Kominina Ambonivohitr’ i Toamasina: Fahadiovana maharitra no tanjona

Les Nouvelles - il y a 7 heures 35 min

“Tsy atao ho zavatra mandalo fotsiny izany fanadiovana sy fahadiovana izany, izay fototry ny fahasalamam-bahoaka aharitra ka tsy maintsy mametraka fahadiovana sy fanadiovana tanàna maharitra ho an’ny vahoaka ny kaominina ambanivohitr’i Toamasina”, hoy ny ben’ny Tanànan’i Toa­masina, nandritra ny fidinany ifotony efa ho tapa-bolana tsy an-kiato izay. Efa nataony nitarika ny mpiasan’ny kominina sy ireo tale sy lehiben’ny sampandraharaha eo anivon’ny kaominina, nidina ifotony namafa lalana isaky ny alarobia maraina. Efa niatomboka ihany ny fanadiovana ireo fako mivagongo ambanin’ireny tetezana sy lakandranon’i Pangalanina ireny, izay ma­makivaky ny renivohitr’i Toa­masina. Mitohy amin’ny firosoana fanamboaran-dalam-pasika mampitohy fokontany atao rarivato izany rehetra izany. Vokany, ny alakamisy 04 jona maraina teo dia anjaran’ny ny tsenan’ny Tsarako­fafa indray no notsidihan’ny ben’ny Tanàna, Andriafa­no­me­zantsoa Alain. Nohama­fisiny hatrany fa tanjona ny ho tanàna madio maha te ho tia i Toamasina ka anisan’ny miantoka ny fahadiovana ny tsena, hoy hatrany izy.

Sajo

Catégories: National

Oniversiten’Antananarivo: Hankalaza ny faha-65 taona niorenany

Les Nouvelles - il y a 7 heures 35 min

Mandritra ny herinandro (15 ka hatramin’ny 21 jona 2026 ho avy izao) ny hetsika ho fanamarihana ny fankalazana ny faha-65 taona niorenan’ny Oniversite eto Antananarivo

Araka ny fanazavan’ny filohan’ny mpikarakara, i Nantenaina Rabetokotany, ny 15 jona ho avy izao ny fanokafana ny hetsika, miaraka amin’ny tranoheva iarahana amin’ireo toeram-pampianarana valo mandrafitra ny Oniversiten’Anta­na­na­rivo tao anatin’izay 65 taona niorenany izay. Eo ihany koa ny diabe arahina fampisehoana ataon’ireo mpanakanto niofana tao amin’ny oniversite, ny 17 jona. Ny 20 sy 21 jona kosa no hanatanterahana ny «Jeux corporatifs», hanasana ny mpandraharaha sy ny minisitera rehetra. Ahitana lalao ho an’olona fito, basikety, ahitana lahy sy vavy, beloty, tsipy ka­netibe ao anatin’ity lalao fanamarihana ny faha-65 taona niorenan’ny Oniversite ity. Eo ambany fiahian’ny filohan’ny Fanavaozana ny Re­po­blikan’i Madagasikara, ny Kly Randrianirina Michaël sy ny minisitry ny Fampiana­rana ambony ity hetsika ity. Tsara ny manamarika fa maro ireo olomanga navoakan’ny Oni­versiten’Antananarivo. Misy ireo efa misahana andraikitra ambony eto amin’ny firenena ka nanentanan’ireo mpikarakara ho avy mandritra ny fankalazana. Teny faneva amin’izao fankalazana izao ny hoe : «Firaisankina ao anatin’ny fahasamihafana». «Miisa 36 000 ny ireo mpianatra mandranto fianarana eny amin’ny Oniversiten’Anta­na­narivo amin’izao fotoana izao. Mbola mitana ny laharana voalohany amin’ny oniversite rehetra eto Madagasikara ny oniversiten’Antananarivo», hoy hatrany i Nantenaina Rabetoko­tany. Hisy ny tsangambato toy ny fanatsarana ny esplanade eo amin’ny faritry ny oniversite. Isaky ny toeram-pianarana ihany koa, hananganana efitrano ampitondraina ny anaran’olo-malaza nandalo sy na­na­marika ny tantaran’ny oniverisiten’ Antananarivo.

Jean Claude .

Catégories: National

Havàtsa-Upem – Volan’ny teny malagasy : Hanomboka anio ny Atrikasa 2026 fanoratana

Les Nouvelles - il y a 7 heures 36 min

Iray amin’ireo hetsika mampiavaka ny Fikambanan’ny poety sy ny mpanoratra malagasy na ny Havàtsa-Upem ny fanatanterahana atrikasa mifanaraka amin’ny vanim-potoana. Ao anatin’izao «Iray volana anandratana ny teny malagasy» izao, hanatontosa ny «Atrikasa 2026 fanoratana» ity fikambanana zokiny indrindra amin’ny fikoloana ny teny malagasy ity. Hiompana amin’ny famakafakana asa soratra (Essai littéraire) izany. Hanomboka anio, amin’ny 10 ora maraina, ao amin’ny foiben-toeran’ny Havàtsa-Upem (Tahala Rarihasina) Anala­kely. Andrianasolo Hajaina Naomy no hanazava sy hamelabelatra ny «Fanoratana famakafakana poezia». Manampy amin’ny fifehezana sy mampitombo ny fikarohana ary indrindra ny fitiavana ny teny malagasy ny atrikasa tahaka izao. Mahazo tombony manokana ny mpianatra, satria, tafiditra ao anatin’ny fandaharam-potoana ny famakafakana asa soratra.
Marihina fa hiova isaky ny sabotsy ny lohahevitra. Ny 13 jona, «Fanoratana famakafakana tantaram-pirenena», hiarahana amin’ny Ranjatohery Harilala.

HaRy Razafindrakoto

Catégories: National

Fanja Andriamanantena : Hisy zava-baovao ny « Mozika Tsotra izao »

Les Nouvelles - il y a 7 heures 36 min

Andiam-pampisehoana, miompana manontolo amin’ny sanganasan’i Fanja Andriamanantena, ny « Mozika tsotra izao ». Hafa indray ny fisehon’ny andiany manaraka eo.

Manohy hatrany ny mo­zika izy… Ny fiakarana an-tsehatra kosa tsy hanao toa ny efa vitany taloha intsony i Fanja Andriama­nantena. «Hanomboka pejy vaovao indray…Raha izaho dia tsy hahavita hiaka-tsehatra intsony, raha tsy hoe kelikely angaha fa tsy ilay mila fanomanana be ireny. Fa kosa miezaka hitondra zava-baovao foana, ka anisan’ny hozaraina amin’io fotoana io», hoy ny nambaran’i Fanja An­driamanantena, omaly, tetsy amin’ny La Balançoire Ivan­dry. Mahakasika ny andiany manaraka amin’ny «Mozika tsotra izao» io fotoana resahiny io, izay hatao ny zoma 12 jona izao, manomboka amin’ny 7 ora hariva, ao amin’ity toerana ity ihany.
Sanganasan’i Fanja An­driamantena ranoiray, fa hataon’ireo mpanakanto mpihira sy mpitendry efa niara-niasa taminy ela na ireo tanora taty aoriana izany. Tsy hihira an-tsehatra intsony anefa izy amin’ity, fa ireo mpanakanto ireo no hamoaka ny fana­hin’ny hira tsirairay araka ny aingam-panahin’izy ireo. Iray amin’ireo zava-baovao nolazain’i Fanja Andriamanantena izay, satria misy amin’ireo no hira taloha, ary maro kosa no noforonina manokana ataon’ny mpihira nosafidiany.
Fankasitrahana an’i Lalie
Nalaina tanatin’ilay hira «Feo roa», nataon’i Lalie sy Nanie ny «mozika tsotra izao». Narindran’i Fanja A. Ho azy roa indrindra io hira io, ka hatao ho fankasitrahana an’i Lalie koa ny fotoana. «An­koatra izay, zava-baovao iray koa ny nangatahiko an’i Silo hanao ny hiran’i Fanja Andria­manantena amin’ny fanaovany azy. Lehibe tao an-trano izy, fantatro hatramin’ny fahakeliny ary niara-niasa tanaty mozika hatramin’ izao», hoy hatrany i Fanja A.
Noresahiny ihany koa ny momba ilay «Collector». Vokatra voafetra, mitahiry ny fiainana ara- mozikan’i Fanja Andriamanan­­tena izy ity, navoakany mba ho lova hipetraka ho tantara koa. Mirakitra sary 300 eo, hira 120, seho an-tsehatra roa na telo, tantaram-piainany, sns, izy io. Natao vitsy mihitsy mba hanan-danja izany.

Zo ny Aina

Catégories: National

Indray mijery

Les Nouvelles - il y a 7 heures 37 min

Ao anatin’ny fankalazana ny faha-100 taonan’ny CHU-JRB, ny Sampana “Hépato-Gastroenté­rologie” dia manatanteraka fitiliana maimaimpoana ny aretina Hépatite B sy C ho an’ny daholobe. Mbola anisan’ireo aretina mahafaty olona maro maneran-tany ny Hépatite B sy C, ary mbola ahitana tranga maro eto Madaga­sikara.

Notanterahina ny alakamisy teo ny fanaovan-tsonia ofisialy ny fifanaraham-piaraha-miasa eo amin’ ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fanofanana arak’asa (METFP) sy ny Bianco. Manamarika dingana lehibe amin’ny fanamafisana ny fitantanana tsara rindra, ny fampiroboroboana ny fahitsiana ary ny ady amin’ny kolikoly eo anivon’ny sehatry ny fampianarana teknika sy ny fanofanana arak’asa izany.

Misy mangalatra sahady ny bateria mpitahiry herinaratra mampandeha ny jiro manazava ny lalana eny amin’ny Lalam-baovao Ambohitrimanjaka mivoaka any Andranotapahina. Efa tsy mandeha sahady ny jiro sasany. Tokony hatao hazalambo ireo mpangalatra sy mpanimba fananan iombonana.

Catégories: National

Faribolana Sandratra : Hanatontosa ny “Hadimiana Sandratra”

Les Nouvelles - ven, 06/05/2026 - 07:42

Tsy ataon’ny Faribolana Sandratra mandalo fotsiny ny Iray volan’ny teny malagasy. Hitondra ny anjara birikiny amin’ny fanandratana ny literatiora malagasy ry zareo, mandritra ny dimy andro, etsy amin’ny Efitrano Dox, Trano­mbokim-pirenena Anosy, ny 8 ka hatramin’ny 12 jona izao. “Hadimiana Sandratra” rahateo ny anarana nampisalorana ny hetsika hatao amin’ireo fotoana ireo. Mandritra izany, hisy ny fampirantiana sanganasa, varotra boky, antsan-tononkalo, velakevitra isan-karazany manodidina ny literatiora, iarahana amin’ny vahiny nasaina sy ny mpiray Faribolana. Hanafana ny se­hatra amin’ny mozika ry Ralanto, izay efa mpiara-miasa, mpiray faribolana hatramin’izay.
Manome hasina sy lanja ny teny malagasy sy ny tontolo manodidina azy hatrany ny Faribolana Sandratra. Ani­san’ny fanoitra amin’ny fampivoarana ny firenena ny fanajana sy fanomezana laka ny teniny hoenti-manabe ny taranaka. Tsy tokony hatao ambanin-javatra, araka izany, ny fanandratana ny tenindreny satria tombony lehibe ho an’ny rehetra.

Fitia Randria

Catégories: National

Sehatra bagasy: Hisesy ny « Atrikefa » sy ny « Zarasehatra »

Les Nouvelles - ven, 06/05/2026 - 07:42

Hametraka tantara lehibe ho an’ny taranaka any aoriana ny Sehatra bagasy, amin’ity volana jona ity.

Araka ny fandaharam-potoana nampitaina, rahampitso manomboka amin’ny 2 ora sy sasany tolakandro no hanatanterahina, ao amin’ny efitrano malalaky ny Trano fiantohana Aro, An­tsahavola, ny “Atrikefa bagasy”. Hiarahana amin’i Salomon (Kintana Telo) izany. Fotoana hamaliana ireo fanontaniana manitikitika ny maro momba ity mpihira anisan’ny manana feo avo ity. Iza moa i Salomon? Ahoana ny fomba fitaizany ilay feo miavaka ananany? Nahatety vanim-potoana ela tokoa ny hira “Ao ihany ve”?, “Ny hira sy ny mozika”, “Hary elatra”, sns. Inona no tsiambaratelon’­ izany?…
Ny sabotsy 13 jona indray, manomboka amin’ny 2 ora sy sasany tolakandro, ao amin’io toerana io ihany. Hiatrika ny “Zarasehatra” bagasy ny tarika R’Imbosa. Fotoana hizaran’ireo mpikambana ao aminy ny tsiambaratelon’ny kanto ataony. Iray amin’ireny ny fampiasana ny fingadona “5+7” iray amin’ireo mampiavaka ny hira fahiny teto Imerina.

Na ny “Atrikefa” hotaterahina rahapitso, na ny “Zarase­hatra” amin’ny herin’ny sabotsy izao. Samy hanome lanja ny “Sehatra malalaka”, ampaham-potoana hifanakalozana amin’ireo rehetra tonga manatrika. Iray amin’ireo tanjona tratrarin’ny “Sehatra bagasy” rahateo ny hisian’ny fampahafantarana sy fivelarana ary ny fiainan’ny Malagasy ny bagasy.

HaRy Razafindrakoto

Catégories: National

CHUJRB : 100 taona nitsaboana

Les Nouvelles - ven, 06/05/2026 - 07:41

Mitohy anio ny varavarana misokatra ho an’ny daholobe karakarain’ny hopitaly CHUJRB na Befelatanana ambony. Mana­marika ny faha-100 taona nijoroany ity hopitaly ity ary manome tolotra ara-pahasalamana maimaimpoana ho an’ny rehetra.
100 taona nitsaboana sy nanasitranana, 100 taona nijoroana sy nanangonana traikefa ny hopitaly. “Traikefa 100 taona, fitsaboana azo antoka” no teny filamatra entina manamarika izao dingana lehibe izao.
Misy ny fitiliana aretina maro samihafa toy ny tosidra avo, diabeta, VIH/Sida, hepatita, aretin’ny voa, aretin-koditra, aretin’ny taovam-pisefoana, sy ny maro hafa, fizaham-pahasalamana ankapobeny. Eo koa ny fanentanana sy fanabeazana ara-pahasalamana ary torohevitra avy amin’ireo mpiasan’ny fahasalamana.
Efa an’aliny ny marary nandalo nitsabo tena tao amin’ity hopitaly ity. Sampandraharaha maro no hita ao ary dokotera, Malagasy manam-pahaizana, maro no efa nifandimby tao anatin’­ izay 100 taona izay.

Tatiana A

Catégories: National

Teny anglisy : Hirosoana ny fanavaozana ny fandaharam-pianarana

Les Nouvelles - ven, 06/05/2026 - 07:41

Taranja tian’ny ankizy ny teny anglisy. Maro ireo misafidy izany taranja izany eny amin’ny Lycée. Hirosoana ny fanavaozana ny fandaharam-pianarana teny anglisy iarahana amin’ny amerikanina.

Niresaka momba ny fanamafisana ny fiaraha-miasa eo amin’ny fampianarana teny anglisy, omaly, ny minisitry ny Fana­bea­zam-pirenena, Rajao­na­rison Sendra Nirina sy ny mpanolotsaina momba ny serasera sy ny kolontsaina ao amin’ny masoivoho amerikanina, Craig Ferguson. Teo koa ireo solontena avy amin’ny fikambanan’ny mpampianatra teny anglisy (Elta).
Tohin’ny fiaraha-miasa ta­min’ny minisiteran’ny Fanabe­a­zam-pirenena, efa nanomboka ny taona 2018 izany. Miroso amin’ny dingana miva­ingana manaraka ny fanavaozana ny fandaharam-pianarana teny anglisy ho an’ny Lycée manerana an’i Madagasikara ny fiaraha-miasa. Iarahana amin’ireo manam-pahaizana amerikanina momba ny fampianarana teny anglisy, toy ny English Language Specialist sy English Language Fellow izany.
Amin’ity volana jona ity, hikarakara fihaonambe mom­ba ny fampianarana teny anglisy izay tohanan’ny departemantam-panjakana amerikanina, amin’ny alalan’ny biraom-paritra momba ny teny (Relo), ny masoivoho amerikanina.
Santatra am-bavarano iha­ny izany satria mitohy hatrany ny fiaraha-miasan’ny firenena roa tonta hanitarana ny tetikasa fampiroboroboana ny fampianarana ity teny ity manerana an’i Madagasikara.
Fanohanana ny Malagasy, mpianatra sy ny mpampianatra, amin’ny fifehezana ny teny anglisy izay manokatra varavarana amina sehatrasa sy fanohizana fianarana ivelan’i Madagasikara izao fifanohanana izao.
Manan-jara ny mpianatra eny amin’ireo Lycée hiantseharan’ny tetikasa amerikanina amin’ny fampianarana izany. Manana traikefa miavaka raha­teo ireo mpampianatra voaofana manokana anatin’ny tetikasa. Miavaka ireo mpianatra mivoaka avy amin’ireny Lycée ireny ary mora aminy ny fanohizana ny fianarana, aorian’izany.

Tatiana A

Catégories: National

SOMBIM-BAOVAO

Les Nouvelles - ven, 06/05/2026 - 07:40

Tafita hiatrika ny lalao manasa-dalan’ny Pureplay Football League (PFL), ny ekipan’ny CFFA Andoharanofotsy sy ny Ajesaia. Raha tsy misy ny fiovana farany, ny ekipan’ny Elgeco Plus, tompondaka farany teo, no hihaona amin’ny CFFA ary ny Ajesaia hifanandrina amin’ny Disciples FC Vakinankaratra.

Hotanterahina manomboka anio, etsy amin’ ny « Boulodrome Ankatso », ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, taranja tsipy kanetibe, ho an’ny olon-droa miaraka. Araka ny fikarohana natao omaly, hifarana amin’ny alahady ho avy izao, ity fifaninanam-pirenena ity. Hahazo lelavola 2 tapitrisa Ariary izay voalohany amin’ny sokajy « senior », sokajy lehilahy.

Hiatrika fifaninanana AJP West Europe Bar­celone, ny 7 jona izao, ny Malagasy mpikatroka Jiujitsu, i Aiky sy i Mahaisoa. Aorian’izay, hisy ihany koa ny « London Spring IBJJF », ny 14 jona izao ary ny « Grand Slam » any Portugal, ny 4 jolay izao.

Catégories: National

Sécurité sanitaire des aliments: respect des normes au cœur des préoccupations

Les Nouvelles - ven, 06/05/2026 - 07:28

Le respect des normes lié à la sécurité sanitaire des aliments a été au cœur des discussions à l’occasion de la célébration de la Journée internationale de la sécurité sanitaire des aliments (Jissa) et du 20e anniversaire du Comité national du Codex Alimentarius (CNCA) au Havory Anosy depuis hier et ce jour, sur le thème « Du fardeau aux solutions : un accès universel à des aliments sûrs » pour pouvoir d’y remédier.
Pendant deux jours, les acteurs du secteur alimentaire se réunissent autour d’un objectif commun, à savoir promouvoir la sécurité sanitaire des aliments et sensibiliser le public aux bonnes pratiques de consommation. C’est une occasion de rappeler que la sécurité sanitaire des aliments est une préoccupation majeure mondiale qui concerne tout le monde.
Au programme, une série d’expositions, de foires commerciales et de présentations scientifiques sont destinées à informer les consommateurs et les professionnels sur les enjeux liés à la qualité et à l’innocuité des aliments. Les organisateurs entendent ainsi renforcer les connaissances du public afin de favoriser une alimentation saine et sécurisée.
La présidente du CNCA, Henintsoa Harizafy, a lancé à cette occasion un appel à la mobilisation de tout un chacun en faveur du respect des normes de sécurité sanitaire des aliments.
De son côté, la ministre du Commerce et de la consommation, Haingotiana Andriamadison, qui est intervenue par visioconférence, a tenu à rappeler l’importance stratégique de la sécurité sanitaire des aliments. Elle a également insisté sur les défis liés à la maîtrise des maladies d’origine alimentaire, dont les conséquences affectent la santé des populations, l’économie, le commerce et le développement durable. Par ailleurs, la recrudescence généralisée des toxi-infections alimentaires à Madagascar pousse à agir.

Jean Riana

Catégories: National

Énergie et Hydrocarbures: le MEH renforce ses moyens d’intervention

Les Nouvelles - ven, 06/05/2026 - 07:28

Avec l’appui de la Banque mondiale, dans le cadre du programme Lead (Least-Cost Access Access Development), le ministère de l’Énergie et des hydrocarbures (MEH) a officiellement réceptionné, hier à Ampandrianomby, de nouveaux matériels roulants et équipements informatiques destinés à renforcer ses capacités opérationnelles à travers le pays.
Lors de cette cérémonie, le ministre de l’Énergie et des hydrocarbures, Radonirina Lucas Rabearimanga, a rappelé l’ampleur des missions du ministère et ses services déconcentrés. « Le ministère assure le contrôle de centaines d’infrastructures énergétiques, notamment des stations-service, des dépôts de carburants, des véhicules et installations industrielles, ainsi que des centrales électriques réparties sur le territoire », a-t-il indiqué.
Face à ses responsabilités et aux réalités du terrain, le ministre a souhaité disposer de moyens adaptés. « L’efficacité du service public exige des déplacements sur le terrain, des outils performants et des équipements modernes. Sans cela, il devient difficile d’améliorer la qualité des prestations offertes à la population », a-t-il affirmé.
Le lot remis comprend notamment 38 véhicules pick-up, 55 motos cross, 74 ordinateurs portables, 10 ordinateurs de bureau, 38 imprimantes, deux vidéoprojecteurs avec écran et trois photocopieuses. Ces équipements seront répartis jusque dans les directions régionales et les services présents dans les îles, afin de renforcer les interventions de proximité.
Présent à la cérémonie, le président de la Refondation de la République de Madagascar, le colonel Michaël Randrianirina, a déclaré que « cette dotation traduit une volonté concrète d’améliorer la gestion de l’administration publique et la qualité des services rendus aux citoyens ».
Il a également encouragé les agents du ministère à poursuivre leurs efforts au service de la nation.

Arh.

Catégories: National

Confiance, justice et stabilité: le Gem réclame des réformes concrètes

Les Nouvelles - ven, 06/05/2026 - 07:28

Le Groupement des entreprises de Madagascar (Gem) renforce son plaidoyer en faveur d’un environnement économique plus stable et transparent. En marge du forum « Gem Connect 2026 », hier au Bois Vert Ivato, l’organisation patronale a signé une convention avec Transparency International – Initiative Madagascar (Ti-MG) pour promouvoir l’intégrité dans le secteur privé. A cette occasion, le président du Gem, Francis Rabarijohn, a appelé à des réformes concrètes.

Face au Premier ministre Mamitiana Rajao­na­rison et à plusieurs membres du gouvernement, le président du Gem a avancé que restaurer la confiance entre l’État et les investisseurs, s’impose comme priorité.
« La confiance ne se décrète pas. Elle se construit à travers des actes concrets et des engagements tenus », a-t-il déclaré.
Francis Rabarijohn a rappelé que les entreprises attendent davantage de stabilité et de prévisibilité. Selon lui, les investisseurs ont besoin de règles claires, notamment en matière fiscale, juridique et administrative. « S’il n’y a pas de clarification des règles du jeu, les investisseurs hésitent, voire abandonnent », a-t-il averti.
Le président du Gem a également formulé plusieurs requêtes précises. Il a de­mandé au gouvernement de respecter les accords conclus avec le secteur privé, notamment sur le dossier du Sa­laire minimum d’embauche (SME), dont certains compromis auraient été remis en cause. « Nous voulons que les accords conclus soient appliqués », a-t-il insisté.
Climat des affaires

Le Gem a aussi dénoncé des dysfonctionnements touchant le climat des affaires. Francis Rabarijohn a évoqué les difficultés de remboursement des crédits de TVA de plusieurs entreprises exportatrices et la situation judiciaire de certains administrateurs du Gem impliqués dans la gestion de la Cnaps. Il a appelé à plus de clarté et de cohérence institutionnelle.
Sur le terrain de la gouvernance, le patronat réclame un renforcement de la lutte contre la corruption, la fraude fiscale et la concurrence déloyale. « La justice fiscale n’est pas encore une réalité ressentie par les opérateurs », a regretté le président du Gem. Il dénonce surtout l’impunité de certains fraudeurs.
En réponse, le Premier ministre a réaffirmé l’engagement de l’État à combattre toutes les formes de corruption qui fragilisent le monde des affaires. « La confiance des investisseurs ne sera pas acquise tant que la corruption persistera dans les administrations, la justice ou les marchés publics », a-t-il reconnu, en appelant les opérateurs à signaler les abus.
Dans ce contexte, selon la directrice exécutive de Ti-MG, Mialisoa Randriamam­pianina, « la convention signée entre le Gem et Ti-MG vise à promouvoir l’éthique des affaires, à renforcer les mécanismes de conformité et à encourager les dispositifs de signalement ».

Arh.

Catégories: National

Fort-Dauphin: vent de fronde pour les contractants locaux du QMM

Les Nouvelles - ven, 06/05/2026 - 07:27

Les contractants et prestataires locaux du Qit Madagascar Minerals (QMM) tirent la sonnette d’alarme. Ils déplorent un manque de transparence dans les procédures d’appel d’offre à tel point qu’ils ont manifesté leur mécontentement le 1er juin, au Camp Flacourt, devant le Palais de la région Anosy.

En gros, une rupture de contrats qui recrée la sinistrose. La société Qit Madagascar Minerals, devait annuler la plupart des con­trats en cours avec les opérateurs locaux fort-dauphinois. Ce qui n’est pas passé ina­perçu.
D’abord, parce que l’initiative intervient tout juste après que le personnel de QMM ait rendu un dernier hommage à Ny Fanja, désormais ancien Directeur général de l’industrie minière. Par la suite, la nouvelle direction générale a en quelque sorte confirmé cette décision en clouant au pilori toutes initiatives voire même toutes compétences purement gasy en particulier locale sous prétexte d’effi­cience sinon de qualité.

Appels d’offres

La QMM lance un appel d’offres pour des services que d’aucuns contractants locaux fort-dauphinois, jugent courants. Et les entreprises de BTP, des restaurateurs, des loueurs de matériels roulants, transport de personnel, 4×4, camion, des réparateurs et autres représentants de mar­que pour concessionnaire auto­mobiles… ont été conviés.
Incidemment des études sont effectuées et les fournisseurs fourmillent. Les contractants, du moins ceux qui ne sont pas encore en rupture de contrats avec la société minière, tablent déjà sur une nouvelle option. Ils ont décidé d’investir dans du matériel à hauteur de 90 millions d’ariary, à l’exemple d’une dame à qui QMM a promis la con­fection de quelques mil­liers d’effets vestimentaires.
Cette dernière a même monté une petite structure, un atelier de couture à usage industrielle ayant désormais pignon sur rue sur Fort Dau­phin pour répondre à un besoin pressant, professionnalisant. Mais, elle ne tarde pas à déchanter car le contrat aurait été obtenu par une prestataire de Tanà.

Commission de recrutement et des marchés
Comme convenu les plis arrivent à la Commission de Recrutement et des Marchés du QMM dûment fermés, On apprend que QMM du moins la commission les auraient ouverts pour ensuite les re­mettre à leur expéditeur sans décider de quoi que ce soit. Ce qui viole carrément le secret de chaque offre.
De l’avis de plus d’un pareil, cette démarche désavantage certains contractants dont le secret de leurs offres est violé. Dans certains cas de figure, des prestations qui auraient pu être assurées par des locaux fort-dauphinois, auraient été confiées par direction générale entrante à des prestataires basés à Tamatave ou encore à Tananarivo, Les contractants locaux ne comprennent pas le fait de clôturer la réception des plis le 31 mai et de décider la réouverture de la réception de nouveaux plis, deux jours après.
Interrogés sur le sujet, le chef de Région Anosy a pris les devants. Il a organisé une réunion de travail entre les deux parties durant laquelle le numéro 1 de la région Anosy, a déclaré que de tout temps il n’a vu des plis ouverts remis aux expéditeurs. En tout cas, le prestataires « victimes », ont lancé un cri de détresse tout lançant un appel aux instances étatiques pour qu’elles voient de près leur situation.

Rakoto

Catégories: National

Solutions pour lutter contre les bouchons : la route bretelle Ilafy–Ambatobe, en phase d’achèvement

Les Nouvelles - ven, 06/05/2026 - 07:27

Le ministère des Travaux publics (MTP), a annoncé que les travaux de construction de route bretelle Ilafy-Ambatobe pour résoudre les problèmes d’embouteillages à Antanana­rivo, entrent actuellement dans leur phase finale.
Cette nouvelle bretelle reliant directement la Rocade de l’Est au quartier d’Ambatobe, en passant par Soamanan­drariny et Ambohibe Ilafy, vise à répondre à l’accroissement constant du trafic dans la ville d’Antananarivo et bien évidemment à offrir une alternative aux automobilistes confrontés quotidiennement aux embouteillages.
Une fois achevée, elle devrait contribuer à désengorger plusieurs axes stratégiques de la capitale en offrant un nouvel itinéraire alternatif aux conducteurs venant d’Ambo­himahitsy, d’Ilafy, d’Ambo­hibe et d’Amba­tobe.
Parmi les travaux à effectuer, l’aménagement d’une nouvelle sortie depuis la Rocade de l’Est, la création d’une voie nouvelle en direction d’Ambatobe ainsi que la réhabilitation et le revêtement enrobé de certaines routes existantes, afin d’assurer une connexion efficace entre les différentes localités concernées.
Dans ce sens, cette nouvelle bretelle devrait permettre de réduire de manière signi­ficative les temps de trajet et de limiter les em­bouteillages récurrents observés à Anala­mahitsy ainsi que sur les principaux axes routiers menant vers le cen­tre-ville.
Et le ministère de tutelle a souligné que les travaux d’amélioration des infrastructures routières se poursuivent dans la capitale et ses périphéries. Selon les estimations, près de 12 kilomètres de routes seront goudronnés dans le cadre de ce projet.

Jean Riana

Catégories: National

Taranja tenisy – Billie Jean King Cup: Fantatra ireo mpilalao hiaro ny voninahi-pirenena

Les Nouvelles - jeu, 06/04/2026 - 07:46

Afaka iray volana, hiatrika ny fifaninanana afrikanina eo amin’ny taranja tenisy, sokajy vehivavy, «Billie Jean King Cup», ho an’ny vondrona fa­hatelo i Madagasikara. Araka ny fikarohana natao, hotanterahina atsy Gaborone Botswa­na, ny 13 hatramin’ny 18 jolay ho avy izao izany. Nampafan­tarin’ny Federasionina malagasin’ny tenisy (FMT), oma­ly, tetsy Andraharo, ny anaran’ireo mpilalao efatra mirahavavy hiaro ny voninahi-pirenena amin’izany. Anisany Andriantefiha­sina Elisoa, izay milalao sy manaraka fiofanana any amin’ ny Oniversite any Etazonia. Eo ihany koa Razafinarivo Mirin­dra, izay manaraka « circuit » matihanina maro any ivelany. Manam­py ireo i Harena Voa­vian­draina, mpilalao milaravinahitra sy manaraka fanazarantena any France sy i Tsan­ta­niony Iariniaina, efa intelo tompondaka an’i Madaga­si­ka­ra.
«Henjana ilay fifaninanana, tsy mametraka tsindry amin’ny ankizy izahay. Ireo firenena mandray anjara, amin’izany koa tsy mora fa efa manana ny lanjany daholo, ohatra, i Tunisie, efa manana mpilalao sangany maneran-tany. Saingy ny tokinaina tsy maintsy eo foana”, hoy Randriantefy Dally, tale teknika nasionalin’ny Federasioni­na FMT. Ankoatra izay, hiara-kiasa mandritra ity taona vaovao ity ny FMT sy ny orinasa Yas Madagascar.

Fitia Randria

Catégories: National

SOMBIM-BAOVAO

Les Nouvelles - jeu, 06/04/2026 - 07:46

Nandefa taratasy fampahafantarana ny Federasionina maraokanina, ny baolina kitra, fa noho ny valanaretina misy any an-toerana dia foana avokoa ireo lalao ara-pirahalahiana rehetra tokony hatao any an-toerana. Tafiditra ao anatin’izany ny fihaonan’ny Barea sy i Ouganda, tokony hatao ny alatsinainy ho avy izao.

Notanterahina afakomaly, tao amin’ny Faritra Amba­tosoa, ny fanokafana tamin’ny fomba ofisialy ny fa­kan-kevitra mahakasika ny Politika nasionalin’ny fanatanjahantena sy ny tanora (PNS) sy ny (PNJ). Ny prefektiora an’i Maroantsetra no nanokatra izany tany an-toerana.

Efa saika any Etazonia avokoa ny akamaroan’ireo ekipam-pirenena hiatrika ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany “Mondial 2026”. Anisan’izany i Argentine, izay tompondaka farany sy i Brésil. Tsara marihina fa ny 11 jona ho avy izao no hanaovana ny lanonam-panokafana ka ny fihaonan’i Meksika sy Afrika Atsimo no hanokatra izany.

Hankalazaina any Antsirabe, ny “Olympic Day”, ny 6 jona ho avy izao. Hisy ny hetsika izay hatao manoloana ny gara amin’io andro io. Mialoha izay, misy ny seminera ho an’ny atleta izay efa nanomboka omaly, ka mandray anjara amin’izany ny taranjam-panatanjahantena maro.

Catégories: National

Judo: Top 50 maneran-tany i Zo Hajanirina

Les Nouvelles - jeu, 06/04/2026 - 07:46

Laharana faha-49 maneran-tany, eo amin’ny sokajy latsaky ny 78 kg, ny Malagasy mpikatroka eo amin’ny taranja Judo, Andriambololona Zo Hajanirina, manana isa 614. Io no filaharana navoakan’ny eo anivon’ny Federasionina iraisam-pirenan’ny judo (FIJ), ny 1 jona lasa teo. Voninahitra lehibe ho an’i Madagasikara sy ny taranja judo izao satria i Zo no Malagasy faharoa tafiditra tao anatin’ny Top 50 maneran-tany, teo amin’ity taranja ity, hatreto. Ezaka maro no natao nahatongavana tamin’izao. Teo ny nahazoany misesisesy tao anatin’ny taona maro ny tompondakan’i Madagasikara ary izy no laharana voalohany eo amin’ny sokajiny, hatreto. Nivelatra teo amin’ny sehatra afrikanina izy, tena nanao ezaka nandray anjara tamina fifaninanana teto Afrika maro ary nahazo vokatra tsara. Anisan’izany ny Open sy fiadiana ny tompondakan’i Afrika, tany Pretoria, Abidjan, Dakar ary Kenya. Toraka izany ihany koa ny fandraisany anjara tamin’ny “Grand Slam de Paris 2026” ary ny fiatrehana fiofanana iraisam-pirenena tany Paris sy Toulouse. Samy nahazoan’i Zo isa avokoa ireo fifaninanana ireo ka nahatonga azy niakatra eo amin’ny laharana faha-49 maneran-tany.

Mi.Raz

Catégories: National

Barean’i Madagasikara : Tsy te hiresaka amin’ny mpanao gazety ny FMF sy ny mpanazatra

Les Nouvelles - jeu, 06/04/2026 - 07:46

Hatramin’ny omaly, tsy nandrenesam-peo ny mpanazatra ny Barean’i Madagasikara sy ny Federasionina malagasy, nanoloana ireny faharesena mihoapampana sy mahamenatra ireny. Tsy misy fanazavana ny amin’ilay fanamiana sy ny tsy fahasahian’i Corentin Martins miatrika ny mpanao gazety malagasy.

Tsy takona afenina intsony ny olan’ny baolina kitra eto Madagasikara. Manaporofo izany ny zava-nisy tatsy Maroc, ny talata lasa teo. Tsy hiverenana intsony ny vokatra izay efa nampoizin’ny rehetra fa ny zavatra mamohehatra no tsy maintsy ambara.
Resabe hatramin’izao ilay fanamiana nanaovan’ny Barea. Noheverina fa aron’akanjo fotsiny, hay tena fanamian-dalao mihitsy. Ankoatra izay, tsy mbola nitovy ihany koa satria ny laharana faha-12, tsy nisy soratra “Mada­gasikara”. Hita fa natao ankamehana sy vonjy tavanandro izany.
Ny tena goavana dia ny fahatahoran’ny Federasionina (FMF) sy i Corentin Martins ny mpanao gazety malagasy. Hatramin’ny fanomanana, nandalo tamin’ny famoahana ny lisitra ka hatramin’iny lalao iny, tsy nandrenesam-peo ary tsy sahy niatrika mpanao gazety ny mpanazatra sy ny federasionina. Maro anefa ny fanontaniana ilam-baliny avy amin’izy ireo.
Fanaon’ny any ivelany ny famakiana ny lisitry ny ekipa nasionaly manoloana ny mpampahalala vaovao. Avy eo, mamaly fanontaniana sy mitondra fanazavana ny mpanazatra.
Ny an’ny FMF sy i Coren­tin Martins, novitaina teo amin’ ny tambajotran-tserasera. Ta­hotra sa hakanosana? Raha tsy eto an-toerana i Corentin Martins, afaka natao tamin’ny alalan’ny fifandraisana ampitain-davitra toy ny fanao ma­hazatra izany.
Na ny filazana ny fomba fahitany iny lalao iny aza, tsy nisy fa vitavita ho azy tamin’izao nefa ekipam-pirenena no resaka fa tsy hoe klioba. Ny federasionina moa, toy ny mahazatra, mangina. Tsy ma­nazava mahakasika ireny tranga mampitafy henatra ny firenena ireny. Andrasana hirehitra indray ny afo vao mitady “pompier”, hamono izany angamba.

Tompondaka

Catégories: National

TARATRY ny KANTO

Les Nouvelles - jeu, 06/04/2026 - 07:45

Nahaliana ny mpianatra sy ireo mpandala ny teny malagasy ny « Takalo am-pamoloana » notontosaina tetsy amin’ny Tranombokim-pirenena, omaly. « Ny voambolana malagasy mahasadaikatra : fady sa azo tenenina ? » no novoaboasan’ Ny Mpanabe Tsara. Lohahevitra tsara safidy, satria efa ela no nanitikitika ny rehetra ny fampiasana ny teny malagasy tena izy, kanefa voalaza fa teny ratsy. « Ny teny malagasy disoina fanoratra anaty tambajotra » kosa no nentin’i Ariel Fanoitra, izay poeta sy mpandala ny teny malagasy.
Vao vita ilay seho goavambe, ny alahady lasa teo, dia efa manomana ny manaraka sahady i Rija Ramanantoanina. Misy ny «cabaret » hataony amin’ity faran’ny herinandro ity, fa anisan’ny fotoan-dehibe handraisany anjara koa ny fampisehoana ara-pilazantsara ao Antsahamanitra, ny alahady 14 jona ho avy izao. Hifampizara sehatra amin’ny tarika Miantefa sy Jaw’s Band izy mandritra izany. Ny FJKM Ambohibe Ilafy Fitahiana no mikarakara ny seho.
Any Paris ny tale jeneralin’ny Omda, Hajara Ranjarivo amin’izao fotoana. Anisan’ireo nasaina handray anjara amin’ny Fivoriamben’ny komity afrikanina misahana ny zon’ny mpamorona sy ny mpamokatra, na ny Confédération internationale des sociétés d’auteurs et compositeurs » izy. Heverina fa hitondra vokatra lehibe ho an’ny fanatsarana ny Omda sy ny tontolon’ny fisitrahana ny zon’ny mpamorona eto Madagasikara izany, satria hisy ny fizarana traikefa mandritra ny fotoana.

Catégories: National

Pages