Taolan-dava miisa 822 be izao no saron’ny polisim-pirenena tao amin’ny tanàna Mahatazana kaominina ambonivohitr’ Andilamena, ny alin’ny alatsinainy 18 mey hifoha talata teo. Tratra niaraka tamin’ny andian-jiolahy mpamaky fasana, telo lahy, izany. Raha ny angom-baovao, araka ny fanambarana nataon’ny lehiben’ny komiseran’ny polisy ao an-toerana, misahana ny filaminana anatiny, Randria Albert. Efa ela no nahenoana ny fitarainan’ny rafi-piarahamonina fa mirongatra ny vaky fasana etsy sy eroa arahina fahaverezana taolam-balon’ireo razana, ao anatin’ny disitrikan’i Andilamena. Vokany, nametraka polisy manao fanamiana sivily ary nampikarama sivily hifanomen-tanana mba hametrahana fandriampahalemana ho an’ny fiarahamonina. Nahafantarana irika hiangana izany ary napetraka ny vela-pandrika ka nanirahana iraka hividy taolana tany amin’ireo jiolahy. Raikitra ny fifamarotana ary natao ny fotoana hifanankalozana sy hanolorana ny vola. Tao Mahataza­na no fotoana ny alin’ny alatsinainy tokony ho tamin’ny 11 ora alina. Efa vonona sy niandry teo ireo jiolahy miisa 7 lahy mirongo antsy sy fiandiana ary taolam-paty anaty gony. Vao nahatsikaritra anefa ireo jiolahy fa polisy ireto farany, tafaporitsaka avy hatrany ny efatra lahy raha voasambotra kosa ny telo tamin’izy ireo.

Sajo

“Nanapa-kevitra hanara-maso ny fikaonandohan’ny olom-pirenena ny KMF/Cnoe. Ny fahitanay azy, mbola misy zavatra be dia be manjavozavo amin’ny olom-pirenena. Mila fanazavana”.

Io ny fanehoan-kevitry ny filoha nasionalin’ny KMF/ Cnoe Fanabeazana olom-pirenena, i Namearison Robert, tany Morondava, omaly, ny amin’ny fikaonandohan’ny olom-pirenena. Firy andro, ohatra, ny fikaonandoha eny anivon’ny fokontany, ahoana ny ho fandehan’ny adihevitra eny amin’ny fokontany, inona avokoa ireo lohahevitra hodinihina, miara-mi­ainga ny fokontany manerana an’i Madagasikara sa ahoana… ? Eo koa ny hoe: ny olona rehetra eo anivon’ny fokontany ve no hasaina, misy fetr’isa ve hilazana fa manankery ny fanapahan-kevitra… ? Tsy mazava izany rehetra izany. Nefa tsy maintsy omanina ny olompirenena mba hampahavitrika ny fandraisany anjara. Fifandraisana sy serasera izay. Izay no hanaovana fanaraha-maso.
Tsy tokony hapetraka ho asan’ny minisitera iray io, fa hifarimbonan’ny rehetra eo anivon’ny governemanta ma­nontolo io. Fa mipatarika ha­trany ny minisitera misahana ny Fanavaozana. Ankoatra ny tena fahamehana eo amin’ny fiainam-pirenena, io fikaonandoha io no tena iraka lehibe tontosain’ny governemanta. Aminn’ny KMF/Cnoe, io no tena asa voalohan’ny go­ver­nemanta. Rehefa manao fitsidiham-paritra ry zareo, tokony hiresaka an’izay hatrany. Ny fikaonandoha no ha­moaka ny lalàmpanorenana sy ny lalàm-pifidianana vaovao ary ny lalàna momba ny antoko politika. Farafahake­liny, izay no hivoaka amin’izany.

R. Nd.

Hotontosaina ao amin’ny Kianja Velodrome Antsirabe ny fihaonana miverina eo Disciples FC Vaki­nankaratra sy ny Fosa Juniors Boeny. Fifanandrinana tafiditra anatin’ny ampahefa-dalana, “Pureplay Football League (PFL)”. Mbola manala vela moa ry zareo Fosa Juniors. Resin’ny Disciples 4 no ho 0 izy ireo, nandritra ny lalao mandroso.

Voahosotra ho tompondakan’i Arabia Saodita ny ekipan’ny Al Nassr misy ilay teratany portiogey, Cristiano Ronaldo. Nahatafiditra baolina roa tamin’ny fihaonan’ny Al Nassr sy Damac izy, afakomaly alina. Araka izany, ity no amboara voalohany azony tany Arabia Saodita. Tsara ny mampahatsiahy fa efa 41 taona i Cristiano Ronaldo, ary efa maherin’ny 950 ny baolina tafidiny.

Tanterahina any Maevatanàna, nanomboka omaly, ary hitohy anio, ny “Ride River Lite Quest 3×3”, taranja basikety. Ny sokajy Seniors, U23, ary U17, lahy sy vavy, no mifaninana amin’izany ka hahazo ny tapakila amin’ny Challenger izay hatao any La Réunion, izay mpilalao mendrika.

Hotanterahina ao Nairobi Kenya, manomboka anio, ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika (Can 2026), taranja rugby, vehivavy, ho an’ny sokajy «Performance division». Firenena efatra no hiady izay ho lohany amin’izany dia i Kenya, mpampiantrano, miampy ny Springboks, tompondaka farany, miaraka amin’ny Makis Ladies Mada­gascar ary ny The Cranes Ouganda, ekipa vao niakatra.
Hisantatra ny fihaonana, anio, ny fifandonan’ny Makis Ladies sy ny Springboks. Hanala vela amin-dry zareo Afrikanina tatsimo ny tovovavy malagasy izay efa any an-toerana hatramin’ny alarobia lasa teo. Hatreto, tsy mbola nandresy ny Springboks mihitsy ny Makis Ladies. Nanambara ireo mpilalao fa vonona izy ireo hanohitra ary haka fandresena manoloana ireto andrarezina aty Afrika ireto. Salama tsara avokoa ireo mpilalao ary ambony ny toe-tsaina hoenti-miatrika an’i Afrika Atsimo. Nitsapa ny kianja izy ireo omaly ary niatrika fanazaran-tena avy hatrany.
Manan-danja hatrany ny lalao voalohany toy izao ka tsy atao antsirambina, araka ny nambaran’i Mamy, mpanazatra ny Makis Ladies. Na izany aza, manatombo eo amin’ny traikefa ireo mpilalaon’ny Spring­boks, noho izy ireo milalao any anaty klioba matihanina.
Ankoatra izay, hifanandrina ny Lionan’i Kenya sy i Ougan­da. Heverin’ny rehetra fa hananatombo ny kenyanina noho izy hilalao eo an-kianjany sy ma­noloana ireo mpijeriny. Ny alarobia 27 mey ny lalao faharoa, ka hifandona i Kenya sy ny Makis Ladies ary i Afrika Atsi­mo sy i Ouganda. Ny alahady 31 mey ny lalao farany ka Makis Ladies hifampitana amin’i Ou­ganda ary i Kenya hifanazava amin’i Afrika Atsimo. Ho tompondaka izay mahazo fandresena be indrindra.

Tompondaka

Afaka folo andro! Hotanterahina ao amin’ny Kianja Rabat Maroc, ny 2 jona ho avy izao, ny lalao fitsapana izay hifanandrinan’ny Lion de l’Atlas Maroc amin’ny Barean’i Madaga­sikara. Araka ny fanadihadiana natao tamin’ny loharanom-baovao iray, misy mpilalao telo avy eto an-toerana efa fantatra fa nahazo taratasy fampiantsoana handrafitra ny ekipa nasionaly malagasy.  Ny roa amin’izany dia milalao ao amin’
ny Disciples FC Vakinankaratra, i Bono sy Rado Be. Ny iray kosa dia ao amin’ny Elgeco Plus, i Toldo, mpiandry tsatoby Barea. Andrasana amin’ny talata ny fanambarana ofisialy izany lisitra izany, araka ny tsilian-tsofina hatrany. Tsara ny mampahatsiahy fa ankoatra io fifandonana amin’i Maroc io,  hihaona amin’i Ouganda ihany koa ny ekipam-pirenena malagasy, ny 8 jona ho avy io, any Maroc ihany. Marihina fa ekipa goavana avokoa ireo manao lalao ara-pirahalahiana amin’ny Barea ireo, ary raha tsara ny vokatra, mety hiakatra ambony kokoa ny laharan’i Madagasikara ao amin’ny Fifa. Raha ny fikarohana natao hatrany, eo amin’ny laharana fahavalo maneran-tany i Maroc, izay hiatrika ny «Mondial 2026 », afaka telo herinandro. Faha-88 kosa i Ouganda, raha any amin’ny laharana faha-104 ny Barean’i Madagasikara.

Fitia Randria

Tafiditra ao anatin’ny se­hatrasa sy vina tanterahin’ny Vondron’ny mpiangaly Tan­tara (V.M.T) ny hampiakatra hatrany ny lentan’ny tontolon’ny tantara fandefa amin’ny Radio na ny tantara an’onjampeo. Ho fiatrehana izany, hisy ny atrikasa fanoratana tantara fihaino hotanterahina ny alarobia 27 mey izao, manomboka amin’ny 2 ora tolakandro, ao amin’ny Lycée JJ Rabearivelo Analakely.
Hitarika ity atrikasa ity Andrianasolo Hajaina Naomy, filohan’ny Havàtsa-Upem, mpa­noratra, mpanabe, nandalina ny taranja malagasy… Lohahevitra hovelabelariny: Ny paika sy haifanoratana tan­tara an’onjampeo na « Théâ­tre radiophonique ». Teny filamatra sady hoenti-manentana ny rehetra kosa ny « Ndao hiatrikasa, hanatsarana ny lentan’ny tantara an’onjampeo ».
Marihina fa ahitana rohy lehibe mampifamatotra ny tontolon’ny tantara fihaino na ny tantara an’onjampeo: mpanoratra, mpandrindra, mpanatontosa, teknisianina, mpilalao. Ny iray amin’ireo no ahitana na ahenoina lesoka. Ny tantara iray manontolo no tsy tafapaka any amin’ny mpihaino. Tao anatin’ny 15 taona. Anisan’ny mahasarika sy misarika mpihaino maro ny fisian’ny fandaharana « Tantara » ao amin’ny Radio.

HaRy Razafindrakoto

Hanabevoho ny teny sy ny kolontsaina malagasy, na lavitra ny tanindrazana aza. Izay no anisan’ny tanjon’ireo mpianatra teratany malagasy any France, izay nampitain’izy ireo nandritra ny fihaonany tamin’ny minisitry ny Serasera sy ny kolontsaina, Mandrindrarivony Ogascar, omaly. Tao amin’ny Foyer universitaire malagasy na Fum ao Paris no natao ny fihaonana, izay nifanakalozan-kevitra maro. Ho fanatanterahana izany, nangataka tamin’ny minisitra ny hananganana ivontoerana ara-kolontsaina malagasy any France izy ireo. Hamelomaso ny fianarana teny malagasy ka tsy hahavery izany na lavitry ny tanindrazana aza, no andraikitra voalohan’ny ivontoerana. Miara-dalana amin’izay ny fampianarana ny teny malagasy ho an’ny vahiny izay liana, na koa ireo Mala­gasy tsy nonina naharitra an-tanindrazana. Hianarana ireo fomba isam-paritra, hampahalalana ny vakoka, ny zavakanto, ny mozika ary izay endrika rehetra manandratra ny kolon­tsaina malagasy ihany koa izany.
Nihaino, nandray ary nampanantena fa hanisy tohiny ity fangatahana ity ny minisitra. “Ndao havaozina ny firenena. Ento ny anjara birikinareo, fa hifanome tanana isika”, hoy ny minisitra tamin’ireo mpianatra. Ho setrin’izany, naneho ny faniriany handray anjara amin’ny fikaonandoham-pirenena ireto mpianatra mandranto fianarana any ivelany ireto.

Zo ny Aina

Nahafaty olona ny aretina tazomoka tao amin’ny distrika Antananarivo Avaradrano. Niakatra be ny olona marary ka mila fanaraha-maso akaiky ny fifehezana ny aretina.
Nidina teny an-toerana ireo mpiasan’ny fahasalamana sy ny mpandrindra nasionaly ny ady amin’ny tazomoka, ny alahady 17 mey 2026 teo nanamarina ny zava-misy eo anivon’ny hopitaly Anosy Avaratra.
Teny amin’ny fokontany Ambohidrano Andrefana, Be­ravina ary Antsapandrano ny ekipa rehetra. Nanadihady ny fomba fanaon’ny mponina rehefa tratran’ny tsy fahasalamana. Tena mbola mirona amin’ny fanaovana dokotera tena sy ny fanatonana mpitsabo nentim-paharazana ny mponina any.
Nisy ny fitiliana tazomoka sy fizarana lay misy odimoka natao tamin’ireo mponina manodidina ny toeram-ponenan’ireo marary. Notsaboina avy hatrany ireo marary voatily. Nanao fivoriana adisisika avy hatrany, niarahana tamin’ny sefo fokontany, talen-tsekoly, mpitsabo ara-drazana ny mpanentana ara-pahasalamana eo amin’ny koaminina Sabotsy Namehana, ny alatsinainy faha-18 mey 2026. Ho fampandraisana andraikitra sy anjara ifotony amin’ny ady amin’ny tazomoka no natao. Mitohy isan’andro ny fanaraha-maso ny fiakaran’ny tahan’ny tazomoka eny Avara­dra­no ataon’ireo mpiasan’ny faha­salamana.

Tatiana A

Toy ny fanao isan-taona, manao fivahinianana masina na ny Hajj any La Mècque ny mpino silamo maneran-tany. Ho an’ny eto Madagasikara, samy manao izay tratry ny heriny ny antokom-pinoana na fikambanana isanisany. Anisan’ireny ny eo anivon’ny Amana group. Nandefa olona 74 mianadahy izy ireo. Maharitra dimy andro izany. Natao ho fanadiovana ny fahotana rehetra vita hatrizay. Tsy mody avy hatrany anefa ny mpitsidika fa manana iray volana latsaka kely izy ireo hijanonana any Arabie Saoudite.
Marihina fa ny taona 2009 no nahazo ny fankatoavana tamin’ny fanjakana saodianina ny Amana group. Izy no mikarakara ny dia rehetra satria, tsy manome fahazoan-dalana miditra any aminy na Visa ho an’olon-tokana izy ireo. Tsy maintsy mandalo amin’ny fikambanana tahaka itony vao manana ny herijika ho tafiditra sy manatrika ny Hajj.
Marihina fa misy karazany maro ny fikambanana silamo eto Madagasikara, saingy mivondrona ao anatin’ny FSM ny ankamaroany.

Randria

Sekoly maromaro eto Antananarivo no hisitraka fampitaovana avy amin’ny Orange Madagasikara, ao anatin’ny fandaharanasa sekoly niomerika ho an’ny taom-pianarana 2025-2026. Nahazo ny anjarany ny EPP sy CEG Nanisana, omaly.

Nitombo isa ny sekoly manome fanabeazana niomerika eto Mada­gasikara. Nanomboka omaly, niditra amin’ny fikirakirana fitaovana niomerika avy amin’ ny orinasa Orange Madagasi­kara ny mpianatra ao amin’ny EPP sy CEG Nanisana. Tafiditra amin’ny fandaharanasa sekoly niomerika nosantarina ny taona 2014 ny fanomezana ny fitaovana. “Misit­raka ny tohana avy amin’ny Orange ny sekolim-panjakana sy ireo toeram-pampianarana tantanin’ny fikambanana so­sialy hampihenana ny elanelana amin’ny fifehezana ny tontolo niomerika eo amin’ny ankizy sy ny tanora”, hoy ny filohan’ ny Orange solidarité Mada­gascar, Arson Benja. Tablette 50 ho an’ny CEG ary 25 ho an’ny EPP, miaraka amin’ny vidéo projecteur sy ny solosaina, no natolotra hanamorana ny fampitana fahalalana any an-dakilasy.

“Tsara kokoa ny fampitana fahalalana ary tsapa nisy fiovana. Lasa manana saina tia karokaroka ny mpianatra”, hoy ny mpampianatra iray efa nampiasa ny fitaovana niomerika. Manamora ny asa rehetra ny fitaovana azo, araka ny hevitry ny mpanabe hafa.
Iarahan’ny CREM sy ny Orange ary ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena ny fandaharanasa. Sekoly 300 mahery, manerana ny Nosy, no mampihatra ny fanabeazana niomerika amin’izao fotoana izao ary mpampianatra an-jatony no nahazo fiofanana amin’ny fampiasana ireo fitaovana nozaraina. Mandritra ny herintaona ny fanofanana. Mitondra fivoarana ho an’ny mpianatra 400 000 ny sekoly niomerika, indrindra any ambanivohitra.
Anjaran’ny mpianatra 2 700 ao amin’ny CEG sy 1 200 ao amin’ny EPP Nanisana, manomboka omaly, ny hiditra amin’izany fampianarana izany, miaraka amin’ny tablette. Nizarana kits scolaire koa ireo mpianatra mendrika tao amin’ny EPP, nandritra ny lanonana omaly.

Vonjy

Mikiakiaka anaty antso vonjy ireo olona manana toe-tena varira manoloana ny fa­miravirana ny ain’izy ireo. “Te­na tsisy vidiny ny aina ary tsy misy hasiny ny maha olona raha ny tranga famonoana mi­seho sy iainanay”, hoy ny filohan’ny fikambanana varira eto Madagasikara, Soja Fulgence.
Tranga roa nisesy, tamin’ity volana ity, ny niseho tany Ma­rovoay sy Betroka. Nan­dritra ny fanafihan-jiolahy mi­tam-piadi­ana nitranga tao amin’ny fokontany Antana’Ivo­ny, kaominina Marotsakoho, distrikan’i Maro­voay, amin’ny lalam-pirenena faha-4 no nisy famonoana mi­hitsy. Namba­nan’ireo jiolahy antsy ireo ray aman-dreny tao an-trano izay manan-janaka mianadahy manana toe-tena varira. Maty notapahin-doha ilay ankizilahy 12 taona, raha tafandositra kosa ilay vavikely.
Ny tranga faharoa kosa dia tao amin’ny kaominina Ivaona, distrikan’i Betroka. Za­zalahikely vao 8 volana monja no nalaina an-keriny. Nisy fanarahan-dia nataon’ny fokonolona tany an-toerana ka jiolahy iray atao hoe Rambo no voatifitra. Tsy mbola hita kosa ilay zaza, hatreto.
Miaina anaty tahotra sy tetibety andro aman’alina ireo olona manana toe-tena varira, indrindra any amin’ireo toerana alavitra mpitandro filaminana.

Tatiana A

Nanomboka ny 11 mey hatramin’ny 28 mey ho avy izao ny fandraisana mpiasam-panjakana raikitra ampahibemaso manerana ny faritra rehetra ho an’ireo mpampianatra “vacataire” eo anivon’ny Fampianarana teknika sy fampiofanana arakasa.

Notanterahina tamin’ity herinandro ity ny fandraisana mpiasam-panjakana ampahibemaso raikitra an’ireo mpampianatra “vacataire” eo anivon’ny sekoly fampianarana teknika sy fampiofanana arakasa ao Vakinan­karatra. Ao anatin’ny fenitry ny mangarahara tanteraka no hanatontosana izany. Fepetra maro no jerena, toy ny taonan’ilay olona, ny faharetan’ny taona niasana, ny ora nampianarana, ny taranja ary ny diplaoma. Misy ny isa tratrarina ka izay mahafeno fepetra no tafiditra, raha ny fanazavana. Nitarika ny hetsika, tamin’ny fomba ofisialy, ny lehiben’ny Faritra Vakinankaratra, Ravaonirina Nathalie Sébastienne. Noha­mafisiny ny fankasitrahana ny fitondram-panjakana satria anisany iankinan’ny fampandrosoana ny tontolon’ny fanabeazana. Nankahery ireo mpampianatra koa izy hanohy sy hanatanteraka ny asa antsakany sy andavany.
Hampitombo ny fahavononana efa ao amin’ireo mpampianatra “vacataire” eo amin’ny sekoly fampianarana teknika sy fampiofanana arakasa ny fandraisana azy ireo ho mpiasam-panjakana raikitra. Mahatratra 250 ny isan’ny “poste budgétaire” nomen’ny fanjakana ho an’ny taona 2025. Ho an’ny taona 2026, misy toerana 200 isa ary mbola manana ambiny 156 ny taona 2024.
Nanao filazana ny tomponandraikitry ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fa­nofanana arakasa fa efa ma­nomboka ny fandraisana ny “dossiers” ho an’ireo vacataires efa nahavita «recrutement ampahibemaso». Efa vonona tanteraka ny fitaovana sy ny ekipa rehetra handray azy ireo ao amin’ny foiben’ny minisitera Complexe scolaire Ampefiloha Batiment E porte 317-E. Ny 5 jona ho avy izao ny daty farany handraisana ny antontan-taratasy feno araka ny toromarika nomena.

Vonjy

Tarika manome lanja ny mozika misy fanahy. Iray tamin’ireo nisafidy ny hivoy ny mozika arahin-gitara sy ireo zavamaneno mifameno aminy ny Manan’Ara. 10 taona izay no nisian’ny tarika, ka homarihina izany. Ho fanokafana azy, hisy ny seho hotonto­sain’ny Manan’Ara ny zoma 22 mey izao, eny amin’ny Pho Resto Ivato.
«Ho hiraina ao daholo ny rakikira voalohany sy ilay faharoa izay vaovao be. Io mihitsy ny seho voalohany fanomezan-danja ny famoronana anatin’ny rakikira. Seho hanairanay ny tanora sy ny olombelona Malagasy hoe manana kolontsaina isika, ary any no fototra aloha», hoy ny fanazavan’i Tah Manana, iray amin’ireo andrin’ny tarika Manan’Ara.
Mitantara ny fiainana andavandron’ny mponina, ny fanentanana momba ny fiarovana tontolo iainana, ny fitiavan-tanindrazana, sns, ireo sanganasan’ny Manan’Ara. «Nisy hira iray natolotr’i Ko­libera ho anay. Efa nisy nomen’i Zakaria ihany koa fahavelony, Ary tena anisan’ny manamarika ny rakikira io. Ho vahinin’ny seho rahateo i Nini Kolibera sy i Benny ao amin’ny Lôlô sy ny tariny, satria hisy tetikasa iarahanay aoriana, ka ho santatra ity seho ity», hoy hatrany ny fanazavan’i Tah Manana. Efa heno tamin’ny famerenana tokoa ny «Lama­sinina» an’ny Lôlô sy ny tariny niarahan’izy ireo sy ireo hira nataon’ny Feo Gasy. Tsia­hivina fa nanokatra ny seho nataon’i Erick Manana farany teo, tetsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena ny Ma­nan’Ara.

Zo ny Aina

Tafiditra ao anatin’ny Iray volana anandratana ny teny malagasy. Mandritra ny volana jona, isaky ny sabotsy, hanatanteraka « Atrikasa 2026 fanoratana » ny fikamba­nan’ny poety sy ny mpanoratra malagasy Havàtsa-Upem.

Homen-danja ny famakafakana asa soratra (essai littéraire). «Atrikasa 2026 fanoratana». Hetsika hotontosaina mandritra io volana jona io, isaky ny sabotsy, amin’ny 10 ora maraina, ao amin’ny foiben-toeran’ny Havàtsa-Upem Tahala Rarihasina Analakely.
Famakafakana asa soratra hiarahana amin’ireo mpampianatra, mpikaroka, mpanoratra, mpandalina ny teny malagasy. Ny sabotsy 6 jona, Andrianasolo Hajaina Naomy, filohan’ny Havàtsa-Upem, hanazava ny : «fanoratana famakafakana poezia». Sabotsy 13 jona, «fanoratana famakafakana tantaram-pirenena», hiarahana amin-dRanjatohery Harilala, akademisianina sady mpahay tantara. Sabotsy 20 jona, R’Abel Hantanoro hanazava ny «fanoratana famakafakana lahatsoratra». «Fano­ratana famakafakana tantara foronina» kosa no hiarahana amin’Iharilanto Patrick An­driamangatiana, ny sabotsy 27 jona.
Vitsy ireo mpanoratra no sahy manoratra famakafakana asa soratra. Antony roa no nambaran’ny rantin’ny Havàtsa-Upem ho mahatonga io tranga io. Noheverina ho mandeha hoazy toy ny fanoratana fanadihadiana tany am-pianarana ny zavatra atao. Na, mahatsapa ny fahasarotan’ny fanoratana izany famakafakana asasoratra izany izay te na mikasa hanao.
Tato anatin’ny 25 taona, isaky ny «Iray volana anandratana ny teny malagasy», mifantoka amin’ireo atrikasa fanoratana karazana haisoratra samihafa toy ny: tononkalo, sombintantara, tantara foronina, tantara tsangana, tantara fihaino, sns, ny Havàtsa-Upem.

HaRy Razafindrakoto

Nampahafantarina tamin’ny fomba ofisialy omaly, tetsy Andraharo, ny fiaraha-miasa eo amin’ny Federasionina ma­lagasin’ny handball (FMHB) sy ny Yas Madagasikara. Nambaran-dRatsimandao Andriamanga Herilovasoa, filohan’ny Federasionina, fa 110 andro izay no nitondrany izany ary efa ela no naniriany hiaraka amin’ny Yas ka izao tafahoana izao. “Santatra izao fa irina ny hitohizany hatrany. Betsaka ny arenina ka ilana fifanampiana sy fifanakalozana”, hoy izy. Nanamafy ny tomponandraikitry ny Yas Ma­da­gasikara fa manampy ny fa­natanjahantena rehetra, hampahomby ny vinanasa fampivoarana, izy ireo. Anjaran’ny handball indray izao. Ho fisantarana izany, hanohana ny Akio Madagasikara zandriny, lehilahy, “cadet” sy “junior” izy ireo, amin’ny fiatrehana ny “IHF Trophy”, faritra faha-7 tanterahina ao amin’ny Lapan’ ny fanatanjahantena Maha­ma­sina, ny 27 – 31 mey ho avy izao. Firenena 5 no hiady ho lohany amin’izany dia i Mada­gasikara mpampiantrano, Co­mores, Seychelles, Mayotte ary La Réunion. Hiatrika ny “IHF Trophy” kaontinantaly, izay tompondaka. Efatra no hi­faninana ao amin’ny “cadet” dia i Madagasikara, La Réu­nion, Comores ary Mayotte. Ho an’ny “junior” indray, i Ma­dagasikara, Mayotte, Como­res ary Seychelles. Tsy nandray anjara i Maurice, noho ny olana eo amin’ny federasioniny. Ho tonga amin’ny 26 mey izao ireo delegasionina vahiny.

Tompondaka

Hitondra ny traikefany any Alençon-Normandie, France, ny Malagasy mivondrona ao amin’ny “Alliance AfricanZ Madagascar”, izay manao ny “ AfricanZ Dance”, ny 20 jona izao. Tanjona amin’ny fandefasana ireo mpahay dihy voafantina ireo ny hampiofana ireo mpikambana liana any an-toerana sy te ho lasa matihanina eo amin’ny sehatra iraisam-pirenena, ka afaka mitarika dihy amin’ny sehatra maro. Ny “afro”, “dancehall” ary “dance traditionnelle” no tena hiangaliana ao anatin’ny fikambanana. Hira malagasy ny 80 isan-jato raha toa ka hira avy eto amin’ny kaontinanta afrikanina ihany ny 20 isan-jato. Tsiahi­vina fa dihy tarihin’olona iray ka arahin’olona maro ny “AfricanZ Dance”. Amin’ny maha fanatanjahantena azy, fitaizana ara-batana sy hananana fahasalamana no tena tanjona. Eo ihany koa ny fanandratana ny kolontsaina sy zavakanto eo amin’ny sehatra iraisam-pirenena, ara­ka ny fanazavan’ny Coach Coko, tomponandrakitra ao amin’ny “Alliance AfricanZ Madagascar”. Ny Coach Opti­mus no namorona ity dihy ity, teto Madagasikara, tamin’ny taona 2017 ary efa nentiny tamin’ny fifaninanana iraisam-pirenena tany ivelany. Nisy ny fampahafantarana bebe kokoa ny fikambanana omaly, teny amin’ny Koots Food Mahama­sina. Hisy ihany koa ny hetsika goavana hokarakaraina ny desambra ho avy izao.

Mi.Raz

Hotanterahina ny zoma 29 sy ny sabotsy 30 mai ho avy izao ny Rallye Motul. Dingana voalohany amin’ny fifaninanam-pirenena. Hikarakara ity hetsika ity ny klioba FMMSAM. 129, 240 km ny halaviran’ity rallye ity ary misy dingana manokana (ES) 8, izay mirefy 72 km. Anisan’ny lava indrindra ny eo Anjeva mihazo an’Ambohimahatsinjo, izay misy halavirana 10, 40 km. Hiverenana in’efatra izany dingana manokana izany ka ny roa hotanterahina ny andro zoma: ny ES 1 sy ny ES 2. Ny roa ambiny kosa hatao ny sabotsy: ny ES 5 sy ny ES 6. Eo Ankorondrano ny toerana hiaingana sy ny fahatongana ho an’ity rallye ity. Fantatra ihany koa fa tany avokoa ny 98 % ny lalana amin’ny dingana manokana.
Manana safidy amin’ny fotoana sy ny ora hanaovana fizahan-dalana ireo mpifaninana. Na ny sabotsy 23 sy alahady 24 mey no atao izany na ny talata 26 sy ny alarobia 27 mey. Hahazoan’ny mpanamory sazy ny fanatontosana izany ivelan’ireo daty voatondro ireo. Hifarana rahampitso ny fisoratana anarana ary hambara amin’ny fomba ofisialy ny sabotsy 23 mey ny lisitra ofisialin’ireo mpanamory nahafeno ny fepetra. Ny andron’ny zoma hanaovana ny fifaninanana ny fizahana teknika ary amin’ny 10 ora no fiaingana.

Tompondaka

Tontosa omaly, tany Le Caire, Egypta, ny antsapaka ahafantarana ny anaran’ireo firenena miray vondrona amin’ny fifanintsanana Can 2027. Hiara-kiady ny tapakila tokana, i Madagasikara, i Nizeria ary i Guinée Bissau. Efa tafita kosa i Tanzanie.

“Fito taona aty aoriana!” Miray vondrona « L » amin’ny ekipam-pirenena Barean’i Ma­da­gasikara ny Super Eagles Nizeria, mandritra ity fifanintsanana Can 2027 ity, araka ny valin’ny antsapaka omaly, natao tao amin’ny Federa­sionina egyptianin’ny baolina kitra (EFA), le Caire Egypte. Tafaraka amin’ireo firenena roa ireo i Tanzanie, mpampiantrano sy i Guinée Bissau.
Tapakila iray ihany sisa no hiadiana ao amin’ity vondrona ity satria i Tanzania efa tafita avy hatrany amin’ny Can 2027 amin’ny maha firenena mampiantrano ny fifaninanana azy. « Raha misy firenena mpampiantrano anaty vondrona iray, tafita avy hatrany io ekipa io. Raha mahavita voalohany ny firenena mampiantrano, tafakatra ihany koa ny ekipa laharana faharoa ao anatin’ilay vondrona. Saingy, raha eo amin’ ny laharana faharoa na ivelan’ny roa voalohany io firenena io, dia ilay ekipa voalohany ao amin’ny vondrona ihany no tafita miaraka amin’ny mpampiantrano”. Io ny fanazavana azo omaly, tamin’ireo mpikarakara.
Tsy maintsy handavo an’i Nizeria, laharana fahatelo, nandritra ny Can 2025, farany teo izany ny Barea, izay tarihan’i Corentin Martins, mpanazatra ny ekipam-pirenena malagasy, ary haka fandresena amin’i Guinée Bissau sy i Tanzanie.

Efa nandresy an’i Nigeria
Ampahatsiahivina fa efa niray sokajy tamin’ny Mala­gasy ny nizerianina nandritra ny Can 2019, tany Egypta. Resin’ny Barea, tamin’ny isa 2 no ho 0, ny Voromahery maitso nizerianina, tamin’izany.
Hatao ny 21 septambra hatramin’ny 6 oktobra 2026 ny andro voalohany sy faharoa amin’ny fifanintsanana. Hoton­tosaina ny 9 hatramin’ny 17 novambra ny andro fahatelo sy fahefatra. Ny 22 hatramin’ ny 30 marsa 2027 kosa ny andro fahadimy sy fahenina.

Fitia Randria

Ireo mpiray vondrona rehetra :

A : Maroc, Gabon, Niger, Lesotho,
B : Egypte, Angola, Malawi, Soudan du Sud
C : Côte d’Ivoire, Ghana, Gambia, Somalia
D : Afrika Atsimo, Guinée, Kenya, Erithrée
E : RDC Congo, Guinée Equatoriale, Sierra Leone, Zimbaboe
F : Burkina Faso, Benin, Mauritania, Centrafrique
G : Cameroun, Comores, Namibia, Congo Brazzaville
H : Tunisie, Oganda, Libya, Botswana
I : Algeria, Zambia, Togo, Burundi
J : Sénégal, Mozambika, Soudan, Ethiopia
K : Mali, Cap Vert, Rwanda, Liberia
L : Nigeria, Madagasikara, Tanzania, Guinée Bissau

Velon-taraina ireo tantsaha eny Laniera fa nisy nanafika ny fotodrafitrasa eo amin’ny Lac Iarivo. Efa nisy ny fandravana izany teo aloha nataon’ireo vatan-dehilahy “gros bras”.
Efa tafatsangan’ny vahoaka ny fotodrafitrasa hatramin’ny birao saingy nisy olona tonga teny amin’ny secteur 12 niaraka tamin’ny polisy, ny alahady teo. Ny alatsinainy alina, nisy ny fanafihana ka tsy fantatra na mpanafika na olona avy aiza ireo mpandrava.
« Potika indray ny fotodrafitrasa izay efa natsangana fanindroany”, hoy ny mpitarika ny tantsaha, Ramarokoto Ray­mond.
Misy anefa ny lalàna mifehy ny fanotofana tany sy ny fananan-tany. Tsy maintsy hahazoana alalana avy amin’ ny kaominina sy ny minisiteran’ny Fanajariana ny tany sy ny raharahan-tany, amin’ny alalan’ny Matac, ny fanorenana trano amin’iny toerana eny Laniera iny.
Efa nisy ny didim-pitondrana laharana faha-056 MID/­ Pref.Pol mametra ny hamolavolana drafi-panajariana antsipirihany ao amin’ny lalana Tsarasaotra Ivato sy ny fametrahana fepetra fitandremana anatin’ny faritra voakasik’io drafi-panajariana io.
Nanomboka ny 8 avrily 2026, voalaza ao amin’ny andininy faharoa ao amin’ny didim-pitondrana navoakan’ny prefet an’ny polisin’Anta­na­narivo fa misy ny fotoam-piarovana “période de sauvegarde” izay mandrara ny fifampiraharahana rehetra momba ny tany sy ny fanomezan-dalana hanorina. Tsy azo ovaina ny fampiasana ny tany ambolena amin’ny datin’io didim-pitondrana io.

Tatiana A