Raha manana ny « RNS » ny ao France, efa hiditra amin’ny andiany fahefatra ihany koa ny « Spass Gass » amin’ity. Fihaonamben’ireo Malagasy any Allemagne ity hetsika ity, izay hotontosaina ny 23 sy 24 mey izao, any Bonn. Fihaonana ara-kolontsaina sy fanantanjahantena no hatao mandritra izany, raha ny nambaran-dry zareo avy ao amin’ny Mah Event, mpikarakara. Hanamafisana ny fototra maha Malagasy ireo hetsika ara-javakanto, toa ny slam sy mozika. Arahina fandihizana hafanaina DJ malagasy ihany koa izany. Fotoana hifampiresahan’ny mpiray tanindrazana amin’ny tenim-pirenena, hampitaina ho an’ny taranaka ny fitiavana ny teny malagasy koa.
Lafiny fanatanjahantena kosa, hisy ny fifaninanana ara-pirahalahiana eo amin’ny taranja basikety, lahy sy vavy, sy volley iombonana.
Zo ny Aina
Tafiditra ao anatin’ny andiany faha-166 ny « Concert classique de midi ». Hanana ny hampiavaka azy ny « Concert Lyrique ».
Tanora manan-talenta amin’ny fihirana no hiakatra ny sehatra. « Concert Lyrique », fampisehoana fahaiza-mihira. Fanamporofoana ny fahaizana « milalao » feo eo amin’ny olombelona. Ho tazana avokoa ireo mandritra ny andiany faha-166 amin’ny « Concert classique de midi » karakarain’ny Madagascar Mozarteum, ny talata 17 febroary izao, manomboka amin’ny 1 ora atoandro, ao amin’ny IFM Analakely.
Fabio Rakotondrazanany (ténor), Mbolaniaina Rakotoarison (soprane), Faniry Rakotoarison (soprane), My-Andry Andriamahatratsoa (soprane) ary Safidy Randriamananjara (ténor). I Rindra Ramarosandratana kosa no hitendry ny piano. Ny sanganasan’ireo andrarezin’ny mozika klasika maneran-tany no hovelomin-dry zareo amin’io fotoana io. Anisan’izany ny an-dry L. Delibes, G. Donizetti, C. Gounod, G. Puccini, C. Bizet, sns. Marihina fa misy amin’ireo sanganasa ireo no nambaran’ny mpahalala momba ny feo sy ny hira fa somary sarotra haverina sy omena aina.
… Ny fampisehoana an-tsehatra tahaka itony « Concert lyrique » itony no ahafahana sy ahazoana manamporofo fa manana tanora manan-talenta sy nandalina momba ny tontolon’ny hira ny Malagasy sy i Madagasikara. Ankoatra ny fampitiavana ny mozika klasika. Tafiditra ao anatin’ny tanjon’ny Madagascar Mozarteum rahateo ny fampivelarana ny talenta.
HaRy Razafindrakoto
Anisan’ny olona marefo sy mila fiarovana manokana amin’ny valanaretina Mpox ny voafonja. Nidina ifotony nanao fanentanana ny mpiasan’ny fahasalamana eo anivon’ny DRSP Anôsy, tamin’ity herinandro ity. Nitondra teny fankaherezana sy torolalana momba ny fomba fiarovan-tena amin’ny nendran-drajako ho an’ny voafonja izy ireo, hahafahana mandray an-tanana ny fahasalaman’izy ireo. Ho an’ny fianakaviana kosa, nampitaina tamin’ireo mpitsidika ny hafatra satria izy ireo no andry mpanohana lehibe amin’ny fifampiarovana.
Fampitandremana mavo mahakasika ny renirano Ikopa sy ireo sampan’i Sisaony ary Imamba ho an’ny kaominina Tsiafahy, Androhibe, Antsahadinta, Bongatsara, Antanetikely Ambohijoky, Alatsinainy Ambazaha, Ampitatafika, Ambavahaditokana, Fenoarivo, Itaosy, Ambohitrimanjaka, Fiadanana, Ampangabe, Masindray, Ambohimanambola, Ambohijanaka, Alasora, Ankaraobato, Tanjombato, Soavina, Anosizato Andrefana, Andranonahoatra, Bemasoandro, Ankadimanga, Antananarivo IV, Iarinarivo, Sabotsy Namehana, Ankadikely Ilafy, Ambohibao Antehiroka, Talatamaty. 4,02m ny haavon’Ikopa eo Bevomanga, raha 4,50 m ny fampitandremana mena.
Tanterahana ao Paris ny atrikasa hanamafisana ny fiantraikan’ny fanofanana arakasa miompana amin’ny sehatry ny niomerika. Anisan’ireo firenena afrikanina miteny frantsay miisa 10 miatrika izany i Madagasikara, amin’ny alalan’ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fanofanana arakasa sy ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena. Mandritra izany no nikarohana vahaolana hanamafisana ny fiantraikan’ ny fandaharanasa fanofanana D-Clic, hanatsarana ihany koa ny fahafahan’ny tanora mpianatra miasa avy hatrany.
Mametraka ho vaindohan-draharaha manoloana ny famarinan’olona sy ny fijerena manokana ireo mpifindra monina voatazona ao amin’ny « Centre de rétention » atsy Maorisy, ny fanjakana. Anisan’ny anton-dian’ny minisitry ny Fitsarana, Fanirisoa Ernaivo, any an-toerana izany. Voalaza fa maro amin’ireo Malagasy nifindra any noho ny fampanantenana hahazo asa. Voatana amin’ny toerana manokana anefa izy ireo amin’izao fotoana izao satria lasibatry ny tambajotra tsy ara-dalàna na niharan’ny hosoka nataon’ny sasany.
Maro amin’izy ireo koa no voasambotry ny manam-pahefana avy hatrany ary tazonina ao na miezaka mifindra monina amin’ny toerana hafa aza na koa voafitaka rehefa any. « Miatrika zava-tsarotra izahay eo am-piandrasana ny fiverenany aty an-tanindrazana », hoy ny sasany amin’izy ireo. Nambaran’ny minisitra fa hojerena akaiky ny zava-misy, ary harovana manokana ny zon’ny olom-pirenena malagasy.
Nolazain’ny manam-pahefana any an-toerana fa nahazo vahana ny tambajotra mpanao hosoka mandefa olona any Maorisy tao anatin’ ny taona vitsy. « Manararaotra ny fahalemena ara-toekarena sy ny tsy fahalalana momba ny fifindra-monina ara-dalàna ataon’ny maro izy ireny », hoy izy ireo. Eo koa ireo voasarika noho ny karama any ka nandeha tsy nisy taratasy ara-dalàna na tratry ny fifanekena sandoka.
Efa ao anatin’ny fanadiovana ireo « Agence de récrutement » ny eo anivon’ny minisiteran’ny Asa amin’izao fotoana izao. Koa miantso ny olom-pirenena ho mailo ny governemanta.
Synèse R.
Zokiolona ao amin’ny fokontany Androhibe sy Ambatobe no nisitraka hazavana maimaimpoana, tamin’ny alalan’ny kit MBaliaka. Zokiolona avy amin’ny ankohonana marefo izy ireo. Tsy manana herinaratra akory aza ny sasany ao an-tokantranony. Fiaraha-miasa amin’ny Fondation Axian sy ny Yas ary ny fikambanana Valimbabena no nahafahana nanome ireo jiro. Miahy ireo zokiolona an-jatony amin’ny fokontany maromaro ny fikambanana. Mitsinjo ny resaka sosialy, fahasalamana, miaro azy ireo tsy ho voahiliky ny fiarahamonina…. “Hanampy betsaka amin’ny fikarakarana ao an-tokantrano rehefa hariva ny jiro”, hoy ireo mpisitraka. “Hahafahan’ny zafikeliny mianatra manao enti-mody amin’ny hariva ihany koa ny jiro”, hoy hatrany ireo raiamandreny lehibe nahazo izany.
Tatiana A
Voadika amin’ny teny malagasy ilay boky malaza maneran-tany “Le journal d’Anne Frank”. “Ny diarin’i Anne Frank” ihany no lohateniny, izay nadikan’i Michèle Rakotoson sy Riambola Mitia. Vita printy ary efa mivoaka amin’ny fomba ofisialy ihany koa ity boky vokatry ny voan-kevitr’i Zouzar Bouka, filohan’ny Vision Madagascar (ViMa) ity. Natolotra ny tranombokim-pirenena etsy Anosy ny boky, izay hiparitaka amin’ireo tranomboky maro manerana ny Nosy. Tanjona, amin’izany, ny hahafantaran’ny rehetra ny tantara fonosin’ny “Diarin’i Anne Frank”, indrindra ireo mpianatra. Nanambara i Zouzar Bouka fa faniriany raha toa ka tafiditra anatin’ny fandaharam-pampianarana ity boky anisan’ny harembakoka iraisam-pirenena ity.
Maneho ny tantarana tovovavy jiosy iray, 14 taona, niaina ny fanenjehana sy ny fandringanana nataon’ny Nazia tamin’ny taona 1942 hatramin’ny 1944 ny boky. Niafina tao anaty lozoka nandritra ny roa taona, tsy nanan-kery hiaro tena… Efa voadika amin’ny fiteny maherin’ny 70 maneran-tany ity boky ity. Efa natao teatra sy sarimihetsika ihany koa. Voasoratra ao anatin’ny Rejisitry ny fahatsiarovana iraisam-pirenena ho an’ny Unesco, ho lova ara-taratasy manan-danja ho an’izao tontolo izao, nanomboka ny taona 2009 ny “Ny diarin’i Anne Frank”.
Zo ny Aina
Fototra iray mampijoro ny hira ny fisian’ny mpitendry (mpitsoka, mpikapoka…) zavamaneno. Misedra olana maro, anefa, izy ireny…
Zavamaneno iray mahatafavoaka feo maro… Hadinodino fa misy ny mpitendry. Havanana amin’ny zavamaneno tendreny na tsofiny na kapohany izy ireo. Miaina miaraka amin’ireo hira kaloin’ny mpihira, sns. Olana lehibe sedrain’ny mpitendry zavamaneno amin’izao vanim-potoana izao ny tahaka io. Nanjary tsy ilaina intsony ny mpitendry? Tahaka izany koa ireo zavamaneno tendreny? Ilay aina sy fanahy mamelona ny hira no tsy heno intsony raha vao ianteherana amin’ny teknolojia ny tontolon’ny hira.
Ireo, anefa, no anisan’ny maha kanto na tsia ny hira iray. Raha mihaino maimaika. Na, variana amin’ny fampiasana ny teknolojia amin’ny hira. Tsy mahatsikaritra fa « manta mohaka » ilay sanganasa, satria, very fanahy. Tsy heno miaina tsara fa toa atao tery vay manta fotsiny sisa. Tsy mijanona eo amin’ny fahasimban’ny hira fa miantraika hatrany amin’ny mpitendry. Olona iray mahasolo asan’olona fito.
… Ho an’ny tontolon’ny hira eto Madagasikara, matetika ireo karazan-kira na gadon-kira manana faka avy any ivelany (Eoropa, Afrika, Amerika…) no ahenoina io hira very fanahy sy tsy miaina tsara io. Efa mirona tsikelikely mankany ihany koa ny ampahany amin’ireo mpanakanto mitrandraka ny vakodrazana mba haharesy lahatra ny vahiny, hono. Mba tsy ho mena-mitahy eo amin’ny tsena sy sehatra iraisam-pirenena, hono.
… Marihina fa nanomboka ny taona 2021 no niverina tsikelikely tamin’ny fampiasana zavamaneno tsotra sy tendren’olombelona indray ny Eoropeanina, noho ny fahatsapana fa tsy mitondra soa ho an’ny fanabeazana maha olona ny teknolojia ampiharina an-jambany any anaty hira.
HaRy Razafindrakoto
Noho ny fisian’ilay fikorontanana ao amin’ny ranomasimbe Indianina, tombanana hahazo vahana ny oram-baratra amin’ny morontsiraka atsinanan’ny Nosy ary hiitatra amin’ny ilany atsinan’ny afovoantany izany, manomboka ny talata ho avy izao. Hahery be koa ny ranomasina sady ho mafy ny fitsokan’ny rivotra any amin’ny morontsiraka atsinanan’ny Nosy, manomboka amin’ny alatsinainy.
Nanome tolotra fahasalamana maimaimpoana ho an’ireo traboina eto amin’ny kaominina Antananarivo Renivohitra ny mpiasan’ny fahasalamana. Nisy ny fizahana ny aretina amin’ny ankapobeny, ny fandrindrana fiainam-pianakaviana, ny fanaraha-maso ny tsy fanjarian-tsakafo ary ny vaksiny mahazatra ho an’ny zaza. Manana toerana fandraisana traboina fito Antananarivo Renivohitra. Eny Morarano, Amboditanimena Soavimasoandro, Ampefiloha Ambodirano, Ouest mananjary, ANS Ampefiloha, Gymnase Mahamasina ary Makis Andohatapenaka.
Mitohy ny asa fanarenana ny fefilohan’i Sisaony taorian’ny fahasimbana sy ny fahavakisana hita tao amin’ny fokontany Tongoloina, kaominina Ampahitrosy, distrikan’Antananarivo Atsimondrano. Mifantoka amin’ny fanamafisana ireo fotodrafitrasa vonjimaika napetraka ny ekipa eny an-toerana sady manamafy ny tanjaka échafaudage sy manarina ireo gony lehibe lasan’ny rano na simba vokatry ny fikorianan’ny rano mahery.
Tanjona ny hanamafisana ny fefiloha, hiarovana ny mponina sy ny tanim-boly manodidina amin’ny loza mety hateraky ny fiakaran’ny rano.
Rasazy ao amin’ny CSB II Ambohimanarivo Antsirabe, nandritra ny 8 taona, Rafanomezantsoa Lantonirina Valencia. Tomponandraikitry ny fandrindrana ny fiainam-pianakaviana ao an-toerana izy. Betsaka ireo vehivavy tsy avelan’ny vadiny hanao fanabeazana aizana tonga eto kanefa mahatsapa fa reraka amin’ny fiterahana lava. Resahina sy omena soso-kevitra izy ireo ary entiny eto ny vadiny indraindray miara-miresaka. Tena fifaliako rehefa misy fandresen-dahatra amin’ilay vehivavy na izy mivady mihitsy ny hampiasa ny fomba fandrindram-piterahana. Misy kosa ireo vehivavy voatery miafina manao izany satria voararan’ny vadiny.
Rehefa misy vehivavy saro-piterahana, tsy maintsy alefa hopitaly indray dia tena feno tebiteby aho hoe nanahoana izay ilay reny, teraka soa aman-tsara ve any amin’ny hopitaly any?
Fahafaham-po kosa no azo rehefa mampiteraka zaza kambana ary matetika mitranga mihitsy izany amin’izao fotoana. Nilanja 3kg 500 sy 2kg 800 ireo kambana ireo ary tena tafita soa aman-tsara izy mianadahy sy ny reniny.
Mampivarahontsana ny asa rehefa misy fahasamponana mavesatra ilay zaza teraka. Matetika ny fihinanana fanafody tsy nahazoana alalana tamin’ny dokotera no mahatonga ny fahasamponana. Ao anatin’ny taona iray izao, misy telo ny tranga fahasamponana. Tsy misy atidoha ny iray, ny iray kosa efa maty tany an-kibo efa elaela ary ny zaza iray nivoaka tety ivelany ny hazon-damosiny. Matetika koa ny tranga mivadi-tongotra sy ny sima.
Tatiana A
Tonga eto Madagasikara ny profesora Jasbir Chahal ary voafantina ho Fulbright US Scholar hisehatra eto an-toerana. Ato anatin’ny enim-bolana manaraka, hiara-miasa akaiky amin’ireo mpianatra ao amin’ny Ecole doctorale Mathématique et application (EDMA), anatin’ny departemantan’ny Siansa eny amin’ny oniversiten’Antananarivo, izy.
Hitarika atrikasa sy fampianarana, hizara traikefa ho fanamafisana ny fampianarana matematika eto Madagasikara sy ho fampiroboroboana ny fiaraha-miasa ara-akademika maharitra eo amin’ny firenena roa tonta ny tenany.
Matematisianina sy mpampianatra sangany, manana traikefa mihoatra ny efapolo taona tao amin’ny Brigham Young University (BUY) any Utah, ny profesora Chahal. Fitaratra amin’ny fahombiazana eo amin’ny sehatry ny fampianarana ambaratonga ambony any Etazonia ihany koa izy. Tombony ho an’ny oniversiten’Antananarivo, araka izany, ny fananana azy satria tsy ny oniversite rehetra no hisitraka ny fampianarany sy ny traikefany fa ireo mpianatra ao amin’ny departemantan’ny siansa ihany.
Tatiana A
Tokantrano miisa 84 rava tanteraka raha 13 hafa kosa simba ny tafo. Omby sy biby fiompy anjatony maty, hazo fihinam-boa sy voly fanondrana fohitra tanteraka, toy ny letisia, jirofo. Ireo ny takaitran’ ny fandalovan’ny rambondanitra na tadio (tornade) ny sabotsy 31 janoary teo, tokony ho tamin’y 7 ora hariva ary naharitra 30 minitra teo ho eo, raha filazan’ireo niharam-boina tao amin’ny fokontany Tapakala, kaominina ambanivohitra Amboditandrohoroho, disitrikan’ i Toamasina II. “ Nisy tafiodrivotra nifofofo mafy ary nahitana zavatra mirehitra afo ny fomba fisehony”, hoy ny fijoroana vavolombelona nataon’ ireo niharam-boina. Noho izany, tsy niandry ela ny fitondram-panjakana, notarihan’ny praiminisitra lehiben’ny governemanta, Heritsalama Andriamasy Rajaonarivelo, fa tonga tao an-toerana, ny talata 3 febroary teo, nitondra fanampiana voin-kava-mahatratra toy ny vary, savony, fanampin-tsakafo ho an’ny ankizy, fanafody fanadiovana rano, menaka sakafo. Nanotrona azy tamin’izany ny minisitra telo mandrafitra ny governemanta. Nohamafisin’ ny praiminisitra fa firenena misy fanjakana sy mpitondra ny eto ka tsy afaka hijery fotsiny ny fahavoazan’ny vahoaka ao aminy. Eny hatramin’ny any ambany ravinahitra aza.
Sambany rahateo ity tanàna ity no mba notsidihana mpitondra ambony amin’ny firenena. Na ny tomponandraikitra maro nifandimby anivon’ ny faritra Atsinanana aza raha ny fantatra dia mbola tsy nisy nitsidika tany an-toerana.
Sajo
Notanterahina tao amin’ny efitrano malalaky ny Pact (Port academy center Toamasina), Ambodimanga-Toamasina, ny atrikasa fakan-kevitra ho fitadiavam-bahaolana momba ny toekarena malagasy, ny zoma 29 janoary lasa teo.
Nitarika izany ny minisitry ny Fampiroboroboana ny indostria sy ny fampivelarana ny sehatra tsy miankina. Nandraisan’ireo sampandraharaham-panjakana mandrafitra ny faritra Atsinanana, ireo mpandraharaha, mpitantana orinasa, anjara. Anisan’ny nivoitra ny fanontaniana mipetraka momba ny antony mahatonga ny sakana tsy hivoaran’ny toekaren’ny faritra iray. Izay indrindra no hikaroham-bahaolana eny amin’ny faritra izay avokavoky ny fandroasoan’ny toekarena.
Nandritra ny adihevitra, samy resy lahatra ny rehetra fa ny fanalalahana eo amin’ny fandraharahana aloha no tokony himasoana. Eo koa ny famoronana orinasa madinika sy salantsalany kanefa hampidirana ho ara-dalàna, mandoa sy mandray anjara amin’ny hetra.
Nambaran’ny minisitra tomponandraikitra fa hitety faritra izao atrikasa izao ka haravona ho antontan-kevitra azo hampiharina hoenti-mampandroso ny indositria sy ny famokarana eto an-toerana.
Sajo
Toy ny vao omaly, kanefa efa lava dia lava ny lalan’i Farakely nandritra izay 15 taona izay. Noho ilay fifamatorana akaiky nisy teo aminy sy ny mpankafy no antony, ary mbola mihamafy izany amin’ izao. Antony nisafidianan’i Farakely ny hoe “Satria tiako ianareo…”, ho lohatenin’ny fampisehoana izay hotontosainy ny 1 marsa izao, manomboka amin’ny 3 ora, etsy amin’ ny CCEsca Antanimena io. “Satria tena izay fitiavana izay no mitondra ny mozikanay nandritra ny 15 taona. Tsy mora ny niainana ny 15 taona fa satria tianay ianareo dia tsy nijanona mihitsy izahay ary tsy hijanona intsony. Vavolombelon’ny fivoaran’ny tarika ianareo mpankafy sy mpanaraka hatramin’izay, mbola zaza raha 15 taona nefa kosa tena ho feno fitiavana sy fifampizarana ity fampisehoana ity”, hoy ny nambaran’i Farakely.
Nanomboka tamin’ny famerenana hirana mpamorona hafa, avy eo niditra tamin’ny famoronana ihany koa, i Farakely. Nipetraka hoazy ny lokon’ny mozikany, niarahany niketrika tamin’ireo mpitendry matihanina, toa an-dry Sefo tany am-boalohany, Andry Tsitohaina, Hoby Naivoarivelo eo amin’ny fiangaliana ny gitara, ampian-dry Andry eo amin’ny zavamaneno tahaka, Tax amin’ny amponga maroanaka ary i Lepa eo amin’ny gitara beso.
Zo ny Aina
Nihaona omaly, tao amin’ny Ivokolo Analakely, ireo mpitendry zavamaneno. Nisongadina, tamin’izany, ny antso ho an’ny firaisankinan’ny mpitendry manerana an’i Madagasikara hivondrona ao anaty fikambanana « Mpitendry malagasy ofisialy » iray.
Avy amin’io sehatra misokatra io no hitondrana ny feon’ny mpitendry. Hiaro ny zony, hanatsara ireo fepetra iasany. Hampiroborobo ihany koa ny tontolon’ny mozika voalamina ara-drariny sy maharitra.
Anisan’ny asa hataon’ny fikambanana ny fanentanana manerana an’i Madagasikara ny amin’ny tokony hivondronan’ny mpitendry ao anatin’ny « Mpitendry malagasy ofisialy ». Mba hahafahana mahafantatra ireo izay tena mpisehatra maro amin’ity zavakanto iray ity no hanaovana izany. Sady ahafahana maminavina sahady koa ny hitsanganan’ny Holafitry ny mpitendry zavamaneno eto Madagasikara.
Tafiditra ao anatin’ny rindran-damina sy asa tanterahin’ny fikambanana ihany koa ny fifanakalozana eo amin’ny samy mpitendry. Ezahina ny hisian’ny rafitra mipetraka mazava momba azy ireo. Raha misy hetsika ilaina mpitendry, io rafitra io no hiaro azy ireo amin’ny fanatanterahana ny asa.
… Olana matetika miverina eo amin’ny mpitendry ny tsy fandoavan’ny mpikarakara ny karama nifanarahana, satria, « tsy nahazo olona, hono, ilay seho ». Ny fisian’ny fikambanana tahaka izao no iray amin’ ny famahana ny olana tahaka izany. « Feo vaovao ho an’ny mozika malagasy », hoy ireo mpitendry, omaly.
HaRy Razafindrakoto
Nanao tombana ny minisiteran’ny Fampianarana ambony mahakasika ny hetsika « Fosika » nandritra ny volana janoary. Fantatra fa nahatratra 37 ireo fitarainana voaray ka diplaoma sandoka ny 5 tamin’ireo, dimy hafa kolikoly ary tolotra fiofanana tsy ara-dalàna ny 2. Fandraisana mpiasa tsy ara-dalàna ny 5 ary herisetra ny 5 hafa. 15 kosa fanararaotana sy fakana vola tsy ara-dalàna…
Raha misy trangan’aretina ahina ho Mpox,
toy ny fery amin’ny vatana na fivontosana dia afaka miantso maimaimpoana ny laharana 910. Ny fiandohan’ ny volana febroary teo, tranga iray no voamarina. Mitotaly 229 ny tranga voamarina hatramin’izay ary 207 natao fitiliana. Tranga ahina kosa ny 181 ary tsy maintsy mihiboka izy ireo mba tsy hamindra amin’ny manodidina.
Efa maromaro ireo ray aman-dreny resy lahatra amin’ny fampiasan’ny zanany ny fomba fiarovana amin’ny vohoka tsy irina. Izy ireo mihitsy no miaraka amin’ny zanany vavy manatona tobim-pahasalamana maka torohevitra amin’ny fiarovana sy fandrindram-piterahana mety amin’ny zanany.
Les grands projets miniers sont en voie d’être relancés, en particulier le gisement de charbon de Sakoa et le bassin pétrolier de Tsimiroro, suite au traitement des permis miniers. C’est la énième fois qu’on parle de relancer ces projets, mais à la fin, on n’a enregistré aucune avancée.
Pourtant, eu égard des immenses réserves estimées, on a toujours espéré que les investisseurs miniers se bousculeront au portillon pour exploiter ces richesses existantes. Mais c’est bien le contraire qui se passe. Ils se font désirer et quand les négociations s’entament, leurs exigences sont démesurées.
Tel est le cas avec le projet Tsimiroro. D’aucuns ignorent que l’une des principales pierres d’achoppement du projet réside dans la difficulté d’évacuer le produit en cas d’exploitation à grande échelle. Le mauvais état des routes entre Tsimiroro et Antananarivo rend le transport plus que difficile.
Et l’une des principales exigences de Madagascar Oil S.A. (MOSA) concerne les travaux que l’Etat malgache doit engager sur cet axe routier pour permettre aux camions de MOSA d’y circuler en toute sécurité.Il est évident que ces travaux nécessiteront d’énormes investissements.
L’Etat malgache à lui seul ne pourra pas supporter les investissements requis. Dans ces conditions, il serait plus légitime que les deux parties qui bénéficieront de l’exploitation, de Tsimiroro‘à savoir l’Etat malgache et MOSO)partagentles dépenses en matière d’infrastructure routière
Avec toutes les richesses minières qui existent à Madagascar, le pays peut rêver d’une meilleure situation. Et c’est en toute logique que les Malgaches espèrent voir leur pays devenir un des leaders du continent dans le domaine de l’industrie minière, tout au moins en Afrique.
L’exploitation de cette ressource apportera beaucoup d’avantages au pays. Rien que sur le plan énergétique, on dépendra moins des importations d’énergie fossile qui, sans aucun doute, portent des coups fatals à nos réserves en devises.
L’utilisation de l’énergie fossile est incontournable tant qu’on n’arrivera pas à développer suffisamment les énergies renouvelables, notamment l’énergie hydroélectrique avec la construction de nouveaux barrages. Quant aux énergies solaires et éoliennes, cela demandera encore beaucoup de temps.
Avec la richesse du sous-sol malgache, on peut envisager plus d’une dizaine de grands projets miniers. Autrement dit, c’est le moment ou jamais de se lancer dans l’exploitation de toutes ces potentialités. Et on espère tous que cette fois-ci sera la bonne car finalement, on commence à se lasser de ces faux espoirs.
Ranaivo Lala Honoré
La corruption foncière et le manque de confiance vis-à-vis de la Commission électorale nationale indépendante (Ceni), fragilisent la démocratie à Madagascar. A Mahajanga devant la population, le président de la refondation, le colonel Michaël Randrianirina, a dénoncé la situation et annoncé un plan de réformes profondes, face l’ampleur des défis.
«La corruption est la cause principale des conflits fonciers dans notre pays, privant des familles de leurs terres et menaçant la stabilité sociale », a déclaré, le colonel Michaël Randrianirina au gymnase couvert de Mangarivotra (Mahajanga).
Pour remédier à cette situation, il a annoncé la mise en place de commissions régionales et de districts, chargées de corriger les injustices liées à la propriété foncière. Selon lui, ces mesures sont essentielles pour restaurer la confiance des citoyens, régulièrement ébranlés par des pratiques opaques qui génèrent disputes et fractures sociales.
Et outre la corruption foncière, la défiance des citoyens envers la Ceni fragilise également la démocratie à Madagascar. Dans ce cas, le Colonel Michaël Randrianirina a remis en cause la fiabilité du système électoral.
« La Ceni n’est plus digne de confiance aujourd’hui », a affirmé le président, dénonçant les failles de l’institution dans l’organisation des scrutins. Selon lui, une Assemblée nationale de concertation et une révision complète des listes électorales sont indispensables pour garantir des élections libres, transparentes et crédibles.
Le président de la refondation insiste sur le lien indissociable entre lutte contre la corruption et réforme du système électoral. « Tant que le système n’est pas purifié, aucune gouvernance véritable ne pourra émerger du choix libre du peuple », a-t-il averti.
Ces déclarations s’inscrivent dans une stratégie politique plus large, centrée sur l’écoute directe des citoyens et la prise de décision depuis le terrain, une approche qualifiée de « nouvelle méthode » pour mieux répondre aux préoccupations de la population.
Cet engagement traduit une volonté forte de transformer en profondeur le système et le processus électoraux à Madagascar. Il ne s’agit pas seulement de corriger des pratiques ponctuelles, mais de réformer les institutions, restaurer la confiance et garantir la justice sociale, des défis majeurs pour le pays. Dans ce contexte, les mesures annoncées à Mahajanga sont un signal fort. La lutte contre la corruption et la consolidation de la démocratie sont désormais au cœur du débat public malgache.
S.A
Vehivavy manodidina ny 40 taona hita faty tao anaty alan’akondro, tao amin’ny fokontany Tanambao, kaominina Fianarantsoa, omaly. Mangana ny rantsan-tanan’io ramatoa io.
Ankizilahy 15 taona maty nipoahan’ny gaz tao Ampoara, fokontany Mangatany, kaominina Arivonimamo, omaly atoandro. Nipitika tampoka teny aminy io gaz io nandritra ny soudure nataona mpiasa hafa.
Lavon’ny balan’ny zandary i Dama, dahalo raindahiny sady mpangalatra omby tao amin’ny faritra Talata Vohimena, Fenoarivo, hatrany Ambatofinandrahana. Nandositra ny zandary hisambotra azy izy ka voatifitra, omaly.
Ramatoa 70 taona nodarohan’ny jiolahy rehefa tsy nahazo na inona na inona ireto farany, tao amin’ny Cité Jardin, Toamasina, afakomaly. Nofatorana io ramatoa io ary notapenana ny vavany.
Nokendren’ireo mpanao ratsy ho vonoina tamin’ny sabatra, nandositra ny lehilahy iray nitondra moto, teny amin’ny kaominina Ambohimangakely tsy lavitry ny tobin-dasantsy Jovena, afakomaly alina, tamin’ny 12 ora sy sasany. “Miisa telo ireo jiolahy nitondra sabatra sy vy maranitra nikasa handroba io olona avy niasa io”, araka ny fanazavana voaray teo anivon’ny zandarimaria misahana ny famotorana. Nikendry an’io mpitondra moto io ireo mpanao ratsy, nitsoaka sady niantso vonjy tamin’ny manodidina tao anaty haizina ilay lasibatra. Tsy nahazo na inona na inona, nanao tongotra an-katoka ireo mpanao ratsy. Nandositra tany amin’ny toerana maizina izay nisy mpivarotra harina fandrehitra tao Ankadinambo. Niroso tamin’ ny fisafoana teny amin’ny manodidina ny zandary. Nifanehatra tampoka tamin’ny ekipan’ny zandarimaria ny iray tamin’ireo mpandroba izay efa nihosim-potaka sy maintin’ny harina, tamin’ny 1 ora sy 40 minitra maraina. Nosamborina io lehilahy io. Nanamarina ilay voaroba fa anisan’ireo nanambana azy sabatra io tra-tehaka io. Nentina natao famotorana ity farany ary karohina ireo namany. Ankoatra io, nosamborin’ny mpitandro filaminana eo anivon’ny polisim-pire-nena, teny Besarety sy Ankadifotsy, ny lehilahy miisa roa voarohirohy ho tompon’antoka tamin’ny halatra moto, ny alatsinainy 2 febroary teo. Nitrangana halatra moto teny amin’ ny orinasa iray teny amin’ny kaominina Soavina, distrika Atsimondrano, ny 26 janoary lasa teo. Nalain’ny olon-dratsy ny moto scooter marika PGO. Nametraka fitarainana momba ireo mety ho ahiahina tamin’io halatra io ny tomponandraikitra eo anivon’ny orinasa voakasika. Vokany, tratra tao amin’ ny trano fonenany, teny Mahavoky Besarety, ny 1 febroary teo, ny lehilahy iray izay mpiasa eo anivon’ilay orinasa teo aloha. Niaiky heloka sy nitonona ho tompon’atoka tamin’io halatra io izy. Nitoroka ny namany taorian’ny fisamborana azy. Voasambotra teny amin’ny fokontany Ankadifotsy ilay faharoa. Sarona teny amin’izy ireo ilay moto nangalariny.
Tsiferana R.