Ny fifaninanana karakarain’ny klioba Auto sy Cross Car de Tana (ACCT) no manakatona ny fiadiana ny ho tompon­dakan’­i Madagasiakra 2026, taranja Slalom. Hotanterahina ny 7 sy 8 novambra ho avy izao izany, eny amin’ny Kianja Ampi­la­nonana Ambohimanga Rova. Andiany faha-23 iarahana hatrany amin’ny orinasa Star, miaraka amin’ny marika XXL. Nomena ny anarana hoe XXL Last Race by Carrefour izany. Io no nambaran’ny tomponandraikitra nandritra ny fihaonany tamin’ny mpanao gazety, teny Andraharo, ny zoma lasa teo. Noferana ho 50 ny isan’ny mpandray anjara, mitsinjara amin’ ny sokajy fiara, 4X4, Cross Car ary SSV. Hisy ny andrana ho an’ireo mpifaninanana, avy eo hitohy amin’ny tena fifanina­nana. Hampiavaka ity ny fisian’ny amboara «Bandy rangahy». Eo koa ny fandefasana mivantana amin’ny fahitalavitra lehibe ny vokatry ny fifaninanana ho an’ny sokajy Sénior. Ho fety be tokoa ny XXL Last Race satria hisy ny kilalao ho an’ny ankizy sy ny hirahira. Hamarana ny fotoana ny fanolorana ny am­boara ho an’ireo tompondaka nasionaly 2026.

Tompondaka

Ratsy ny vokatra ho an’ny CFFA, teo amin’ny lalao mandroso, anatin’ny dingana faharoa hiadiana ny ho tompondakan’i Afrika «Ligue des cham­pions Afrique », taranja baolina kitra. Nomontsanin’ny Young Africans Tanzanie, tamin’ny isa mavesatra, 4 no ho 0, mantsy izy ireo. Fihao­nana notanterahina ny sabotsy lasa teo, tao amin’ny Kianja Azam Complex Stadium ao Dar-es-Salam. Tsy nisy na­nam-po io isa io ny rehetra. Samy nihe­vitra ny mpanara-baovao fa hahatafiditra baolina ny solontena malagasy. Na izany aza, nanatombo teo amin’ny fifehezana ny kianja sy ny fitazomam-baolina ny Tanzania­nina. 63 % izany ho an’ny Young Africans ary 37 % monja ny an’ny CFFA. Nampi­ditra ny baolina voalohany ry zareo, teo amin’ny minitra faha-39, tamin’ny alalan’i Cheikh Touré, rehefa votsotra teny an-tanan’i Gôly kely mpiandry tsatoby ny baolina. Nentin’ny roa tonta niala sasatra io isa 1 no ho 0 io. Fizaram-potoana faharoa, tsy hita tao amin’ireo mpilalaon’ny CFFA loatra ilay fahavitrihana sy fanafainganana lalao. Mbola nanampy isa indray avy eo ny Young Africans, teo amin’ny minitra faha-47, izay tafiditr’i Albert Kangwanda. Tsy nijanona teo fa mbola nampian’i Mudathir Yahia in­dray, teo amin’­ny faha-54 mn nilalaovana ary nofaranan’i Maxi Nzen­geli, minitra faha-59. Lavo tanteraka ny CFFA. Lalao miverina hotanterahina rahampitso alarobia any Tan­zanie ihany. Sarotra nefa azo atao. Inoana fa hiezaka hanarina sy hanitsy ny lesoka ny mpanazatra.

Tompondaka

Ny tsy mamindra tokoa toa mihemotra. Marina izany satria ny olona tsy mandeha fa mijanona am-pitoerana dia tsy lasa lavitra fa songonan’izay mandeha. Voaporofo ao anatin’ ny fifaninanana amin’ny fanatanjahantena izany. Ity tontolo ity izay tsy hita izay ilazana azy eto Madagasikara na mandeha na tsia. Tsy taranja ho an’olon-tokana fa eo koa ny iraisana. Mamalan-kira avokoa ny ankamaroany. Ny tsy mitondra vokatra efa zary mahazatra ny maheno azy. Ny mahazo fandresena, toa ahitana pentina sy tsininy hatrany. Ny iraisana aloha, olana ara-bola. Ny vola tokoa no hozatry ny fiainana ary tsy mizotra amin’ny tokony ho izy io, rehefa tsy eo ny vola. I Kotomainty no naka ka i Kotofotsy no takina.
Mandresy ny tsipy kanetibe, takin’ny sasany ny vola azo tamin’ny fandresena fa toa tsy mifanaraka amin’ny hatsembohan’ireo tena niady teny an-kianja fa ireo mialokaloka fotsiny no mitavana ireo volabe azo. Dia mifandrirarira eny ka mifampitoroka etsy sy eroa. Resy ny Makis, takina ireo tambin-kasasaran’ny mpilalao izay nampanantenaina. Ny mpitsara baolina kitra, manangam-bovona fa tratry ny tsindrihazolena sy ramatahora lava izao raha mitaky ny karamany sy ny volany. I Kotomainty no naka ka i Kotofotsy no takina. Maro no azo ambara fa ireo aloha no tsy mahavita manasa ny lambany ao an-tokantranony fa maneho ny malotony ho hitan’ny olona ety ivelany. Tsy hita intsony izay haleha fa mikitao­taona avokoa izay diavin’ny tongotra ka atahorana handratra. Tsy mety tokoa raha i Kotomainty no naka ka i Kotofotsy no
takina. Toy ny vavabasy izy ity ka izay hidirany ihany no hivoahany.

Tompondaka

Nahazo fotodrafitrasa manaraka ny fenitra iraisam-pirenena ny baolina kitra malagasy. Fandaharanasa Fifa Forward. Afaka ampiasaina ho fanomanana ny ekipam-pirenena ny ivontoerana teknika nasionaly eny Carion. Na izany aza, tsy mbola afaka handraisana lalao iraisam-pirenena.

Tontosa ny sabotsy lasa teo, tany Nandihizana Carion, ny fitokanana tamin’ny fomba ofisialy ny ivontoeram-piofanana teknika ho an’ny baolina kitra. Fanda­haranasa Fifa Forward ary vola 2, 71 dolara izay avy amin’­ ity farany no nanavaozana sy nanamboarana izany. Nan­defa hafatra tamin’ny horonantsary ny filohan’ny Fifa, Gianni Infantino. Niara­haba sy nankasitraka ary naneho ny fiombonam-pon  amin’ny Federasiona malagasy (FMF) sy ny vahoaka malagasy ny tenany, amin’izao fahazoana fotodrafitrasa manaraka ny fenitra iraisam-pirenena izao. Satria, nahazo ny «certification » Fifa Quality Pro ny kianja, izay voalohany nisian’izany eto Madagasi­kara. Toerana natokana ho an’ny ekipam-pirenena, ahitana «gradin» mahazaka mpijery 600, efi­trano fianarana sy fatoriana. Trano fidiovana sy fitsaboana. Miampy efitrano fivoriana ary toerana fanabokonana hozatra. Amin’izao fanombohana izao, miofana sy manoman-tena ao ny Barea U15. Nan­gatahin’ny filohan’ny Federa­siona, Andriamanam­pisoa Alfred, tamin’ireo mpanolotsain’ny Fanaovazana, nisolo tena ny filohan’ny Fanavao­zana ny Repoblika, ny hanitarana ny toerana hahazaka mpijery 12 000 hahazoana fankatoavana amin’ny Fifa ka hahafahana mandray lalao iraisam-pirenena. Nanatrika sy nanome voninahitra ny fotoana, omaly, ny filohan’i Afrique sy Caraibe eo anivon’ ny Fifa, i Gelson Fer­nandes sy ny minisitry ny Fana­tan­jahantena, Rasam­bany Alain. Ankoatra ity ivontoeram-piofanana ity, notokanana omaly ihany koa ny Fifa Arena Am­pangabe. Lany nandritra ny fivoriambe ny sata mifehy ny baolina kitra, taorian’ny fanintsiana ireo teboka vitivitsy. Anisan’izany, ny fampitomboana ny isan’ny mpifidy amin’ ny fifidianana manomboka ny taom-piasana 2031.

Tompondaka

Notanterahina tao amin’ny Maison Russe eto Madagasikara, ny sabotsy lasa teo, ny Festival iraisam-pirenena andiany faha-4 momba ny kolontsaina rosianina « Khorovod de l’amitié ». Hetsika nampivondrona ireo mpankafy ny teny sy ny kolon­tsaina rosianina, izay niarahana tamin’ny fanohanan’ny Maison Russe. Mpampia­natra avy ao amin’ny Ivontoerana momba ny siansa maha olona ao amin’ny Oniversi­tem-panjakana ao Shadrinsk, any Rosia, no nikarakara ny hetsika.

Fahombiazana ny antsam-paribolana Miako, notontosaina teny amin’ny CGM Analakely, ny sabotsy lasa teo. To­non­kalo mifamaly sy miavaka maro no nifandimby nanakoako. Nanentana ny mpijery tamin’ny fahaiza-manaony ihany koa ry Le Mahenina sy Mama Tagany. Ho avy tsy ho ela ny fandaharam-potoana manaraka ho an’ny Faribolana Sandratra.

Nafana ny fampisehoana niara­hana tamin’ny tarika Rossy, teny amin’ny Parvis Analakely,omaly. Tonga marobe ireo mpankafy sy mpijery izay niara-niaina indray ny kanto tsy lefy lazan’izany tarika izany. Tsiahivina fa tafiditra anatin’ny he­tsika karakarain’ny BGFI Bank ho fampahafantarana ny « Gasy Money » ity fampisehoana ity.

Notanterahina tany Betafo, ny fa­ran’ny herinandro teo, ny hetsika ara-kolontsaina “Diavolan’Andratsay”. Fampa­hafan­tarana ny tantara sy ny hasin’ny Rova ary ny soatoavina tandrovana no natao nandritra izany, ka naseho tao anatin’ny “Rova mitety vohitra”, ny Rova ao Ambohimanga, amin’ny maha harembakoka iraisan’izao tontolo izao azy.

Hanomboka ny alatsinainy 19 oktobra izao ny “The Knoc­kouts”, fifaninanan-kira “The Voice of Europe”. Tsy diso an­jara amin’izany i Masa­gasi­kara, nahavoafantina an’i Samuella. Misy 20 ireo mpandray anjara hifaninana izay notsongaina noho ny talenta ananan’izy ireo. Hira haranty eo anivon’ny tambajotran-tserasera no hitsarana ireo mpifaninana ka amin’io alatsinainy io no manomboka ny fanaparitahana izany. Miantso fa­nohanana avy amin’ny Mala­gasy i Samuella, satria 50 isan-jato no anjaran’ny mpifidy ary ny 50 isan-jato kosa an’ny mpitsara. Tanjona ho an’i Samuella ny ho tafiditra anatin’ ny roa voalohany ao amin’ny vondrona misy azy ka hahafahany mahazo ny tapakila amin’ ny fihodinana faharoa. “Zava-dehibe amiko ity fifaninanana ity, satria manome ahy fahafahana iray hafa hisolo tena ny fireneko amim-pireharehana, sady hizara ny tontoloko, ny zavatra tiako fatratra ary ny maha izy ahy”, hoy i Samuella.

Mi.Raz

Zily avy any Mayotte, Souncheitfit, Phil Bill avy any Cameroun ary i Wizboy avy any Nigeria. Ireo no vahiny mpanakanto nasaina ka efa tonga eto Madagasikara handray anjara amin’ny andiany faharoa amin’ny « Afromada Music Awards ».

Nosokafana omaly, tetsy amin’ny Radisson Blu Hôtel ny hetsika, tamin’ ny alalan’ny fampahafanta­rana ireo mpanakanto rehetra, ireo mifaninana any anaty sokajy izany, na ireo nasaina manokana hanatrika na hi­tsara. Mialoha izay anefa, nizara ny lalantsaina itondrana ny « Afromada Music Awards » ireo mpikarakara. « Tanjona ny hamirapiratan’ireo mpanakanto eto Madagasikara, ma­nerana an’i Afrika ary mane­rana an’izao tontolo izao. Fifampi­zarana sy fifanakalozana ny zavakanto afrikanina, izay ahitana fifanakaikezana izany. Hahafahan’ireo mpamokatra mahita ireo mpanakanto manan-talenta azo amidy eo amin’ny tsenan’ny mozika ihany koa », hoy ny fanazavan’ny Dr Falafala. Mpanakanto afrikanina sady mpamokatra mpanakanto ihany koa izy, saingy nisafidy ny hikarakara ny hetsika eto Madagasikara noho ny fahatsapany fa manana ny hoaviny ny mozika malagasy.
« Mahatsapa fa iray isika aty Afrika. Manan-karena zava­kanto ary azo entina mane­rana izao tontolo izao », hoy kosa i Souncheitfit, mpanakanto avy any Cameroun, saingy monina any France. Iray amin’ireo mpitsara sady hiaka-tsehatra hanafana ny lanonana izay hamantarana ireo mpanakanto afrikanina mendrika isan-tsokajy izy. Mbola hatao etsy amin’ny Radisson Blu Hôtel ihany izany, anio.

Zo ny Aina

« Miara-mientana isika hiady amin’ny homamiadan’ny nono sy ny vozon’ny tranonjaza ». Io ny lohahevitra entina hankalazana ny “Octobre rose” amin’­ity taona ity. Eny amin’ny kaominina Bema­soandro Itaosy no hanaovana ny fanamarihana, ny
23 oktobra ho avy izao. Hisy fanentanana sy fitiliana maimaimpoana ho an’ny vehivavy, entina hanamafi­sana ny ady amin’ny homamiadan’ny nono sy ny vozon’ ny tranonjaza.

Nijery ny fanohizana ny asa fanorenana ny oniversiten’Antsohihy ny minisitry ny Fampianarana amba­ratonga ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa, tamin’ity herinandro ity. Orinasa vaovao no mandray ny asa. Nifanaiky ny rehetra fa hanara-maso akaiky ny fanatanterahana izany. Taorian’izay, nihaino ny hetahetan’ny mpianatra ao amin’ny Institut Uuniversitaire de technologie et d’agronomie de Mahajanga (Iutam) ao Antsohihy, ny minisitra.

Mikarakara Salon de l’étudiant nanomboka omaly ary hitohy anio, ny oniversiten’i Toamasina, ran­tsana ao Vatomandry. Hanomezana torolalana ho an’ ireo olona manana mari-pahaizana bakalorea, ha­haizan’­izy ireo misafidy ny oniversite hanohizana fianarana izany. Tanjona ny hanampy hisafidy ny sampam-piofanana arahina rehefa hianatra amin’ny oniversite sy mamantatra ireo karazan’asa mifandraika amin’ny
fianarana hatao.

Ao anatin’ny Iray volan’ny tanàn-dehibe isika izao. Man­kalaza izany ny eny amin’ny distrikan’Avaradrano, amin’ny alalan’ny varavarana misokatra izay hatao eny amin’ny kaominina Alasora, ny talata 20 okotobra 2026 ho avy izao. Hisy ny fizarana fahalalana momba ny fanajariana ny tany izay hampandrosoana ny tanàna. “Hampaha­fantarina ny mponina ny maha zava-dehibe ny fanajariana ny tany sy ny famahana ny olana toy ny tsy fisian’ny lalàna eny an-toerana”, hoy ny Dr Ranaivo­sa­­mimanana Tolotra Stéphan, lehiben’ny sampandraharaha ifotony miandraikitra ny fanajariana ny tany eny Avara­drano. Tanjona ny hanenta­nana ny olona hanara-dalàna rehefa manorina trano. « Man­dray ireo olona tsy mbola manana permis de construire nefa efa nanorina trano ka te hampanara-dalàna ny fanorenana nataony ny kaominina Ala­sora, manomboka amin’io fotoana io”, hoy ny ben’ny Tanàna Alasora, Randrian­tsoa Jimmy. Hotohizana amin’ ity volana ankalazana ny tanàn-dehibe ity izany, raha ny fanazavana. Marihina fa manodidina ny 400 isan-taona ny fahazoan-dalana hanorina omen’ ny kaominina Alasora, saingy betsaka noho ireo ny mpanorina eny amin’ny toe­rana tsy ara-dalàna, raha ny fanazavana. Iarahan’izy ireo miasa amin’ny sampandraharaha ifotony misahana ny fanajariana ny tany ny hetsika. Entanina, araka izany, ny mponina eny an-toerana mba ho avy hanatrika izany varavarana misokatra izany.

Mino

Nanao fanambarana ny fikambanan’ny mpianatra Teraka Sofia mianatra ao Antsiranana (Tesomia) sy ny Sava-U mandranto fianarana ao amin’ny oniversiten’Antsiranana. Mitaky fitovian-jo eo fizarana ny trano fonenan’ny mpianatra ao amin’­io oniversite io izy ireo. Manana fikambanana 11 mivondrona ao anatin’ny fikambanana roa ireo mpianatra ary efa nihaona tamin’ny talen’ny kabinetran’ny minisiteran’ny Fampia­narana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa, araka ny fanazavan’ny mpitondra teny. Nilaza ity tomponandraikitra ambony ity fa mifanaraka amin’ny isan’ny mpianatra misoratra anarana ny isan’ny trano omena nefa mahatsapa ny fikambanana fa tsy mitovy amin’izay ny zava-misy.
« Samy mpianatra ao amin’ny oniversiten’Antsiranana ka mitaky ny fitovian-jo sy ny fitoviana eo amin’ny fahazoana trano fonenana ho an’ny mpianatra rehetra », araka ny fanehoan-kevitra. Tsy hanaiky ny fanapahan-kevitra ary milaza fa tsy mbola azo hidirana ny trano raha tsy voavaha ny olana mifandraika amin’ny fizarana.
Miantso ny minisitera mpiahy sy ny mpitantana ny oniversiten’Antsiranana ny fikambanana hijery ny olana misy ankehitriny. Satria, tsy tokony hisy fanavakavahana fa samy mpianatra mendrika ny hitovy zo sy hahazo rariny.

Vonjy

Nanantanteraka fotoam-pivavahana iraisam-pinoana tetsy amin’ny FJKM Ambato­mena, afakomaly, ny Hetsika fampiraisana kristianina ho an’ny firenena (HFKF) sy ny Vovonana famerenan-kasina ny fokonolona (VFKF) izay ivondronana fikambanana maro, miorina hamerina ny hasin’ny fokonolona, ahitana ny TMTM, FFMA, Fizoma, Tafo Mihaavo, Fanonga fokonolona, ny FMGKrima… Na­namarika ny faha-68 taona nijoroan’ny Repoblika Mala­gasy ihany koa izy ireo. Ma­nao antso avo ho an’ny rehetra hanome andraikitra bebe kokoa ny rafitra fokonolona izy ireo nandritra ny tafa nataony tamin’ny mpanao gazety, tetsy Antaninarenina, taorian’izay. Nambaran’ny hafatra fa tokony hatsahatra ny rafitra mampitsitokotoko napetraky ny mpanjanaka. Manentana ireo tomponandraikitra hametraka rafitra ara-dalàna mamaritra ny andraikitry ny fokonolona koa ny Vovonana, ahafahany mandray anjara amin’ny fitantanana ny raharaham-pirenena. «Tokony hifantoka amin’ny olona izany fa tsy ny rafitra», hoy ny fanambarana. «Ny fanavaozana miaraka amin’Andriamanitra Tsitoha sy amin’ny alalan’ny fokonolona no hanavaozana an’i Mada­gasikara», hoy Andrianaso­loarimina Tiana, mpandrindra nasionalin’ny HFKF, nampita ny hafatra. Miantso ny rehetra izy ireo hiala amin’ny ratsy fanao toy ny kolikoly, ny fankahalana ary ny fitiavantena. Etsy ankilany, nanolotra hevitra koa ny mba hisian’ny fifampidinihana eo amin’ny rehetra momba ny fanavaozana.
«Fokonolona mijoro, Fire­nena Miaina», io no teny filamatry ny Vovonana.

Claude Eric

Mitohy ny fampahafantarana ny vovonana Tantana. Nisy ny hetsika notarihin’ny Filoha mpanorina, Rakotoniaina Justin, tany Antsohihy. Nidinika tamin’ny PDS Ralambomanana Feno ny avy eto Antananarivo, notarihin’ny Ambasadaoro, Randrianarisoa Riana Raymonde.

Miditra amin’ny asa avy hatrany ny mpitarika ny vovonana Tantana eto amin’ny faritanin’Antana­narivo, tarihin’ny Ambasa­daoro Randrianarisoa Riana Raymonde. Hisantarana izany ny Akademian’ny mpitarika na “Academie des Leaders”. Hanomboka ny eto amin’ny faritra Analamanga. Tafiditra amin’ny fanomanana sy fikarakarana izany dia nanatanteraka fitsidihana ara-pomba fifanajana ny filohan’ny De­legasionina manokan’ny kaominina Antananarivo Renivo­hitra, Ralambomahay Feno, ny Ambasadaoro sy ny mpandrindram-paritra, Raharivolo­niaina Ninah.
Nohararaotina ihany koa ny fotoana nampahafantarana ny Vovonana Tantana, tarihin’ ny filoha nasionaly, Rakoto­niaina Justin, tamin’ity rai­amandrenin’ny tanàna ity. Nampahafantarina azy ny mombamomba ny vovonana, ny vina, ny tanjona. Noha­mafisina taminy ihany koa fa zava-dehibe ny fanohanana ny fitondram-panjakana mijoro, tarihin’ny Kly Randrianirina Michaël. Anisan’ny fototra ijoroana rahateo ny ady amin’ny kolikoly.
Tafiditra amin’ny fanapariahana ny vovonana manerana ny Nosy, nisy ny fampahafantarana natao tany Antso­hihy, notarihin’ny filoha mpanorina, tamin’ny alarobia lasa teo.
Manao antso avo amin’izay resy lahatra ho an’ny fanavaozana tena izy ny Tantana mba hifanome tanana.

r.r

Manome tolotra ara-pahasalamana mifanaraka amin’ny filàna manokana ireo mponina any amin’ny toerana lavitra ny Fitaleavana jeneraly misahana ny Tolotra ara-pahasalamana, any Vangaindrano, faritra Atsimo Atsinanana. Hifarana anio ireo tolotra ara-pitsaboana maimaimpoana, ahitana fizaham-pahasalamana amin’ny ankapobeny, ny fandidiana maro samihafa, ny fitiliana isan-karazany ary fitarafana.

Manodidina ny 150 isa ireo tanora sy olon-dehibe navitrika tamin’ilay tetikasa Nova, fiaraha-miasan’ny IMM sy ny Arovy University. Vita omaly ny fiofanana tsotra nandritra ny 10 andro nomena azy ireo. Tontosa ihany koa ny adina nifantenana ireo 25 mendrika ny vatsim-pianarana hisitrahana fianarana mandritra ny 2 taona mahery.
Hanomboka amin’io volana novambra io ny fianarana ka hifehy ireo fitaovana sy teknolojia avo lenta sy saropady any amin’ny hopitaly fanaovana fitiliana sy fitarafana izy ireo aorian’izany, araka ny fanazavana nomen’ny rektoran’ny Avory University, Ralijohn Emma.
Hiasa avy hatrany ao amin’ny IMM izy 25 mianadahy aorian’ny fihofanana ataony. Maimaimpoana, araka izany, ny fampianarana omena ireto mpianatra ireto, iantohan’ny IMM manontolo ka hikirakira mivantana ny fitaovana ary ho matihanina amin’ny fampiasana izany. Arifomba ny fotodrafitrasa mandray ireo mpianatra ary mpampianatra efa tena za-draharaha no hampita fahalalana.
Tsy ampy ny manam-pahaizana afaka mifehy ireo fitaovam-pitarafana sy fitiliana na miantsehatra amin’ny laboratoara eto Madagasikara. Tena iankinan’ny fahamarinan’ny voka-pitiliana anefa ny fahaizan’izy ireny ka izany indrindra no hisarihana ireo tanora ho liana amin’ny fiofanana.

Tatiana A

Ankehitriny, tena tsy tsaroana intsony ny fankalazana ny Andro iraisam-pirenena ho an’ny “tehina fotsy”, hoy ny filohan’ny fikambanan’ny olona manana fahasembanana amin’ny fahitana, Radafiniantsoa Josoa, omaly. Misy antony vitsivitsy mahatonga izany. Betsaka loatra ny toe-javatra ankalazaina. Ny 15 oktobra, ohatra, Andro iraisam-pirenena ho an’ny vehivavy tantsaha, Andro maneran-tany momba ny sakafo… ka tsy tsaroana intsony fa fitaovana iray sarobidy ho an’ny olona manana fahasembanana amin’ny fahitana ny “tehina fotsy”. Tena manao vivery ny ainy mihitsy anefa izy ireo, saingy tsy afa-manoatra fa mba te-hivezivezy, hiasa, hianatra toy ny rehetra. Mitombo indray ny ambana (risque) satria misy ilay lalana fiampitan’ny mpandeha an-tongotra eny Ankorondrano izay nasiana fefy tsy handehanan’ny kodiaran-droa nefa raha misy olona tsy mahita mitondra tehina fotsy eo dia tena zava-doza mihitsy. Toy izany koa ny fampiasana “feux tricolores” eto Antananarivo amin’izao, tsy mety ho azy ireo mihitsy. Satria, tokony hisy feo, “sonore”, azony henoina isaky ny karazana “feux” mitranga, raha tsy izany dia mety hifandiso ny fahazoany azy. Mety ho amin’ny fotoana handehanan’ny fiara indray no mandeha ilay olona tsy mahita.

Vonjy

Naneho ny fiarahabana sy ny firariantsoa ho an’ ny filohan’ny Fanavao­zana sy ireo mpanolotsaina avo ny antoko MMM, amin’ izao tsingerintaona voalohan’ ny fitondrana Fanavaozana izao. Maneho hatrany ny fahavononany hiara-miasa amin’ ny fanatanterahana ireo fanovana entina hanorenana firenena vanona sy hampandrosoana an’i Madagasikara ny antoko, araka ny fanamba­rana. Niaiky ny MMM fa mbola maro ireo fanamby miandry ny firenena. Mitaky fahavono­nana, fandraisana andraikitra ary fiaraha-mientan’ny rehetra ny fanatanterahana izany, mba hahazoana vokatra mi­vaingana eo amin’ny fiainany andavanandro. «Vonona ha­trany hiara-dia amin’ny fitondrana ho an’ny fanamafisana ny demokrasia sy ny tany tan-dalàna, ny ady amin’ny koli­koly, ny fanatsarana ny fiai­nan’ny olom-pirenena ary hanomana hoavy tsaratsara kokoa ho an’ny tanora ny MMM», hoy izy ireo.
Tsiahivina fa nitohy tany Vakinankaratra, Antsirabe, ny fikaonandoham-paritry ny an­toko, ny herinandro teo. Ani­san’ny voaresaka tamin’ izany ny momba ny fifidianana. «Tokony hiainga eny ifotony no hanombohana izany mba tena hipetrahan’ny fitsinjaram-pahefana tena izy. Na izany aza, manaiky ny tapaky ny maro anisa izahay amin’ny maha demokraty anay», hoy ny filoha nasionalin’ny MMM, Andrianainarivelo Hajo. Nan­teriny fa ilaina ny manadio ny lalàm-pifidianana sy manitsy ny Ceni mba hipetrahan’ny fifampitokisana ka hananana fifidianana mangarahara sy azo antoka ary eken’ny rehetra. «Efa nisy ny tolo-dalàna sy ny fakan-kevitra momba ny zotram-pifidianana natao teny Iavoloha ka tokony havadika ho lalàna izany», hoy izy.

Synèse R.

Nivory teny amin’ny foibe famantarana ny toetry ny andro ireo sampana tompon’andraikitra amin’ ny fanomanana ny fiatrehana ny trangan-javatra vokatry ny El Niño. Miteraka fikorontanana mahery vaika izy io ka mila miomana manoloana ireo loza voajanahary mifandraika amin’ny toetry ny andro. Ho fiatrehana izany, nametraka drafitra hanamafisana ny fiomanana mialoha, ny asa an-tsoroka, ny famaliana maika ny loza ny BNGRC, hisorohana ny aina afoy.

Hisy laza adina roa samy hafa amin’ny fanadinam-panjakana BEPC. Ny laza adina voalohany natokana ho an’ireo mpiadina avy amin’ny sekoly mampi­hatra ny fandaharam-pianarana vaovao. Ny laza adina faharoa kosa natao ho an’ireo mpiadina avy amin’ny sekoly mbola mampihatra ny fandaharam-pianarana teo aloha. Ahitana safidy roa mitovy amin’ny teo aloha ihany koa: safidy A sy ny safidy B.

Notokanana tamin’ity herinandro ity ny EPP Philibert Tsiranana Anjiamangirana, Cisco Antsohihy. Niorina ny taona 1901 ity sekoly izay nandrantoan’ny filohan’ny Repoblika voalohany, Philibert Tsiranana, fianarana ity. Ahitana tranon-tsekoly efatra manana
efitra valo, misy tranom-bakoka sy tranomboky ary zaridaina ny fotodrafitrasa vaovao, mahazaka mpianatra miisa 400.

Mpiasan’ny fahasalamana iray ao amin’ny CSB II Maro­vato, distrikan’­Andilamena, no niharan’ny fanafihan-jiolahy mitam-piadiana ny herinandro lasa teo, tamin’ny 6 ora ha­riva. Teny an-dalana hody rehefa avy nanatanteraka ny asa ao anatin’ny hetsika fa­naovam-baksiny VAR/polio sy fanomezana vitamina A tany atsinanana Andranotsara izy no voatafika. Vokatry izany, naratra mafy izy ary efa tsaboina ao amin’ny CHRD II Andila­mena. Araka ny fiza­hana nataon’ny mpitsabo, nahitana fahavakisana ny taolan’ny saokany sy ratra maro hafa ka ilaina ny famindrana azy maika aty Antananarivo hahazoany fitsaboana manokana noho ireo ratra ireo.
Manoloana ny tranga, noraisin’ny fitondrana amin’ny alalan’ny minisiteran’ny Faha­salamam-bahoaka an-tanana ny fikarakarana sy ny fitsaboana rehetra (fanafody, Fita­ra­fana…). Hafindra eny amin’ ny CHUJRA Antananarivo izy, hanohizana ny fitsaboana manokana.
Manameloka tanteraka ny famonoana mpiasan’ny fahasalamana ny fitondram-panjakana. Nanamafy ny sampana misahana ny fanaovam-bak­siny fa ho an’ireo mbola tsy na­ha­vita vaksiny, tokony ha­na­tona ny CSB akaiky azy ny isan-tokantrano hamita ny fatra rehetra manaraka ny tetiandrom-baksiny. Tsy voatery hiandry ny hetsika fanaovam-baksiny manokana.

Vonjy

Manampy ny orinasa hivelatra amin’ny niomerika ny Softwell amin’ny famokarana rindrambaiko mifanaraka amin’ ny filana. Nandritra ny hetsika Softevent teny Alarobia no nampahafantarana koa ny softAppli. “Natokana ho an’ny filana eto Madagasikara ny rindrambaiko novolavolaina niainga avy amin’ny traikefa nandritra ny 25 taona nijoroan’ny orinasa teto amintsika nefa manaraka ny fivoaran’ny tontolo niome­rika”, hoy ny mpanorina sady mpitantana ny orinasa, Andria­ma­nantsoa Mbolatiana.
140 ireo orinasa sy fikambanana na rafitra nanaraka ny fampahafantarana ny rindrambaiko vaovao teny an-toerana. Samy naka izay tandrify azy avy ny tsirairay. Misy ny mahasahana ny fifandraisana amin’ny mpanjifa, ny fitantanana ny mpiasa, ny fitantanam-bola, ny fitantanana ny antontan-kevitra ny rindrambaiko.
Nisy koa ny famelabelaran-kevitra sy fifanakalozana ary fizarana vahaolana niomerika ka nahatratra 700 ireo nandray anjara. Raha tarafina amin’ireo orinasa sy rafitra ary ireo tanora nanaraka ny fifampizarana rehetra, efa miroso amin’ny tontolo niomerika ny sehatrasa samihafa eto Madagasikara ka manampy azy ireo amin’izany ny softwell izay orinasa malagasy.

Vonjy

Afaka misitraka fisotroan-dronono rehefa tonga ny fahanterany ary nahazo fiahiana ara-pahasalamana rehefa marary ny mpiasa tena sy ny ankohonany manomboka izao.

Nosokafana tamin’ny fomba ofisialy tao Toa­masina ny fanohizana ny fampahafantarana ny tetikasa fanitarana ny fiahiana sosialy ho an’ny mpiasa tena sy ny vady aman-janany. Miara-­miasa amin’ny fanatanterahana izany ny teknisianina eo anivon’ny minisiteran’ny Asa, ny fampananana asa ary ny asam-panjakana sy ny Cnaps ary ny Ombona ara-pahasalamana miaraka amin’ ny Pnud. Tafiditra ao anatin’ny Politika ankapoben’ny fitondrana fanavaozana amin’ny fanomezan-danja ny maha olona ny minisiteran’ny Asa.
Rehefa tonga ny taonan’ ny fahanteran’ny mpiasa tena, zon’izy ireo feno ny hisitraka ny fiahiana ara-tsosialy toy ny fisotroan-dronono. Mbola zon’izy ireo ihany koa ny misi­traka fiahiana rehefa tsy salama amin’ny fiatrehana ny asa fivelomany. Tanjon’ny fanitarana ny tetikasa ao amin’ny faritra Atsinanana ny hanomezan-danja ny fahasalaman’ny mpiasa tena sy ny ankoho­nany, ny hampiakarana ny tahan’­ny famokarana ary ny hiantohana ny hoavin’ny mpiasa rehetra.
Ahitana sehatrasa maro ivondronan’ny mpiasa tena ao amin’ny faritra Atsinanana: mpanjono, mpamboly, mpitatitra, mpanao asa tanana, mpanao raharaham-barotra… Nahaliana ny solontenan’ny fikambanana maro tonga nanatrika ny famelabelarana mahakasika izany tetikasa izany. Nanatrika ny hetsika tany Toamasina ny tale jeneralin’ny asa eo anivon’ny minisitera, Ravelomahatratra Rojo­­mampionona.

Vonjy