Anisan’ny lalao andrasan’ ny mpankafy baolina kitra maneran-tany, anio, ny ampahefa-dalana mandroso hiadiana ny ho tompondakan’i Eoropa “Ligue des champions”. Fihaonana hikatrohan’ny PSG sy ny Liverpool. Handray ny lalao ry zareo parizianina, ao amin’ny Kianja Parc des Princes. Vao tamin’ ny taon-dasa no nikatroka ireto ekipa ireto, teo amin’ny ampahavalon-dalana ka ni­voaka ho mpandresy tamin’ny alalan’ny fandakana ny “tirs au but”, ry zareo PSG. Hanala vela izany, amin’ity, ny anglisy. Heverin’ny rehetra fa mety hifamadika indray ny tantara amin’ity, satria hampiantrano ny lalao miverina ny Liverpool, afaka herinandro. Matetika, manana tombony ny ekipa mandray io lalao faharoa io. Nanambara anefa ny parizianina fa hiezaka handresy ny anglisy amin’ny elanelan’isa 2, mba hahazoana antoka tsara amin’ny fiatrehana ny lalao any Anfield, ny 17 avrily ho avy izao. Raha ho an’ny parizianina, tsy mbola afaka milalao i Barcola noho ny ratra nahazo ny kitrokeliny.
Ankoatra izay, adin’ny samy espaniola ny fihaonana hifandonan’ny FC Barcelone sy ny Atletico de Madrid. Lalao ho toy ny famarananakely ihany koa. Handray ny lalao voalohany ry zareo Barça, izay heverina fa manana tombony ara-taratasy.

Tompondaka

Nihaona tao amin’ny masoivohon’i Mada­gasikara tao Paris-France, omaly, Andriantsima Fane­va Ima, kapitenin’ny Barea teo aloha sy ny minisitry ny Fanatanjahantena malagasy, Rasam­bany Alain. Nifa­nakalozana hevitra ny amin’ny fomba hanatsarana ny kianjaben’i Mahamasina, hahazoana fankatoavana ka handraisana ireo lalao hataon’ny barea ny volana septambra, oktobra ary novambra 2026.

Hitohy ny faran’ity herinandro ity, eny amin’ny Kianja Barea Mahamasina, ny fiadiana ny tom­pon­dakan’Analamanga, taranja basikety, sokajy N1B. Lalao 39 no hitranga ka ny sabotsy izao no hanatanterahana ny 20. Ny alahady kosa no hanaovana ny ambiny. Kianja 4 kosa no ampiasaina mandritra izany.

Hiditra amin’ny lalao ampahefa-dalana amin’ ny faran’ity herinandro ity ny fifaninanana eo anivon’ny seksionina Antananarivo, taranja basikety, sokajy latsaky ny 14 taona sy ny sokajy latsaky ny 16 taona. Ani­san’ny tafakatra hiatrika izany ny ekipan’ny ASSM, Fandrefiala, AST, TSBB, PBBC ary ny Cosfa.

Nitohy omaly, tetsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina, ny fifanintsanana hiadiana ny ho tompondakam-pirenena, taranja handball, sokajy zandriny, lahy sy vavy. Misongadina eo amin’ny vokatra azony ny ekipan’ny HC Est Atsimo Andrefana, sokajy junior, lehilahy. Fandresena telo misesy no azon’izy ireo ao amin’ny vondrona «B». Nandresy ny HTHB, tamin’ny isa 27 no ho 22 izy ireo nandritra ny andro voalohany, nanilika ny Vasia, 32 no ho 25 ho an’ny andro faharoa. Omaly, nandritra ny andro fahatelo, nanamontsana ny AJHM, tamin’ny isa mazava 56 no ho 20. Mitarika, araka izany, izy ireo ao amin’ity vondrona ity. Toy izany koa ny teo amin’ny Cadet, nahazo fandresena indroa ny HC Est rehefa nandavo ny Jah Ekaleka, tamin’ny isa 25 no ho 20 teo amin’ny lalao voalohany sy nanilika ny Zam, 32 no ho 24, omaly, tamin’ny fanatanterahana ny andro faharoa. Raha ho an’ny vehivavy, mbola miavaka ny TMI Ihorombe amin’ny traikefa sy ny fahaizana ka nandreseny ny Njatovo tamin’ny isa 21 no ho 12.

Tompondaka

Folo taona mahery izay, tsy mbola nisy naharombaka teo am-pelatanan’ny klioban’ny Esca ny anaram-boninahitra laharana voalohany.

Azon’izy ireo indray izany nandritra ny fiadiana ny tompondakan’i Mada­gasikara, natao teny amin’ny Kianja mitafon’ Ankorondrano, ny herinandro lasa teo. Vao tamin’ny andro voalohany dia efa nisongadina ny mpikatroka avy amin’ny Esca. Nana­marika ny fandrombahana ny medaly ity klioba ity sy ny klioban’ny Cosfa. Nanaraka azy ireo tao ny klioban’ny Saint Michel, teo amin’ny Seniors. Taorian’ny andro voalohany, efa medaly volamena 12, volafotsy 13 ary alimo 13 no teo am-pelatanan’ny mpikatroka eo anivon’ny klioban’ny Esca. Mbola niampy izany tamin’ny andro faharoa. Anisan’ny mpikatroka nisongadina sy niady mafy nitazona ny anaram-boninahitra, Ralalaharisoa Malalatiana Frédérica, izay nandresy an’i Nomenjanahary Damiella (CCS), teo amin’ny famaranana, sokajy Senior, latsaky ny 63kg. Laharana fahatelo, teo amin’ity sokajy ity, i Niando Thierry Jocyah (CSF) sy Rabetafika Avana Colline (Esca). Anisan’ny mpikatroka nisongadina ihany koa Ravelojaona Rayan, sokajy latsaky ny 73 kg sy Ranai­voarisoa Fetra, sokajy latsaky ny 81kg. Teo amin’ny fifaninanana isan-tarika, norombahin’ny klioban’ny Saint Michel izany. Nanaraka azy ny klioba avy any Atsimo Andrefana ary ny Esca teo amin’ny laharana fahatelo. Tsiahivina fa nitiliana izay handrafitra ny ekipa nasionaly hiatrika ny fiadiana ny tompondakan’i Afrika, Cadets sy Juniors, hatao any Nairobi, Kenya, ny 24 sy 25 avrily izao, iny fifaninanam-pirenena iny. Mikasa ny handefa atleta 6 ny federasionina amin’ity fifaninanana ity, raha ny nambaran’ny filohan’ny Federasionina malagasin’ny Judo, i Bruno Eric Said.

Mi.Raz

Tontosa ny zoma 27 marsa lasa teo, tao amin’ny trano fisakafoana “La Marmite “-Mangarano, ny semineran’ny «Ecole doctorale», nandraisan’ireo mpisehatra rehetra manerana ny Nosy sy ny solontena avy any Rouen sy Frantsa anjara. « Fampia­ka­rana ambony ny lanjan’ny oniversité malagasy izao fahavitan’ny seminera iraisam-pirenena izao », hoy ny talen’ny École doctorale de 3D Toamasina, ny Dr Dahy Ioclin. Nankasitraka ireo mpandray anjara rehetra tonga nanatrika izany sy ny ezaka vita ihany koa ny filohan’ny oniversité, ny Dr Razafindrakoto Diny.
Manodidina ny 172 ny mpianatra ao amin’ny ” École doctorale de 3D ” Toamasina. Ahitana taranja efatra isafidianana, toy ny fahasalamana, ny sosialy, ny fampandrosoana maharitra ary ny mahakasika ny fampianarana. Se­minera iraisam-pirenena nandrafetana ny paikady ho entin’ny mpiofana miatrika mandritra ny telo taona io natao io. Tonga nanatrika izany ireo mpiofana mahakasika ny tohan-kevitra ahazoana ny diplaoma doctorat. Marihina fa hetsika indroa isan-taona ny seminera fampiofanana tahak’izao.

Sajo

Notanterahina ny herinandro teo ny hetsika fanadiovana sady fanohanana ara-tsosialy amin’ny alalan’ny asa tanamaro (Himo) teto an-dRenivohitra. Niompana amin’ny fanadiovana lakandrano izany.

Mirefy 15 000 m ny halavan’ny lakandrano no­diovina amin’ireo boriborintany enina. Anisan’izany ny eny Andohatapenaka II , Androndra Ampamantanana, Ankatso, Antanimora, Am­pa­sa­nimalo, Ambohipo, Mandro­seza Ankazomanga, Andrano­mahery, Ankorondrano, Ano­si­be Ouest II, Anosibe Est I, Anosizato Est II. Nipaka teny Soavimasoandro, Ampano­tokana, Andraisoro, Tsaraho­ne­nana, Ambohidahy, Anka­zo­manga-Andraharo, Andra­haro-Ampandriambehivavy, Ambatolampy-Mamamba ary Ambilanibe ny asa. Miisa 2 500 ireo mpiasa nanao izany, tao anatin’ny dimy andro, ka ora telo isan’andro no iasana. Samy nisitraka 10 000 Ar sy vary 5kg isan’andro izy ireo.
Nambaran’ny vadin’ny filoham-panjakana, Randrianirina Elisa, fa “natao izany ho fanadiovana ny lakandrano. Fa eo koa ny fisorohana ny tondradrano, indrindra ireo eny amin’ny faritra iva”.
Niteraka asa ho an’ny mponina
Niteraka asa ho an’ny mponina amin’ireny toerana nodiovina ireny koa izany na an-tselika ihany aza, indrindra niatrehana ny fety sady fiahiana ara-tsosialy ny mponina. « Tafiditra amin’ny fandaharanasantsika izao hetsika izao, ho amin’ny fanohanana ireo marefo. Eo koa ny lafiny fahasalamana sy ny fahadiovana», hoy izy. Nanamafy izany ny minisitry ny Mponina sy ny firaisankina, Rakotoniaina Cathia, fa “mamaly ny hetahetan’ireo marefo ny minisitera tantananiny ary mandray andraikitra ho amin’ny fijerena ny fiahiana ara-tsosialin’ny mponina.
Tsiahivina fa niara-miasa amin’izao hetsika izao ny kabinetran’ny vadin’ny filoham-panjakana, ny avy amin’ny minisiteran’ny Mponina sy ny firaisankina ary ny fitaleavana momba ny sosialy eo anivon’ny fiadidiana ny Fa­navaozana. Eo koa ny avy amin’ny Apipa sy ny Fa­nilon’ny fanavaozana (FFM).

Tatiana A.

Notontosaina nanomboka ny asabotsy lasa teo, teny amin’ny Kianjan’ny Ankoay Ankorondrano, ny lanonana fanokafana ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, sokajy zandriny, Cadet ary Juniors, lehilahy sy vehivavy. Hanana ny lanjany ity fifanintsanana ity. Mandritra izany no hanaovan’ireo teknisianin’ny Federasionina malagasin’ny handball (FMH) ny fifantenana ny ekipam-pirenena Akio, sokajy zandriny. Hiatrika ny fifaninanana iraisam-pirenena « IHF Trophy » aty amin’ny faritra fahafito, izay hatao eto Antananarivo, ny 27-31 mey ho avy izao, ny Malagasy, raha tsy misy ny fiovana farany. Raha ny fanazavana azo avy amin’ny Federasionina, efa mitsirika sahady ireo mpilalao hiatrika ny lalaon’ny Nosy ihany koa izy ireo amin’ity. Hifarana ny 10 avrily ny fifaninanana ho an’ny zandriny. Tsara ny mampahatsiahy fa aorian’io lalao nasionaly io, hisy fampivondronana roa hataon’ny eo anivon’ny FMH. Ny voalohany hatao ny 12-18 avrily. Hotanterahina ny 16-24 mey kosa ny faharoa, eto Antananarivo ihany. Ankoatra izay, notontosaina ny asabotsy teo ihany koa, teny Ivandry, ny fampiofanana mpitantana ho an’ny rafitra federaly malagasy mitantana ny Handball. Natao tamin’io ihany koa ny fivoriambe tsy ara-potoan’ny federasionina.

F.R

Tontosa ny faran’ny herinandro teo, teny amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina, ny fiadiana ny amboaran’i Madagasikara, latsaky ny 19 taona, lahy sy vavy, taranja Volley-ball. Voahosotra ho tompondaka teo amin’ny sokajy vehivavy ny ekipan’ny MVBC Boeny, rehefa nandavo ny GNVB Analamanga, tamin’ny seta 3 no ho 1. Azo lazaina ho nahavita nandavo ny andrarezina ny MVBC tamin’ity satria ny ekipa tompon’anaram-boninahitra no lavony. Niady ny lalao teo amin’ny roa tonta ary nifandanja tanteraka. Teo amin’ny sokajy lehilahy kosa, norombahin’ny ASI ny amboara nanoloana ny ekipan’ny GNVB, ka seta 3 no ho 0 no nisarahan’ny roa tonta.Ho an’ny lalao fiadian-toerana kosa, nanao pao-droa ny ekipan’ny Bi’As. Norombahiny ny laharana fahatelo teo amin’ny sokajy lahy sy vavy. Nizotra araka ny tokony ho izy ny fiadiana ny amboaran’i Madagasikara latsaky ny 19 taona tamin’ity. Ekipa 12 no nifanandrina nandritra izany.

Mi.Raz

Norombahin’ny Makis avokoa ny amboara rehetra nandritra ny fifaninanana aty amin’ny ranomasimbe Indiana,  « Aroi », sokajy U16, lehilahy sy ny U18, lahy sy vavy.

Fahombiazana no azon’ny ekipam-pirenena malagasy Makis nandritra ny fifanintsanana Rugby aty amin’ny ranomasimbe Indiana «Aroi», ho an’olona fito. He­tsika izay natao tetsy Ando­hatapenaka, ny faran’ny herinandro teo. Lasan’izy ireo avokoa ny amboaran’ny U16, sokajy lehilahy sy ny U18, lahy sy vavy.
Tsy nisy ady sarotra ho an’ny Makis tamin’ity fihaonana ity fa nisongadina hatrany izy ireo tamin’ireo mpifanandrina taminy. Raha hiverenana ny famaranana, adin’ny samy Malagasy ny teo amin’ny sokajy U16. Lavon’ny Mada 2 tamin’ny isa 21 no ho 14 ny Mada 1. Ho an’ireo latsaky ny 18 taona indray, resin’ireo vehivavy Makis ladies, zandriny, 26 no ho 5, ny ekipa nasionalin’i La Réunion. No­montsanin’ny lehilahy Makis, tamin’ny isa 36 no ho 7 kosa ry zareo maorisianina.
Tsara marihina fa i La Réunion sy Mayotte ary i Maurice ihany no firenena nifanandrina tamin’ny Mala­gasy tamin’ity. “Nahafinaritra fa nahomby ny fifaninanana, niakatra ny lentan’ireo ankizy. Tanjon’ny fifaninanana ny hijerena sahady ireo solofo mpandimby, amin’ny hoavin’ny Rugby eto anivon’ny ranomasimbe Indiana.” hoy i Daniel Blondy, filohan’ny Aroi.
Ankoatra izay, nilaza ny tale teknika nasionalin’ny Ma­lagasy Rugby, Antso­niandro Andrianorosoa, fa « efa hiverina ny fifanintsanana nasionaly ho an’ireo sokajy zandriny amin’ity baolina lalaovin’olona fito ity”. Nambarany koa fa ny enti-manana hatrany no mbola lesoka tsy ahafahan’ny federasiona mandray anjara amin’ireo fifanintsanana iraisam-pirenena any ivelany. Raha ny filazany, nampiakatra ny lentan’i Argentine ny fifandonany matetika amin’i Neo Zelandey.

Fitia Randria

Araka ny vaovao nampi­tain’i Eric Fou Hehy, mandalo tsy fahasalamana i Honorat Herisolomahefa na i Honorat Fou Hehy. Fantatra avy amin’ io antso ho an’ny malala-tanana nataon’i Eric io fa ilana fandidiana maika any am-pitandranomasina ity anisan’ ny zoky sy andrarezin’ny ha­tsikana malagasy ity.
Hisy « urne » hitsangana eo amin’ny Kianjan’Imaha­masina (Barea), handrotsa­hana ny tolo-tanana ho an’i Honorat, amin’ny Alatsinain’ny Paka ho avy izao. Ho avy eny an-toerana i Momota. Misy tahaka izany ihany koa ao amin’ny RDJ 96.6 FM, etsy Analakely, ary ao amin’ny seho Eric Manana ao amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena sy kolontsaina Imahamasina, ny 12 avrily izao.
Miantso ireo mpanaraka azy, ireo mpitia ny tontolon’ny hatsikana ary ny olon-drehetra hifanampy mba hahafahana manatanteraka izany fandefasana azy any ivelany izany ny tontolon’ny zavakanto malagasy iray manontolo (mpanakanto, mpanatontosa sy mpikarakara hetsika, fikambanana maro sy ireo mpiara-miasa amin’ny Fou Hehy, sns).

Nanangona :
HaRy Razafindrakoto

Andrarezin’ny soratra. Feno 100 taona i Clarisse Andriamampandry Ratsifandriha­manana. Hisy lanonana hifandraika amin’izany vanim-potoana lehibe izany eto an-dRenivohitra.

Ny alarobia 8 avrily izao, etsy amin’ny Trano Sary Ambohidahy, fankalazana ny faha-100 taona nahaterahan’i Clarisse Andria­mam­pandry Ratsifandrihamanana. Fotoana hitokanana ilay efi­trano nampitondraina ny anarany ao amin’ity toerana ity ihany koa io. Tafiditra ao anatin’ny fandaharam-potoana ny fampirantiana ny sora-piai­nany sy ny asasorany, izay hisokatra ho an’ny rehetra manomboka ny 9 avrily izao. Ny 22 sy ny 24 avrily, antsa tononkalo iarahana amin’ny Havàtsa-Upem. Eo ihany koa ny filalaovana angano eny an-tsehatra. Fampahafantarana ny mpanoratra amin’ireo he­tsika kolontsaina mahakasika ny boky sy ny vakiboky. Fiara­han’ny minisiteran’ny Sera­sera sy ny kolontsaina sy ny taranak’i Clarisse Andria­mampandry Ratsifandriha­manana no ahafahana manatanteraka ity hetsika fankalazana ny faha-100 taona ity.

Andrarezin’ny asasoratra

Maro ireo karazana asasoratra nikorisan’ny penin’i Cla­risse Andriamampandry Ratsi­fandrihamanana. Anisan’izany ny tantara foronina, tononkalo, tantara faneho an-tsehatra, angano, lahatsoratra fane­hoana fotom-pisainana … Voatetiny tao anatin’ireo asasoratra ireo ny lohahevitra maro samihafa mety mitranga eo amin’ny fiarahamonina.
Nisongadina fatratra ny « Ny zanako », I sy II (Tan­tara), « Lavakombarika », « Salohy » (Tononkalo), « Ramose » (Tan­tara), « Lohataona sy Ririnina » (Tantara)…
Fankasitrahana maro no efa azony. « Sarinda », loka faharoa nomen’ny Anteni­mieran’ny Tanànan’Anta­na­narivo (tononkalo taona 1960), « Salohy », amboaran-tononkalo (taona 1961)
« Fahavaratra », loka na­tolotr’i Akbaraly (taona 1960), « Lavakombarika », fifaninanana sombin-tantara nampanaovin’ny Fikambanana De­môkratika, « Tamberintany », loka voalohany tamin’ny fifa­ninanana nampanaovin’ny AEJM (taona 1961).

HaRy Razafindrakoto

Tontosa ny alakamisy sy omaly zoma, teny amin’ny Kianja mitafon’Ankorondrano, ny fiadiana ny tompondakan’i Madagasikara, sokajy rehetra, taranja judo. Nahatratra 368 ny mpandray anjara, avy amin’ny ligy 8. Teo ihany koa ny Diaspora miisa 2. Ho fanomanana sy fiatrehana ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, Cadets sy Juniors, hatao any Nairobi, ny 24 avrily izao ity fifaninanam-pirenena ity. Mi­kasa handefa atleta 8 sy mpanazatra 1 ny federasionina ary efa mitady mpanohana amin’
izao fotoana izao. Misy ihany koa ireo fifaninanana iraisam-pirenena hafa toy ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, Seniors sy ny Lalaon’ny tanora hatao any Dakar. Tsiahivina fa nisy ny fanolorana fankasitrahana ho an’ireo mpikatroka nahazo vokatra tsara tamin’ny fifaninanana iraisam-pirenena (Afrika, Open continental, Regional, CJSOI) nandritra ity fifaninanam-pirenena ity. teo koa ny fanomezana grady. Mahakasika ny dojo nasionaly, efa misy ny fifanarahana eo amin’ny MJS, ny KBN ary ny FMJ, araka ny nambaran’ny filohan’ny Federasionina malagasin’ny Judo, Bruno Eric Said.

Mi.Raz

Tontosa omaly, tetsy amin’ny Kianja Makis Andoha­tapenaka ny andro voalohany hiadiana ny ho tompondakan’ ny ranomasimbe Indiana, taranja rugby lalaovin’olona 7, sokajy zandriny, U18, vehivavy sy lehilahy ary U16, lehilahy. Fifaninanana karakarain’ny fikambanan’ny rugby aty amin’ny ranomasimbe Indiana (Aroi) izy ity. Raha ny vokatra ho an’ity fanombohana ity, manjakazaka ny Makis eo amin’ireo sokajin-taona ireo. Tsy mbola nisy naharesy mantsy ny ekipa malagasy. Nanokatra ny fihaonana ny sokajy U16, nifandona ny samy Makis. Nivoaka ho mpandresy ny Makis 1 raha nihaona tamin’ny Makis 2. Nisaraka, tamin’ny isa 26 no ho 19 ny roa tonta.
Teo amin’izay sokajy izay ihany, resin’i La Réunion, tamin’ny isa 26 no ho 10 i Mayotte. Ho an’ny sokajy vehivavy, nomontsanin’ny Makis Ladies avokoa izay rehetra nifandona tamin’izy ireo. Anisan’izany ny teo amin’ny U18, izay nandavoan’izy ireo an’i Maurice, tamin’ny isa mazava, 43 no ho 0; an’i La Réunion, 61 no ho 0. Avy eo, La Réunion nanilika an’i Mayotte, 34 no ho 0. Teo amin’ny U18, lehilahy, 40 no ho 0 no nandresen’ny Makis an’i Mayotte. La Réunion indray nanilika an’i Maurice, 19 no ho 17. Ho an’ny U16, lavon’ny Makis 2 tamin’ny isa 19 no ho 17 ihany koa i La Réunion ary 42 no ho 0 no nandresen’ny Makis 1 an’i Mayotte.

Tompondaka

Hatao artifisialy (synthètique) ny bozaka natoraly ao amin’ny Kianja Barea Mahamasina, araka ny fanadihadiana natao tamin’ny minisitry ny Tanora sy ny fanatanjahantena (MJS), Rasambany Alain Désiré. Efa miroso amin’ny fikarakarana izany ny fanjakana, ankehitriny.

Nambaran’ny minisitry ny Tanora sy ny fanatanjahantena (MJS), Rasa­m­bany Alain Désiré, omaly, teny Ambohijatovo, fa manana vina ny hanova ny bozaka ao amin’ny Kianja Mahamasina ho artifisialy «synthètique», ny fanjakana. Tapaka taorian’ny dinika nataon’ny teknisianina avy amin’ny MJS sy ny Fe­derasionina malagasin’ny baolina kitra (FMF) ary ny orinasa Kianja Barea Maha­masina (KBM) izany rehefa nozahana ireo lafin-javatra maro. Notsiahivin’ny minisitra fa efa nisy ny fanadihadiana natao tamin’ireo karazana bozaka telo hanaovana safidy. Na hajanona amin’io bozaka natoraly io, na hatao ho bozaka safiotra ary farany ny «synthètique». “Rehefa nojerena ny fikolokoloana sy ny fandaniana ary ny faharetan’ireo karazana bozaka ireo, ny «synthètique» no azo raisina sy maharitra ary afaka handraisana lalao maro”, hoy ny minisitra. Efa miroso amin’ny fanaovana tolobidy amin’ny tsenambaro-panjakana ny mi­nisitera, ankehitriny ary rehefa hita ilay orinasa afaka hiandraikitra izany vao hanafatra ilay bozaka «synthètique». Vinavinaina hanomboka ny volana mey ny asa ary heverina ho vita amin’ny jolay. Nomarihiny fa ilay mifanaraka amin’ny fenitry ny Fifa sy ny Caf io hafarana io. Raha nanontaniana mahakasika iza­ny ny tomponandraikitry ny FMF, nilaza fa efa nisy ny fifampiresahan’izy ireo tamin’ny minisitera, saingy tsy mbola tonga any amin’ity rafi-panjakana ity ny taratasy milaza izany amin’ny fomba ofisialy. Mikasa ny hanao lalao ara-pirahalahiana eo amin’izany kianja izany ny Barea ny volana jona ho avy izao, araka ny tsilian-tsofina mandeha.

Fitia Randria

Nampahafantarin’ny Al­lian­ce Française eto Anta­nanarivo indray ny fisokafan’ny «Bourse à la création 2026». Araka ny anarany, fanohanana amin’ny famoronana zavakanto izy ity, izay misokatra amin’ny Malagasy mpanakanto. Tanjona ny hamoahana tetikasa iray mifototra amin’ny fifanakalozana ara-javakanto, ka ny mozika sy ny sary no ampiarahana amin’ity. Manodidina ny lohahevitra fiarovana ny tontolo iainana ireo forona, ary mila mifandray ireo sary sy ny mozika.
Efa misy mpanao sary roa, ny iray Malagasy ary ny iray Réunionais nofantenana. Hanaovana antso kosa izay tarika iray mpanao mozika mahafeno ny fepetra.
Araka izany, entanina ireo mpanao mozika liana amin’ny tetikasa mba hanatitra ny antontan-taratasy hatramin’ny 17 avrily izao. Izay voafantina eo dia hahazo fanohanana amin’ny famoronana mitentina 8 tapitrisa Ar. Tafiditra ao anatin’io ny saran’ny famokarana sy ny fiketrehana hataon’ireo mpanakanto. Ny 5 hatramin’ny 11 mey no hiketrika izay tarika voafidy eo. Arahina fampirantiana izany ny 1 ha­tramin’ny 6 jona ary ny 5 jona kosa ny fampisehoana miaraka, hatao ao amin’ny AFT Andavamamba.

Zo ny Aina

Ahenoina lohahevitra maro ny hira ba gasy. Ao ny fitiavan’olon-droa, lahy sy vavy, hanina ilay tanàna nahabe, vohitra niandohana. Tsy vitsy kosa ireo maneho fahanginana sy toreo.

Hiavaka tsy tahaka ny nahazatra hatramin’izay ny lohahevitra, hiompana sy hanome sehatra kokoa ireo hira ba gasy mitoreo. Na izany aza, hisy ny lohahevitra hafa, araka ny nambaran’ny filohan’ny Se­hatra Ba gasy. Atrikefa tontosaina ny 4 avrily izao, manomboka amin’ny 2 ora sy sasany tolakandro, ao amin’ny efitrano malalaky ny trano fiantohana Aro etsy Antsahavola.
Anisan’ireo hira omanin’ireo handray anjara amin’ity atrikefa ity ny: «Nilentika re ny masoandro», «Mivalo aminao», «Dia veloma ry Said Omar», izay samy sanganasan’i Naka Rabemanantsoa avokoa. «Hangina ny kamory» (Justin Rajoro), «Aiza ny tany tsy diavim-pitia» (Andrianary Ratianarivo), «Henoy ry Da­da» (A. Ratianarivo), «Maty ilay masoandro» (Samuel Rahamefy). «Dobla sento» (Naka Rabemanantsoa), «Di­so làlana» (Andrianary Ra­tianarivo), «Lasa tokoa re» (Andrianary Ratianarivo), «R’ilay otrikafon’ny foko» (Therack), sns. Hohiraina
amin’io fotoana io ihany koa ireo hira ba gasy marobe maneho toreo fahanginana.
Ankoatra ny atrikefa, hisy hatrany ny sehatra malalaka ho an’izay te handray anjara amin’ny fihirana sy ny fiten­drena, ho fifanakalozana sy fifampizarana fahaiza-manao, ho fampivoarana sy fampivelarana ny talentan’ny tsirairay sy ny ba gasy.

HaRy Razafindrakoto

Nomarihina teny amin’ny EPP Vohibola Ampandrana, omaly, ny Andro maneran-tany hankalazana ny fanentanana sy fampahafantarana momba ny autisme, antsoina hoe «olona hafakely», eto amintsika. Nanamarika izany ny fitokanana ny tranon’ny autisme, ahitana efitrano roa, ao anatin’ny EPP. Fandrai­sana anjara avy amin’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena ho fampisitrahana ny zo hianatra ho an’ny ankizy hafakely izy io. Misy ny toerana fandraisana ny ankizy hafakely fa mitaky sarany, matetika mavesatra ho an’ny ray aman-dreny. “Eo anivon’ny EPP, sekolim-panjakana, mihena ny sarany ho an’ny ray aman-dreny satria tsy handoa hofantrano ireo fikambanana handray an-tanana ireo ankizy. Tanjona ny hananan’ny ankizy fahaleovan-tena ka rehefa voafehiny izay dia afaka hisitraka fampiofanan’asa izy ireo”, hoy ny talen’ny fampianarana tsy manara-drafitra ao amin’ny minisiteran’ny Fana­beazam-pirenena, i Mamba Dieudonné. Manerana an’i Madagasikara, misy sekolim-panjakana 15 manana «classe integrée passerelle» afaka mandray ireo zaza manana fahasembanana mavesatra. Toerana nandraisana ny ankizy manana toe-tena trisomique nanomboka ny taona 2024 ny eto amin’ny EPP Vohibola ary hiampy ireo ankizy autiste manomboka izao. Tanjona ny hisian’ny sekoly vaovao afaka handray toy izao isan-taona.
Anisan’ny mpanohana ny fikambanana Autisme Mada­gascar ny orinasa Colas, tao anatin’ny telo taona izay. “Teo ny fampitaovana ho an’ny ankizy manana toe-tena hafakely amin’ny faritra maromaro sy ny tranon’ny autisme ao amin’ny EPP Vohibola”, hoy ny solontenan’ny orinasa, Ra­harimalala Rojo.

Vonjy

Nitsidika ny Ivontoerana nasionaly misahana ny famokarana fitaovana pedagojika sy didaktika (Cnapmad) ny delegasionina notarihin’ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena Rajaonarison Sendra Nirina, omaly. Ivontoerana iray eo ambany fiahian’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena, manana traikefa 42 taona, ary mamelona mpiasa manodidina ny 150 isa ny “Cnapmad”. Izy ireo izay miandraikitra ny famokarana ny fitaovana didaktika sy pedagojika ; ny fanamboarana ny fanaka ho an’ny sekoly; ny “verrerie de laboratoire” ary ny fivarotana ireo vokatra ireo. Nisy ny fitsidihana ireo sampandraharaha rehetra eo anivon’ny Cnapmad, ahitana ny imprimerie, Fabrication et maintenance, Administratif et affaire financier ary ny Commercial et Marketing izay notarihin’ny tale jeneraly sy ireo tale tsirairay avy niaraka amin’ireo mpiasa rehetra.
Nandritra izany ihany koa no nihainoana ny hetahetan’ireo mpiasa sy mpitantana. Nanome toky ny minisitra fa hitondra vahaolana mifandraika amin’izany. Matetika misy olana noho ny tsy fahazoana karama ara-potoana sy ny disadisa eo amin’ny mpitantana ny mpiasa.

Vonjy

Ahafahana misoroka ny vohoka tsy nirina, mitondra amin’ny fanalan-jaza sy fahafatesana, ny fizarana fahalalana ho an’ny ankizy sy ny tanora momba ny fanabeazana ara-pananahana.

Taorian’ny famoahana ny vokatry ny fanadihadiana nasionaly momba ny fandrindrana ny fiainam-pianakaviana, taona 2024-2025, nisongadina fa tandindomin-doza ny fahasalaman’ny tovovavy eto amintsika. Adolan­tsento 15- 19 taona avokoa ny 17% amin’ireo reny mamoy ny ainy noho ny vohoka tsy nirina sy ny fahasarotana noho ny fanalan-jaza eny anivon’ny hopitaly. Manentana amin’ny hametrahana fanabeazana ara-pananahana feno ny Tahirin’ny Firenena mikambana ho an’ny mponina (UNFPA) hanampiana ny ankizy sy ny tanora hahazo izany mifanaraka amin’ny taonany. Amin’izao fotoana, tsy azon’ny mpisehatra atao ny manao fanentanana momba ny fananahana ara-pahasalamana sy ny fandrindrana fiainam-pianakaviana eny anivon’ny sekoly, taorian’ny naoty navoakan’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena, ny taona 2023. Manambara ny naoty fa ny tsy firosoana
amin’ny firaisana ara-nofo no lalantsaina voizina any an-dakilasy, ahazoan’ny ankizy manohy ny fianarany. Ny fandaharanasa fanabeazana ho an’ny fiainana mirindra (EVH) no entin’ny mpanabe isan-tsokajiny mampita sy mitaiza ny ankizy, ny zatovo sy ny tanora mpianatra. Manomboka amin’ ny garabola ny fanabeazana ka hatrany amin’ny fahazoana ny diplaoma bakalorea.
Ankoatra ny fanabeazana ara-pananahana feno, tolo-kevitra taorian’ny fanadihadiana nasionaly koa ny faha­zoan’ny zatovovavy mitondra vohoka na koa niteraka miverina an-dakilasy. Tsy afaka misitraka fampianarana intsony kosa anefa ilay tovovavy raha niditra tamin’ny fanambadiana ara-panjakana na araka ny fomba, araka ny naotin’ny minisitera ihany satria mifanohitra amin’ny foto-kevitry ny minisitera izany.

Vonjy