Mikiakiaka anaty antso vonjy ireo olona manana toe-tena varira manoloana ny fa­miravirana ny ain’izy ireo. “Te­na tsisy vidiny ny aina ary tsy misy hasiny ny maha olona raha ny tranga famonoana mi­seho sy iainanay”, hoy ny filohan’ny fikambanana varira eto Madagasikara, Soja Fulgence.
Tranga roa nisesy, tamin’ity volana ity, ny niseho tany Ma­rovoay sy Betroka. Nan­dritra ny fanafihan-jiolahy mi­tam-piadi­ana nitranga tao amin’ny fokontany Antana’Ivo­ny, kaominina Marotsakoho, distrikan’i Maro­voay, amin’ny lalam-pirenena faha-4 no nisy famonoana mi­hitsy. Namba­nan’ireo jiolahy antsy ireo ray aman-dreny tao an-trano izay manan-janaka mianadahy manana toe-tena varira. Maty notapahin-doha ilay ankizilahy 12 taona, raha tafandositra kosa ilay vavikely.
Ny tranga faharoa kosa dia tao amin’ny kaominina Ivaona, distrikan’i Betroka. Za­zalahikely vao 8 volana monja no nalaina an-keriny. Nisy fanarahan-dia nataon’ny fokonolona tany an-toerana ka jiolahy iray atao hoe Rambo no voatifitra. Tsy mbola hita kosa ilay zaza, hatreto.
Miaina anaty tahotra sy tetibety andro aman’alina ireo olona manana toe-tena varira, indrindra any amin’ireo toerana alavitra mpitandro filaminana.

Tatiana A

Nanomboka ny 11 mey hatramin’ny 28 mey ho avy izao ny fandraisana mpiasam-panjakana raikitra ampahibemaso manerana ny faritra rehetra ho an’ireo mpampianatra “vacataire” eo anivon’ny Fampianarana teknika sy fampiofanana arakasa.

Notanterahina tamin’ity herinandro ity ny fandraisana mpiasam-panjakana ampahibemaso raikitra an’ireo mpampianatra “vacataire” eo anivon’ny sekoly fampianarana teknika sy fampiofanana arakasa ao Vakinan­karatra. Ao anatin’ny fenitry ny mangarahara tanteraka no hanatontosana izany. Fepetra maro no jerena, toy ny taonan’ilay olona, ny faharetan’ny taona niasana, ny ora nampianarana, ny taranja ary ny diplaoma. Misy ny isa tratrarina ka izay mahafeno fepetra no tafiditra, raha ny fanazavana. Nitarika ny hetsika, tamin’ny fomba ofisialy, ny lehiben’ny Faritra Vakinankaratra, Ravaonirina Nathalie Sébastienne. Noha­mafisiny ny fankasitrahana ny fitondram-panjakana satria anisany iankinan’ny fampandrosoana ny tontolon’ny fanabeazana. Nankahery ireo mpampianatra koa izy hanohy sy hanatanteraka ny asa antsakany sy andavany.
Hampitombo ny fahavononana efa ao amin’ireo mpampianatra “vacataire” eo amin’ny sekoly fampianarana teknika sy fampiofanana arakasa ny fandraisana azy ireo ho mpiasam-panjakana raikitra. Mahatratra 250 ny isan’ny “poste budgétaire” nomen’ny fanjakana ho an’ny taona 2025. Ho an’ny taona 2026, misy toerana 200 isa ary mbola manana ambiny 156 ny taona 2024.
Nanao filazana ny tomponandraikitry ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fa­nofanana arakasa fa efa ma­nomboka ny fandraisana ny “dossiers” ho an’ireo vacataires efa nahavita «recrutement ampahibemaso». Efa vonona tanteraka ny fitaovana sy ny ekipa rehetra handray azy ireo ao amin’ny foiben’ny minisitera Complexe scolaire Ampefiloha Batiment E porte 317-E. Ny 5 jona ho avy izao ny daty farany handraisana ny antontan-taratasy feno araka ny toromarika nomena.

Vonjy

Tarika manome lanja ny mozika misy fanahy. Iray tamin’ireo nisafidy ny hivoy ny mozika arahin-gitara sy ireo zavamaneno mifameno aminy ny Manan’Ara. 10 taona izay no nisian’ny tarika, ka homarihina izany. Ho fanokafana azy, hisy ny seho hotonto­sain’ny Manan’Ara ny zoma 22 mey izao, eny amin’ny Pho Resto Ivato.
«Ho hiraina ao daholo ny rakikira voalohany sy ilay faharoa izay vaovao be. Io mihitsy ny seho voalohany fanomezan-danja ny famoronana anatin’ny rakikira. Seho hanairanay ny tanora sy ny olombelona Malagasy hoe manana kolontsaina isika, ary any no fototra aloha», hoy ny fanazavan’i Tah Manana, iray amin’ireo andrin’ny tarika Manan’Ara.
Mitantara ny fiainana andavandron’ny mponina, ny fanentanana momba ny fiarovana tontolo iainana, ny fitiavan-tanindrazana, sns, ireo sanganasan’ny Manan’Ara. «Nisy hira iray natolotr’i Ko­libera ho anay. Efa nisy nomen’i Zakaria ihany koa fahavelony, Ary tena anisan’ny manamarika ny rakikira io. Ho vahinin’ny seho rahateo i Nini Kolibera sy i Benny ao amin’ny Lôlô sy ny tariny, satria hisy tetikasa iarahanay aoriana, ka ho santatra ity seho ity», hoy hatrany ny fanazavan’i Tah Manana. Efa heno tamin’ny famerenana tokoa ny «Lama­sinina» an’ny Lôlô sy ny tariny niarahan’izy ireo sy ireo hira nataon’ny Feo Gasy. Tsia­hivina fa nanokatra ny seho nataon’i Erick Manana farany teo, tetsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena ny Ma­nan’Ara.

Zo ny Aina

Tafiditra ao anatin’ny Iray volana anandratana ny teny malagasy. Mandritra ny volana jona, isaky ny sabotsy, hanatanteraka « Atrikasa 2026 fanoratana » ny fikamba­nan’ny poety sy ny mpanoratra malagasy Havàtsa-Upem.

Homen-danja ny famakafakana asa soratra (essai littéraire). «Atrikasa 2026 fanoratana». Hetsika hotontosaina mandritra io volana jona io, isaky ny sabotsy, amin’ny 10 ora maraina, ao amin’ny foiben-toeran’ny Havàtsa-Upem Tahala Rarihasina Analakely.
Famakafakana asa soratra hiarahana amin’ireo mpampianatra, mpikaroka, mpanoratra, mpandalina ny teny malagasy. Ny sabotsy 6 jona, Andrianasolo Hajaina Naomy, filohan’ny Havàtsa-Upem, hanazava ny : «fanoratana famakafakana poezia». Sabotsy 13 jona, «fanoratana famakafakana tantaram-pirenena», hiarahana amin-dRanjatohery Harilala, akademisianina sady mpahay tantara. Sabotsy 20 jona, R’Abel Hantanoro hanazava ny «fanoratana famakafakana lahatsoratra». «Fano­ratana famakafakana tantara foronina» kosa no hiarahana amin’Iharilanto Patrick An­driamangatiana, ny sabotsy 27 jona.
Vitsy ireo mpanoratra no sahy manoratra famakafakana asa soratra. Antony roa no nambaran’ny rantin’ny Havàtsa-Upem ho mahatonga io tranga io. Noheverina ho mandeha hoazy toy ny fanoratana fanadihadiana tany am-pianarana ny zavatra atao. Na, mahatsapa ny fahasarotan’ny fanoratana izany famakafakana asasoratra izany izay te na mikasa hanao.
Tato anatin’ny 25 taona, isaky ny «Iray volana anandratana ny teny malagasy», mifantoka amin’ireo atrikasa fanoratana karazana haisoratra samihafa toy ny: tononkalo, sombintantara, tantara foronina, tantara tsangana, tantara fihaino, sns, ny Havàtsa-Upem.

HaRy Razafindrakoto

Nampahafantarina tamin’ny fomba ofisialy omaly, tetsy Andraharo, ny fiaraha-miasa eo amin’ny Federasionina ma­lagasin’ny handball (FMHB) sy ny Yas Madagasikara. Nambaran-dRatsimandao Andriamanga Herilovasoa, filohan’ny Federasionina, fa 110 andro izay no nitondrany izany ary efa ela no naniriany hiaraka amin’ny Yas ka izao tafahoana izao. “Santatra izao fa irina ny hitohizany hatrany. Betsaka ny arenina ka ilana fifanampiana sy fifanakalozana”, hoy izy. Nanamafy ny tomponandraikitry ny Yas Ma­da­gasikara fa manampy ny fa­natanjahantena rehetra, hampahomby ny vinanasa fampivoarana, izy ireo. Anjaran’ny handball indray izao. Ho fisantarana izany, hanohana ny Akio Madagasikara zandriny, lehilahy, “cadet” sy “junior” izy ireo, amin’ny fiatrehana ny “IHF Trophy”, faritra faha-7 tanterahina ao amin’ny Lapan’ ny fanatanjahantena Maha­ma­sina, ny 27 – 31 mey ho avy izao. Firenena 5 no hiady ho lohany amin’izany dia i Mada­gasikara mpampiantrano, Co­mores, Seychelles, Mayotte ary La Réunion. Hiatrika ny “IHF Trophy” kaontinantaly, izay tompondaka. Efatra no hi­faninana ao amin’ny “cadet” dia i Madagasikara, La Réu­nion, Comores ary Mayotte. Ho an’ny “junior” indray, i Ma­dagasikara, Mayotte, Como­res ary Seychelles. Tsy nandray anjara i Maurice, noho ny olana eo amin’ny federasioniny. Ho tonga amin’ny 26 mey izao ireo delegasionina vahiny.

Tompondaka

Hitondra ny traikefany any Alençon-Normandie, France, ny Malagasy mivondrona ao amin’ny “Alliance AfricanZ Madagascar”, izay manao ny “ AfricanZ Dance”, ny 20 jona izao. Tanjona amin’ny fandefasana ireo mpahay dihy voafantina ireo ny hampiofana ireo mpikambana liana any an-toerana sy te ho lasa matihanina eo amin’ny sehatra iraisam-pirenena, ka afaka mitarika dihy amin’ny sehatra maro. Ny “afro”, “dancehall” ary “dance traditionnelle” no tena hiangaliana ao anatin’ny fikambanana. Hira malagasy ny 80 isan-jato raha toa ka hira avy eto amin’ny kaontinanta afrikanina ihany ny 20 isan-jato. Tsiahi­vina fa dihy tarihin’olona iray ka arahin’olona maro ny “AfricanZ Dance”. Amin’ny maha fanatanjahantena azy, fitaizana ara-batana sy hananana fahasalamana no tena tanjona. Eo ihany koa ny fanandratana ny kolontsaina sy zavakanto eo amin’ny sehatra iraisam-pirenena, ara­ka ny fanazavan’ny Coach Coko, tomponandrakitra ao amin’ny “Alliance AfricanZ Madagascar”. Ny Coach Opti­mus no namorona ity dihy ity, teto Madagasikara, tamin’ny taona 2017 ary efa nentiny tamin’ny fifaninanana iraisam-pirenena tany ivelany. Nisy ny fampahafantarana bebe kokoa ny fikambanana omaly, teny amin’ny Koots Food Mahama­sina. Hisy ihany koa ny hetsika goavana hokarakaraina ny desambra ho avy izao.

Mi.Raz

Hotanterahina ny zoma 29 sy ny sabotsy 30 mai ho avy izao ny Rallye Motul. Dingana voalohany amin’ny fifaninanam-pirenena. Hikarakara ity hetsika ity ny klioba FMMSAM. 129, 240 km ny halaviran’ity rallye ity ary misy dingana manokana (ES) 8, izay mirefy 72 km. Anisan’ny lava indrindra ny eo Anjeva mihazo an’Ambohimahatsinjo, izay misy halavirana 10, 40 km. Hiverenana in’efatra izany dingana manokana izany ka ny roa hotanterahina ny andro zoma: ny ES 1 sy ny ES 2. Ny roa ambiny kosa hatao ny sabotsy: ny ES 5 sy ny ES 6. Eo Ankorondrano ny toerana hiaingana sy ny fahatongana ho an’ity rallye ity. Fantatra ihany koa fa tany avokoa ny 98 % ny lalana amin’ny dingana manokana.
Manana safidy amin’ny fotoana sy ny ora hanaovana fizahan-dalana ireo mpifaninana. Na ny sabotsy 23 sy alahady 24 mey no atao izany na ny talata 26 sy ny alarobia 27 mey. Hahazoan’ny mpanamory sazy ny fanatontosana izany ivelan’ireo daty voatondro ireo. Hifarana rahampitso ny fisoratana anarana ary hambara amin’ny fomba ofisialy ny sabotsy 23 mey ny lisitra ofisialin’ireo mpanamory nahafeno ny fepetra. Ny andron’ny zoma hanaovana ny fifaninanana ny fizahana teknika ary amin’ny 10 ora no fiaingana.

Tompondaka

Tontosa omaly, tany Le Caire, Egypta, ny antsapaka ahafantarana ny anaran’ireo firenena miray vondrona amin’ny fifanintsanana Can 2027. Hiara-kiady ny tapakila tokana, i Madagasikara, i Nizeria ary i Guinée Bissau. Efa tafita kosa i Tanzanie.

“Fito taona aty aoriana!” Miray vondrona « L » amin’ny ekipam-pirenena Barean’i Ma­da­gasikara ny Super Eagles Nizeria, mandritra ity fifanintsanana Can 2027 ity, araka ny valin’ny antsapaka omaly, natao tao amin’ny Federa­sionina egyptianin’ny baolina kitra (EFA), le Caire Egypte. Tafaraka amin’ireo firenena roa ireo i Tanzanie, mpampiantrano sy i Guinée Bissau.
Tapakila iray ihany sisa no hiadiana ao amin’ity vondrona ity satria i Tanzania efa tafita avy hatrany amin’ny Can 2027 amin’ny maha firenena mampiantrano ny fifaninanana azy. « Raha misy firenena mpampiantrano anaty vondrona iray, tafita avy hatrany io ekipa io. Raha mahavita voalohany ny firenena mampiantrano, tafakatra ihany koa ny ekipa laharana faharoa ao anatin’ilay vondrona. Saingy, raha eo amin’ ny laharana faharoa na ivelan’ny roa voalohany io firenena io, dia ilay ekipa voalohany ao amin’ny vondrona ihany no tafita miaraka amin’ny mpampiantrano”. Io ny fanazavana azo omaly, tamin’ireo mpikarakara.
Tsy maintsy handavo an’i Nizeria, laharana fahatelo, nandritra ny Can 2025, farany teo izany ny Barea, izay tarihan’i Corentin Martins, mpanazatra ny ekipam-pirenena malagasy, ary haka fandresena amin’i Guinée Bissau sy i Tanzanie.

Efa nandresy an’i Nigeria
Ampahatsiahivina fa efa niray sokajy tamin’ny Mala­gasy ny nizerianina nandritra ny Can 2019, tany Egypta. Resin’ny Barea, tamin’ny isa 2 no ho 0, ny Voromahery maitso nizerianina, tamin’izany.
Hatao ny 21 septambra hatramin’ny 6 oktobra 2026 ny andro voalohany sy faharoa amin’ny fifanintsanana. Hoton­tosaina ny 9 hatramin’ny 17 novambra ny andro fahatelo sy fahefatra. Ny 22 hatramin’ ny 30 marsa 2027 kosa ny andro fahadimy sy fahenina.

Fitia Randria

Ireo mpiray vondrona rehetra :

A : Maroc, Gabon, Niger, Lesotho,
B : Egypte, Angola, Malawi, Soudan du Sud
C : Côte d’Ivoire, Ghana, Gambia, Somalia
D : Afrika Atsimo, Guinée, Kenya, Erithrée
E : RDC Congo, Guinée Equatoriale, Sierra Leone, Zimbaboe
F : Burkina Faso, Benin, Mauritania, Centrafrique
G : Cameroun, Comores, Namibia, Congo Brazzaville
H : Tunisie, Oganda, Libya, Botswana
I : Algeria, Zambia, Togo, Burundi
J : Sénégal, Mozambika, Soudan, Ethiopia
K : Mali, Cap Vert, Rwanda, Liberia
L : Nigeria, Madagasikara, Tanzania, Guinée Bissau

Velon-taraina ireo tantsaha eny Laniera fa nisy nanafika ny fotodrafitrasa eo amin’ny Lac Iarivo. Efa nisy ny fandravana izany teo aloha nataon’ireo vatan-dehilahy “gros bras”.
Efa tafatsangan’ny vahoaka ny fotodrafitrasa hatramin’ny birao saingy nisy olona tonga teny amin’ny secteur 12 niaraka tamin’ny polisy, ny alahady teo. Ny alatsinainy alina, nisy ny fanafihana ka tsy fantatra na mpanafika na olona avy aiza ireo mpandrava.
« Potika indray ny fotodrafitrasa izay efa natsangana fanindroany”, hoy ny mpitarika ny tantsaha, Ramarokoto Ray­mond.
Misy anefa ny lalàna mifehy ny fanotofana tany sy ny fananan-tany. Tsy maintsy hahazoana alalana avy amin’ ny kaominina sy ny minisiteran’ny Fanajariana ny tany sy ny raharahan-tany, amin’ny alalan’ny Matac, ny fanorenana trano amin’iny toerana eny Laniera iny.
Efa nisy ny didim-pitondrana laharana faha-056 MID/­ Pref.Pol mametra ny hamolavolana drafi-panajariana antsipirihany ao amin’ny lalana Tsarasaotra Ivato sy ny fametrahana fepetra fitandremana anatin’ny faritra voakasik’io drafi-panajariana io.
Nanomboka ny 8 avrily 2026, voalaza ao amin’ny andininy faharoa ao amin’ny didim-pitondrana navoakan’ny prefet an’ny polisin’Anta­na­narivo fa misy ny fotoam-piarovana “période de sauvegarde” izay mandrara ny fifampiraharahana rehetra momba ny tany sy ny fanomezan-dalana hanorina. Tsy azo ovaina ny fampiasana ny tany ambolena amin’ny datin’io didim-pitondrana io.

Tatiana A

Nitondra fanazavana ma­hakasika ny nanendren’ny filohan’ny Federasionin’ny kick boxing azy hisahana ny lafiny teknika ny Maître Rasoanaivo André Kelly. Nambarany fa tonga nanatona azy ny filohan’ny Federasionina, Rafidison José, ary nanankina aminy ny fametrahana ireo hitantana ny fanazaran-tenan’ny mpikatroka. Manoloana izany, nilaza izy fa miankina amin’ny lafiny teknika ny hahafahana na tsia mandefa atleta malagasy amin’ny fiadiana ny tompondakan’i Afrika izay hatao any Cameroun, ny 21 hatramin’ny 27 jona. Ny any amin’ny fototra, hoy izy, no mila harenina voalohany, izany hoe, ny any amin’ny seksionina, amin’ny alalan’ny fanatanterahana antsakany sy andavany ny fifaninanana ka hijerena izay tena mendrika. Mitaky fotoana lava izany ary tsy misy ny tokony hampikoropaka satria vokatra no ilaina any amin’ny fifaninanana iraisam-pirenena. Ny fananganana ny Staff teknika hitantana ny fanazarana ny ekipa nasionaly aloha izao no imasoana voalohany, hoy ny fanazavany. Mbola tsy maintsy hofanina ihany koa izy ireo. Efa misy ireo Maître maromaro manana traikefa notendreny hanamafy izay lafiny teknika izay. Nohama­fisiny koa fa tsy ny eto Anta­nanarivo ihany no antsoina amin’izany fa eo koa ny any amin’ny faritra izay tena misy manana traikefa.
Etsy ankilany, efa eo am-pananganana ny mpikambana mandrafitra ny biraony ny Fe­derasionina malagasin’ny kick boxing, ka hivoaka rahampitso izany, araka ny nambaran’ny filohan’ny Federasionina, Rafidison José.

Mi.Raz

Nifarana ny alahady lasa teo, teny amin’ny Tanàna Soa Ambohimanga, ny fiofanana Beach-volley ho an’ireo teknisiana sy mpitsara nokarakarain’ny Ligin’Ana­la­manga. Niarahana tamin’ny mpampiofana Fidy izany. Nahazo mari-pankasitrahana ny mpiofana. Hotanterahina manomboka ny 22 mey izao kosa ny fiadiana ny amboaran’i Madagasikara, eo amin’ity taranja ity.

Tafita any amin’ny dingana manaraka, fiadiana ny amboaran’i Madagasikara, «Yas Coupe 2026 », ny ekipan’ny Fosa Juniors Espoir rehefa nandavo ny Tout Puis­sant Sirama Ambilobe, tamin’ny fandakana “tir au but” 12 no ho 11. Nisaraka ady sahala 2 no ho 2 ny roa tonta nandritra ny fe-potoana ara-dalàna. Andrasana izay ho mpifanandrina amin’izy ireo eo amin’ny dingana manaraka.

Niteraka savorovoro ary niato teo amin’ny minitra faha-78 ny fihaonan’ny CFFA Andoharanofotsy sy ny Cosfa Miaramila. Fifanandrinana izay tafiditra anatin’ny lalao mandroso, ampahefa-dalan’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara “Pureplay Football Lea­gue”. Nampiato izany moa ny tsy faneken’ny mpilalaon’ny Cosfa hanohy ny lalao, noho ilay resaka “penalty” azon’ny CFFA. Andrasana ny fanapahan-kevitry ny tomponandraikitra mahakasika izany.

Hotanterahina anio, any amin’ny foiben’ny Federasionina egyptianin’ny baolina kitra (EFA), Le Caire, Egypte, ny antsapaka hahafantarana ny anaran’ireo firenena izay ho mpiray vondrona amin’ny fifanintsanana Can 2027. Andrasana, mandritra izany, ireo ekipam-pirenena izay hiray vondrona amin’ny Barean’i Madagasikara. Marihina fa miisa 48 ny firenena tafita hifanintsana, hiady ny tapakila hiatrehana ny Can 2027. Hizara vondrona 12, ahitana ekipa efatra avy, izy ireo. Manana herijika ny Malagasy amin’ity indray mitoraka ity, miatrika ny Can avy hatrany ny firenena roa voalohany. Hanampy ny fanomanan’ny Barea ny lalao ara-pirahalahiana izay hataony amin’i Maroc sy Ouganda, ny volana jona ho avy izao, any Maroc ihany. Ampahatsiahivina fa hotanterahina ny 21 septambra hatramin’ny 6 oktobra 2026, ny andro voalohany sy faharoa amin’ny fifanintsanana. Hotontosaina ny 9 hatramin’ny 17 novambra ny andro fahatelo sy fahefatra. Ny 22 hatramin’ny 30 marsa 2027 ny andro fahadimy sy fahenina.

Fitia Randria

Tsy ho anisan’ireo handray anjara amin’ny “Masters 2026”, taranja tsipy kanetibe, i Madagasikara. Araka ny fikarohana natao, miditra amin’ny fandrafetana ny ekipam-pirenena malagasy ny klioba Decines France. Fanapahana, notsipahin’ny Federation sport boule malagasy (FSBM) izany.

Mbola ambentin-dresaky ny maro hatramin’izao ny tsy fandraisan’i Madagasikara anjara amin’ny “Masters 2026”, taranja tsipy kanetibe. Araka ny fanadihadiana natao, nitsabaka amin’ny fanendrena ireo mpilalao handrafitra ny ekipam-pirenena malagasy ny klioba Deci­nes France. Raha tsiahivina, anisan’ny manana petra-bola miasa ao amin’ny “Masters” ity klioba ity ka afaka mibaiko amin’ny ampahany.
Fantatra, araka ny angom-baovao, fa teren’ny mpitantana ny Decines, ho ao anaty ekipan’i Madagasikara i Zigle sy i Yves, Malagasy milalao ao aminy. Ankoatra izay, nandefa taratasy manokana amin’ ny anaran’i Tonnere sy i Tiana Kely ny Decines, handrafitra ny ekipam-pirenena malagasy. Nanoloana io fanerena vay manta io, tsy nanaiky ny Fe­deration sport boule de Mada­gascar (FSBM), ary nanambara fa tsy anjaran’ny Decines ny manao ny fandrafetana ny ekipam-pirenena ka nitsipaka marindrano ny fandraisana anjaran’i Madagasikara. Mari­hina fa nifarana ny sabotsy lasa teo ny fisoratana anarana amin’ity lalao mitety ny faritra maro any France ity. Ankoatra izay, nanambara ny FSBM fa tsy misy mpilalao afaka mitondra ny anaran’i Madagasikara amin’io lalao io, raha tsy nahazo fankatoavana.
Tsiahivina fa tsy ny Qua­ter­back intsony no mikarakara ny “Masters” manomboka izao.
Araka ny tsilian-tsofina, ekipa voafantin’i Afrika no hisolo toerana an’i Madagasi­kara. Tsy mbola fantatra anefa ny fomba fifantenana izany. Na eo aza izany, vonona hatrany ny tsipy kanetibe malagasy amin’ny fiantohana ny fanomanana ireo lalao iraisam-pirenena hafa, toy ny “Tournoi estival” sy ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany 2026.

Tompondaka

Handeha lavitra kokoa amin’ny seho ataony. Hifamotoana amin’ny mponin’i Mahajanga sy ireo mpankafy ny mpilalao tantara amin’ny onjampeo, ny tarika Iray Fy’Art.

Hilalao tantara an-tsehatra any an-toerana izy ireo. Hotanterahina ny alahadin’ny Pantekoty, 24 mey, ao amin’ny «Centre pastorale ex-Don Bosco» izany, hanomboka amin’ny 4 ora hariva. Hiompana amin’ny fiainana andavanandro ny votoatin’ny tantara ary natao ho an’ny sokajin’olona rehetra. «Hisy hafatra sy anatra ho an’ny rehetra ao anatin’izany. Eo koa anefa ny mampihomehy sy ny fampieritreretana…», hoy ny lehiben’ny tarika, Ni­ravo.
Hifanakaiky kokoa amin’izao seho ataon’izy ireo izao ireo mpankafy sy ireo mpilalao tantara amin’ny onjampeo. Hahita mivantana an’i Niravo, Soafaniry, Rakoto, Faly, Sy­nèse izany ny mponin’i Ma­hajanga. Hanampy azy ireo hisahana ny lafiny teknika sy ny fandrindrana an-tsehatra ary ny fanentanana.
Tsia­hivina fa tafiditra ao amin’ny faha-20 taon’ny radio JRDB Mahajanga izao hetsika izao.
Aorian’izany, hihazo ny any Amparamanina, any Amparafaravola, Alaotra ny tarika Iray Fy’Art ny 7 jona
ho avy izao. Hanatanteraka seho an-tsehatra eo amin’ny Podium St Janvier, iarahana amin’ny mpikarakara, ny laika Trinitera, izy ireo. Hitohy eny amin’ny Ekar Notre Dame de Rosaire, Antsahamaina, Ma­hitsy, izany ny 20 jona. Mia­raka amin’ny antily eny an-toerana ary hiaraka hifaly amin’ny vahoakan’ny kaominina Mandrosoa, Andramasina kosa ny 26 jona.

HaRy Razafindrakoto.

Tontosa ny faran’ny herinandro teo, tany Shanghai Chine, ny fifaninanana “Fiba 3X3 Women’s Series”, taranja basikety, nandraisan’ny An­koay vehivavy anjara. Lalao roa no natrehan’izy 4 mirahavavy, nahitana an’i Samba­trarimiora, i Sydonie, i Saro­bidy ary i Koloina. Raha hiverenana ny vokatra, nahazo fandresena iray sy faharesena iray i Madagasikara. Teo amin’ny lalao voalohany, isa 15 no ho 12 no nandresen’ny Ankoay ny ekipan’i Mongolie. Ady mafy no natrehan’ny Malagasy tamin’ity lalao voalohany ity. Teo amin’ny lalao faharoa kosa, somary nitaky ny havizanana, ka resin’i Australie tamin’ny isa 18 no ho 11 i Madagasikara. Zava-dehibe ny fiatrehana lalao iraisam-pirenena goavana toy izao ho an’ny Ankoay satria nahafahana naka traikefa tamin’ireo ekipa kalaza maneran-tany. Tsiahivina, laharana faha-14 i Madagasikara amin’ireo ekipa 16 nandray anjara tanin’ity fifaninanana iraisam-pirenena natao tany Shanghai Chine ity.

Mi.Raz

Efa tafita any amin’ny dingana manaraka ny tongotra ilan’ny Disciples Fc Vakinankaratra. Lavon’izy ireo tamin’ny isa  4 no ho 0 ny Fosa Juniors Fc Boeny, omaly, tao amin’ny kianja Rabemananjara Mahajanga.

Fihaonana izay tafiditra anatin’ny lalao mandroson’ny ampahefa-dalan’ny Pureplay Football League (PFL). Raha hiverenana ny fihaonana teny an-toerana, nanindry tanteraka tamin’ity fifanandrinana ity, ry zareo mpilalaon’i Vakinankaratra. Nanokatra ny isa teo amin’ny fizaram-potoana voalohany, i Tendry, lohalaharan’ny Dis­ciples Fc, ny minitra faha-7 sy ny faha-13 minitra. Io isa 2 no ho 0 io nentin’ny roa tonta niala sasatra, nitarika ny Disciples Fc, na dia niezaka nanohitra aza ry Lando sy Derrick, mpilalaon’ny Fosa. Tao anatin’ny fidirana faharoa, nitohy hatrany ny fanafihana totoafo nataon’ny mpilalao nentin-dRazafindrakoto Ma­misoa, mpanazatra Disciples Fc. Ny minitra faha-54, niova ho 3 no ho 0, ny isa teny amin’ny solaitrabe rehefa namono baolina indray i Tendry.  Tany amin’ny faha-92 minitra, nampian’i Fabrice, lohalaharan’ny Disciples indray ny isa, ka lasa 4 no ho 0, ny fiafaran’ny fihaonana, nandresy ny Dis­ciples Fc. Ankoatra izay, nizotra tsara am-pilaminana ny fihaonana tany an-toerana. Raha tsy misy ny fiovana farany, hatao ny sabotsy 23 mey ho avy izao, any Antsirabe ny fifandonana miverina eo amin’ity klioba samy sangany eto Madagasikara ity.

Fitia Randria

Ireo vokatra hafa : As Ste Anne (1) – (2) Ajesaia Fc Rouge (1) – (0) Elgeco Plus CFFA (2) – (2) Cosfa

Niampy oniversite efatra no mandray ny fanadinana bakalorea amin’ity taona ity : Vakinankaratra, Itasy, Analanjirofo ary Sava miaraka amin’ireo oniversite lehibe enina. Efa mikarakara manontolo ny bakalorea izy ireo manomboka izao. Teto Antananarivo hatrany no mikarakara ny taratasy rehetra momba ny bakalorea ho an’ny faritra Vakinankaratra teo aloha. Manana mpiadina 3386 ny sokajy A1 eto Antananarivo, 32 772 ho an’ny sokajy A2, misy mpiadina 5324 ny L, 886 ny C, 7571 ny sokajy D, 4666 ny sokajy S, 2842 ny OSE ary 4538 ny sampana teknika.

Niara-nidinika nanomana ny fanadinana bakalorea 2026 sy ny fikarakarana ny fihiboana amin’ny fanomanana laza adina, teny Fiadanana, ireo mpisehatra rehetra misahana izany, ny herinandro lasa teo. Nandray anjara ny minisiteran’ny Fampianarana Ambaratonga Ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa, minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena, ny minisiteran’ny Fampianarana Teknika sy fanofanana arakasa, minisiteran’ny Fampiroboroboana ny Haitao Arakajy Mirindra, ny paositra sy ny fifandraisan-davitra , minisiteran’ny Angovo sy ny Akoranafo, minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka, ny solontena avy amin’ny zandarimariam-pirenena, polisim-pirenena, BNGRC, ary ireo tomponandraikitra avy amin’ny oniversite. Nodinihina ny fandrindrana ho fanafainganana ny asa any anaty “conclave”. Nofaritana mazava ny andraikitry ny tsirairay.

Nampahafantarina ny herinandro lasa teo, ny fanamboarana fitaovana ampiasaina amin’ny toeram-pivoahana Sato Pan vita eto Mada­gasikara. Iarahana amin’ny sehatra tsy miankina Sato ratsan’ny orinasa japoney LIXIL sy ny orinasa SMTP an’ny vondrona Inviso izany. Fitao­vana vita amin’ny akora plastika. Azon’ny tokantrano ampiasaina ary efa amidy eto Antananarivo, Antsirabe, Am­bo­sitra ny fitaovana. Miara-miasa manohana ity tetikasa ity ny minisiteran’ny Rano, fanadiovana sy fidiovana sy ny Unicef ary ny masoivohon’i Japon eto amintsika.
Hanampy amin’ny fisitrahan’ny tokantrano fidiovana ny famokarana ny fitaovana eto an-toerana. Araka ny fanadihadiana momba ny toe-piainan’ny ankohonana 2025, ny 93% ny tokantrano tsy manana toeram-pivoahana fototra ary mangery ankalamjana ny 40%. Vahaolana ny famokarana ny Sato Pan satria natao amin’ny vidiny zakan’ny tokantrano malagasy ity fitaovana ity ary tombanana fa hahomby, hoy ny solontenan’ny Unicef eto amintsika, Christine Jaulmes.
Efa nampiasaina any Taolagnaro ny fitaovana ho an’ny toeram-pivoahana Sato Pan eny anivon’ny tokantrano 3 000 izay naneho ny fahafaham-pony. Namorona asa rahateo ho an’ny mponina any an-toerana ny fikojakojana ny fitaovana iarahana amin’ny sehatra tsy miankina.

Vonjy

Mahatratra 73 isan-taona ny olona manatona ny hopital « Royal Green » atsy amin’ny nosy Maorisy. Manana manampahaizana manokana amin’ny fandidina samihafa ity hopitaly ity. Anisan’ireo tolotra omeny sy mahasarika ny Malagasy ny fandidiana sy ny fanatsarana ny bika aman’endrika. Sokajiana ao anatin’izay ny fampitoboana ny nono, ny tsindrona « botox », fanalana tavy amin’ny vatana (liposuccion), ary koa ny fandidiana « maxillo-faciale ». « Manomboka liana amin’ny fanovam-batana ny Malagasy. « Ny fampitomboana na ny fampihenana ny nono, ny fampitomboana valahana ary ny fanalana tavy amin’ny vatana no tena mahasarika azy ireo », hoy ny lehiben’ny hopitaly Royal Green, Ramchurreetoo Dhanrajsingh. Tanjona hoy izy ny hanome fitsaboana mifanaraka amin’ny fenitra iraisam-pirenena sy mamaly ny filàn’ny tsirairay. Ankoatra izay, mandray an-tanana ny fandidina taolana sy ny tonon-taolana toy ny fanoloana soroka, valahana, lohalika ary koa ny fandidiana ny hazondamosina ihany koa ny hopitaly. Marihina fa eo anelanelan’ny 10-12 ireo marary mandalo fitsaboana hanatsarana endrika. Manodidina ny 10 kosa ireo mandalo fandidiana taolana raha olona 5 na 6 kosa ny ho an’ireo fandidiana hanatsarana endrika manokana.

Heninsoa