“Alahady ho an’ny Fiaina­na, fahasalaman ho an’ny fiarahamonina 100%”. Io no tarigetran’ny hetsika ara-pahasalamana tanterahin’ny Institut médical de Madagascar (IMM), ny alahady izao. Ankizy tsy salama, vao teraka hatramin’ny 12 taona, miisa 25, mila fitarafana maika ho fanaraha-maso ny fahasalamany na ho vonjy aina ho azy ireo no hatao échographies pédiatrique maimaimpoana. Tafidi­tra ao anatin’ny fanatanterahana ny andraikiny eo amin’ny fiarahamonina sy ny politikan’ny RSE ny hetsika. Manoloana ny olana amin’ny fahasalamana izay mbola mahatonga ny fianakaviana maro tsy afaka mitily manokana, manamafy ny ezaka ataony hanohanana ireo tokantrano marefo ny IMM. Ho an’ity andiany voalohany ity, ny fahasalamana sy ny fikarakarana ny ankizy no ifantohana manokana. Hifano­me tanana maimaimpoana ho an’ny fahasalaman’ny zaza ireo mpitsabo ankizy sy échographe eo amin’ny IMM. Miso­ratra anarana amin’ ny laharana maitso 617 no hahafahana misitraka ny tolotra na manatona miaraka amin’ny taratasy avy amin’ny mpitsabo. Name­traka rafitra manokana ny IMM ka voatokana ny lalana handraisana ireo mpisitraka ny hetsika, miaraka amin’ny fa­mantarana mazava manomboka eo amin’ny vavahady fi­dirana lehibe hatrany amin’ny efitra RSE. Misaraka tanteraka amin’ny sampana vonjy taitra io toerana io.

Tatiana A

Nahatratra 5 355 ny trangana Mpox niseho, 2 598 ireo sitrana ary 23 namoy ny ainy, nanomboka ny 18 desambra 2025 hatramin’ny 25 aogositra lasa teo. Enina ny tranga voamarina ny 25 aogositra, 74 ny distrika voakasika. Nahatratra 241 ny tranga voamarina tao anatin’ny efatra herinandro farany, araka ny voalazan’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka, omaly.

Ny distrikan’i Betafo sy Manja no hanaovana Caid na ny famendrahana fanafody mamono moka isan-trano. Ny distrikan’i Morondava, faritra Menabe, kosa no hametrahana isan-tokantrano ny Takelaka fanaparitahana fanafody mamono moka (spacial emanator). Vatsian’ny governemanta Amerikana vola ireo paikady ireo, izay eo ambany haitariky ny PMI Evolve, hanomezana tantsoroka ny minisiteran’ny Fahasala­mam-bahoaka hiadiana amin’ny tazomoka eto Mada­gasikara.

Tanterahina nanomboka ny alatsinainy teo, hifarana rahampitso, ny fampiofanana ireo talen-tsekoly sy mpitantsoroka ifotony. Hetsika iarahana amin’ny Foibem-pitondrana misahana ny tantsoroka an-tsekoly sy ny fitsirihana ara-pedagojia (Desip), Siep ary Diep ao amin’ny Dren Atsimo Andrefana. Miompana amin’ny fitantanana ny sekoly, ny fitantanana ara-pedagojika, ny tantsoroka ifotony ary ny haitarika ara-pedagojika izany.

Notanterahina tao anatin’ny roa andro ny atrikasa fanamarinana ireo mombamomba ny toe-karena sy ny fiveloman’ny tokantrano eto Madagasikara, tao anatin’ny tetikasa “Fews Net 8 Base de connaissances”, miaraka amin’ny fa­matsiam-bolan’ny Chemonics. Niara-niasa tamin’ny BNGRC ho fanatanterahana izany ireo mpiara-miombon’antoka. Ani­san’izany ny Adventist Development and Relief Agency Adra sy ny Welthungerhilfe, ny Fews Net.
Faritra miisa 24 sy fiveloman’ny mponina ao aminy no voakasiky ny fanadihadiana. Natao ny fifanakalozana sy ny asam-bondrona handinihina sy hanamarinana ireo vokatra azo. Hanamafisana fa mifanaraka amin’ny zava-misy eny ifotony ny angon-drakitra. Ireo vaovao ireo izay hanampy amin’ ny fanatsarana ny fanairana mialoha sy ny fanadihadiana momba ny fanjarian-tsakafo.
Fiaraha-miasa hanampy amin’ny fanamafisana ny fahafahan’ireo mpisehatra mandray fanapahan-kevitra mifototra amin’ny angon-drakitra azo antoka no natao. Ho fanatsarana koa ny fiomanana sy ny fandraisana andraikitra manoloana ireo loza mety hisy fiantraikany amin’ny fanjarian-tsakafo eto Madagasikara.

Vonjy

Efa miroso amin’ny fanatsarana ny voka-pikarohana sy ny laharan’ny oniversite eto Madagasikara ny eo anivon’ny minisiteran’ny Fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa. Atao amin’ny alalan’ny fampidirana sy fampiasana ny Vovonana iarahan’izy ireo miasa amin’ny sehatra tsy miankina sy ny CIDST izany.

“Mamokatra voka-pikarohana maro isika eto Madagasi­kara nefa tsy fantatry ny olona izany”, hoy ny tale jeneralin’ny Fikarohana ara-tsiansa, profesora Ratsimbasoa Arsène, raha nitafa tamin’ny mpanao gazety tetsy Tsimbazaza, omaly. Nambarany fa lasa manatevina ny fampakarana ny lenta sy ny haavon’ny oniversite any ivelany fotsiny ny voka-pikarohana eto amintsika, raha tena atao ny fandinihana. Ankoatra izay, laharana voalohany amin’ireo oniversite eto Madagasikara ny Oniver­si­ten’Antananarivo, raha ny fanasokajiana iraisam-pirenena lehibe toy ny EduRank. Ma­nodidina any amin’ny 4 000 hatramin’ny 5 000 eo kosa ny laharan’ny oniversite eto Antananarivo, raha oharina amin’ireo oniversite maro maneran-tany. Miditra any amin’ny faha-10 000 any ny toerany raha mivoaka ivelan’ny faritra, toy ny any Toliara.
Manoloana izany zava-misy izany, efa miroso amin’ny fanatsarana ny voka-pikarohana sy ny laharan’ny oniversite eto Madagasikara ny eo anivon’ny minisiteran’ny Fampiana­ra­na ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa. Misy, araka izany, ny fampidirana ny “Plateforme”, izay natolotry ny sehatra tsy miankina mba hampakarana sy handaminana ny voka-pikarohana malagasy sy hanomezana lanja ny mpikaroka. “Hitady any ivelany ary hatao koa zara ary misy eto an-toerana”, hoy ihany ny tale jeneralin’ny fikarohana ara-tsiansa. Tanjona amin’ny fampiasana ity vovonana ity ny hampakarana ny laharan’ny oniversite eto an-toerana, raha ny fanazavana voaray hatrany.
Iaraha-miasa

Misy zavatra mbola takina maro ao anatin’ny fanatanterahana sy fampiasana ity vo­vovana ity. Anjaran’ny mini­sitera ny manantanteraka izany. Iarahan’ny minisiteran’ny Fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa misalahy amin’ny CIDST ny fahatomobanany. Mandrindra sy mametraka ny lamina rehetra mahakasika izany, amin’ny alalan’ny CIDST, ny eo ani­von’ny Mesupres. Nanamafy hatrany ny tale jeneralin’ny fikarohana ara-tsiansa, profesora Ratsimbasoa Arsène, fa miara-miasa amin’ny olon-drehetra ny eo anivon’ny minisitera mba hampandroso ny fikarohana eto Madagasikara, amin’ny fanajana ny lalàna sy ny fenitra izay napetraka.

Mino

Sehatra Ba gasy volana septambra. Hisesy ny hetsika ho fanandratana ny kanto. Ny alarobia 2 septambra izao, raikitra ny famerenan-kira miaraka amin’ny «Guide piano» Tsiadana. Zoma 4 septambra, hiroso avy hatrany amin’ny fandraisam-peo ao amin’ny Studio Maxon, eny Analamahitsy. Ny sabotsy 5 septambra, manomboka amin’ny 2 ora sy sasany ka hatramin’ny 5 ora sy sasany hariva, ao amin’ny efitrano malalaky ny Trano fiantohana Aro Antsahavola, atrikefa bagasy «Ala vizana». Hira homanina amin’izany: «Io fitiavana io» (A.Ratianarivo), «Very vakana» (N.Rabemanan­tsoa), «Raha migaina» (J.Rajoro).

Miankina amin’ny vanim-potoana na ny lamina voajanahary eo amin’ny fizaran-taona ny asan’ny mpihiragasy. Mbola vitsy ny Malagasy no mahalala azy io. Amin’ny ankapobeny, manana asa aman-draharaha roa sahanina ny mpihiragasy. Rehefa ao anatin’ny ririnina, manafàna ireo fomba amam-panao tahaka ny famadihan-drazana sy ny didim-poitra izy ireny. Rehefa mirotsaka kosa ny orana, mamboly eny an-tsaha ry zareo. Tahaka izany hatrany isan-taona.

Tsy misy mitantara intsony ny angano? Fahiny, ny renibe no mitantara angano. Tao amin’ny ankohonana no nanatanterahina izany. Ankehitriny, zara raha misy iray na roa sisa ny tokantrano ahenoina ray aman-dreny mitantara ny anganon’Ikotofetsy sy Imahaka, Ifaramalemy sy Ikotobekibo, sns. Satria, tsy mahay ilay angano? Tsy mahafantatra ny lanjan’ny kabary eo amin’ny fanabeazana ny maha olona? Mila fanarenana goavana ny lesoka. Ny fanahy sy saina mitahiry, ny vava mitantara, ny fo mieritra. Ireny no ilaina fa tsy avadika « dessin animé », akory, ny angano, satria, izay no takin’ny fandrosoana.

Hafa noho ireo efa hita hatramin’izay. Fiantsana to­nonkalo karakarain’ny Fari­bolana Sandratra ao amin’ny Cercle Germano-Malagasy (CGM-GZ) Analakely, ny tolakandron’ny 19 septambra izao, manomboka amin’ny 3 ora. « Sarimiantsa », hiano­hana antsa tononkalo 35 miaraka amin’i Mina Ilarion, Nofy, Christophe Rabearimanana, Anjara Tsy Ahy ary i Haintso Nirina.
« Anisan’ny hampiavaka ny Sarimiantsa ny fomba fampahafantarana anay miantsa amin’io fotoana io. Hampaha­fantarina amin’ny fomba miavaka fa mpilalao sarimihetsika izahay no miantsa tononkalo », hoy i Nofy. Ankoatra izay, mbola mpilalao sarimihetsika ihany koa no hihira amin’io fotoana io, raha ny fanazavany hatrany. Nohamafisiny ihany koa fa malalaka ny lohahevitra hoentin’ireo mpiantsehatra mandritra ny antsa tononkalo « Sarimiantsa ».
Marihina fa efa nilona na­haritra tao anatin’ny filalaovana sarimihetsika izy 5 mirahalahy ireto. « Na izany aza, aza hadinoina fa nanoratra tsy tapaka ihany koa izahay, ka izao hiantsa ny sanganasan’ ireo mpiraifaribolana izao », hoy hatrany i Nofy.

HaRy Razafindrakoto

Mitohy ny fankalazana ny 30 taona an-tsehatra. Rariny loatra raha handalo indray ao Antsahamanitra i Samoëla, hanohy ny tantara.

«Tsy tontan’ny ela ». Mahalaza be izay lohateny nosafi­diana izay. Ho an’ilay fampisehoana hotontosain’i Sa­moëla etsy Antsahamanitra, ny alahady 30 aogositra izao io, manomboka amin’ny 3 ora. « Impito ny tao Antsahama­nitra. Fanimbalony ity. Toe­rana mirakitra tantara ho an’i Samoëla sy ny mpankafy azy ao, ka tianay manokana », hoy ity mpanakanto ity, raha nanazava tamin’ny mpanao gazety .
Samoëla ranoiray, anatin’ ny 4 ora sy sasany, izany hoe, hira 50 eo ho eo. Misy 8 na 10 amin’ireo no hira tsy fanao an-tsehatra ka hozaraina indray amin’ny rindra vaovao. Izay Ilay « Tsy tontan’ny ela », satria efa nipetraka tsara hatrany amin’ny namoronana azy. « Fangatahan’ny mpankafy dia hatao izay. Tsy misy Zara Revy  koa Antananarivo amin’ity, fa io ihany ny seho goavana ankalamanjana », hoy hatrany i Samoëla.
« Adidinay ny kalitaon’ny seho amin’io. Izahay tia fety, izaho, mahafinaritra ahy ny manome fifaliana ho an’ny hafa. Fanamby lehibe ity », hoy kosa ny toky nomen’ny tomponandraikitra voalohan’ ny Zouk Pro, izay mpikara­kara.

Zo ny Aina

Nihena 2,24% ny taham-pahafahana nasionaly tamin’ ny fanadinana bakalorea, izay 48,49% raha ampitahaina
tamin’ny voka-panadinana tamin’ny taona 2025 izay naha­tratra 50,73 %. Anisan’ny anton’izany fidinana izany ny fanaraha-maso hentitra hampiakarana ny kalitao sy ny lanjan’ny diplaoma mivoaka, raha ny fanazavana.
Manoloana ny fihanaky ny aretina Ebola any amin’ ny firenena atsy amin’ny kaontinanta Afrika, manana adidy lehibe amin’ny fiarovana ny fahasalaman’ny vahoaka mala­gasy ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka. Noho izany, ampiharina avy hatrany ireo fepetra voalaza ao anatin’ny
« Note verbale » navoaka taorian’ny filankevitry ny minisitra izay manambara fa ireo olona avy any amin’ny faritra voaka­siky ny valanaretina, indrindra ny R.D. Congo dia tsy maintsy manao fitokana-monina mandritra ny 21 andro eto Mada­ga­sikara. Ankoatra izany, natsahatra ihany koa ny fanatanterahana iaraka (mission) any RDC ho an’ireo mpiasan’ny fahasalamana ho fepetra fisorohana ny fiparitahan’ny aretina.
Mpianatra 12 mianadahy, taona faha-5, ao amin’ny UFR Clermont-Ferrand-France, miaraka amin’ny mpampianatra roa ary manam-pahaizana manokana momba ny prothèse roa no tonga manao iraka fitsaboana nify ao amin’ny Faritra Analanjirofo. Ao Sainte-Marie izy ireo, ny 27 – 31 aogositra ary any Soanierana Ivongo, ny 1- 7 septambra. Tanjona ny hahazoan’ny mponina fitsaboana nify sy ativava, indrindra ireo mila fitsaboana sy fikarakarana manokana.

Hanatanteraka “Forum national pour la promotion de l’intégrité” ny Kaomity mitandro ny Fahitsiana (CSI), ny 1 sy 2 oktobra ho avy izao, eny amin’ny oniversi­ten’Antanana­rivo. Tohanan’ny Organisation internationale de la Fran­cophonie (OIF) sy ny Con­fédération Suisse ny hetsika. Misokatra ho an’ny tanora malagasy rehetra 18 taona ka hatramin’ny 35 taona monina eto Madagasikara izy ity. Hisy ny fifampiresahana sy adihe­vitra, fifanakalozana ary ny Village de l’intégrité mandritra izany. Eo koa ny fifaninanana nasionaly roa misokatra ho an’ny tanora. Ny fifaninanana famoronana sary famantarana (logo) ny Système anti-corruption (Sac) sy ny famokarana horonantsary fohy momba ny anjara andraikitry ny tanora amin’ny fampiroboroboana ny fahitsiana. Tsara ho fantatra fa hatramin’ny 1 septambra ho avy izao ny fe-potoana farany handefasana ny fangatahana handray anjara amin’ny zaikabe sy ireo fifaninanana roa voalaza ireo.
Ho an’ireo tanora voafan­tina avy any amin’ny faritra, hisy ny fandraisana an-tanana ny saran’ny fahatongavana eto Antananarivo, hahafahan’ izy ireo mandray anjara amin’ ny hetsika.
Raha hisoratra anarana, afaka mitsidika ny rohy https://shorturl.re/forumdesjeunes. Misy koa ny pejy fesiboky hanarahana ny andinidininy rehetra : https://www. facebook.com/csimada.

Vonjy

Himasoana ny fampitiavana ny vakiboky ho an’ireo zaza any Nosy Be. Nampiana ireo boky fianarana sy fialana voly ao amin’ny EPP Madirokely, izay miandraikitra ny fanabeazana ankizy maro.

Tsy vao voalohany. Mito­hy hatrany ny fanohanana ny ankizy mpianatra ataon’ny fikambanana Grai­nes d’avenir de Nosy Be, amin’ny alalan’ny filohany, Amida Sanna. Nanome boky an-jatony ho an’ny trano famakiam-boky ao amin’ny EPP Madiro­kely, anisan’ireo be mpianatra indrindra, ao Nosy Be, izy ireo . “Hanampy ireo mpianatra amin’ny fahazotoana mamaky boky aloha ireo. Loharanom-pahalalana ka tena ilaina, ain’ny fototra izany, mba ha­nana safidy maro ireo mpianatra amin’ity fidirana ity”, hoy ny fanazavana nomen’ny talen’ny sekoly, Rochel Randriafidy.
“Tokony hanam-bintana mitovy amin’ireo mpianatra any amin’ny sekoly hafa ireo mpianatra ao amin’ny EPP. Izay no antony nanampiako azy ireo efa an-taonany maro izao”, hoy ny nambaran’i Amida Sanna. Efa niantoka ny fitaovam-pianaran’ireo mpianatra ireo izy sy ny fikambanana tarihiny tany amin’ny fa­nombohan’ny taom-pianarana. Nampisakafo ireo mpianatra nanala CEPE ihany koa. “Efa nanomboka tamin’ny nanomezanay ampahan-tany nanorenana ny EPP tamin’ny 2003 ny fanampiana ary mbola hotohizanay miaraka amin’ireo mpanohana izany”, hoy hatrany ity mpandraharaha ao Nosy Be ity.
Ireo ankizy avy amina fianakaviana sahirana, avy ao Dar –Es –Salam, Madirokely, Ambatoloaka, Ampasindava, sns, no tena tohanan’ny fi­kambanana Graines d’avenir de Nosy Be. Reny mpiahy ny fikambanana miahy ireo reny sy zaza manana fahasembana any an-toerana koa i Ami­da, ankoatra ny maha filohan’ny Comité d’organisation du festival de Nosy Be na ny Cofestin izay mpikarakara ny “Fsestival Donia”, izay tena hahalalan’ny maro azy.

Zo ny Aina

Nijery mivantana ny zava-misy sy ny fiantraikan’ny fandalovan’ny rivodoza Fytia teo amin’ireo fotodrafitrasa sy sekoly voakasika tao amin’ny Cisco Mitsinjo, ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena, Raja­ona­rison Sendra Nirina, ny faran’ny herinandro teo. Teny amin’ny EPP Antongomena Bevary, Ambodimanga,CEG namakia ary EPP mitsinjo no nolalovany. Nanolotra fanitso 50 isa ho an’ny sekoly tsirairay avy ny tenany, ho fandraisana anjara amin’ny fanarenana sy famerenana amin’ny laoniny ny fampianarana.
Nisitraka fitaovana ara-panatanjahantena ihany koa ireo mpianatra eo anivon’ity Cisco ity.
“Vonona hatrany ny minisitera hijery akaiky ny lafiny maha olona sy ny fiahiana ireo mpiasan’ny fanabeazana”, hoy ny minisitra. Nampaha­tsia­hiviny fa tsy azo leferina ny kolikoly, indrindra amin’ny fidirana ho mpiasam-panjakana, ka misy sazy henjana miandry izay rehetra voamarina fa mandika lalàna.
Mitohy ny fitsidihana ataon’ny minisitra eny anivon’ireo sekoly ao amin’ny Faritra Boeny sy Betsiboka. Nandalo tao amin’ny EPP Andrano­bevava, EPP, CEG, Lycée Antanimbary, EPP Marotao­lana, CEG, Lycée Antsiafa­bositra ary EPP Ankazobe izy. Notsindriny manokana fa tsy azo ekena ny tsy fandraisana andraikitra, indrindra amin’izao fiatrehana ny taom-pianarana vaovao izao. « Zava-dehibe ny fitantanana sy fampiasana araka ny tokony ho izy ny tetibola natokana ho an’ny sekoly, hahazoana antoka fa mipaka amin’ny fanatsarana ny tontolo fianaran’ny ankizy sy ny kalitaon’ny fanabeazana izany », hoy izy.

Vonjy

Ankizy manana fahasembanana eo amin’ny rantsam-ba­tana ambany no raisin’ny ONG Fami an-tanana sy tsaboina maimaimpoana, hatramin’ny fandidiana, raha ilaina, ao amin’ny CRMM Antsirabe. Hatramin’ny taona 1996, ankizy manodidina ny 400 no efa nahazo fitsaboana ka maro no efa sitrana tanteraka. Ho fanohanana azy, nanolotra tohana ara-tsakafo, kojakoja ilaina andavanandro ary fitaovana ho an’ny olona manana fahasembanana ny minisiteran’ny Mponina sy ny firaisankina.
Nanamafy ny fiaraha-miasa ny minisitra mpiahy, Rakotoniaina Voahanginirina, amin’ny fanatanterahana ireo tetikasa hanohanana ny ivontoerana sy hanatsarana ny fandraisana an-tanana ireo ankizy manana fahasembanana.
Tafiditra ao anatin’ny fanatanterahana ny vina napetraky ny filohan’ny Fanavaozana izao hetsika izao. Ho fampandrosoana mifototra amin’ny maha olona sy ny tsy fanavakavahana.
Ankoatra izay, tonga nitsapa alahelo sy nampahery ny fianakaviana ny minisitry ny Mponina sy ny ekipany raha vao nahare ny vaovao mampalahelo momba ny fahafatesan’izy mirahavavy teto Antananarivo. Miandry amim-pitoniana ny fanazavana ofisialy sy ny valin’ny fanadihadiana ataon’ireo tomponandraikitra ny rehetra.

Vonjy

Ireo mpandraharaha no misantatra ny fanomanana ny fidirana amin’ny taom-pianarana vaovao, ho an’ny fampianarana ambaratonga voalohany sy faharoa fototra, omaly.

Nanomboka nandray ny asany, omaly, ny mpandraharaha eny amin’ny sekolim-panjakana hikarakara ny fidirana amin’ny taom-pianarana 2026-2027. Miroso amin’ny fanomanana ny tomponandraikitra amin’izany ka tafiditra ao ny fandraisana ireo hisoratra anarana. Ho an’ny EPP iray eny amin’ny Cisco Avaradrano, raha vao vita ny fandraisana ny fanadinana BEPC dia efa nivory nanapaka ny sorabola latsakemboka haloan’ny ray aman-dreny ny rehetra, miaraka amin’ny Feffi. “45 000 Ar isaky ny ray aman-dreny no aloa eny amin’ny Smmec. Ho an’ireo 250 mpianatra efa naka ny carnet tany amin’ny EPP, ny 210 no nahatontosa ny fanefana ny vola. Samy manana ny fandaminany ny ray aman-dreny fa tokony ho vita mialoha ny 7 septambra ho avy izao kosa izany”, hoy ny talen-tsekoly.
Fepetra vaovao noraisiny ny fandrotsahana ny lelavola eny amin’ny rafitra manokana manomboka izao.
Ho an’ny EPP iray ato amin’ny Cisco Antananarivo Renivohitra kosa, 64 000 Ar ny sorabola tapaka fa haloan’ny ray aman-dreny na firy na firy ny zanany mianatra ao amin’ilay sekoly. Misy ihany ny fifanarahana azo atao raha misy ny fahasahiranana ka mandoa araka ny fahafahany ireo ray aman-dreny. Misy manararaotra tsy manefa mihitsy ny sorabola hatramin’ny fiarafan’ny taom-pianarana ny sasany. Mametraka olana ho an’ny mpitantana ny sekoly izany. Hojerena manokana izay tranga izay amin’ity taom-pianarana ity, araka ny fanazavany.
Hanakaramana ny mpampianatra Fram tsy mbola misitraka fanampin-karama avy amin’ny fanjakana sy ny mpiambina ny tanàna no ampisana ny latsakemboka avy amin’ny ray aman-dreny, amin’ny ankapobeny.
Hiverina an-tsekoly ny 31 aogositra ny mpampianatra rehetra, hametraka ny lamina momba ny fandaharam-potoana mandritra ny taona raha ny 7 septambra ny daty hidiran’ny mpianatra, araka ny toromariky ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena.

Vonjy

Araka ny fampitam-baovao azo, handeha hanatevin-daharana an’i Zigle sy i Yves any amin’ny klioba Decines France, i Tianakely. Eo am-piandrasana ny taratasy fahazoan-dalana avy amin’ny ligy sy ny FSBM ny tovolahy, ankehitriny. Tsy mbola fantatra kosa ny faharetan’ny taona hilalaovany any.

Mitohy ao amin’ny Kianja mitafon’i Mahajanga ny fiadiana ny amboaran’i Madagasikara, taranja volley-ball, sokajy U15 sy U 21, lahy sy vavy. Misongadina ny eo amin’ny U15 sy U21, sokajy vehivavy, teo amin’ny andro voalohany, izay samy nahazo fandresena avokoa.

Nitana ny laharana fahadimy ny Akomba Mada­gasikara, nandritra ny fiadiana ny ho tompondaka ho an’ireo firenena aty amin’ny tapany atsimon’i Afrika, taranja tenisy, U12, sokajy lahy sy vavy. Fihaonana notanterahina tany Maputo, ny 11 ka hatramin’ny 15 aogositra lasa teo.

Seho goavana sy tsara fiomanana. Iray amin’ireo nanamarika ny tantaran’ny hira malagasy tamin’ity taona 2026 ity ny Tapôlaka Glady Timeless.

Seho tsara rindra. Tsara fiomanana. Tazana sy niainana nandritra ilay seho goavana « Tapôlaka Glady Timeless » notantera­hina ny sabotsy teo, tetsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena sy ny kolontsaina avokoa ireo. Fampisehoana an-tsehatra mbola nanamafy indray ny maha andrarezina an’i Rossy. Tsy lefin’ny vanim-potoana ny sanganasany… « Miomana fa hifety ary tena hisôma  isika », hoy i Rossy. Izay tokoa ny zava-nisy. Niainga tany am-boalohany ka hatramin’ny farany. Nifamatotra akaiky ny teny an-tsehatra sy ny mpijery. Anisan’ny nitondra ny traikefa matanjaka avy any aminy ihany koa ireo vahiny nasaina tamin’io fotoana io.
Nampihetsi-po ny maro ny nanaraka ny zava-nisy teny an-tsehatra nandritra ny fiarahan’i Rossy sy ny TGC nihira ny « Manana finoana ». Nia­raha tamin’i Raboussa ny « Hafatra », sns. Ny nanehoana ireo dihy fanao fahiny niaraka tamin’ ireo mpandihy vakodrazana. Ny dihy ankehitriny notante­rahin’ny Tsingory, sns. Naha­tanteraka ny fanamby nataony ihany koa ny Cool Concept Events sy ny Sôma Prod teo amin’ny lafiny teknika sy ny votoatin’ny seho rehetra.
Fampisehoana an-tsehatra anisan’ny manamarika ny taona 2026 sy ny hoavy ma­naraka ny « Tapôlaka Glady Timeless ». Tsy eto an-toe­rana ihany fa hatrany ivelany, satria, tsara sy kanto ary nirindra fatratra ilay seho.

HaRy Razafindrakoto

Seho ankalamanjana na­nana endrika fampianarana sy fampitan-kafatra ary tsodrano. Notanterahina ny sabotsy teo ilay hetsika lehibe nanandratana ny « Hiran’ny Ntaolo sy dihin’ny Ntaolo » notantera­hina teo Analakely. Taorian’ny diabe niainga teny Ambohija­tovo izay nifarana teo anolo­an’ny Lapan’ny Tanànan’An­tananarivo Renivohitra, notanterahin’ny tarika Loharano sy ireo vondrom-piarahamonina samihafa ny fanehoana ireo dihy sy hira fanaon’ny Ntaolo fahiny. Naseho sy nohaza­vaina ihany koa ireo hasina sy fomba voarakitr’ireny hira sy dihy ireny. Iray amin’ny lehibe indrindra amin’izany ny fampahatsiahivana fa mino sy mahafantatra tsara ary ma­naja fatratra an’Ilay Nahary ny Malagasy. Nampitain-dry zareo tamin’ireo nanatrika izany avy eo.
Anisan’ny antony nanatontosana izao hetsika izao, raha ny fanazavan’ny tarika Loha­rano, ny hamerenana indray ny kolontsaina malagasy mba ho fantatry ny Malagasy sy hiainany izany indray. Na ny fomba fitafy, ny zavamaneno nampiasaina, samy nohazavaina sy nampitaina ny zava-ponosiny sy ny hasina ana­nany.
Liana ireo nanatrika. An­tony iray nilazan’ny tomponandraikitra fa hotohizana ny fampahafantarana ny kolon­tsaina malagasy, satria, io no anisan’ny fototra mampijoro ny firenena iray. Io ihany koa no hampandroso azy fa tsy ireo indramina any amin’ny firenena hafa.

HaRy Razafindrakoto

Ny fandalovan’ny rindrin-drahona no hamaritra ny toetry ny andro any amin’ny Faritra atsimon’ny Nosy. Varatraza malefaka kosa ho an’ny any an-kafa. Tombanana hahazo vahana kokoa ny varatraza eto Madagasikara, manomboka ny alakamisy ho avy izao. Misy ny fampitandremana noho ny haavon’ny alon­drano sy ny hamafin’ny rivotra, manomboka ny alarobia ho avy izao, any amin’ny morontsiraka afovoany andrefana, atsimo andrefana, atsimo ary atsimo atsinanan’ny Nosy. Hisy fidinana misongadina ny maripana any
amin’ny morontsiraka atsinanana sy ny ilany atsinanan’ ny afovoantany, manomboka ny alakamisy. Manodi­di­na ny 05 – 22 °C ny maripana ny maraina ary eo anelanelan’ny 15 – 35 °C ny tolakandro.

Nanomboka ny faran’ny herinandro teo, tao amin’ny kaominina ambanivohitra Ambondro, ny fizarana fanampiana ho an’ireo tokantrano marefo, indrindra ireo fianakaviana manana zaza tratran’ny tsy fahampian-tsakafo sy ny tsy fanjarian-tsakafo ao amin’ny Faritra Androy. Fianakaviana 321 ao amin’ny kaomi­nina Ambondro no nisitraka izany. Tafiditra ao anatin’ ny hetsika “Vonje Longo II”, tarihin’ny BNGRC, izay mikendry ny hanohanana ireo fianakaviana marefo amin’ny alalan’ny fizarana vary izy io.

Notanterahina tao amin’ny KSLMD Andrain­jato Fianarantsoa ny “Salon de l’étudiant” andiany faharoa, ny herinandro lasa teo. Tao amin’ny Maison de la culture Mangarivotra kosa izany ho an’i Mahajanga, ny faran’ny herinandro teo. Tranoheva maro maneho ireo lalam-
piofanana samihafa amin’ireo toeram-pampianarana ambaratonga ambony miankina sy tsy miankina manana fahazoan-dalana (habilitation) no hita isaky ny hetsika.

Niakatra 4, 25% ny taham-pahafahana fanadinana bakalorea ho an’Antananarivo raha mitaha amin’ny vokatra ny taona 2025, araka ny fanambaran’ny filohan’ny Oniversi­ten’Antananarivo, Pr Randria­nasolo Rivoarison, ny faran’ny herinandro teo. 51, 74,% ny taham-pahafahana ankapo­beny ; 69,66% ho an’ny fampianarana teknika. Ny sokajy L : 70,92%, manana ny taha ambony indrindra. Ny sokajy A2 kosa no nahazo ny taha ambany indrindra, 43,86%.
Ho an’ny sokajy C: 69,75%, OSE : 67,07%; A1: 54,61%, S: 53,24% ary ny sokajy D ma­nana taha 51,50%, 32 078 ireo nahazo ny mari-pahai­zana bakalorea ho an’ity taona ity, raha 61 997 no nisoratra anarana hiadina. Napetraka teny amin’ny foibem-panadinana ny anaran’ireo afaka rehetra, ny faran’ny herinandro teo.
31 no voasazy hiakatra con­seil de disipline (Codis) nandritra ny fanatanterahana ny fanadinana, fepetra noraisina hanaporofoina fa madio ny fanadinana bakalorea eto Antananarivo.
“Hisokatra ny oniversite eto Antananarivo ho an’ireo mpiadina afaka ka maniry ny hanohy fianarana ambony. Hisy ny Salon de l’étudiant ny 3 sy 4 septambra ho avy izao, eny Ankatso, hampahafan­tarana ireo lalam-piofanana samihafa azon’ny tanora hisafidianana ho an’ny taom-pia­narana vaovao”, hoy ny filohan’ny oniversite.

Vonjy

Nosokafana tamin’ny fomba ofisialy, ny faran’ny herinandro teo, ny trano fandidiana sy trano fitobian’ny marary avy nodidiana ho an’ny CHRD Belo sur Tsiribihina. Dingana lehibe iray ho fanatsarana sy fanamafisana ny tolotra ara-pahasalamana ho an’ny mponina izany.
Hanampy amin’ny fanakaikezana ny fitsaboana ara-pandidiana sy ny fanatsarana ny fandraisana an-tanana ireo marary ao amin’ny distrikan’i Belo sur Tsiribihina ity fotodrafitrasa ity. Hanala ny fahasahiranana ho an’ny vahoakan’i Belo satria eritreretina ho vita ao avokoa ny hamehana ara-pahasala­mana mila fandidiana ka tsy voatery halefa ivelan’ny distrika. Fotodrafitrasa manana trano roa manaraka ny fenitra takin’ny fandrindrana nasionalin’ny hopitaly eto Madagasikara.
Ahitana efitra valo sy efitra roa natokana hisy ireo marary avy nodidiana ny fotodrafitrasa. Efa vonona ny herinaratra sy ny rano, ny fitaovana rehetra ary ny olombelona hampihodina ity fotodrafitrasa ity, tarihan’i Dr. Ernest Raharison,
Nanamora ny dingana rehetra ny solombavambahoakan’i Madagasikara voafidy tao amin’ny distrikan’i Belo sur Tsiribi­hina, Saory Christian. Tompon’antoka amin’ny fananganana fotodrafitrasa kosa ny fianakaviana Molou.

Vonjy