ny zaza taloha. Anke­hitriny, noho ny fanentanana azony, mazoto mampiana-janaka ny ray aman-dreny. Manana fahalalana hafa ireo zaza mandalo toeram-pilalaovana sy toby PNNC miohatra ny ankizy sasany, araka ny nambarany ihany.
Miisa 1 000 ny mpianatra ao amin’io EPP io, mizara isaky ny tapakandro ny fampianarana. Mahatratra 100 isa mahery ny mpianatra iray kilasy noho ny tsy fahampian’ny efitrano fianarana. Tody hatramin’ny 7ème avokoa anefa ny ankamaroany.
87% ny taham-pahafahana CEPE 2025. “Misy tantsoroka omen’ny Unicef ho fanatsarana ny kalitaon’ny fampianarana. Nampiharina amin’ny mpampianatra isan-tsekoly izany. EPP fito no raisina miaraka isam-bolana”, hoy ny sefo Zap Ambovombe I, Razafi­man­dimby Pauline. Ankoatra izay, mizara kits scolaire ho an’ny mpianatra sy ny mpampianatra koa ny Unicef handrisihana sy hitazonana ny ankizy an-tsekoly. Tena ma­nin­tona ny ankizy hijanona any an-dakilasy koa ny fisian’ ny toeram-pisakafoana.

Vonjy

Nambaran’ny minisitry ny Tanora sy ny fanatanjahantena (MJS), Rasambany Alain Désiré, omaly, tetsy Maha­masina, fa tsy ho tratra amin’ny volana septambra ny asa fanamboarana ny Kianja Ba­rea Mahamasina, izay havadika ho bozaka safiotra. Midika izany fa tsy hatao eto an-toerana ny lalao hihaonan’ny Barea amin’i Tanzanie.
Tsiahivina fa tafiditra anatin’ny Fifanintsanana Can 2027 ity fihaonana ity.
Nilaza anefa ny minisitra fa efa miroso amin’ ny fanaovana tolo-bidy ny minisitera. Nomarihiny ihany koa fa ny tsenambaro-panjakana ihany no ahafahana miroso amin’ny fividianana bozaka, Efa mikarakara ny pitsopitson’izany ny minisitera izay tantaniny.
Nomarihiny hatrany fa ao anatin’ny telo volana eo no hahafahana miroso amin’ny fametrahana ny bozaka safiotra. Any amin’ny volana oktobra any vao mety afaka hanaovana andrana ny Kianja.
Nambarany fa mandritra io telo volana io, rehefa mandeha ny asa, hanafatra teknisianina anivon’ny Caf izy ireo hanao ny fitsirihana sy hijery miandalana ireo fepetra hahazoana ny fankatoavana ny Kianja faran’izay haingana.

F.R

Nanehoana kolontsaina marolafy ny tetsy amin’ny Kianjaben’i Mahamasina, omaly. Nanaitra ny rehetra ny fandraisana anjaran’ireo vahiny rosianina.

Ny gadona efa fandre ihany, fa ny feony kosa dia vaovao tanteraka… Na izany aza, nitondra hafaliana ho an’ireo izay nanatrika ny « Podium » lehibe tetsy Ma­hamasina, omaly tolakandro, ireo mpanakanto avy any Rosia. Vahiny nasaina manokana noho ny fankalazana ny Fetim-pirenena malagasy izy ireo. Am-polony maro ka ny sasany nitendry sy nihira teny an-tsehatra, ary ny hafa kosa nandihy tety ambany. Irony karazana dihy mihaja fanaon’olon-droa irony ny nasehon’izy ireo, izay nampihoraka ny mpijery satria tsy fahita teo Mahamasina hatramin’izay. Fantatra fa mbola hanolotra seho maimaimpoana ao amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina izy ireo, ny alahady izao.
Nialoha ireo vahiny, nanokatra ny hetsika rehetra teo Mahamasina, ireo antoko mpihira avy amin’ny faritra maro manerana ny Nosy. Tao ireo ivondronana miaramila, ny ivondronan’ireo avy amin’ny minisitera sy ny andrimpanjakana, sns. Taorian’ny matson’ny miaramila kosa indray ny mitabe nataon’ireo tanora mpandihy, narahin’ny fihetsika mirindra, nasehon’ireo teny amin’ny « gradins ». Niverina avy eo ny Tanora Masina Itaosy, namarana ny hira fiderana, nialoha ny nidiran’ireo tarika nanafana ny tapany faharoa, ny tolakandro.
Hafa noho ny mahazatra ny maso sy sofina ny hira nentin’i Ken nanokafana izany. Izy no nanao Ilay hira fanevan’ny fankalazana ny Fetim-pirenena tamin’ity, ka tazana niaraka taminy teny an-tsehatra ireo mpanao vakisaova. Tao­rian’ izay ny nandefasana ny voromailala, marik’ilay fahaleovantena izay marihina isaky ny 26 jona koa ny fiverenany.
Niezaka ny nanasongadina ireo gadona sy mozika avy amin’ny faritra maro eto Madagasikara ireo tarika no­safidiana manokana. Ry Lego, Rahavana, Fy, Mikea, Iraim­bilanja, Bolo, Mahaleo taranaka, Kaiamba, Voni­navoko, Kougar, Nate Tex, Sakate­boy, sns.

Zo ny Aina

Niaraka nankalazaina ny 23 jona teo ny Andro iraisam-pirenena ho an’ny tontolo iainana (JME) sy ny Andro fiarovana ny zavamananaina hiadiana amin’ny fahangazan’ny tany, ho an’ny faritra Atsinanana. Tany Ambodiriana, distrika Toamasina II no nanatanterahina ny fotoana, ao anatin’ny Faritra arovana Betampona. Miisa 2 000 ny zana-kininina nambolena any an-toerana. Nankahery sady nankasitraka ny fitantanam-paritry ny Tontolo iainana sy ny fampandrosoana lovain-jafy (Dredd) Atsinanana ny lehiben’ny faritra, Razafiarison Jean Jugus, nisafidy ny kaominina Ambodiriana, nanatanterahina ny fotoam-pankalazana. Nosinganiny fa raha ritra ny rano dia ho ringana ny ala sy ny zavamananaina, araka ny teny filamatra « Arovy ny tanintsika sy ny zavamananaina ».
Marihina fa nosafidiana ny 23 jona teo ho an’ny faritra Atsinanana, satria hatao ny 28 jona, any Morondava, ny ivon’ny fankalazana ofisialy eto Madagasikara. Ny 5 jona kosa no tena Andro iraisam-pirenena.

Sajo

Natao omaly, ny tatitra momba ny tetikasa Fizarana ny tombontsoa azo avy amin’ny fototarazo sy ny fahalalana nentim-paharazana mahakasika ny zavamaniry (APA). Voakasik’izany ireo zavamaniry fanao fanafody, fikarakarana ny vatana sy tarehy. Tetikasa natao ny taona 2018 hatramin’ny 2025 ny APA, araka ny fifanarahana iraisam-pirenena tany Nagoya.
Nilaza ny tale jeneralin’ny Faritra arovana sy ny loharanon-karena voajanahary (DGAPRNE) ao amin’ny minisiteran’ny Tontolo iainana, Ramatoa Ratefason Tojotsa­ra, fa tsy afaka trandrahina fotsiny amin’izao ny akora voajanahary fototarazo. Mila misitraka ny tombontsoa azo avy aminy koa ny mponina eny ifotony. Efa misy ny didim-panjakana mifehy azy, ankehitriny, saingy mbola ho hatsaraina ka eo am-pamolavolana ny lalàna vaovao. Voakasik’ity sehatra ity avokoa ny fanjakana, ny mponina eny ifotony, ny vondrom-bahoaka itsinjaram-pahefana, ny mpikaroka, fa indrindra ny sehatra tsy miankina.
Nohazavain’ny tomponandraikitry ny APA ao amin’ny minisitera Medd, Ramatoa Ramamonjisoa Lolona, fa anisan’ny tamberina apetraka ny tombontsoa hitondra fampandrosoana eny ifotony, araka izay andrasan’ny mponina. Misy ny fifanarahana mirakitra ny fanomezana fahazoan-dalana ahafahana mitrandraka ny zavamaniry fototarazo sy ny fitsinjarana ny tombontsoa azo aminy. Voaka­sik’ izany ireo orinasa tsy miankina mitrandraka ny zavamaniry tsy fahita raha tsy eto Mada­gasikara.

Njaka A.

Nizotra ny faran’ny herinandro teo, tany Toama­sina, ny fiadiana ny am­boaran’­i Madagas­i­kara,­  taranja Beach volley, fihodinana faharoa. Ekipa 24 no nifaninana niady ny amboara nandritra izany. Teo amin’ny vokatra kosa, voahosotra ho tompon’amboara i Willot sy Anto­nio, teo amin’ny sokajy lehilahy,  rehefa nahazo ny fandresena nanoloana an’i Julio sy i Odilon,  tamin’ny seta 2 no ho 0 (21-13/21-10). Teo amin’ny sokajy vehivavy indray,  nivoaka ho mpandresy i Marina sy i Julienne,  rehefa nandavo an’i Lillie sy i Rojo,  tamin’ny seta 2 no ho 0 (21-13/21-16). Tsia­hivina fa efa nandrombaka ny anaram-boninahitra i Mariana sy i Julienne, tamin’ny fihodinana voalohany, natao teto Antananarivo, teny amin’ny Tanàna Soa Ambohimanga.  Laharana fahatelo, teo amin’ny lehilahy, i Kevin sy i Mario. Fahatelo torak’izany koa, teo amin’ny vehivavy, i Jessie sy i Emma.  Azo lazaina ho niakatra ny lentan’ny mpifaninana ary manomboka mahaliana ny mpilalao volley malagasy ny fifaninanana Beach volley. Hisolo tena an’i Madagasikara amin’ny fifaninanana iraisam-pirenena ho avy ireo mpandresy tamin’ity fiadiana ny amboaran’i Madagasikara ity.

Mi.Raz

Hotanterahina any Dakar, renivohitr’i Senegal, ny 31 oktobra hatramin’ny 13 novambra ho avy izao, ny Lalao olympika natokana ho an’ny tanora (JOJ 2026). Efa nanomboka ny sabotsy teo, eny amin’ny Gymnase Ankorondrano, ny fifantenana ny mpilalao hiatrika izany.

Anisan’ny taranja handraisan’ny atleta malagasy anjara ny tolona eny amin’ny torapasika, “ Beach Wrestling”. Efa nanomboka ny asabotsy lasa teo, eny amin’ny Gymnase Ankorondrano, ny fifantenana ny mpilalao izay hiatrika izany. Nisy ny fanangonana fasika, teny an-toerana, hahafahan’ireo atleta mifaninana.
Araka ny fanazavana azo avy amin’ny filohan’ny Fede­rasionina malagasin’ny taranja Tolona (FML), Raveloson Mamitiana, hanana solontena, vehivavy iray, i Madagasikara amin’io lalao io. Ankoatra izay, nizotra tamin’ny faran’ny herinandro ihany koa ny fifanintsanana nasionaly ho an’ny tolona eny anivon’ny sekoly. 200 mahery ny isan’ny ankizy tonga nifanintsana teny an-toerana.
Nohamafisin’ity filohan’ny FML ity fa tanjona iray no nanaovana an’ireo hetsika ireo dia ny hijerena sahady ireo solofo ho mpandimby. Marihina fa hotanterahina any Mahajanga ny fifanintsanana nasionaly ho an’ny sokajy rehetra, raha tsy misy ny fiovana. Hisy ny hetsika fampidirana ny tolona ho taranjam- panatanjahantena an-tsekoly hatao any an-toerana.

Fitia Randria

Hatramin’izao, tsy mbola misy ekipa afrikanina tafita amin’ny dingana ampaha-16-ndalana amin’ity fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany ity. Ho an’ireo tsy tafiditra roa voalohany isam-bondrona, misy toerana valo hiadiana ho an’izay fahatelo tsara toerana indrindra.

Firenena 7 no efa nahazo ny tapakila hiatrehana ny dingana ampaha-16-ndalana amin’ny “Mondial 2026”, tanterahina any Cana­da sy i Etats-Unis ary i Mexi­que. Anisan’ireo ny mpampiantrano roa dia ry zareo Be Kintana sy i Mexique. An­koatra azy ireo, manohy ny diany ihany koa i Argentine, tompon’ny anaram-boninahitra farany, i France, tompondaka lefitra. Eo koa ry zareo Mannschaft (Rainiboto) sy i Norvège ary i Colombie. Etsy andaniny, firenena 5 no efa mangoron-damba, hatreto, dia i Tunisie ho an’i Afrika, i Haiti, i Turquie, i Jordanie ary i Panama.
Ho an’ireo ekipa nahazo isa ratsy, mbola afaka miandrandra ny laharana fahatelo tsara indrindra izy ireo. Miisa valo ny toerana hiadiana amin’izany. Ankehitriny, efa fantatra ireo manana herijika hisitraka izany. Ao i Suède, ho an’ny vondrona “F”, i Ecosse vondrona “C”, Croatie “L”, Algerie “J”, i Paraguay “D”. Sa­my manana isa 3 avy izy ireo. Eo koa i Cap-Vert “H”, nahazo isa 2. Belgique “G” sy i Tchecoslovaquie “A”, manana isa 1 avy. Faha-9 ny RD Congo ary fahafolo i Equateur. Faha-11, i Bosnie-Herzegovine ary faha-12 i Senegal. Ho an-dry zareo sénégal, mila mandresy amin’ny isa 5 no ho 0 na mihoatra, amin’i Irak, izy ireo vao afaka hanohy ny dia any amin’ny ampaha-16-ndalana.

Tompondaka

Sokajy “C” – (1 ora maraina) – Maroc vs Haiti
Ecosse vs Brésil
Sokajy «A» – (4 ora maraina) – Afrika atsimo vs Corée Atsimo
Tchèque vs Méxique
Sokajy «E» – (11 ora alina) – Côte d’Ivoire vs Curaçao
Equateur vs Allemagne

 Nanatanteraka atrikasa tany Fianarantsoa ny solombavambahoaka mpikambana ao amin’ny «Coa­lition parlementaire pour la vaccination» notarihan’ny filohan’ny Vaomieran’ny fahasalamam-bahoaka sy ny fandrindram-piterahana, Dr Rajaobelina Lova Herizo. Adisisika momba ny fampandehanana ny «Fonds na­tional pour la vaccination» mba ho tena rafitra iray afaka ampiasaina hanamora ny fividianana vaksiny eto Madagasikara no nodinihina nandritra izany. Hoentina eny anivon’ny governemanta ny fehin-kevitra tapaka, hanaovana laharam-pahamehana ny fandraisana anjaran’ny fanjakana amin’ny fividianana vaksiny. Anisan’ ny niatrika izany ny solontenan’ny minisiteran’ny Faha­salamana, ny Fitsarana, ny Toekarena sy ny fitantanam-bola ary ny mpiara-miombon’antoka, toy ny Unicef, OMS ary ny firaisamonim-pirenena Hina.

 Dr Rasoamanana Radoniaina Andriantsiresy, mpampianatra mpikaroka, avy amin’ny ESPA, sady talen’ny Rafitra ara-informatika sy ny teknolojia vaovao eo amin’ny Mesupres, no nahazo niaraka tamin’ny ekipa nisy azy ny loka voalohany tamin’ny «Hackathon DIU E-Santé 2026», natao tany Abidjan, Côte d’Ivoire. Nahazo izany loka izany izy ireo noho ny famoronana vahaolana ara-teknolojia maranin-tsaina hanatsarana ny fanaraha-maso ny fitondrana vohoka sy ny fahasalaman’ny reny sy ny zaza. Manampy amin’ny fisorohana mialoha ny loza mety hitranga sy ny fanatsarana ny fikarakarana ara-pahasalamana ny voka-pikarohana natao.

Nanao fitsidihana voalohany tany Etazonia, tamin’ny alalan’ny fandaharanasa International Visitor Leadership Program (IVPL) ny Dr. Andriananja Volatiana, lehiben’ny sampan-draharaha misahana ny areti-mifindra ao amin’ny CHU Befela­tanana. Nanatri-maso ny fahaiza-manao amerikanina tao amin’ ny Cleveland Clinic, iray amin’ireo ivontoeram-pitsaboana lehibe indrindra maneran-tany ny tenany.
Misy fandriana fandraisana marary 6 000 isa. Feno teknolojia arifomba, fikarohana miavaka momba ny areti-mifindra ary ny fanoloran-tenan’ny mpiasan’ny fahasalamana amin’ny fandraisana an-tanana ny marary ao an-toerana.
Niainga tamin’ny fanaraha-maso ny moka sy ny fiomanana amin’ny fampihorohoroana amin’ny alalan’ny singa biolojika (bioterrorism), nijery ny fifandraisan’ny siansa sy ny teknolojia amin’ny fitsinjovana ny fahasalamam-bahoaka ihany koa ny Dr Andriananja Volatiana.
Nanasongadina ny fahaiza-manao amerikanina eo amin’ny lafiny fitsaboana sy ny fikarohana ny zavatra hitany nandritra ny fitsidihany.
“Tena mampirisika ahy hanohy hanonofy, hianatra, ary handroso hatrany ity diako ity”, hoy izy.

Tatiana A