Notokanana omaly ny kianja fanaovana fanatanjahantena marolafy ao amin’ny CEG Antanimbarinandriana. Fiaraha-miasa amin’ny Fon­dation Axian, ao anatin’ny tetikasa « Mihetsika Mvola » no nahafahana namita ity fotodrafitrasa ity.
Ankoatra ny kianja, nasiana toerana manokana hahafa­hana misolo akanjo mialoha sy aorian’ny fanatanjahantena ihany koa mba handrisika ny vehivavy hiantsehatra amin’ izany.
Nanazava ny talen-tse­koly, Ravololomanana Lanto Harisoa, fa tena hanampy ny mpianatra ny fahazoana fotodrafitrasa satria tsy afaka mi­ditra ao amin’ny Kianja Barea intsony izy ireo. 65 taona ny sekoly amin’izao fotoana ary fanomezana goavana izao kianja izao ho an’ireo ankizy
1 544 mianatra ao an-toerana.
Nanome toky ny hikolokolo ny toerana ny sekoly, indrindra ireo ankizy, mba hampaharitra sy ho lovain’ny hafa any aoriana ny kianja. Hitohy ny asa ho an’ny fanatsarana ny fotodrafitrasam-panabeazana ho an’ny Fondation Axian, raha ny fanazavan’ny tomponandraikitra, Andriana­solo Mialisoa. Kianja faha-21 nao­rina tamina sekoly ity notokanana omaly ity.
Tetsy andaniny, nandray avy hatrany ho mpiasam-panjakana ireo mpampianatra Fram ao amin’ity CEG ity ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena. “Rehefa misy ny ezaka, mendrika hampiana ny sekoly ka hojerena akaiky ny ham­piditra ireo Fram”, hoy ny tenany.

Tatiana A

Hanomboka anio, haharitra roa andro, ny zaikabem-pirenen’ny tanora ho an’ny fahi­tsiana. Andraisan’ny tanora manerana ny Nosy anjara izany, izay hotanterahina eny amin’ny oniversiten’Antananarivo.

Ny Komity mitandro ny fahitsiana (CSI), tohanan’ny fikambanan’ny Firenena miteny sy mampiasa ny teny frantsay (OIF) ary ny Konfederasionina soisy no mi­karakara ny hetsika. Ao ana­tin’ny fanatanterahana ny tetikasa «Ady amin’ny koli­koly amin’ ny alalan’ny fanabeazana sy ny tanora » ny hetsika. Kendrena amin’izany ny hanasongadinan’ ireo ta­nora ny fahaiza-mamorona ananany sy ny hirotsahany an-tsehatra amin’ny fampiroboroboana ny kolontsain’ny fahitsiana, ny mangarahara ary ny andraikitra maha olom-pirenena, raha ny fanaza­vana.
Tanora avy amin’ny faritra samihafa manerana an’i Ma­da­gasikara no hanao fifanakalozan-kevitra, fandinihana, fi­fam­pizarana traikefa ary fandraisana andraikitra ho fampiroboroboana misimisy kokoa hatrany ny fahitsiana. Roa andro hi­hai­noana, hametra­hana fanontaniana, hifampizarana, hanolorana sosokevitra ary hampandrenesana ny feon’izy ireo ma­noloana ny fanamby momba ny fahitsiana eto Madagasi­kara.
Mpandaha-teny avy amin’ny sehatra samihafa hiara-hifanakalo sy hisaintsaina ary ha­norina hoavy feno fahi­tsiana. Anisan’ireo ny sekre­tera mpanatanteraky ny CSI (komity miaro ny fahitsiana), Razafi­mandimby Tsiry, ny mpanakanto Randriamasinoro Heri­naivo (Gothlieb)…
Nanomana fanamafisana ny fahaiza-manao sy lahadi­nika ny mpikarakara. Handray an­jara amin’ny asam-bon­drona sy fa­molavolana tolo-kevitra ireo tanora. Hiaraka hanoratra “ma­nifeste” momba ny fandraisana andraikitra maha olom-pirenena.
Ho an’ireo tanora 18 ka ha­tramin’ny 35 taona voafan­tina avy any amin’ny faritra, iantohana ny fitaterana, ny fonenana ary ny sakafo mandritra ny fan­draisan’izy ireo anjara amin’ny zaikabe.
Nankatoavina nandritra ny filankevitry ny minisitra farany teo ny fampitana am-bavama­hakasika ny fananganana ny “Haut commissariat de la jeunesse en charge de l’engagement citoyen et de la lute contre la corruption” eo anivon’ny Fiadidiana ny fanavaozana ny Repoblika ahitana ireo tanora. Hifototra amin’ny fampandraisana anjara ny olom-pirenena amin’ny ady atao amin’ny kolikoly izany.

Vonjy

Mpanoratra teratany frantsay i Alexandre Lenote. Naha­zo ny loka « 5 Prix des 5 continents  de la Francophonie » andiany faha-25 izy, tamin’ny alalan’ilay boky « Cette vielle chanson ». Loka omen’ny Organisation internationale de la francophonie na OIF izy ity, natao indrindra hanasongadinana ny asa soratra amin’ny teny frantsay sy ny frankofonia amin’ny ankapobeny. Mandalo eto Madagasikara amin’izao fotoana ity mpanoratra ity, hizara ny traikefany amin’ireo mpianatra sy mpampianatra ary ireo Malagasy mpanoratra. Efa natombony tamin’ny « masterclass » tao amin’ny IFM izany, omaly. « Fizarana sady fanaporofoana fa tontolo mivelatra sy mifandray ny literatiora no ataoko », hoy ny nambaran’i Alexandre Lenot. « Vonina­hi­tra lehibe ho an’i Madaga­sikara ny mandray izao. Enga anie hisy akony ho an’ny mpamaky boky, mpanoratra ary ny rafitra samihafa mampiaina ny boky izany », hoy kosa ny minisitry ny Kolontsaina sy ny serasera, Mandrindrarivony O’gascar Fenosoa.

Zo ny Aina

Nankalazaina omaly, teny amin’ny Lapan’Andafiavara­tra, ny “EK PED MAA KE NAAM, niarahana tamin’ny minisiteran’ny Kolontsaina sy ny serasera sy ny masoivohon’i Inde.
Fambolena ravinala iray sy «palmier” iray no nanamarihina ny hetsika “EK PED MAA KE NAAM”. Ity hetsika ity izay manome lanja manokana ny reny loharano nipoirana sy ny natiora amin’ny maha mpiantoka ny fahaveloman’ny zavaboary azy. Omaly, teny amin’ny Lapan’Andafiavaratra no nanaovana izany fanamarihana izany. tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara ny ravinala raha mampiavaka ny faritry ny ranomasimbe Indianina kosa ny “palmier”. Izany no antony nisafidianana ireo karazan-javamaniry novolena ireo. Niara-nanatanteraka ny hetsika ny minisitry ny Serasera sy ny kolontsaina sy ny masoivohon’i India eto Madagasikara. Ankoatra izay, natao hanamafisana ny fifamatorana ara-tantara sy ny fiaraha-miasa eo amin’i India sy Madagasikara koa ny fotoana tahaka ity androany ity izay mikendry ny hametrahana planeta maitso sy salama kokoa ho an’ny taranaka. Manamarika ny fanandratana ny vakoka malagasy izao hetsika izao ary natao hanomezan-danja, aina miavaka sy ny vakoka voajanahary tsy manam-paharoa mampiavaka an’i Madaga­sikara, araka ny nambaran’ny minisitera tonga nanome voninahitra ny hetsika. Fambo­lena Zavamaniry avokoa no nanamarihina ity andron’ny “EK PED MAA KE NAAM” ity, tany amin’ny sehatra sy firenena hafa.

Mi. Raz

Hiatrika ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany amin’ny taranja karate, ny 14 -18 oktobra ho avy izao, any Pologne, sokajy lahy sy vavy, ireo Malagasy mpikatroka efatra mianadahy, ahitana an’i Ornella Iriantsoa, Ayrton, Tiary, ary Mathieu. Hatra­min’ny nanaovanay fanadihadiana sy nanoratana, omaly anefa, mbola baraingo ny handehanan’izy ireo. Tsy mbola ampy ny hoenti-manana handraisana anjara amin’izany, araka ny vaovao azo avy amin’ny loharanom-baovao iray. Notsiahivin’io koa fa lelavola manodidina ny 17 tapitrisa Ariary isaky ny ankizy no ho lany hiatrehana an’io fifanintsanana io. Raha ny fanampim-panazavana azo, tsy mandeha any an-toerana ny Malagasy mpikatroka raha vao tsy mahita io vola io. Ahina, araka izany, ny tsy handraisan’ny Malagasy anjara amin’ty fifaninanana ity. Mbola manantena ary miantso ny fanjakana sy ireo izay malala-tanana ha­nampy azy ireo ny fianakavian’ireo atleta. Marihina  fa efa nandany 14 tapitrisa Ariary isaky ny ankizy izy ireo nandritra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika natao tany Alzeria farany teo.  Mbola nanamafy hatrany ry zareo fa voninahi-pirenena no harovana ka manantena hatrany ny fanampiana avy amin’ny fitondram-panjakana. Na izany aza, mbola ao anatin’ny fanomanana hatrany ireo mpikatroka amin’izao.

F.R

Nifarana ny alatsinainy lasa teo, tany Samarcande, Ouzbekistan, ny andiany faha-46 amin’ny Olympiades eo amin’ny lalaon-tsaina Echec. Tsy nitsanga-menatra ny ekipam-pirenena malagasy niatrika izany, satria tafiditra ao anaty “Top 100” ny tarika niarahan’ny lahy sy vavy. Teo amin’ny laharana faha-87 tamin’ireo firenena 150 nandray anjara izy ireo. Tsiahivina fa nifaninana tao anaty sokajy “C” ny Malagasy. Nahazo fandresena miisa 6 sy faharesena 5, tao anatin’ireo “round” 11 nifaninanana izy ireo. Nandrombaka ny fandresena teo amin’ity sokajy ity i Ouzbe­kistan, mpampiantrano, izay nahazo fandresena 10 sy fa­haresena 1. Faharoa i Inde, fandresena 8, ady sahala 2 ary faharesena 1. Namarana ny fiakarana lapihazo i Alle­magne, fandresena 9 sy faharesena 2.
Ratsy kosa ny vokatra teo amin’ny sokajy vehivavy satria tany amin’ny laharana faha-108 no nisy ny Malagasy. Nahazo fandresena 5 sy faharesena 5 ary ady sahala 1 izy ireo. Voalohany tamin’ity so­kajy ity i Chine, nahazo fandresena 9 ary ady sahala 2. Nanaraka azy i Kazakhstan, impito nandresy raha ady sahala inefatra. Fahatelo, ry zareo Indianina no nahazo fandresena fito, ady sahala 3 ary faharesena 1. Teo amin’ny filaharan’ny mpilalao mendrika indray, faha-134 i Noro­tiana Fararindra, nahazo fandresena 4,5 ary faha-135 i Diary Anjomara nandresy indimy. Tsy tafiditra kosa ny Ma­lagasy teo amin’ny isan-tarika.

Tompondaka

Nanomboka omaly, teny amin’ny Kianja mitafo Vontovorona, ny fiadiana ny « IHF Trophy », taranja handball, sokajy «sénior », vehivavy ho an’ny faritra faha-7. Firenena dimy no hiady izay ho lohany amin’izany. I Madagasikara mpampiantrano, La Réunion, Mayotte, Seychelles ary i Comores. Haharitra hatramin’ny alahady 4 oktobra izany fihaonana izany.

Nitohy tetsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina, omaly, ny andro fahadimy amin’ny fifaninanam-pirenena taranja basikety, sokajy N1A lahy sy vavy. Ho an’ny vehivavy, resin’ny MB2 All tamin’ny isa 89 no ho 37 ny Ascut ary ny JEA Vakinan­karatra nanilika ny Dunamis, 50 no ho 48. Teo amin’ny lehilahy, nomontsanin’ny GNBC tamin’ny isa mazava, 70 no ho 51 ny ASSM.

Nanatanteraka lalao ara-pirahalahiana tany La Réunion, omaly, ny Malagasy mpilalao, izay nahitana an-dry Sedera, Bapasy, Berajo, Baggio, Zotsara, Mamy Gervais sy ireo Malagasy izay milaravinahitra atsy amin’ity Nosy rahavavy ity. Nifanandrina tamin’ny ekipam-pirenen’i La Réunion izy ireo. Raha ny fantatra, natao hanomanana sahady ny lalaon’ny Nosy 2027 izany.

Nitsangana tamin’ny fomba ofisialy, ny sabotsy 26 septambra 2026 lasa teo, ny klioba amin’ny taranja lomano Onde sportive d’Ankadindramamy (OSA Natation). Raha ny fanazavan’ny mpitantana, Rakotozanany Vahatra Ny Aina Miarimbola, natao ho an’ny daholobe ny klioba. Misy fampianarana ho an’ireo vao hianatra hilomano ary eo koa ny fanatsarana ny fomba filomanosana ho an’ireo maniry hiatrika fifaninanana. Raha tsy misy ny fiovana, hatao ny 3 oktobra 2026 ho avy izao ny fanokafana amin’ny fomba ofisialy ny fampianarana, izay hanasana ireo rehetra liana. “Tanjonay voalohany ny hampiroborobo ny taranja ety amin’ny faritra manodidina, satria maro ireo maniry hianatra lomano na hitaiza vatana fotsiny aza kanefa somary lavitra an’ireo fotodrafitrasa lehibe. Irinay ihany koa ny hitondra onjam-panajantahantena amin’ity faritra ity, izany hoe, ireo soatoavina entin’ny fanatanjahantena ho an’ny tanora, araka ny anaranay”, hoy Rakotozanany Vahatra Ny Aina Miarimbola, filohan’ny OSA Natation.

Fitia Randria

Sady tsy tsara no tsy ratsy, nanao ady sahala 1 no ho 1, teo anatrehan’ny Taifas Stars Tanzania, ny Barean’i Madagasikara, omaly, tany Maroc. Mbola sarotra ny dian’ny Malagasy mankany amin’ny “Can 2027” anatin’ity vondrona “L” ity.

“Tsy nandresy nefa tsy resy!”. Nisaraka ady sahala, 1 no ho 1, ny lalaon’ny Barean’i Madaga­si­kara sy ny Taifas Stars Tan­zania, omaly, tao amin’ny Kianjan’ny Honneur de Meknes, Maroc. Ity no sahala voalohany azon’ny Malagasy, nandritra ity fifanintsanana Can 2027, ho an’ny vondrona “L”, ity.  Tsy mbola nahita fandresena mihitsy izany ny Barea. Raha ny fikarohana natao, mipetraka eo amin’ny laharana fahatelo hatrany isika. Raha hiverenana ny fifandonan’ny roa tonta, nanindry tanteraka ny Malagasy mpilalao tao anatin’ny 90 min nilalaovana ary niaina tamin’ny valim-panafihana ny tanzanianina. Tamin’ny fidirana voalohany, maro ireo baolina tokony ho tafiditr’i El Hadary sy ry Lapoussin, saingy tsy nifanitsy tamin’ny masonaraton’i Tanzania izany, fa voadonan’ny vodilaharana hatrany. Ny minitra faha-38, rehefa namotsotra baolina i Lapous­sin, lohalaharana malagasy, tafaporitsaka tampoka i Thobias Kachwele, tanzanianina, ka nampiditra ny baolina ho an’ny Taifa Stars. Nitarika 1 no ho 0 i Tanzania, ary io isa io no nentin’ny roa tonta niala sasatra. Nandritra ny fidirana faharoa, niezaka nanenjika isa ihany ny Malagasy. Dimy minitra taorian’ny fialan-tsasatra (faha-50 min) nahasahala ny isa i Nicolas Fontaine, lohalaharana malagasy, rehefa na­nandrana nandaka teo ivelan’ny faritra tsy azo ivalozana. Taorian’io, nitambesatra tanteraka ny havizanana ho an’ny Malagasy na dia nanafika hatrany aza izy ireo. Ny faha-78 min, saika nampiakatra ny isa ho roa ny Taifa Stars, saingy nidona tamin’ny tsanganam-by izany. Nijanona tamin’io isa 1 no ho 1 ny fihaonan’ny roa tonta. Tsara marihina fa ny novambra ho avy izao no hifandona amin’i Guinea Bissau, indroa misesy, ny Barean’i Madagasikara.

Lalao ara-pirahalahiana…?
Ampahafantarina ihany koa fa ny 6 oktobra ho avy izao vao hifarana ny fe-potoana natokan’ny Federasionina iraisam-pirenena Fifa ho an’ireo lalaon’ny ekipa nasionaly. Saika manana lalao telo sy efatra avokoa ny ankamaroan’ireo firenena hafa, raha toa ka roa ihany no mbola ofisialy ho an’i Madagasikara. Mbola baraingo, hatreto, ny mety hanaovan’izy ireo fihaonana ara-pirahalahiana amin’io fotoana io. Marihina fa i Comores, hifandona amin’i Senegal, ao amin’ny Kianjan’ ny Orange Velodrome Mar­seille, France, ny alahady 4 oktobra ho avy izao.

Fitia Randria

Vehivavy afrikanina mpanakanto manana ny maha izy azy maro no mifaninana
amin’ny “Afro Queens Music Awards”. Anisan’izany ny mpanankato Denise. Sokajy isan-karazany no hifaninanany amin’izany.

Tsy ho diso anjara fa manana ny solontenany i Madagasikara ao ana­tin’ilay “Afro Queens Music Awards”. Fifaninanana izay hatao amin’ny alalan’ny fandefasana ny sanganasa ampitain-davitra. Ahitana sokajy isan-karazany ao anatin’izany, ka mifaninana ao amin’ny sokajy “Best Female Artist East & Southern Africa”, ny Malagasy mpanakanto. Amin’ ny alalan’ny fifidianana no ha­maritana izay ho mpandresy amin’ity fifaninanana ity, ka ny 14 novambra, any Houston Etazonia, ny fanolorana ny loka. Hifaninanany amin’izany ireo vehivavy afrikanina mpanakanto avy aty Afrika tapany atsinanana sy Afrika Atsimo. Mpihira afrikanina 6 izy ireo no miaraka ao amin’io sokajy io, ahitana mpihira roa avy any Afrika Atsimo, i Zee NXumalo sy i Thatohatsi, i Spice Diana, avy any Ouganda, i Nikita Ke­ring avy any Kenya, i Nomina avy any Namibia ary i Denise avy eto Madagasikara. Manana hatramin’ny 30 novambra ny mpifidy hahafahana mamoaka ny anaran’ny mpandresy. Ao amin’ny tranokalan’ny “Afro Queens Music Award” no hanaovana ny fifidianana, ka manantena ny fanohanan’ny vahoaka malagasy ny mpanakanto Denise. Raha ny vokatra vonjimaika aloha, hatra­min’ny omaly, mbola eo amin’ ny laharana fahefatra no misy ity solontena malagasy ity.

Laharana faha-5, hatreto, i Agrad

Etsy ankilany, anisan’ny voatsonga hofidiana amin’ny fifaninanana “Afro Golden Hip Hop Awards” ihany koa ny Ma­lagasy mpanao Rap, i Agrad. Ao amin’ny sokajy “Best Rap­per East & Southern Africa” no misy azy. Eo amin’ny laharana fahadimy, hatreto, no misy ity mpanakanto malagasy ity. 8 izy ireo no mifaninana ao amin’ ity sokajy ity, ahitana an’i Cas­sper, i Nasty C ary i A-Reece avy ao Afrika Atsimo, i Khali­graph Jones sy i Toxic Lyrikali avy any Tanzania, i Chef 187 avy any Zambia ary i Agrad avy eto Madagasikara. Mbola mitohy hatramin’ny 14 novambra ny fahafahana mifidy ary ny 21 novambra kosa no ha­naovana ny lanonana fano­lorana ny amboara ho an’ny mpandresy, any Houston, Etazonia.

Mi.Raz

Namoy ny ainy ny lehilahy iray lasibatra nandritra ny fifampikasihan-tanana teo amin’ireo mpanatrika lanonam-pamadihana tao Ambohidramasy, Andra­injato, kaominina Fianaran­tsoa, ny marain’ny sabotsy 27 septambra, tamin’ny 1 ora maraina. Nandritra ny fanapoahana afomanga nataon’ny tompon-danonana. Nifampi­daroka sy nifamono ireo lehilahy. « Notazomina tato amin’ ny hopitaly ny lehilahy telo vokatry ny ratra », hoy ny fanazavan’ny mpitsabo ao amin’ny CHU Andrainjato izay nandray an-tanana azy ireo. Voa mafy teo amin’ny lohany ny rangahy iray 51 taona. Misy vaky ny faritry ny lohany taorian’ny fitiliana nataon’ny mpitsabo azy. « Mampanahy ny fahasalamany ary mbola misalasala ny mpitsabo handidy ny lohany », hoy ny fanampim-panazavana. Ankoatra io, tsy tana ny ain’ny tovolahy iray 21 taona izay efa tena voa mafy nandritra io savorovoro io. Nalefa nody ireo roa lahy izay nahitana ratra saingy tsy misy atahotra ny fahasalamany. Nifampitoraka tamin’ny vato, nifampidaroka ary nisy nifandratra tamin’ny antsy ireo olona lasibatra ireo. Nisy vahiny avy ao Antananarivo tamin’­ireo lasibatra, hoy ny loharanom-baovao. Tsy olon-kafa, mpanotrona ny lanonana avokoa ny ankamaroan’ireo nifampikasi-tanana. Tsy fantatra mazava ny antony nitarika ity savorovoro tao an-toerana ity.

Tsiferana R.

Ao anatin’ny fanamafisana ny ezaka amin’ny fisorohana sy ady amin’ny tazomoka, tonga ao amin’ny kaominina Ampasinambo ireo ballots 20 misy lay misy odimoka (MID).

Nozaraina sy naparitaka any amin’ireo fokontany rehetra ao amin’ny kaominina Ampasinambo izany mba hahafahan’ny tokantrano misitraka azy ho fiarovana amin’ny kaikitry ny moka.

Ho maina ny andro saika manerana ny Nosy, hatramin’ny rahampitso. Hiverina tsikelikely ny orana tandrifindrahona mety harahin-kotroka indraindray any amin’ny ilany atsimo atsinanana sy ny tapany atsimon’ny afovoantany, manomboka ny alarobia mankany amin’­ny faran’ny herinandro. Hiitatra miandalana ho an’ny afovoan-tany sy ny ilany andrefana izany.

Hotanterahina any Morondava, ny 5 hatramin’ ny 8 novambra izao, ny fivoriamben’ny infirmiera mpikambana ao anatin’ny Holafitra. Manentana ny mpikambana rehetra hoavy maro ny holafitra ho fanandratana avo ny asan’ny infirmiera eto Madagasikara sy ho fanehoana firaisankina.

Nahafahana nanovo fahalalana sy nahafantarana bebe kokoa ny niforonan’i Etazonia ny hetsika “Freedom Festival” nokarakarain’ny masoivoho amerikanina, tetsy amin’ny Lapan’ny Tanàna Analakely, ny faran’ny herinandro teo. Fotoana nanamarihina ny faha-250 taonan’ny fahaleovantenan’i Etazonia.
Nahaliana ny tanora sy ny mpitsidika ny fampirantiana sy fampahafantarana marolafy naseho teo an-toerana. Naha­ahana nanandrana ireo karazan-tsakafo mampiavaka ny Amerikanina ihany koa izany. Ankoatra izany ny fiarahana tamin’ny dihy mirindra fanao any Etazonia sy ny horonantsary narahina ady hevitra nahafahana namantatra ny tantaran’i Amerika.
Nahasondriana ireo mp­i­tsi­dika ihany koa ny fivoarana sy ny fandrosoan’ny Ameri­kanina amin’ny lafiny teknolojia, ny fitsidihana ny habakabaka sy ny fikarohana hatao any ambony tsy taka-maso, mitsidika ireo planeta maro. Efa tena lasa alavitra ny Amerikanina.
Ny tena nahaliana ny tanora ihany koa dia ny fahafantarana ireo dingana arahina raha te hanohy fianarana any Etazonia sy ny fahafahana misitraka vatsim-pianarana avy amin’ny governemanta amerikanina.
“Mbola velona mandrak’ankehitriny ny toe-tsaina nanorenana an’i Etazonia, ary koa ny finiavan’ny Amerika­nina hitandro ny fahalalahana sy hitondra fanavaozana”, hoy ny  mpiandraiki-draharaha ame­­rikanina, Tom Bevan.

Tatiana A

Nampahanfantarina ny herinandro lasa teo ny tetikasa fanamafisana ny fiahiana ara-tsakafo sy fiatrehana ny fiovan’ ny toetr’andro any amin’ny tapany atsimon’i Madagasikara. Mpanatanteraka ny tetikasa ny Fandaharanasan’ny Firenena mikambana momba ny sakafo (Pam). Mamatsy izany amin’ny sorabola 9,7 milara Ar ny fanjakana japoney. Ampiasaina hanorenana fotodrafitrasa hahazoana herinaratra avy amin’ny masoandro iray vaovao manampy ny telo efa napetraka any Atsimo io tohana io, araka ny fanazavan’ny tomponandraikitry ny Pam.
Nandritra ny taona 2024, niharan’ny vokatry ny El nino, haintany, ny tapany atsimo. Nampitondra faisana ny fambolena rehetra ka nampitombo ny faharefoana ara-tsakafo teo amin’ny mponina izany. Efa nitondra fanampiana koa ny fanjakana japoney niatrehana azy io. Naorina tao amin’ny distrikan’i Betioky ny toeram-pandraisana sy fanarenana ny fanjarian-tsakafo (Farne). Miara-mitantana ny foibe ny Ofisim-paritry ny fanjarian-tsakafo (ORN) ao an-toerana, amin’ny fikarakarana ny kilonga madinika tratran’ny tsy fanjarian-tsakafo. 1 292 ny zaza latsaky ny 5 taona voatily sy notsaboina. 318 tamin’ireo tratry ny tsy fanjarian-tsakafo antonony ka noraisina an-tanana tao amin’ny Farne ihany.

Vonjy

Toy ny efa fanaony, tsy hamela handalo fotsiny ny fankalazana ny andro maneran-tany ho an’ny fahasalamana ara-tsaina na ny “Journée mondiale de la santé mentale” (JMSM), ny Hip Hop Works Madagascar. Amin’ity taona ity, hisy ny fampisehoana hatao eny Antsahamanitra, amin’ny andron’ny fankalazana ny 10 oktobra izao. Hahazo vahana ny gadona Hip Hop sy Rap ary mpanakanto efa fanta-daza eo amin’ireo gadona ireo no hiaka-tsehatra. Mitantara ny ao an-tsaina ny gadona Hip Hop sy ny Rap, izay mifanaraka tsara amin’ity Andro maneran-tany ho an’ny fahasalamana ara-tsaina ity, raha ny fanazavana avy amin’ ny Hip Hop Works Mada­gascar. Samy hifandimby hiakatra an-tsehatra ny mpanakanto miisa 16 eo. Anisan’ny ho tazana amin’io 10 oktobra io ry Bogotá, Voaygang, Double G, Ko Dobla, A.L.P Mason’aloka, Illicit Soûl, Tommy Montana, Crew, Yrist, Yvslf, Scka, Vercors, Tangala (Buddha El Taga), Kintaniavia ary Mista & Boska. Lil Guizy Sy Tata An’ala no vahiny manokana ary i Tolo Flex sy Kwincy, ary Dj Hman no hanafana ny fampisehoana.

Mi. Raz

Tsy hira fotsiny… Fiainana manontolo no niarahan’ny tarika sy ny mpankafy azy. Fintina an-tsehatra ihany ny seho.

Fanamby goavana hafa indray no tontosa. No­porofoin’ny Ambon­dronA indray ny maha tarika anisan’ny be mpankafy azy ireo. Tanteraka ireo fanamby maro, nandritra ny «Ivony», omaly, tetsy amin’ny Coli­seum. Ivon’ny fankalazana ny 25 taona, ary azo antoka fa seho goavana indirindra iza­ny. «25 taona isika» ny lohahevitra, satria voamarina koa fa niara-nanoratra ny tantara tamin’ireo mpankafy azy ny tarika. Narindra ho tsiahy sy tamberina, ka lasa vavolombelon’ireo tantara niaraha-niaina, ireo hira rehetra nalahatra. Niverina kely tany amin’ ny fanombohana ny taona 2001, raha namoaka ny rakikira «Ilay tanàna». Efa tany dia niatrika «Ny ho avy» ry Am­bondronA, fony hiaka-tsehatra voalohany tao Antsahama­nitra. 25 taona aty aoriana, indreo manjohy hatrany ireo mpankafy, efa arahin-janaka. Porofo iray ny fitohizan’ny fankafizana, izay tsy maro ny tarika nanana azy, io.
Sarotra ho azy dimy mirahalahy ny nisafidy ireo hira nalahatra. Mbola ireo mpankafy hatrany no nanampy azy ireo tamin’izany. Ao ireo tsy azo ialana intsony rehefa misy seho. Maromaro kosa ireo hira «hadino» rehefa fampisehoana, no notsiahivin-dry Beranto indray, omaly. Mbetika mihe­tsika, indraindray milanto, fa tam-pitiavana avokoa izay niseho nandritra ny ora 4 mahery.
Ny fanamby goavana indrindra manaraka dia ny hitan’ny maso sy ny ren’ny sofina. Satria nikaroka hatrany ny lafatra ka tonga tamin’izay azo natolotra indrindra teo amin’ny kalitao. Nifarimbo­nan’ireo mpiantsehatra ny lafiny teknika maro, izay niara-nanoratra ny tantara tamin’ny tarika ihany koa izany. niara-niasa ny fanamafisam-peo matanjaka, ny kilalaon-jiro sy ravaka isan-karazany, ny efijery maro sy lehibe hatramin’ny afomanga… Tsy natao hikosehana ny tantara taloha, fa hitoetra ho fotoana mamy niarahana iny ho an’ny rehetra, mandra-piandry ny tolotra manaraka.

Zo ny Aina

Tonga mavitrika teto Antananarivo ireo mpitolona avy any Betsiboka anisan’ny nanatevin-daharana ny hetsika tamin’ny taon-dasa, notarihin’ny jeneraly, Randrianjara Flobert, filohan’ny fikambanana Zanak’i Betsiboka Miray (Zabemi).
Tamin’izany no anaovany antso avo miangavy ny fitondram-panjakana hidina mivantana any amin’ny faritra Betsiboka hahafahana mandray ny fepetra rehetra mifandraika amin’ny fampandrosoana any an-toerana.
Manan-karena ny faritra na harena an-kibon’ny tany na ambonin’ny tany indrindra ny olona. Ny harena an-kibon’ny tany anefa dia tena mampitaraina satria ny vahiny no manjakazaka. Lasa fahoriana ho an’ny tantsaha ny fisian’ireo vahiny mpitrandraka izay tsy ara-dalàna. Tsy misy fandrosoana mihitsy ao amin’ny faritra kanefa ny harena dia trandrahin’ireo vahiny ireo ary mivoaka mihoapampana fa tsy misy tombony ho an’ny faritra izany.
Manana olona manam-pahaizana sy ampy traikefa i Betsiboka afaka handray andraikitra hampandroso tanteraka ny faritra hitovizany amin’ny faritra rehetra manerana ny Nosy. Misaotra ny fanjakana ihany koa ny Zabemi fa tsikaritra ny filaminana noho ny fandraisan’andraikitr’ireo mpitandro filaminana.

Tatiana A

Nandalo fotoan-tsarotra toy ny mponina rehetra niharam-boina ny mpanao gazety ao Toamasina, taorian’ireny fandalovan’ny rivodoza Gezani ireny. Maro ireo mpanao gazety tonga marefo noho ny faharavana sy ny takaitra mavesatra nateraky ny loza. Eo an-dalam-panarenana ny fiainany toy ny olon-drehetra ihany koa izy ireo.
Izany indrindra no nahatonga ny fikambanan’ny mpanao gazety any an-toerana niezaka nifampiresaka tamina mpandraharaha sy mpiara-miombon’antoka, malala-tanana afaka hanampy azy ireo indrindra hiatrehana ny fidiran’ny mpianatra izay mavesatra ho an’ny ray aman-dreny tokoa.
Ny filohan’ny fikambanan’ny mpanao gazety AJT ao Toamasina no nitarika ny fifampidinihana tamin’ireo olona vonona mba hifanohana ho an’ireo mpanao gazety mampiana-janaka.
Vokany, namaly ny antso ny filoha lefitry ny Anteni­mierampirenena misahana an’i Toamasina, ny lehiben’ny faritra Atsinanana ary ny seranan-tsambon’i Toamasina (Spat). Notanterahin’ny filohan’ny AJT ny alarobia teo, tetsy amin’ny CRJS ny fitsinjarana izany fitaovam-pianarana izany. Nahitana kitapo, kahie 100 sy 50 pejy, penina miloko isan- karazany. Mpanao gazety miisa 50 nisitraka fanampiana raha mitotaly 85 kosa ny ankizy mpianatra, izay zanaka mpanao gazety.

Sajo

Fanehoana fiombonana sy firahalahiana ny hetsika fanao isan-taona ao anatin’ny fihaonambe « Jasla Salana » fanaon’ny miozoloanina. Tanjona ny fandalinam-pinoana silamo Ahmadiyya.

Tontosa ny sabotsy teo, teny amin’ny foiben-toeran’ny Miozolomanina Ahmadiyya Andavamamba, ny fihaonambe isan-taona faha-20 na «Jalsa Salana» 2026.
Naharitra telo andro izany fihaonambe izany. Nisy ny fotoam-pivavahana niarahan’ ireo mpino silamo Ahmadiyya rehetra narahina fampianarana sy fanamafisana ny firahalahiana eo amin’ny samy mpikambana. Araka ny fanazavan’ny misionera eo anivon’ny Miozolomanina Ahmadiyya eto Madagasikara, Ahmad Mujeeb, ny rafitry ny Jalsa Salana dia niorina avy tamin’ny fampanantenain’ilay Mesia, araka ny fahefan’i Allah (Andriananahary). Ny Jalsa Salana voalohany, natomboka ny desambra 1889 tany Qa­dian Inde. Taorian’izay ny mpikambana miozolomanina Ahmadiyya dia samy manao fihaonambe amin’ny firenena misy azy ireo avy. «Ny tanjona fototry ny Jalsa dia ny hampianatra ireo mpikambana ao aminay ny fampianarana marina momba ny finoana silamo Ahmadiyya, na avy amin’ny firenena inona na avy amin’ny firenena inona izy ireo dia afaka miaraka aminay», hoy kosa ny misionera misahana ny ao Toliara, i Mohammed Musa. Eo koa ny hirosoana lalindalina amin’ny fahalalana masina ka hahafahan’izy ireo miroso tsikelikely handray anjara eo amin’ny lalan’An­driananahary. Ny fihaonambe toy izao koa, entina manamafy ny firahalahiana eo amin’ny samy mpikambana. Ny teny filamatry ny Jama’at Ahma­diyya dia «Fitiavana ho an’ny rehetra, tsy misy fankahalana na iza na iza». Marihina fa ny fampianarana miozolimanina dia mampianatra ny rehetra hanaja ny zon’ny tsirairay sy ny mpiray tanindrazana. Eo koa ny fijerena manokana ireo kamboty sy ny mahantra.

Jean Claude