Mbola mitana ny laharana voalohany ao amin’ny kaonferansy atsimo, amin’ny fifaninanana “Pureplay Football League” (PFL), ny Disciples Fc Vakinankaratra. Nahazo isa telo indray izy ireo, tamin’ity andro fahadimin’ny fifaninanam-pirenena ity, rehefa nandavo ny AS Ste Anne, tamin’ny isa mavesatra 5 no ho 0, afakomaly, tetsy amin’ny Kianjan’ny CFFA Iavolo­ha. Manana isa 15 izany ny ekipan’i Vakinanka­ratra. Baolina tafiditr’i Tsila sy i Tinoh ary i Fabrice no nahazoan’izy ireo ny fandresena. Marihina fa nahatafiditra baolina roa avy i Tinoh sy i Tsila.

Mametraka ny lanjany ny Elgeco Plus

Ankoatra izay, mbola ma­metraka ny anarany amin’ny maha tompondaka farany azy, ny Elgeco Plus. Nahavita “re­montada” ry zareo, afakomaly, tao By-Pass. Rehefa nitarihan´ny CFFA Andoharano­fotsy, 2 no ho 0, ny solontenan’ny ligin’Analamanga, dia nivadika 4 no ho 2 ny isa tamin’ny fiafaran’ny lalao. Nandresy ny Elgeco Plus ary lasa eo amin’ny laharana faharoa indray izany ny ekipan-dry Toldo, mpiandry haraton’ny Elgeco Plus. Nilatsaka eo amin’ny fahatelo kosa ny AS Ste Anne.

F.R

Voka-dalao rehetra :

Kaonferansy avaratra
FC Rouge (1)-(0) TGBC
Cosfa (5) – (3) Fosa Juniors
Ajesaia (3) – (0) TFFC
Kaonferansy atsimo
Uscafoot (1) – (1) Antimo Record.
AS Ste Anne (0) – (5) Disciples FC
Elgeco Plus (4) – (2) CFFA
Mama FC (1) – (0) CosPN

Efa aty amin’ny faha-10 andron’ny volana febroary, mbola tsy fantatra mazava ny hoavin’ny mpanazatra ny Barea. Raha ny resaka farany, efa mandroso ny fifampiresahana eo amin’i Corentin Martins sy ny Federasionina malagasin’ny baolina kitra (FMF) ary ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena (MJS).

Nivoaka ny alahady teo, teny Bemasoandro Akamasoa, seksionina Avaradrano, ny andiany «Mikajy», mpitsara ny taranja basikety. Tompon’antoka tamin’ny fikarakarana ny fampiofanana ny seksionina sy ny DRA Avaradrano ary ny CRA Analamanga. Miisa 11 mianadahy izy ireo no nahavita ny dingana rehetra. Notolorana mari-pankasitrahana sy karatra maha mpitsara mpiana-draharaha.

Nahatafiditra baolina roa indray i Ousmane Dembélé, Frantsay mpilalao baolina kitra, afakomaly, rehefa nifandona tamin’ny Paris Saint Germain (PSG) ny Olympique de Marseille OM. Resin’ny PSG 5 no ho 0 ireto farany. Afa-bela tamin’ny OM ny Parizianina.

Niditra tamin’ny andro faharoa, omaly, ny fiadiana ny ho tompondakan’ny ranomasimbe Indianina ho an’ny ekipa tompondaka, taranja handball (CCCOI 2025). Fifaninanana tanterahina any amin’ny Kianja mitafo Toamasina. Nisantatra ny fihaonana ny lalao teo amin’ny sokajy vehivavy. Nivoaka ho mpandresy tamin’ny isa 37 no ho 32 ny TMI Ihosy nanoloana ny AJH Tsimkoura, Mayotte. Niady hatramin’ny farany ny lalao teo amin’ny roa tonta. Manaporofo izany ny isa teo am-pialantsasatra, 16 no ho 15, nitarika ny TMI, nahitana an-dry Marcella sy ry Francia. Hita nanantombo anefa ny Mala­gasy mpilalao teo amin’ny hafainganam-pandeha sy ny va­lim-panafihana. Nisongadina rahateo i Stephana sy i Fredia, ta­min’ny famonoam-baolina. Tsiahivina fa, faharesena fanindroany ity ho an’ny Mahorey. Efa lavon’ny THBC izy ireo, teo amin’ny andro voalohany natao ny alahady lasa teo. Hitohy, anio, ny fifanintsanana lalao roa ihany no voalahatra: iray eo amin’ny sokajy vehivavy, hifanandrinan’ny TMI sy ny My-Sah ary iray eo amin’ny lehilahy hihaonan’ny Littoral sy ny Mboua­natsa Mayotte.

Tompondaka

Miditra amin’ny andiany fahatelo ny fiofanana hahazoana ny “Diplôme d’animateur fédéral” na ny DAF karakarain’ny Federasionin’ny Karate-do malagasy. 14 mianadahy no manaraka izany.

Nanomboka ny sabotsy 7 febroary lasa teo, eny Ampefiloha, ny fiofanana andiany fahatelo amin’ny DAF. Fiofanana hiarahan’ny fe­derasionin’ny Karate-do Ma­lagasy amin’ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena ary ny Akademia nasiona­lin’ny Spaoro. Fiofanana mitohy, izay hatao isaky ny sabo­tsy izy ity. Hisy ny 14, ny 21 ary ny 27 febroary, ara­ka ny fandaharam-potoana. Ankoatra izay, hisy koa ny fiofanana haharitra herinandro, ny 23 hatramin’ny 27 febroary. Lalana mankany amin’ny “Bre­vet d’Etat” ity “Diplôme d’animateur fédéral” ity ary mbola misy koa ny “Diplôme d’instructeur fédéral”, raha ny fanazavan’ny filohan’ny kaomisionina misahana ny fiofanana eo anivon’ny FKM, Rakotonirina Gilbert. Raha ny lamina efa napetraka, tokony hanana DAF amin’ity taona 2026 ity avokoa ireo mpampianatra sy “Maître de salle” rehetra. Tsy afaka ny hampianatra ny taranja karate intsony izay tsy manana, araka ny fanazavany hatrany. Tsia­hivina fa niisa 18 ny mpiofana nahazoana ny DAF tamin’ny andiany voalohany, raha toa ka 32 kosa izany tamin’ny andiany faharoa. Hiroso amin’ ny dingana manaraka dia ny fiofanana hahazoana ny “Diplô­me d’instructeur fédéral” ny andiany voalohany, afaka vo­lana vitsy.

Mi.Raz

Tafapetraka tamin’ny fi­tantanana ny Oniversi­ten’i Toamasina, ny Dr Razanakolona Diny, ny alakamisy 29 janoary 2026 lasa teo. « Ilàna fitantanana mangarahara mifototra amin’ny fanajana ny maha olona, ny mpianatra sy ny mpanabe ary ireo mpikaroka ny fitantanana ny oniversite eto Madagasi­kara », hoy ny filohan’ny Oni­versiten’i Toamasina. Namba­rany fa ilàna fanoloran-tena sy fahafoizan-tena, atosiky ny ady amin’ny kolikoly sy tsy misy fanavahana ny zanaka malagasy ny fitantanana ny oniversite eto Madagasikara.
Azo lazaina ho tanora indrindra izy tamin’ireo rehetra nifandimby teo. Mpianatra tao Barikadimy ny tenany no lasa filohan’ny Oniversite Barika­dimy. 110 ny isan’ny mpampianatra mpikaroka tamin’ny efa-taona lasa. Efa mahatratra 202 izany amin’izao. Ankoatra izay, niakatra ny isan’ny mpianatra ka antony nananganana sampan’ny oniversite any Fe­noarivo Atsinanana, Maroan­tsetra, Vatomandry, Mora­manga, Ambatondrazaka ary ny École doctorale diversité et développement durable.
Anisan’ny nanamarika ny fitantanan’ny filohan’ny Oni­versiten’i Toamasina ihany koa ny hamaroan’ny famoahana ara-pomba ofisialy ireo mpianatra nahavita fiofanana.

Sajo

Na, ho an’i Nate Tex, na ho an’ny mpijery sy mpankafy ny sanganasany. Andro lehibe ho azy ireo ny andro omaly, nivoahan’ny rakikira « Za » Nate Tex. Tao anatin’ny hafanana tanteraka ny seho.

«Tena zava-dehibe loatra amiko ity. Mi­tantara fiainana be ilay rakikira…», hoy i Nate Tex nandritra ny fampahafanta­rana ny fivoahan’ilay rakikira « Za » Nate Tex, tany amin’ny volana janoary. Izay tokoa no nitranga nandritra ny fampisehoana an-tsehatra notontosainy tetsy amin’ny CCEsca An­tanimena, omaly tolakandro. Seho nanehoana an-tsehatra ilay rakikira sy ny voarakitra ao anatiny. Tao anatin’ny ha­fanana tanteraka no nihirany sy nanolorany ny hira voarakitra tao anatin’ity rakikira faharoa ity.
Nisongadina, omaly, ny fifampizarana fitiavana teo amin’ny mpijery sy ny teny an-tsehatra. Antony iray niteraka ilay hafanana ihany koa. Nolaroin’i Nate Tex hatsikana hatrany ny fanolorany ireo hira nohirainy sy ireo niarahany nihira tamina mpanakanto hafa. Tsikaritra fa havanana amin’ny fampitan-kevitra amin’ ny alalan’ny hatsikana ihany koa ity mpanakanto ity. Amin’ ny ankapobeny, ilay lalana nodiaviny nandritra ny taona maro no nentiny teny an-tsehatra. Anisan’ireny ny nanaovany fifaninanana « Paz­zapa »…
…Niakatra hatrany ny ha­fanana sy ny fifamatorana teo amin’i Nate Tex sy ny mpijery tonga maro teny an-toerana… Nanamafy izany ny fiarahana mihira ny « Tsara tsodrano ». Tahaka izany ihany koa ny nahitana an’i Fy nihira niaraka taminy ilay hira « Mfly Away ». Fotoana nitondra hafanana lehibe tokoa nanerana ny efitrano. Fifampizarana hafa­nana sy fitiavana lehibe teo amin’i Nate Tex sy ny mpijery ihany koa ny fampiaraham-peo teo amin’ny sy i Micky niaraka tamin’ny zanak’izy ireo.

HaRy Razafindrakoto

Voatohintohina ny kolontsaina sy ny soatoavina malagasy. Tsy mpamono olona ny Malagasy. Tsy mpanao sorona olona ny Malagasy. Soatoavina malagasy hi­ta manerana an’i Madagasikara ireo. Amin’izao fotoana, anefa, mivaha izany. Sahin’ny Malagasy ny mandatsak’aina. Toa tsy atahorany intsony ny tody izay tsy azo hialana. Nisesisesy tato ho ato ny tranga famonoana olona, satria, mahantra ny Malagasy ? Fahantrana lalina mihatra amin’ny vatana sy ny saina ary ny fanahy. Mila fanarenana goavana amin’ny alalan’ny fanabeazana io tranga io. Miala ao an-tokatrano, mipaka eny amin’ny fiarahamonina.

Taom-baovao Malagasy ny 18 marsa hifoha 19 marsa. Vanim-potoana lehibe ho an’ny Malagasy iray manontolo ny fankalazana sy ny fanamarihana azy ity. Fotoana hamerenana sy hanehoana indray ireo fomba amam-panaon’ny Malagasy amin’ny tonon-taona tahaka izao. Marihina fa afaka mankalaza izany avokoa ny olon-drehetra. Ny hiverenan’ny Malagasy any amin’ny fanomezan-kasina ny soatoaviny sy ny fombany rahateo no anisan’ny ken­drena amin’ny fankalazana tahaka itony.

Variana midedaka amin’ny an’ny hafa. Manana ny kolontsainy sy ny zavakanto ny Malagasy. Noho ny fanabeazana omena ny taranaka malagasy. Mipi-kelika amin’ny fanehoana ny an’ny hafa izy ireo. Ho fanarenana ny lesoka. Nanapa-kevitra ny foibe fikarohana sy fampianarana momba ny kolontsaina malagasy Valiha Académie fa hanatevina ny fampianarana omeny. Hiroso amin’ny fampitam-pahala­lana momba ny « fanahy no olona » izy ireo manomboka amin’ity taona 2026 ity.

“Dina tsy mavandy” no anaran’ny dina ho an’ny faritra Atsimo Atsinanana. Efa na­hazo fankatoavana tamin’ny fitsarana ambaratonga voalohany ao Farafangana izy io, tamin’ny volana desambra 2025. Miroso ny fanaparita­hana sy fampiharana azy amin’ izao fotoana izao. Izay no an­ton’ny atrikasa niantsoana ireo mpitondra eto amin’ny faritra nahitana ny prefektora, mpiandraiktra ao amin’ny faritra, ireo mpitandro filaminana sy ireo ben’ny Tanàna ao Fara­fan­gana ary ireo fikambanana tsotra sy ireo raiaman­dreny ara-drazana.
Ao anatin’ny tetikasa Landja ny hetsika izay vatsian’ ny PBF vola ka mandrindra ny asa ny Haut Commissariat des droits de l’homme des Nations Unies, ny Pnud ary ny Msis Tatao. Ny ny fikamba­nana ACDEM kosa no manatanteraka. Navoitra nandritra ny fivoriana fa manamaivana ny asan’ny fitsarana ny fisian’ ny dina sady mamaha ny olana eny ifotony amin’ny fomba tena malaky ka tsara ny ha­metrahana ireo rafitra isaky ny fokontany. Miainga eny amin’ ny fokontany ny komitin’ny dina, ireo amin’ny fokotany indray no mifidy ny mandrafitra ny eo anivon’ny kaominina. Ny eo anivon’ny kaominina no mifidy ny mpikambana eo anivon’ny faritra. Fifidianana avokoa ny fametrahana ireo mpikambana isan’ambaratongany hisorohana ny kiantranoan­trano sy ny mety ho fitanilana. Dingana manaraka ny fanaparihana ny rijateny ho fantatry ny maro sy ny fametrahana ny komitin’ny dina. Hifarana ny ny volana desambra ny tetikasa ka manantena ny vahoaka fa hipetraka sy afaka hiasa ireo komity mandra-pahavitan’ny asa sahanin’ny tetikasa.

Vonjy

Nitombo ho 14 ny isan’ny olona namoy ny ainy vokatry ny fandalovan’ny rivodoza Fytia tamin’ny faritra sivy. 38 ny distrika voakasika. 85 642 ny tra­boina (tokantrano 20 898) ; 26 959 ny olona nafindra toerana (6 450 tokantrano) ka ny 16 605 raisina an-tanana eny amin’ny toeram-pandraisana 48.
Ho fampiakarana ny lentan’ny fampianarana eny anivon’ ny lycée teknika, nanatanteraka fampiofanana ho an’ireo mpianatry ny lisea teknika Tsiroa­no­mandidy avy amin’ny sampam-piofanana « Bâtiment et Travaux Publics », taona faharoa, ny fitaleavam-paritry ny fampianarana teknika sy ny fanofanana arakasa Bon­golava, ny herinandro lasa teo, teny androtra Tsiro­a­­­nomandidy. Fiaraha-miasa tamin’ny Orinasa Société Spécialisés aux Travaux Industriels Tsiroano­mandidy no nahafahana nanatanteraka izany.
Nampatsiahy ny minisiteran’ny Fam­pia­na­rana am­bony sy ny fikarohana ara-tsiansa fa efa nisokatra ny 12 janoary lasa teo ary hikatona ny 27 marsa ny fisoratana anarana amin’ny fanadinam-panjakana bakalorea taona 2026. Tsy misy ny dérogation aorian’ ny fe-potoana farany fandraisana ny antontan-taratasy voalaza ka tokony ho mailo ny rehetra.

Omaly tolakandro, tany amin’ny manodidina ny 796 km atsinanan’i Toamasina no nisy ny foiben’ilay rivodoza Gezani. 65 km isan’ora ny rivotra miaraka aminy, arahina tafiotra 90 km isan’ora ao anaty oram-baratra. Nikisaka miadana niakandrefana izy tato anatin’ny adiny enina farany ka nahafaka
5 km isan’ora. Tomombana ny tontolo ivoarany ka hitombo hery hatrany izy ato anatin’ny roa andro manaraka. Vina­vinaina hiditra an-tanety eo anelanelan’i Mananara Avaratra sy Vatomandry i gezani rahampitso tolakandro na ny alina. Mety ho rivodoza mahery na cyclone tropical ny tanjany amin’ izay fotoana izay (tafiotra manodidina ny 180 km isan’ora). Ho fiomanana manoloana izany, nahazo filazana loza manam­bana miloko mavo : Ambatosoa, Analanjirofo, Toamasina I–II, Brickaville ary Vatomandry. Fanairana miloko maitso ho an’Alaotra Mangoro, Analamanga, Betsiboka, Antalaha, Andapa, Mandritsara, Befandriana Avaratra, Marolambo, Antanambao Manampotsy ary Mahanoro. Ankoatra ny rivotra mafy ho entiny eo am-pidirana an-tanety, hitondra rotsako­rana betsaka amin’ireo faritra ho lalovany izy (100 hatramin’ ny 150 mm ao anatin’ny 24 ora).
Iangaviana noho izany ny mpampiasa ranomasina eo anelanelan’ny Vohémar sy Mahanoro tsy hiandriaka intsony manomboka anio tolakandro. Nanatanteraka fivoriana tety anivon’ny BNGRC ny filohan’ny CNGRC ny praiminisitra lehiben’ny governemanta niaraka tamin’ny minisi-panjakana
miadidy ny Fanavaozana sy ny minisitra maromaro nijery ny fiomanana sy ahafahana maka toky fa efa mipetrapetraka ny asa fiantsorohina mialoha.

Vonjy

Raha manana ny « RNS » ny ao France, efa hiditra amin’ny andiany fahefatra ihany koa ny « Spass Gass » amin’ity. Fihaonamben’ireo Malagasy any Allemagne ity hetsika ity, izay hotontosaina ny 23 sy 24 mey izao, any Bonn. Fihaonana ara-kolontsaina sy fanantanjahantena no hatao mandritra izany, raha ny nambaran-dry zareo avy ao amin’ny Mah Event, mpikarakara. Hanamafisana ny fototra maha Malagasy ireo hetsika ara-javakanto, toa ny slam sy mozika. Arahina fandihizana hafanaina DJ malagasy ihany koa izany. Fotoana hifampiresahan’ny mpiray tanindrazana amin’ny tenim-pirenena, hampitaina ho an’ny taranaka ny fitiavana ny teny malagasy koa.
Lafiny fanatanjahantena kosa, hisy ny fifaninanana ara-pirahalahiana eo amin’ny taranja basikety, lahy sy vavy, sy volley iombonana.

Zo ny Aina

Tafiditra ao anatin’ny andiany faha-166 ny « Concert classique de midi ». Hanana ny hampiavaka azy ny « Concert Lyrique ».

Tanora manan-talenta amin’ny fihirana no hiakatra ny sehatra. « Con­cert Lyrique », fampisehoana fahaiza-mihira. Fanam­poro­foana ny fahaizana « milalao » feo eo amin’ny olombelona. Ho tazana avokoa ireo mandritra ny andiany faha-166 amin’ny « Concert classique de midi » karakarain’ny Mada­gascar Mozarteum, ny talata 17 febroary izao, manomboka amin’ny 1 ora atoandro, ao amin’ny IFM Analakely.
Fabio Rakotondrazanany (ténor), Mbolaniaina Rakotoa­rison (soprane), Faniry Rako­toarison (soprane), My-Andry Andriamahatratsoa (soprane) ary Safidy Randriamananjara (ténor). I Rindra Ramarosan­dratana kosa no hitendry ny piano. Ny sanganasan’ireo andrarezin’ny mozika klasika maneran-tany no hovelomin-dry zareo amin’io fotoana io. Anisan’izany ny an-dry L. Delibes, G. Donizetti, C. Gou­nod, G. Puccini, C. Bizet, sns. Marihina fa misy amin’ireo sanganasa ireo no nambaran’ny mpahalala momba ny feo sy ny hira fa somary sarotra haverina sy omena aina.
… Ny fampisehoana an-tsehatra tahaka itony « Concert lyrique » itony no ahafahana sy ahazoana ma­namporofo fa manana tanora manan-talenta sy nandalina momba ny tontolon’ny hira ny Malagasy sy i Madagasikara. Ankoatra ny fampitiavana ny mozika klasika. Tafiditra ao anatin’ny tanjon’ny Madagas­car Mozarteum rahateo ny fampivelarana ny talenta.

HaRy Razafindrakoto

Anisan’ny olona marefo sy mila fiarovana manokana amin’ny valanaretina Mpox ny voafonja. Nidina ifotony nanao fanentanana ny mpiasan’ny fahasalamana eo anivon’ny DRSP Anôsy, tamin’ity heri­nandro ity. Nitondra teny fankaherezana sy torolalana momba ny fomba fiarovan-tena amin’ny nendran-drajako ho an’ny voafonja izy ireo, hahafahana mandray an-tanana ny fahasalaman’izy ireo. Ho an’ny fianakaviana kosa, nampitaina tamin’ireo mpitsidika ny hafatra satria izy ireo no andry mpanohana lehibe amin’ny fifampia­rovana.

Fampitandremana mavo mahakasika ny renirano Ikopa sy ireo sampan’i Sisaony ary Imamba ho an’ny kaominina Tsiafahy, Androhibe, Antsahadinta, Bon­gatsara, Antanetikely Ambohijoky, Alatsinainy Amba­zaha, Ampitatafika, Ambavahaditokana, Fenoa­rivo, Itaosy, Ambohitrimanjaka, Fiadanana, Ampanga­be, Masindray, Ambohimanambola, Ambohijanaka, Alasora, Ankaraobato, Tanjombato, Soavina, Anosizato Andre­fana, Andranonahoatra, Bemasoandro, Ankadi­manga, Antananarivo IV, Iarinarivo, Sabotsy Name­hana, An­ka­dikely Ilafy, Ambohibao Antehiroka, Talata­maty. 4,02m ny haavon’Ikopa eo Bevomanga, raha 4,50 m ny fampitandremana mena.

Tanterahana ao Paris ny atrikasa hanamafisana ny fiantraikan’ny fanofanana arakasa miompana amin’ny sehatry ny niomerika. Anisan’ireo firenena afrikanina miteny frantsay miisa 10 miatrika izany i Mada­gasikara, amin’ny alalan’ny minisiteran’ny Fam­piana­rana teknika sy ny fanofanana arakasa sy ny minisite­ran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena. Mandritra izany no nikarohana vahaolana hanamafisana ny fiantraikan’ ny fandaharanasa fanofanana D-Clic, hanatsarana ihany koa ny fahafahan’ny tanora mpianatra miasa avy hatrany.

Mametraka ho vaindohan-draharaha manoloana ny fama­rinan’olona sy ny fijerena manokana ireo mpifindra monina voatazona ao amin’ny « Centre de rétention » atsy Maorisy, ny fanjakana. Ani­san’ny anton-dian’ny minisitry ny Fitsarana, Fanirisoa Er­naivo, any an-toerana izany. Voalaza fa maro amin’ireo Malagasy nifindra any noho ny fampanantenana hahazo asa. Voatana amin’ny toerana manokana anefa izy ireo amin’izao fotoana izao satria lasibatry ny tambajotra tsy ara-dalàna na niharan’ny hosoka nataon’ny sasany.
Maro amin’izy ireo koa no voasambotry ny manam-pa­hefana avy hatrany ary tazo­nina ao na miezaka mifindra monina amin’ny toerana hafa aza na koa voafitaka rehefa any. « Miatrika zava-tsarotra izahay eo am-piandrasana ny fiverenany aty an-tanindrazana », hoy ny sasany amin’izy ireo. Nambaran’ny minisitra fa hojerena akaiky ny zava-misy, ary harovana ma­nokana ny zon’ny olom-pirenena malagasy.
Nolazain’ny manam-pahefana any an-toerana fa na­hazo vahana ny tambajotra mpanao hosoka mandefa olona any Maorisy tao anatin’ ny taona vitsy. « Manararaotra ny fahalemena ara-toekarena sy ny tsy fahalalana momba ny fifindra-monina ara-dalàna ataon’ny maro izy ireny », hoy izy ireo. Eo koa ireo voasa­rika noho ny karama any ka nandeha tsy nisy taratasy ara-dalàna na tratry ny fifanekena sandoka.
Efa ao anatin’ny fanadiovana ireo « Agence de récrutement » ny eo anivon’ny mi­nisiteran’ny Asa amin’izao fotoana izao. Koa miantso ny olom-pirenena ho mailo ny governemanta.

Synèse R.

Zokiolona ao amin’ny fokontany Androhibe sy Ambatobe no nisitraka hazavana maimaimpoana, tamin’ny alalan’ny kit MBaliaka. Zokiolona avy amin’ny ankohonana marefo izy ireo. Tsy manana herinaratra akory aza ny sasany ao an-tokantranony. Fiaraha-miasa amin’ny Fondation Axian sy ny Yas ary ny fikambanana Valimbabena no nahafahana nanome ireo jiro. Miahy ireo zokiolona an-jatony amin’ny fokontany maromaro ny fikambanana. Mitsinjo ny resaka sosialy, fahasalamana, miaro azy ireo tsy ho voahiliky ny fiarahamonina…. “Hanampy betsaka amin’ny fikarakarana ao an-tokantrano rehefa hariva ny jiro”, hoy ireo mpisitraka. “Hahafahan’ny zafikeliny mianatra manao enti-mody amin’ny hariva ihany koa ny jiro”, hoy hatrany ireo raiamandreny lehibe nahazo izany.

Tatiana A

Voadika amin’ny teny malagasy ilay boky malaza maneran-tany “Le journal d’Anne Frank”. “Ny diarin’i Anne Frank” ihany no lohateniny, izay nadikan’i Michèle Rakotoson sy Riambola Mitia. Vita printy ary efa mivoaka amin’ny fomba ofisialy ihany koa ity boky vo­katry ny voan-kevitr’i Zouzar Bouka, filohan’ny Vision Ma­dagascar (ViMa) ity. Natolotra ny tranombokim-pirenena etsy Anosy ny boky, izay hiparitaka amin’ireo tranomboky maro manerana ny Nosy. Tanjona, amin’izany, ny hahafantaran’ny rehetra ny tantara fonosin’ny “Diarin’i Anne Frank”, in­drindra ireo mpianatra. Na­nambara i Zouzar Bouka fa faniriany raha toa ka tafiditra anatin’ny fandaharam-pampianarana ity boky anisan’ny harembakoka iraisam-pirenena ity.
Maneho ny tantarana to­vovavy jiosy iray, 14 taona, ni­aina ny fanenjehana sy ny fandringanana nataon’ny Na­zia tamin’ny taona 1942 hatramin’ny 1944 ny boky. Niafina tao anaty lozoka nandritra ny roa taona, tsy nanan-kery hiaro tena… Efa voadika amin’ny fiteny maherin’ny 70 maneran-tany ity boky ity. Efa natao teatra sy sarimihetsika ihany koa. Voasoratra ao anatin’ny Rejisi­try ny fahatsiarovana iraisam-pirenena ho an’ny Unesco, ho lova ara-taratasy manan-danja ho an’izao tontolo izao, nanomboka ny taona 2009 ny “Ny diarin’i Anne Frank”.

Zo ny Aina

Fototra iray mampijoro ny hira ny fisian’ny mpitendry (mpitsoka, mpikapoka…) zavamaneno. Misedra olana maro, anefa, izy ireny…

Zavamaneno iray mahatafavoaka feo maro… Hadinodino fa misy ny mpitendry. Havanana amin’ny zavamaneno tendreny na tsofiny na kapohany izy ireo. Miaina miaraka amin’ireo hira kaloin’ny mpihira, sns. Olana lehibe sedrain’ny mpitendry zavamaneno amin’izao va­nim-potoana izao ny tahaka io. Nanjary tsy ilaina intsony ny mpitendry? Tahaka izany koa ireo zavamaneno tendreny? Ilay aina sy fanahy mamelona ny hira no tsy heno intsony raha vao ianteherana amin’ny teknolojia ny tontolon’ny hira.
Ireo, anefa, no anisan’ny maha kanto na tsia ny hira iray. Raha mihaino maimaika. Na, variana amin’ny fampiasana ny teknolojia amin’ny hira. Tsy mahatsikaritra fa « manta mohaka » ilay sanganasa, satria, very fanahy. Tsy heno miaina tsara fa toa atao tery vay manta fotsiny sisa. Tsy mijanona eo amin’ny fahasimban’ny hira fa miantraika hatrany amin’ny mpitendry. Olona iray mahasolo asan’olona fito.
… Ho an’ny tontolon’ny hira eto Madagasikara, matetika ireo karazan-kira na ga­don-kira manana faka avy any ivelany (Eoropa, Afrika, Ame­rika…) no ahenoina io hira very fanahy sy tsy miaina tsara io. Efa mirona tsikelikely mankany ihany koa ny ampahany amin’ireo mpanakanto mitrandraka ny vakodrazana mba haharesy lahatra ny vahiny, hono. Mba tsy ho mena-mitahy eo amin’ny tsena sy sehatra iraisam-pirenena, hono.
… Marihina fa nanomboka ny taona 2021 no niverina tsikelikely tamin’ny fampiasana zavamaneno tsotra sy tendren’olombelona indray ny Eoro­peanina, noho ny fahatsapana fa tsy mitondra soa ho an’ny fanabeazana maha olona ny teknolojia ampiharina an-jambany any anaty hira.

HaRy Razafindrakoto

Noho ny fisian’ilay fikorontanana ao amin’ny ranomasimbe Indianina, tombanana hahazo vahana ny oram-baratra amin’ny morontsiraka atsinanan’ny Nosy ary hiitatra amin’ny ilany atsinan’ny afovoantany izany, manomboka ny talata ho avy izao. Hahery be koa ny ranomasina sady ho mafy ny fitsokan’ny rivotra any amin’ny morontsiraka atsinanan’ny Nosy, manomboka amin’ny alatsinainy.

Nanome tolotra fahasalamana maimaimpoana ho an’ireo traboina eto amin’ny kaominina ­An­tananarivo Renivohitra ny mpiasan’ny fahasalamana. Nisy ny fizahana ny aretina amin’ny ankapobeny, ny fandrindrana fiainam-pianakaviana, ny fanaraha-maso ny tsy fanjarian-tsakafo ary ny vaksiny mahazatra ho an’ny zaza. Manana toerana fandraisana traboina fito Antananarivo Renivohitra. Eny Morarano, Ambodita­ni­mena Soavimasoandro, Am­pefiloha Ambodirano, Ouest mananjary, ANS Ampefiloha, Gymnase Maha­masina ary Makis Andohatapenaka.

Mitohy ny asa fanarenana ny fefilohan’i Sisaony taorian’ny fahasimbana sy ny fahavakisana hita tao amin’ny fokontany Tongoloina, kaominina Ampahitrosy, distrikan’Antananarivo Atsimondrano. Mifantoka amin’ny fanamafisana ireo fotodrafitrasa vonjimaika napetraka ny ekipa eny an-toerana sady manamafy ny tanjaka échafaudage sy manarina ireo gony lehibe lasan’ny rano na simba vokatry ny fikorianan’ny rano mahery.
Tanjona ny hanamafisana ny fefiloha, hiarovana ny mponina sy ny tanim-boly manodidina amin’ny loza mety hateraky ny fiakaran’ny rano.

Rasazy ao amin’ny CSB II Ambohimanarivo Antsirabe, nandritra ny 8 taona, Rafano­mezantsoa Lantonirina Valen­cia. Tomponandraikitry ny fandrindrana ny fiainam-pianakaviana ao an-toerana izy. Betsaka ireo vehivavy tsy avelan’ny vadiny hanao fanabeazana aizana tonga eto kanefa mahatsapa fa reraka amin’ny fiterahana lava. Resahina sy omena soso-kevitra izy ireo ary entiny eto ny vadiny indraindray miara-miresaka. Tena fifaliako rehefa misy fandresen-dahatra amin’ilay vehivavy na izy mivady mihitsy ny hampiasa ny fomba fandrindram-piterahana. Misy kosa ireo vehivavy voatery miafina manao izany satria voararan’ny vadiny.
Rehefa misy vehivavy saro-piterahana, tsy maintsy alefa hopitaly indray dia tena feno tebiteby aho hoe nanahoana izay ilay reny, teraka soa aman-tsara ve any amin’ny hopitaly any?
Fahafaham-po kosa no azo rehefa mampiteraka zaza kambana ary matetika mitranga mihitsy izany amin’izao fotoana. Nilanja 3kg 500 sy 2kg 800 ireo kambana ireo ary tena tafita soa aman-tsara izy mianadahy sy ny reniny.
Mampivarahontsana ny asa rehefa misy fahasamponana mavesatra ilay zaza teraka. Matetika ny fihinanana fanafody tsy nahazoana alalana tamin’ny dokotera no mahatonga ny fahasamponana. Ao anatin’ny taona iray izao, misy telo ny tranga fahasamponana. Tsy misy atidoha ny iray, ny iray kosa efa maty tany an-kibo efa elaela ary ny zaza iray nivoaka tety ivelany ny hazon-damosiny. Matetika koa ny tranga mivadi-tongotra sy ny sima.

Tatiana A