Nampahafantarin’ny Al­lian­ce Française eto Anta­nanarivo indray ny fisokafan’ny «Bourse à la création 2026». Araka ny anarany, fanohanana amin’ny famoronana zavakanto izy ity, izay misokatra amin’ny Malagasy mpanakanto. Tanjona ny hamoahana tetikasa iray mifototra amin’ny fifanakalozana ara-javakanto, ka ny mozika sy ny sary no ampiarahana amin’ity. Manodidina ny lohahevitra fiarovana ny tontolo iainana ireo forona, ary mila mifandray ireo sary sy ny mozika.
Efa misy mpanao sary roa, ny iray Malagasy ary ny iray Réunionais nofantenana. Hanaovana antso kosa izay tarika iray mpanao mozika mahafeno ny fepetra.
Araka izany, entanina ireo mpanao mozika liana amin’ny tetikasa mba hanatitra ny antontan-taratasy hatramin’ny 17 avrily izao. Izay voafantina eo dia hahazo fanohanana amin’ny famoronana mitentina 8 tapitrisa Ar. Tafiditra ao anatin’io ny saran’ny famokarana sy ny fiketrehana hataon’ireo mpanakanto. Ny 5 hatramin’ny 11 mey no hiketrika izay tarika voafidy eo. Arahina fampirantiana izany ny 1 ha­tramin’ny 6 jona ary ny 5 jona kosa ny fampisehoana miaraka, hatao ao amin’ny AFT Andavamamba.

Zo ny Aina

Ahenoina lohahevitra maro ny hira ba gasy. Ao ny fitiavan’olon-droa, lahy sy vavy, hanina ilay tanàna nahabe, vohitra niandohana. Tsy vitsy kosa ireo maneho fahanginana sy toreo.

Hiavaka tsy tahaka ny nahazatra hatramin’izay ny lohahevitra, hiompana sy hanome sehatra kokoa ireo hira ba gasy mitoreo. Na izany aza, hisy ny lohahevitra hafa, araka ny nambaran’ny filohan’ny Se­hatra Ba gasy. Atrikefa tontosaina ny 4 avrily izao, manomboka amin’ny 2 ora sy sasany tolakandro, ao amin’ny efitrano malalaky ny trano fiantohana Aro etsy Antsahavola.
Anisan’ireo hira omanin’ireo handray anjara amin’ity atrikefa ity ny: «Nilentika re ny masoandro», «Mivalo aminao», «Dia veloma ry Said Omar», izay samy sanganasan’i Naka Rabemanantsoa avokoa. «Hangina ny kamory» (Justin Rajoro), «Aiza ny tany tsy diavim-pitia» (Andrianary Ratianarivo), «Henoy ry Da­da» (A. Ratianarivo), «Maty ilay masoandro» (Samuel Rahamefy). «Dobla sento» (Naka Rabemanantsoa), «Di­so làlana» (Andrianary Ra­tianarivo), «Lasa tokoa re» (Andrianary Ratianarivo), «R’ilay otrikafon’ny foko» (Therack), sns. Hohiraina
amin’io fotoana io ihany koa ireo hira ba gasy marobe maneho toreo fahanginana.
Ankoatra ny atrikefa, hisy hatrany ny sehatra malalaka ho an’izay te handray anjara amin’ny fihirana sy ny fiten­drena, ho fifanakalozana sy fifampizarana fahaiza-manao, ho fampivoarana sy fampivelarana ny talentan’ny tsirairay sy ny ba gasy.

HaRy Razafindrakoto

Nomarihina teny amin’ny EPP Vohibola Ampandrana, omaly, ny Andro maneran-tany hankalazana ny fanentanana sy fampahafantarana momba ny autisme, antsoina hoe «olona hafakely», eto amintsika. Nanamarika izany ny fitokanana ny tranon’ny autisme, ahitana efitrano roa, ao anatin’ny EPP. Fandrai­sana anjara avy amin’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena ho fampisitrahana ny zo hianatra ho an’ny ankizy hafakely izy io. Misy ny toerana fandraisana ny ankizy hafakely fa mitaky sarany, matetika mavesatra ho an’ny ray aman-dreny. “Eo anivon’ny EPP, sekolim-panjakana, mihena ny sarany ho an’ny ray aman-dreny satria tsy handoa hofantrano ireo fikambanana handray an-tanana ireo ankizy. Tanjona ny hananan’ny ankizy fahaleovan-tena ka rehefa voafehiny izay dia afaka hisitraka fampiofanan’asa izy ireo”, hoy ny talen’ny fampianarana tsy manara-drafitra ao amin’ny minisiteran’ny Fana­beazam-pirenena, i Mamba Dieudonné. Manerana an’i Madagasikara, misy sekolim-panjakana 15 manana «classe integrée passerelle» afaka mandray ireo zaza manana fahasembanana mavesatra. Toerana nandraisana ny ankizy manana toe-tena trisomique nanomboka ny taona 2024 ny eto amin’ny EPP Vohibola ary hiampy ireo ankizy autiste manomboka izao. Tanjona ny hisian’ny sekoly vaovao afaka handray toy izao isan-taona.
Anisan’ny mpanohana ny fikambanana Autisme Mada­gascar ny orinasa Colas, tao anatin’ny telo taona izay. “Teo ny fampitaovana ho an’ny ankizy manana toe-tena hafakely amin’ny faritra maromaro sy ny tranon’ny autisme ao amin’ny EPP Vohibola”, hoy ny solontenan’ny orinasa, Ra­harimalala Rojo.

Vonjy

Nitsidika ny Ivontoerana nasionaly misahana ny famokarana fitaovana pedagojika sy didaktika (Cnapmad) ny delegasionina notarihin’ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena Rajaonarison Sendra Nirina, omaly. Ivontoerana iray eo ambany fiahian’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena, manana traikefa 42 taona, ary mamelona mpiasa manodidina ny 150 isa ny “Cnapmad”. Izy ireo izay miandraikitra ny famokarana ny fitaovana didaktika sy pedagojika ; ny fanamboarana ny fanaka ho an’ny sekoly; ny “verrerie de laboratoire” ary ny fivarotana ireo vokatra ireo. Nisy ny fitsidihana ireo sampandraharaha rehetra eo anivon’ny Cnapmad, ahitana ny imprimerie, Fabrication et maintenance, Administratif et affaire financier ary ny Commercial et Marketing izay notarihin’ny tale jeneraly sy ireo tale tsirairay avy niaraka amin’ireo mpiasa rehetra.
Nandritra izany ihany koa no nihainoana ny hetahetan’ireo mpiasa sy mpitantana. Nanome toky ny minisitra fa hitondra vahaolana mifandraika amin’izany. Matetika misy olana noho ny tsy fahazoana karama ara-potoana sy ny disadisa eo amin’ny mpitantana ny mpiasa.

Vonjy

Ahafahana misoroka ny vohoka tsy nirina, mitondra amin’ny fanalan-jaza sy fahafatesana, ny fizarana fahalalana ho an’ny ankizy sy ny tanora momba ny fanabeazana ara-pananahana.

Taorian’ny famoahana ny vokatry ny fanadihadiana nasionaly momba ny fandrindrana ny fiainam-pianakaviana, taona 2024-2025, nisongadina fa tandindomin-doza ny fahasalaman’ny tovovavy eto amintsika. Adolan­tsento 15- 19 taona avokoa ny 17% amin’ireo reny mamoy ny ainy noho ny vohoka tsy nirina sy ny fahasarotana noho ny fanalan-jaza eny anivon’ny hopitaly. Manentana amin’ny hametrahana fanabeazana ara-pananahana feno ny Tahirin’ny Firenena mikambana ho an’ny mponina (UNFPA) hanampiana ny ankizy sy ny tanora hahazo izany mifanaraka amin’ny taonany. Amin’izao fotoana, tsy azon’ny mpisehatra atao ny manao fanentanana momba ny fananahana ara-pahasalamana sy ny fandrindrana fiainam-pianakaviana eny anivon’ny sekoly, taorian’ny naoty navoakan’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena, ny taona 2023. Manambara ny naoty fa ny tsy firosoana
amin’ny firaisana ara-nofo no lalantsaina voizina any an-dakilasy, ahazoan’ny ankizy manohy ny fianarany. Ny fandaharanasa fanabeazana ho an’ny fiainana mirindra (EVH) no entin’ny mpanabe isan-tsokajiny mampita sy mitaiza ny ankizy, ny zatovo sy ny tanora mpianatra. Manomboka amin’ ny garabola ny fanabeazana ka hatrany amin’ny fahazoana ny diplaoma bakalorea.
Ankoatra ny fanabeazana ara-pananahana feno, tolo-kevitra taorian’ny fanadihadiana nasionaly koa ny faha­zoan’ny zatovovavy mitondra vohoka na koa niteraka miverina an-dakilasy. Tsy afaka misitraka fampianarana intsony kosa anefa ilay tovovavy raha niditra tamin’ny fanambadiana ara-panjakana na araka ny fomba, araka ny naotin’ny minisitera ihany satria mifanohitra amin’ny foto-kevitry ny minisitera izany.

Vonjy

« Revy be pro max ». Izay ny lohatenin’ilay fampisehoana goavana hotontosaina etsy amin’ny Coliseum, ny alatsinain’ny Paka izao. « Io no fety goavana indrindra eto Antananarivo sy ny manodidina amin’io. Nosafidiana manokana ho ireo mpanakanto malaza tena andrasan’ny maro no hampiarahina ao », hoy ny nambaran’i Tantely Ralalarison, avy ao amin’ny Live Prod, mpikarakara. Efa nitsirika ny toerana teny amin’ny Coliseum izy ireo, omaly. Nandamina ny fiarahana ry Lico Kininike, Dadi Love, Anicette, Wendy Cathalina, Majesty, Elidiot, Ckycky, ALG, Douze X 16, sns. Tarika 10 samy hanao eo amin’ny adiny iray sy sasany avy eo izy ireo. « Tsy maintsy manome fahafaham-po ny mpankafy rehetra eto izahay », hoy ny nambaran’i Lico Kininike, nisolo tena ireo mpanakanto, omaly. Sambany ho an’ny tarika sasany koa ny sehatra goavana, toa an-dry Douze X 16 sy ry ALG.

Zo ny Aina

Tafiditra ao anatin’ny fampahafantarana ny tantaram-pirenena sy ny tantaran’ny fiangonana. Ho fankalazana ny Paska rahateo. Toy ny fanaony isan-taona, hanatanteraka ny « Antsa Paska » ny Chorale Orimbato.

Manamarika ny faha-200 taonany ny Trano Printy voalohany teto Madagasikara izay an’ny Fiangonana FJKM. « LMS Printing House » ny anarany tamin’izany. Tonga teto Mada­gasikara, ny 21 novambra 1826 ny milina fanaovam-printy voalohany nentin’i Charles Hovenden avy amin’ny Lon­don Missionary Society (LMS). Napetraka tao Amba­ton­­a­kanga izy io.
Izany fifamatoran’ny tantara amin’ny FJKM Tranovato Ambatonakanga izany no nipoiran’ny fiaraha-miasa eo amin’ny Trano Printy FJKM Imarivolanitra sy ny Chorale Orimbato, izay hanolotra ny Antsa Paska milohateny: « Mpandresy izy, ary ia­nao? ».
Alahady 5 avrily, amin’ny 4 ora hariva, ao amin’ny FJKM Tranovato Ambatonakanga. Hetsika hampitambatra ny fivavahana sy ny kolontsaina. Handrenesana hira Paska nalaina tamin’ny Tiona protestanta FFPM anisan’ny vokatry ny Trano Printy FJKM. Fiza­ram-potoana voalohany, ha­me­loman’ny Orimbato ireo hira FFPM, tsy dia fandre intsony amin’ny andro Paska toy ny « Ry voasatro-tsilo » (H.L Hassler), « Vita izao ny fandresena » (Samuel Randria­nandraina)… Fizaram-potoana faharoa, hanandratana ireo hira (amin’ny teny malagasy sy teny vahiny) mitondra ho amin’ny fiainam-pandresena, toy ny « Ampiraiso izahay » (Andriantsoavina) , « O happy day » (Edwin Hawkins) … Hira 12 raha hatambatra.
Soratra Masina anankinana ity Antsa Paska ity
“Koa amin’izany rehetra izany dia manoatra noho ny mpandresy isika amin’ny alalan’ilay tia antsika” Romana 8:37.

HaRy Razafindrakoto

Ny herinandro ho avy izao, hidina any amin’ny faritra Atsimo sy Atsimo Atsinanana ny fitondram-panjakana, amin’ ny alalan’ny BNGRC, ny minisiteran’ny Mponina, ny mini­siteran’ny Fahasalamam-bahoaka, ny Ofisim-pirenena momba ny fanjarian-tsakafo (ONN) ary ireo mpiara-miombon’antoka. Hitondra fanampiana ho an’ireo olona izay ianjadian’ny tsy fanjarian-tsakafo mahery vaika sy tsy fahampian-tsakafo izy ireo. Tao anatin’ny fivoriana niarahana tamin’ireo mpiara-miombon’antoka sy mpiantsehatra mivondrona ao amin’ny Cric, tamin’ity herinandro ity, no nizarana ny zava-misy any an-toerana. Teo ambany fita­rihan’ny tale jeneralin’ny BNGRC, ny jeneraly Rama­nan­tsoa Gabriel, teny amin’ny foiben-toeran’ny BNGRC. Nandray fanapahan-kevitra ireo mpivory fa hitodika maika any Atsimo ny fitondram-panjakana hifehezana haingana izany toe-javatra izany tsy ho lasa lavitra.
Hiainga ny faran’ny herinandro izao ny fanampiana avy eto Antananarivo, hihazo ireo kaominina izay efa ma­nangasanga ny tsy fanjarian-tsakafo mahery vaika. Laha­ram-pahamehana amin’izany ny fanohanana ireo zaza amam-behivavy.
Marihina fa distrika maromaro, ao anatin’ny faritra enina, no arahi-maso akaiky ny tsy fanjarian-tsakafo ao aminy: Androy, Anôsy, Atsimo An­drefana, Atsimo Atsinanana, Fitovinany ary Vatovavy.

Vonjy

Nisy ny atrikasa fankatoavana ny fandaharam-pampiofanana momba ny fitsaboana sy fanentanana ho an’ireo ankizy tratran’ny tsy fanjarian-tsakafo. Teny amin’ny foiben-toeran’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka, tamin’ity herinandro ity, no nanatanterahana izany. Tanjon’ny tahirin-kevitra enti-manofana ny hanamafisana ny fahaiza-manaon’ireo mpia­san’ny fahasalamana. Eo koa ny fanatsarana ny fahaizan’ny mpanentana ara-pahasalamana eny ifotony. Tafiditra ao koa ny hitiliana ny fahatarana eo amin’ny fivoaran’ny ankizy sy hanaraha-maso akaiky ny fitsaboana sy fanentanana ireo ankizy tratran’ny tsy fanjarian-tsakafo.
Zava-dehibe ny fananana ity tahirin-kevitra ity, ahitana toro­lalana mazava sy fampiharana natao ho an’ny mpiasan’ny faha­salamana sy ny mpanentana ara-pahasalamana eny ifotony.
«Ny fahasalamana no harena sarobidy indrindra », hoy ny sekretera jeneralin’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka, Dr Randrianambinina Ephraïm Stephanson. Izy izay nano­katra tamin’ny fomba ofisialy ny atrikasa fankatoavana ny “Curriculum de formation sur la thérapie de stimulation des enfants malnutris”.

Vonjy

Nisy nitory eny anivon’ny Bianco ny filohan’ny oniversiten’ny faritra Itasy. Maromaro ny anton’izany, araka ny loharanom-baovao.

Anisan’ny tafiditra ao anatin’izany fitoriana izany ny fisandohana andraikitra sy fiahiahiana fanodinkodinam-bola hatrany amin’ny dimy tapitrisa Ariary. Manampy izany koa ny na­kana fiarabe miisa efatra, tsy nifanaraka amin’ny dingana ara-dalàna tokony harahina.
Mifandraika amin’izany indrindra ny fanambarana nataon’ireo tanora Gen Z any an-toerana, telo andro mia­loha izao fitoriana nalefa eny amin’ny Bianco izao. Nanao antso avo amin’ny minisite­ran’ny Fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa ireto tanora ireto ary mitaky vahaolana koa amin’ny fitondram-panjakana. Tanisain’izy ireo ao anatin’izany ny fanararaotam-pahefana mihoa-pampana ataon’ny filohan’ny oniversite any an-toerana. « Efa fanaony hatramin’ny naha
filoha lefitra azy teny amin’ny oniversite Ankatso izany fomba fiasa sy didy jadona izany », hoy ireo Gen Z.
Nohitsin’izy ireo koa fa tapitra afaka fotoana fohy ny fe-potoana iasany. Mandeha sy miely anefa ny feo fa ny havany na ny zanany ihany no hapetraka eo amin’ny fitaleavana, hisolo azy. « Aiza ho aiza ilay Fanavaozana raha mbola manjaka ny fampidi­rana fianakaviana anaty fitantanana sy ny toe-tsaina lo manjaka eo anivon’ny fampianarana ambony? », hoy ny fanontanian’izy ireo.
Manoloana izany, nambaran’ireo Gen Z any Itasy ireo fa mila olona manana ny fahaiza-manao ny tontolon’ny fampianarana ambony. « Tsy azo ekena ny fanaovana ramatahora sy famoretana hihazonana fahefana », hoy izy ireo. Manao antso amin’ny minisitry ny Fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa izy ireo hidina ifotony sy handray andraikitra dieny mbola tsy rotika ny hoavin’ny mpianatra any Itasy.

Synèse R.

Norombahin’i Hajanirina, atletan’ny Crown Vakinanka­ratra, ny laharana voalohany sy ny medaly volamena nandritra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Maurice tamin’ny hazakazaka anaty natiora na ny Trail, ho an’ny halaviran-dalana 32 km. Fifaninanana nokarakarain’ny ligy any an-toerana, ny sabotsy 28 marsa lasa teo. Notarihiny hatramin’ny voalohany ka hatramin’ny farany ny hazakazaka. Tonto­sany tao anatin’ny 3 ora sy 11 mn sy 21 s ny halavirana. Fe-potoana vaovao no vitan’i Hajanirina tamin’ity fifaninanana ity. Mbola manana ny fikasana hanatsara izany ny tovolahy amin’ny manaraka, raha ny nambarany teo am-pahatongavana.
Taraiky 16 mn taorian’i Hajanirina ilay maorisianina, i Brian François Fils, izay na­havita ny hazakazany tamin’ ny fotoana 3 ora sy 27 mn sy 16 s. Fahatelo i Liraud Flore, 3 ora 27 mn 27 s. Efa nametraka ny anarany eo amin’ny Trail any Maurice sy eto amin’ ny faritry ny ranomasimbe In­dianina sahady izany i Hajanirina taorian’ity zava-bitany ity, izay anisan’ny misongadina.

Tompondaka

Fandresena sy sahala no vokatra azon’ny Barean’i Madagasikara tany Turquie. Mety hijanona eo amin’ny laharana faha-104 ny ekipam-pirenena malagasy.

Tsy nisy ny nivoaka mpandresy! Nisaraka ady sa­hala tamin’ny isa 1 no ho 1, ny Barean’i Madagasikara sy ny Nzalang Nacional Guinée Equatoriale, nandritra ny fihaonana ara-pirahalahiana izay natao, omaly, tao amin’ny Ki­anjan’ny Emir Complex Antalya Torkia. Taorian’ny fandresena 5 no ho 2, azo tamin’i Kirghizis­tan, dia namarana ny dian’ny Barea tany Torkia ity vokatra ity.
Raha hiverenana kely ny fifanandrinana tany an-toerana, hita nifandanja tsara ny andaniny sy ny ankilany teo amin’ny fitazomam-baolina saingy nanantombo amin’ny fanafihana ny Nzalang, teo amin’ny fidirana voalohany. Ny telo minitra voalohany, na­hazo fanafihana tsara ny gi­neanina mpilalao saingy nidona tamin’ny tsivalamby izany. Tany amin’ny faha-45 minitra, namono baolina ho an’i Guinée Equatoriale, i Loren Zuniga, nitarika 1 no ho 0, ry zareo teo amin’ny fialan-tsasatra.
Tao anatin’ny fidirana faharoa, nisy ny fanovana paikady ho an’i Corentin Martins, mpanazatra ny Barea. Neso­rina ry Arnaud sy i Warren Caddy, nampidirina i El Hadary sy Nicolas Fontaine ary i Clément Couturier. Nahitam-bokany izany, nahasahala ny isa ta­min’ny alalan’ny “Coup franc” i Rayan Raveloson, kapitenin’ny Barea, ny minitra faha-62. Tsy niova tamin’io ny isa, rava sa­hala ny lalao, na dia teo aza ny andrana nataon-dry Couturier sy El Hadary ary Nicolas Fontaine.

Tsy niova ?
Taorian’iny vokatra azon’ny Barea tamin’i Kirghizistan sy Guinée Equatoriale iny, nijanona teo amin’ny laharana faha-104 ihany ny Malagasy, araka ny fikarohana natao omaly, tao amin’ny tambajotran-tseraseran’ny Fifa. Hatre­to, milaza ity pejy ity fa miandry ny vokatra rehetra vao hivoaka ny filaharana vaovao. Ankoatra izay, niakatra eo amin’ny faha-105 i Guinée Equatoriale ary i Vietnam indray no eo alohan’ny Barea, raha tsy misy ny fiovana farany. Marihina fa anio no hivoaka amin’ny fomba ofisialy ny filaharana vaovaon’ny Fifa.

Fitia Randria

Novatsian’ny fitondram-panjakana, tamin’ny alalan’ny BNGRC, fanafody ny fitaleavam-paritry ny Fahasalamam-bahoaka Alaotra Mangoro. Fa­nafody 126 baoritra no natolotra, tamin’izany, nahitana karazam-panafody hitsaboana ny tazo, antibiotique, antidiabétique, vitamine… miaraka amin’ ny fitaovam-pi­tsaboana maro.
Tonga teny amin’ireo to­kantrano miisa 1 200 tena marefo ao amin’ny kaominina Ambonivohitr’Ambatondrazaka, Feramanga Avaratra, Ambandrika, distrikan’Amba­tondrazaka, ny fiandohan’ny herinandro teo ireo fanampiana avy amin’ny BNGRC. Ho fanohanana ny fahafaha-miarin’ireo tokantrano izany. Vary 12 000 kg, voamaina 2 310 kg, menaka 1 200 l, lamba firakotra 1 200 ary koveta 1 200 no notsinjaraina. Hitohy any amin’ireo kaominina roa ao anatin’ny distrikan’Amba­tondrazaka sy kaominina telo ao anatin’ny distrikan’Ampa­rafaravola ny hetsika fanarenana.
Nahazo ny anjara fanampiana koa ny tokantrano 400 tena marefo ao amin’ny kaominina Antetezambaro, distrikan’i Toamasina II ho fanohanana ny fahafaha-miarin’izy ireo. Ny BNGRC no nisahana ny fizarana. Vary 5 000 kg, voamaina 1 000 kg, menaka 400 l, lamba firakotra 400 ary fitaovana fanadiovana sy fidiovana ho an’ny vehivavy 400 isa no natolotra tamin’izany.
Hitohy any amin’ireo kaominina efatra, ao anatin’ny distrikan’i Toamasina II, sy distrikan’i Brickaville, ny hetsika.

Vonjy

Notanterahina tany Toliara, ny volana marsa lasa teo, ny hetsika faobe fampahafantarana ny lalàna laharana 2027- 043 momba ny fahasalamana ara-pananahana sy fandrindrana fiainam-pianakaviana. Ny Ipas Afrique Francophone sy ny Réseau parlementaire national pour la justice reproductive no nifarimbona tamin’ny fikarakarana.

Tsapa nandritra ny fidinana tany Toliara fa maro ny tsy mahafantatra ny fisian’ilay lalàna. Misy koa tsy mahafehy ny votoatiny. Ni­santarana ny hetsika faobe ny dinidinika niarahana tamin’ny tanora sy ny fikambanan’ny vehivavy manana fahasembanana ao amin’ny faritra Atsimo Andrefana, tao amin’ny Maison des jeunes tao Ankilifaly. Dr Rajaobelina Lova, filohan’ny tambajotran’ireo parlemantera no nanazava ny asa sy andraikitr’izy ireo manoloana ny fahasalamana ara-pananahana. « Midina ety ifotony izahay hamantatra ny hetahetanareo vahoaka, ahafahana manatsara ny lalàna efa misy » hoy izy. Notsipihiny fa antoka ho amin’ny fampandrosoana ny fandrindrana fiainam-pianakaviana ka manana zo hisafidy ny isan’ny zaza aterany sy ny fotoana tiany hiterahana ny mpivady ary miantoka io zo ara-pananahana io ny lalàna 2017- 043.
Nentanina koa ny tanora tsy hiroso amin’ny firaisana ara-nofo aloha loatra, tsy hiditra mialoha ny faha-18 taona anaty fanambadiana satria voararan’ny lalàna malagasy izany mialoha io fetran-taona io. Potika ny hoavy ary tsy tratra ny tanjona sady lasa vesatra ho an’ny ray aman-dreny izy ireo raha izay no miseho.
Nilaza ny zava-misy eto Ma­dagasikara ny solontenan’ny Ipas Afrique Franco­pho­ne eto an-toerana, Razanaliliany Hajasoa. Hatreto, vehivavy 10 isan’andro no maty vokatry ny fahasarotam-piterahana na ny fitondrana vohoka ka zatovo ny telo amin’ireo. Miroso aloha loatra amin’ny firaisana ara-nofo ny tanora malagasy raha ampitahaina amin’ireo firenena hafa. Vokany, miakatra ny ta­han’ny vohoka aloha loatra tsy niriana. Mitombo ny fampitsaharana vohoka antsokosoko, izay mitarika amin’ny fahafatesana matetika. Voasazin’ny la­làna eto Madagasikara ny fampitsaharana vohoka, na inona na inona antony. Samy iharan’ ny sazy avokoa na ilay vehivavy na ireo olona nanatanteraka izany. Ankoatra ireo, mitombo ny tahan’ny aretina azo avy amin’ny firaisana ara-nofo.

Vonjy

Hotanterahina ny alahady 26 avrily ho avy izao, eto Antananarivo, ny hetsika ha­zakazaka maneho firaisankina. “Course solidaire La vache qui rit” no anarana isalorany amin’ity andiany voalohany ity. Mpandray anjara maherin’ny 3 000 isa no andrasana, araka ny fanambarana nataon’ny mpikarakara, omaly, teny Mahamasina.
Hizara efatra ny fifaninanana. Voalohany, misy ny natokana ho an’ny mpihazakazaka efa matihanina, efa manana karatra. Faharoa, natokana ho an’ny 18 taona, izay samy mirefy 15 km. Fahatelo, ny fifaninanana ho an’ny ankizy teraka ny 2009 sy ny 2010. Hihazakazaka amin’ny halaviran-dalana 4 km izy ireo. Farany, natao hanomezana sehatra ny fianakaviana kosa ny 2 km.
Hiainga eo amin’ny Parvis Analakely ny mpihazakazaka. Handalo eny Ambohidahy, Ampefiloha, Anosy ary mifarana eny Mahamasina. Marihina fa natao hanampiana sy hanavaozana ny hopitaly ho an’ny ankizy, etsy Ambohimiandra ny vola  rehetra azo amin’ny hetsika. Efa manana vola natokana hanampiana ny hopitaly ny orinasa Somadis, mpanohana ny hetsika.
Tafiditra amin’ny fandaharanasa “Live and give”, izay mifototra tanteraka amin’ny asa sosialy ny hetsika. Hoto­lorana akanjo “T-shirt” manokana ireo 1 000 voalohany tonga misoratra anarana amin’ny hetsika. Miara-misalahy amin’ny “Course solidaire La vache qui rit” ny orinasa Somadis sy ny Federasionina malagasin’ny atletisma (FMA).

F.R

Hotanterahina, anio, ao amin’ny Kianjan’ny Emir Complex, Antalya Sport Torkia, ny lalao ara-pirahalahiana hifanandrinan’ny Barean’i Madagasikara sy i Guinée Equatoriale. Fifanandrinana izay tafiditra amin’ny « Fenêtre Fifa », ary ho fantatra aorian’izany ny filaharan’ny Barea.

Nahazo isa telo indray ny AS Ste Anne, afakomaly, tetsy Iavoloha, raha nifandona tamin’ny ekipan’ny Uscafoot. Lavon’izy ireo, tamin’ny isa 2 no ho 1, ny ekipan’ny kaominina, ary mbola mitana ny laharana fahatelo amin’ny kaonferansy atsimo izy ireo. Raha mbola mahita fandresena iray izy ireo aorian’ity, tafita avy hatrany amin’ny « Playoff »  ny fifaninanana nasionaly « PFL ».

Namiratra ny solontena malagasy niatrika ny “Open d’Afrique de Dakar”, taranja Judo, izay natao ny faran’ny herinandro teo. Nandrombaka medaly volamena i Zo Hajanirina, teo amin’ny sokajy Seniors, latsaky ny 78 kg. Medaly volafotsy kosa no azon’Andrianja­fitsalama Dylan, teo amin’ny sokajy Cadets, latsaky ny 55 kg. Anisan’ny nandray anjara ihany koa i Sanda, teo amin’ny sokajy Seniors, latsaky ny 60 kg, ka nahavita ady nisongadina na tsy nahazo medaly aza.

Nifarana ny sabotsy lasa teo, teny amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina, ny fiofanana hahazoana ny «licence D», ho an’ireo mpanazatra 23 mianadahy mianaka amin’ny taranja handball. Fiofanana nampanaovin’ny manampahaizana avy amin’ny Federasionina iraisam-pirenena (IHF), notarihin’i Khaled. Ankoatra ireo Malagasy, mpikambana ao anatin’ny Federasionina malagasin’ny handball (FMHB), nisy avy atsy Mayottes sy Comores ireo mpiofana. Nambaran-dRatsimandao Andriamanga Herilovasoa, filohan’ny FMHB, fa tanjona ny mba haharaka sy hahafantatra ny lalàna rehetra ny teknisianina malagasy. Nomarihiny fa mbola hahazo ny anjarany koa ny mpitsara. Hisy mantsy ny zava-baovao ho an’ny fifaninanana iraisam-pirenena ka voakasik’izany ny IHF Trophy, sokajy Senior. Nolazainy fa mangataka ny hampiantrano izany i Madagasikara. Mandra-pahatonga izany, eo am-panomanana ny fivoriambe ny federasionina amin’izao fotoana izao. Hifanindran-dalana amin’ny fifaninanam-pirenena, sokajy zandriny izany, izay handraisan’ireo ligim-paritra valo anjara.

Tompondaka

Tontosa ny faran’ny herinandro teo, teny Ankorondrano, ny fiofanana teo amin’ny taranja Muay Thai, nomen’ny Maître Razanajatovo Gildas. Mpitarika sy mpanazatra 12 niatrika izany.

Nanatanteraka fampiofanana teknisianina ny topmponandraikitra ao amin’ny federasionina miandraikitra ny Muay Thai. Hetsika nokarakaraina teny Ankoron­drano, nandritra ny faran’ny herinandro. Tompon’antoka tamin’izany ny Me Razanaja­tovo Gildas izay nilaza fa : «ho fampitoviana ny lentan’ny mpikatroka eny ambony ringa no anton’ny fifampizarana traikefa nandritra izay telo andro izay ». Hizara ny fahaiza-manao sy ny tsara ho fantatra any amin’ny mpikatroka sy Nak Muay izy 12 nanaraka ny fampiofanana.
Niofanana mandritra izany ny Muay Thai 1, 2, 3 ary efa nandray ampahany tamin’ny Muay Thai. Niompana indrindra tamina teboka efatra ny fampiofanana. Nisy ny “technique avancée”, ny fanomanana ara-batana ny mpikatroka, ny “pédagogie et coaching”, ary ny fampitana ny soatoavin’ny Muay Thaï. Tsy mijanona hatreo fa mbola hotohizana ny fifampizarana toy izao.
Tena ilaina

Afapo tamin’ny fampiofanana ny mpandray anjara. Nambaran’ny Coach Fidy, avy amin’ny klioban’ny Phoenix Antsirabe fa: “tombony lehibe ny fiatrehana fiofanana ary mba hahafahana manome ny fampianarana marina ho an’ny ankizy izay hoentina eny anivon’ny klioba. Misy ihany koa ny fifaninanana iraisam-pirenena hatao any Maorisy, amin’ity taona ity, ka efa fanomanana amin’izany sahady ihany ny fiofanana nomen’ny Maître Gildas.”, hoy izy.
Ankoatra ny avy eto Ana­lamanga, nandray anjara tamin’ny fampiofanana ny avy any Vakinankaratra sy Atsinanana

Mi.Raz

Mitohy ny fanarenana an’i Toamasina. Nahavita ny anjara manandrify azy ny teo anivon’ny Kaominina Ambonivohitra. Nizotra araka ny toromariky ny Filohan’ny Fanavaozana izany.

Taorian’ny fandalovan’ny filohan’ny Fanavaozana ny Repoblika, ny kolonely Randri­anirina Michaël tany Toama­siana, nazava ny fizarana andraikitra amin’ny fanarenana ny tanàna. Efa voaray rahateo ny vola avy amin’ny mpiara-miombon’antoka. Raha tsia­hivina, nisy mihitsy ny baiko nomena ny BNGRC, hanafainganana ny asa rehetra, hanampiana ny traboina.
Notsinjaraina ny asa, nisahana manokana ny famerenana ny fahadiovan’ny tanàna ny kaominina. Niandraikitra ny fampisakafoana olona 3 000 isan’andro ihany koa. Raha ny tombana vonjimaika, efa ma­dio ny tanàna. Tsy hijanona hatreo anefa ny ezaka ataon’ny kaominina, raha ny ambetitenin’ny ben’ny Tanàna, Andri­afa­nome­zantsoa Alain. “Tsy hamela ny vahoakan’i Toama­siana hiaina anatin’ny fako sy loto izahay. Ny kaominina rahateo tsy nitsahatra nifanome tanana amin’ireo orinasa lehibe eto an-toerana. Misy ny manome kamiao sy olona, toy ny ao amin’ny Tetikasa Amba­tovy, ny Spat, ny Tsaravintana. ny Mictsl, ny SMMC, ny mpandraharaha mpanao letisia maro. Madio ny tanàna noho isika rehetra”, hoy ity tomponandraikitra voalohan’ny Reni­vohitry ny faritra Atsinanana ity.

Tratra ny tanjona
Ankoatra ny asa fanadiovana, tratra ihany koa ny fampisakafoana olona 3 000 isan’andro, nandritra ny iray volana. No­tanterahina tao amin’ny tokotany malalaky ny Lapan’­ ny tanàna izany. Misy teratany vahiny miara-miasa amin’ny kaominina amin’ny fanatrarana ny tanjona. Mbola mitohy hatramin’izao ny fizarana sakafo masaka saingy efa nihena ny olona tonga mihinana. Mariky ny fiantsaran’ny fanarenana sy ny fitsinjovana ny traboina izany.
Mbola mampikaikaika ny mponina ao Toamasina ny famahana ny olan’ny herinaratra. Manampy trotraka ny tsy fahampian’ny mangaraharaha amin’ny fomba fiasan’ny sampandraharaha miahy manokana ny traboina.

Sajo