Notanterahina tao amin’ny Novotel Convention & SPA Ankorondrano ny fifanintsanana iraisam-pirenena momba ny hainahandro « International Ca­tering Cup » andiany faha-10. Firenena 5 aty Afrika no nanana solontena (Côte d’Ivoi­re, Gabon, Nosy Maorisy, To­go ary i Madagasikara). Fan­tatra, omaly, fa hisolo tena an’i Afrika any amin’ny dingan’ny famaranana ny ekipa avy eto Madagasikara sy ny avy atsy amin’ny Nosy Maorisy. Ny ja­noary 2027 no hanatanterahina izany, any Sirha Lyon, Frantsa.
Fantatra fa fifaninanana iraisam-pirenena anisan’ny lehibe ny « International Cate­ring Cup », raha eo amin’ny tontolon’ny hainahandro sy sakafo. Ankoatra ny takina amin’ny mpifaninana, iray amin’ireo hitsarana ny sakafo vitan’izy ireo ny fahaiza-mamorona sy mamoaka izany amina endrika kanto sy tsiro mahatazona izay mihinana na manandrana azy.
Mahay mahandro ny Malagasy. Manaiky izany ny sehatra iraisam-pirenena. Iray amin’ireo singa mahasarika sy mahatamana ireo mpizahatany io. Noho izany, mila velarina amina sehatra malalaka kokoa ny fahafahan’ny Malagasy miatrika fiofanana momba ny hainahandro. Hampitomboina, ohatra, ny isan’ny sekoly mampianatra izany.

HaRy Razafindrakoto

Sady « Iray volan’ny teny malagasy » no « Volan’ny ankizy » ny volana jona ho an’i Madagasikara. Ho an’ity taona 2026 ity, somary mangingina ny ankizy. Vitsy dia vitsy ny hetsika momba azy io. Kanefa…

… Ahitana lesoka goavana be ny tontolon’ny ankizy eto Madagasikara. Iray amin’ireny ny fanabeazana izay mifamatotra amin’ny kilalao sahaza io sokajin-taona io. Volana jona, « Volan’ny ankizy » ho an’i Madagasikara. Taona 2026, tsy mbola hita mazava ny akon’ny fankalazana sy ny fanamarihana io vanim-potoana io.
Mba tsy hijanona eo amin’ny endrika ivelany fotsiny (famalifaliana ny ankizy amin-java- mamiratra, manjelatra…), mila haverina ny kilalao fahiny. Miteraka lesoka lehibe eo amin’ny fanabeazana ny tsy fahaizan’ny zaza sy ny ankizy malagasy milalao intsony. Ireo no mila omena laka sy ampaham-potoana sy toerana malalaka amin’izao « Volan’ny ankizy » izao.
Amin’ny ankapobeny, sa­my manana ny kilalao nitaizana sy nanabeazana ny taranany ny faritra tsirairay eto Madagasikara. Ny ankamaroan’izy ireny, sady manokatra sy saina no mitaiza ny vatana. Noho izany, azo atao tsara ny mandrindra izany ho tonga fifaninanana, amin’izao vanim-potoana izao. Tsy mijanona eo amin’ny ankohonana intsony, ohatra, ny filalaovana fanorona, ny fampiadiana ravina, ny fanaovana tanisa, sns, fa atao fifaninanam-paritra na fifaninanam-pirenena, mihitsy, isaky ny « Volan’ny ankizy ».
… Tombontsoa maro no azo avy amin’izany. Fivere­nanan’ireo kilalao sahaza ny Malagasy sy ny momba azy. Fitaizana ny taranaka malagasy hahalala sy ho tia ny mom­ba azy manontolo, indrindra fa ny fireneny. Fahaizana manaiky ny lamina voajanahary ka hanarina ny lesoka navelan’ny hafa firenena izay sokajiana ho lova mamoa-doza ho an’ny Malagasy sy ho an’i Mada­ga­sikara, sns.
Mbola mijanona ho olana goavana sy saro-bahana, ane­fa, hatreto ny tsy fahalalan’ny ray aman-dreny sy ny raiamandreny intsony ny momba ireny kilalao malagasy ireny. Noho izany, mila mianatra izy ireo.

HaRy Razafindrakoto

Vita tamin’ity herinandro ity ny fihaonambe ara-tsiantifika momba ny fikojakojana ireo fitaovana ara-pitsaboana. Antoky ny fahombiazan’ny fitsaboana sy ny kalitaon’ny tolotra fahasalamana omena ny vahoaka ny fahaizana mikojakoja ireo fitaovana eny anivon’ny hopitaly. Fanoitra goavana ho an’ny fampandrosoana sy fanatsarana ny rafi-pahasalamana izany.

Nosokafana tamin’ny fomba ofisialy ny faran’ny herinandro teo ny kerimesy ao amin’ny Kianjan’ny Barea Mahamasina ho fanamarihana ny faha-66 taonan’­ny fahaleovantena sy ny nijoroan’ny Foloa­lindahy Malagasy. Hitohy hatramin’ny 20 jona izao ny hetsika. ‎ Mandray anjara amin’izany ny Kaominina Antananarivo Renivohitra, ahafahan’ny vahoaka mahafantatra ireo asa vita, tetikasa fampandrosoana ho tombontsoan’ny mponin’Antananarivo.
‎
Ho fikoloana ny endrik’Antananarivo, nohetezana ny hazo teny amin’ny axe Androndra – Anka­dimbahoaka (Eureka). Tanjona ny fisorohana ny loza ateraky ny sampana mety hianjera, fanadiovana ireo manakona tariby mitondra herinaratra, fa indrindra ho fanatsarana ny endriky ny tanàna.

Nizara fitaovam-pianarana ho an’ireo mpianatra, kilasy fahadimy, eo anivon’ny EPP Anjanahary II N ny fikambanana Ho avy baliaka, ny zoma lasa teo. Nahitana trousse, stylo, crayon, compas, rapporteur, règle, équerre, gomme ary chocolat izany. Nisitraka ny fanomezana ireo mpiadina miisa 87 eo anivon’ny sekoly. « Tsikaritray fa mila fanohanana bebe kokoa ireo mpiadina ny fanadinana CEPE eto anivon’ny sekoly, antony nanaovana ny hetsika », hoy Rabezanahary Lanto, mpitondra tenin’ny fikambanana. Vao voalohany ny hetsika ary ezahina ny hanaparitaka izany any amin’ny faritra sy toeran-kafa. «Ahafahan’ny ankizy miatrika am-pitokiana sy am-pitoniana ny fanadinana CEPE ny fahazoana izao tolotra izao », hoy kosa ny talen-tsekoly, Raminoarisoa Lila­nirina. Zava-dehibe ho an’ny ankizy ny nahazoana ireo fitaovam-pianarana ireo mba tsy ho mena-mitaha amin’ny ankizy hafa satria maro amin’ireo ankizy no avy amin’ny fianakaviana sahirana, raha ny fanazavana voaray. Ankoatra izay, nisy ny fotoam-bavaka nitsofan-drano ireo mpiadina teny amin’ny sekoly, ny sabotsy teo.
Marihina fa niorina tamin’ny taona 2021 ity fikambanana manao asa soa ity. Mivondrona amin’ny fanaovana asa tanana izy ireo izay ahitana mpikambana efa manodidina ny 100 isa. Mipetraka any Frantsa ny mpanorina azy, i Heritiana Rafenosoa, amin’izao fotoana izao. “Mivondrona izahay mba hahafahantsika manaraka ny fenitra ary mitazona ny vidiny mora”, hoy ny fanazavan’i Patricia, sekreteran’ny fikambanana, raha nanazava ny momba ny fikambanana.

Mino

Miatrika ny fanadinana CEPE ireo mpianatra ana hetsiny manerana ny Nosy, anio. Manomboka amin’ny 7 ora sy sasany ny fiantsoana anarana ka tsy tokony ho tara mihitsy, raha ny toromariky ny mpampianatra.
Nahavita ny fandaharam-pianarana ny ankamaroan’ny sekoly, tsy nisy ny fanelingelenana nandritra ny taom-pianarana. Ampy ny fotoana niatrehana ny lesona sy ny famerenana.
Tsy hivaona amin’ny fandaharam-pianarana sy ny zava-misy nomena tany an-tsekoly ny laza adina, raha ny toky nomen’ny mpampianatra.
Tokony ho andraikitry ny ray aman-dreny ny maka sy manatitra ireo mpianatra anio tontolo, miantoka ny fanaterana sakafo…
Fitoniana no takina amin’ny ankizy. Fanohanana sy fampaherezana no andrasana amin’ny ray aman-dreny tsy hisian’ny tebiteby ka mety hampikorontana ny sain’ny ankizy.
Isan-taona, herinandro dia mivoaka ny voka-panadinana ho an’ireo Cisco sasany. Miandry 2 na 3 herinandro kosa izany ho an’ireo ankabeazan’ny Cisco.

Tatiana A

Ao anatin’izao volana jona, natokana ho an’ny ankizy izao, manomana hetsika iray itambaran’ny fanatanjahantena sy fialamboly antsoina hoe: “Ndao isika hilalao” ny Taches d’huile. Fikambanana ivondronan’ireo mpianatra fahiny tao amin’ny Academie nationale des sports (ANS). Nandritra ny tafa nifanaovan’izy ireo tamin’ny mpanao gazety teny Ampefiloha, ny alakamisy lasa teo, no nilazan’izy ireo fa haverina ny lanjan’ny lalao fahiny, fototra hiaingan’ny vokatra tsara eo amin’ny fanatanjahantena. Ankehi­triny mantsy, mandany ora maro eo anoloan’ny fahitalavitra sy ny solosaina ny ankizy. Zava-dehibe eo amin’ny toe-tsaina sy ny fahasalamana ary ny tanjaka anefa ny lalao eny an-tokotany. Izany no mampirisika azy ireo hikarakara ity hetsika ity. Hotontosaina ny alakamisy 24 jona tontolo andro, eo an-tokotanin’ny ANS Am­pe­filoha izany. Misokatra ho an’ny olon-drehetra ny hetsika, ahitana ny vitsilia, toraka kapoaka, “course” gony, ny fanorontelo, “police et voleur”, “ballon prisonnier”, “roué ruban”, “course de balle de tennis” ary ny “passe à 10”. Hisy sarany 1 000 Ar ny fandraisana anjara ary homena harendrina ireo ankizy 1 000 misoratra anarana voalohany. Hisy koa ny fifaninanana misambotra ganagana. Santatra ihany izy ity fa hitarina amin’­ ireo kilalao natao taloha, izay mbola maro be, izany.

Tompondaka

Hifampitaona etsy amin’ny Kianja CFFA Iavoloha ny Malagasy mpankafy baolina kitra maro hijery ny manasa-dalan’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara (PFL).

Hotontosaina amin’ity faran’ny herinandro ity, eny amin’ny Kianjan’ny CFFA Iavoloha, ny manasa-dalana mandroso amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara na Pureplay Football League (PFL). Klioba efatra no hifaninana amin’izany dia ny Disciples FC Vaki­nankaratra, ny Ajesaia, ny Elgeco Plus, tompondaka farany, ary ny CFFA Ando­haranofotsy.
Ankoatra ny anaram-boninahitra maha tompondaka, samy mikendry ny hahazo an’ilay vola 100 000 dolara na 400 tapitrisa Ariary avy amin’ny Caf, izy ireo. Natao hanohanana ny klioba raha sanatria ka mihintsana amin’ny dingana savaranonando amin’ny fifaninanana afrikanina “Ligue des Champions Caf”, izany. Araka ny fikarohana natao, miakatra 700 000 dolara na 2 miliara sy 900 tapitrisa Ari­ary izany raha tafiditra anatin’ny fifanintsanana isam-bondrona.
Ho an’ny anio, hifampitana sy hiezaka ny hitady ny tombon’isa ambony ny Ajesaia sy ny Disciples FC Vakinan­karatra. Rahampitso kosa, hiezaka ny hiady ny tapakilan’ny famaranana, manoloana ny ekipan’ny CFFA, mba hitazomana ny satroboninahiny ny Elgeco Plus.
Raha ny filazan’ny loharanom-baovao iray, hatao ny 28 jona ho avy izao ny lalao famaranana. Hotolorana lelavola 20 tapitrisa Ariary izay mivoaka ho mpandresy amin’ity PFL 2026 ity. Mbola baraingo kosa ny kianja hanaovana izany.

Fitia Randria

Anisan’ny fihaonana goavana andrasan’ny mpitia baolina kitra maneran-tany, indrindra ny vahoaka afrikanina, ny fifandonan’ny Seleçao Brésil sy ny Lions de l’Atlas avy atsy Maroc. Amin’ny 1 ora maraina eto Madagasikara no handeha ny lalao.

Miditra ao anatin’ny andro fahatelo sahady ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany amin’ny taranja baolina kitra, tanterahina any Canada sy Etats-Unis ary Mexique. Raha ho an’ny lalao anio, hiditra an-tsehatra ny sokajy “B”. Hifanehatra ao amin’ny Stade de la Baie de San Francisco, ao Santa Clara, i Suisse sy i Qatar. Lalao hanomboka amin’ny 10 ora alina, ora eto Madagasikara. Fa ny tena andrasan’izao tontolo izao, indrindra fa ny vahoaka afrikanina,dia ny fifandonan’ny Seleçao Brésil sy ny Lions de l’Atlas avy ao Maroc. Fihaonana ho an’ny vondrona «C », hotanterahina ao New-York, manomboka amin’ny 1 ora maraina, ora eto Madagasikara, izy io. I Maroc, ekipa afrikanina be mpiandrandra indrindra ary efa tonga teo amin’ny manasa-dalana nandritra ny “Mondial” farany teo.

Raha hiverenana ny andro voalohany, ny alakamisy lasa teo, nisongadina ny fahazoan’ireo mpilalao karatra (sazy). Nitotaly enina be izao izany. Anisan’ny betsaka indrindra ny lalaon’i Mexique sy i Afrika Atsimo, sokajy “A”, izay nandresen’ny mpampiantrano, tamin’ny isa 2 no ho 0. Niisa dimy ny karatra nivoaka tamin’io ka mena ny telo. Ny roa tamin’izany an’ny afrikanina tatsimo,ny iray kosa an-dry zareo meksikianina. Karatra mavo roa, ka samy nahazo iray avy ny andaniny sy ny ankilany.

Nadio kosa ny fihaonana teo amin’i Corée Atsimo sy i Tchécoslovaquie. Karatra mavo iray ihany no nivoaka dia ny azon’i Lee Gi-hyuk, mpilalao koreanina tatsimo.

Tompondaka

Nisy ny fikaonandohan’ireo mpiantsehatra voafantina eo anivon’ny fitantanana ny loza sy ny tandindon-doza eto Madagasikara, tamin’ity herinandro ity. Nahakasika ny fandraisan’anjaran’i Madagasikara amin’ny famolavolana sy fanoratana ary fanatanterahana ny paikady maharitra ny lahadinika tamin’izany.

Tanterahina anio ny Diaben’ny firaisankina iarahan’ny olom-pirenena rehetra amin’ireo olona manana toe-tena varira izay tarihin’ny fikambanana miahy azy ireo. Hiaka hanairana ny fanjakana hamongotra ny atidoha mikotrika ny famonoana varira sy hanentanana ny olona rehetra no hatao amin’izany. Olombelona mitovy zo amin’ny rehetra izy ireo.

Nomarihina omaly ny Andro iraisam-pirenena ho an’ny aretina lupus. Aretina mitaiza vokatry ny fikorontanan’ny hery fiarovan’ny vatana izany ka mety hiantraika amin’ny taova maro toy ny hoditra, vanin-taolana, ny voa…Mitaky fanaraha-maso akaiky ireo olona manana izany areti-mitaiza izany.

Nanome tohana, fitaovana, ho an’ny sampandraharaha Vonjy aina eo anivon’ny CHU-JRA Ampefiloha ny ONG La Chaîne de l’Espoir niaraka tamin’ny ambasadaorin’i Frantsa, afakomaly. Na­hitana «défibrillateur», «respi­rateurs» ary fitaovana ara-pitsaboana isan-karazany izany. Tafiditra ao anatin’ny tetikasa fanatsarana ny fandraisana an-tanana ireo marary miditra eny an-toerana ireo fanomezana. « Miompana amin’ny fanatsarana ny fitaovana, ny fampitana fahaiza-manao eo amin’ny mpiasan’ny fahasalamana, frantsay sy malagasy, ary ny fikarakarana fandidiana maika ny hetsika », hoy i Arnaud Guillois, ambasadaorin’i Frantsa, miasa sy monina eto Madagasikara. Mandray marary maherin’ny 3 000 isam-bolana ny Sampana vonjy aina eo anivon’ity hopitaly ity. Marary mafy ny ampahefatry ny marary mandalo eny. Mampiseho ny maha zava-dehibe ny fanamafisana ny fahaiza-manaon’ny hopitaly sy ny mpitsabo ao aminy izany. Antony nanaovana izao tolotra ara-pitaovana izao. Manohana ny rafi-pitsaboana malagasy, amin’ny alalan’ny tetikasa maromaro miompana amin’ny fikarakarana manokana, fanofanana matihanina ary fampitaovana tobim-pahasalamana ity ONG ity. Tetikasa vatsian’ny AFD vola. Tafiditra ao anatin’ny fiaraha-miasa ara-pahasalamana mikendry ny hanatsarana maharitra ny fahazoana fitsaboana vonjy aina ho an’ireo marary izy io. Natrehin’ny minisitry ny Fa­hasalamam-bahoaka, Dr Mo­nira Managna sy ny masoivohon’i Frantsa eto Madaga­sikara, Arnaud Guillois, ny lanonana.

Mino

Tontosaina anio sy rahampitso, etsy amin’ny Gare Soarano, ny andiany fahafolo amin’ny “Forum de l’orientation et de l’employabilité” na fandalinana ny safidy sy ny fikarohana asa. Hetsika fanao isan-taona, karakarain’ny fandaharanasa Sesam ho an’ny tanora maniry ny hiditra amin’ny sehatry ny asa izy ity. Mahatratra 40 mahery eo ireo orinasa mampiranty anaty tranoheva, manome torolalana sy manao fifampizarana. Misy ihany koa ny fandraisana ny antontan-taratasy (CV) ho an’ireo tanora mitady asa.
Notsiahivin’ny mpikarakara fa misy ireo orinasa hita eny an-toerana no manao fifantenana mpiasa avy hatrany na “Speed recruiting” amin’ity hetsika ity. Noraisina ho lohahevitra mandritra ity andiany ity ny “Ny fanovana niomerika sy ny ilontsaina artifisialy (IA)” ka nisy ny kaonferansy izay natao teny an-toerana, nanomboka omaly.
Ankoatra izay, efa nijoro nandritra ny 13 taona, manampy ireo tanora sahirana amin’ny fanohizana ny fianarana sy mampivelatra azy amin’ny sehatra matihanina ny fandaharanasa Sesam. Efa maro ny mpianatra navoakan’izy ireo ary misy ny efa nahatsangana orinasa.

Fitia Randria

Nambaran’ny fanadihadiana momba ny toe-piainan’ny ankohonana MICS 2025 fa 20% amin’ny zaza 2 ka hatramin’ny 4 taona ihany no misitraka hetsika famohana ny vavahadin-tsaina mifanaraka amin’ny taonany. Miaritra fomba fifehezana hentitra kosa ny 88%.

Taona fahatelo nanamarihin’i Madagasikara ny Andro iraisam-pirenena ho an’ny lalao ity taona ity. “Arovantsika ny lalao, arovantsika ny ankizy” ny lohahevitra amin’izany. Tao amin’ny distrikan’Ambovombe, tamin’ity herinandro ity, no nanaovana hetsika mifandraika amin’izany, nampisehoana fa zava-dehibe ho an’ny fivelaran’ny zaza ara-tsaina sy ara-batana ny lalao. Tsy mampiala voly fotsiny ny lalao fa manampy ny ankizy hifandray amin’ny hafa sy hampivelatra azy amin’ny fiatrehana ny tahotra sy ny olana samihafa ihany koa, araka ny fanazavan’ny tomponandraikitra. Nandritra ny hetsika, namorona kilalao ho an’ny ankizy avy amin’ny akora misy eo an-toerana ny skoto. Tsy manana fahafahana hividy kilalao ny tokantrano noho ny fahasahiranana amin’ny fivelomana, raha ny hita. Miantoka amin’ny fitomboana ara-tsaina, ara-batana ary ara-piarahamonina ny kilalao. “Manana zo handray anjara ny zaza ka maneho izany izy rehefa milalao miaraka amin’ny ankizy hafa”, hoy ny tomponandraikitry fiarovana ny ankizy ao amin’ny Sampan­draharahan’ny minisiteran’ny Mponina sy ny firaisankina, faritra Androy, Raherijaona Elia. 10 ireo skoto nandray anjara tamin’ny famoronana ka ny dimy no nisongadina sy nomena loka. Hapetraka ao amin’ny Espace Mandady, toerana hamondronana ny zaza sy hampilalaovana azy, ny kilalao voavoatra. Tavoa­hangy plastika, baoritra, taratasy… no avadika ho kilalao. Azon’ny isan-tokantrano hamboarina hamohazana ny vavahadin-tsain’ny zaza sy ho fampivelarana ny sainy izany. Nanohana ny hetsika ny Unicef sy ny mpiray ombon’antoka toy ny Ofisim-paritry ny fanjarian-tsakafo ao Androy, ny ONG Sahi, ny minisiteran’ny Mponina sy ny firaisankina. Afaka nilalao avokoa ny ankizy nandritra ny hetsika natao.

Vonjy

Hiavaka ny « Zarasehatra » hotanterahina anio tolakandro, etsy amin’ny efitrano malalaky ny Trano fiantohana Aro Antsahavola. Ankoatra ny fihirana, hampahafantatra ireo tantara niforonany sy ny lalana nodiavin’ny hira tsirairay ny tarika R’Imbosa. Hifanindran-dalana amin’izany ny tantaran’ireo mpamoron-kira. Anisan’izany i Justin Rainizanabololona, Samuel Rahamefy, Justin Rajoro, Naka Rabemanantsoa, Naly Rakotofiringa, sns. Iray amin’ireo mampiavaka ny tarika R’Imbosa, rahateo, ny famelomana indray ny sanganasan’ireny andrarezin’ny kalon’Imerina ireny, na ilay ngadona « 5/7 ». Mamelona ireo hira tranainy teatraly sy ireo « gala de chants » fa amin’ny ngadona bagasy. Fantatra fa hisy hatrany ny sehatra malalaka ho an’ny rehetra mandritra ity « Zarasehatra » ity. Tsy misy vidim-pidirana ny fanatrehana sy ny fandraisana anjara.

HaRy Razafindrakoto

Hanatontosa ny “Tantso­ro­ka ho an’ny fanabeazana”, eny Ambohidrabiby, ireo vondrona poeta, iarahana amin-dry Harisoa, Ny Voary, Do­moina Fitiavana, Masonalina, Dah nex, Orima, Dakoto, So­ra­tra Fanahy, Misaina Ratovo, Ny Voary Andrianom­bahy, ny 21 jona ho avy izao. Vokatry ny fahatsapana fa manana adidy amin’ny Tanindrazana iombonana ny poeta, indrindra amin’izao Iray volan’ny teny malagasy izao. Araka izany, antsa sy antso fanairana izy ity hanomezana hasina ny fanabeazana. “Antso avo ho an’ny rehetra mba hiray hina sy hifanohana amin’ny fanatsarana ny tontolon’ny fanabeazana. Satria, rehefa simba ny sekoly, malemy ny fotodrafitrasa dia voakitika mivantana ny hoavin’ny taranaka sy ny fandrosoan’ny firenena. Amin’ ny alalan’ny tononkalo, hira ary talenta samihafa no hanehoantsika fa afaka mampiray fo sy mampifoha fanantenana ny zavakanto, indrindra fa ny poezia. Tsy fialamboly fotsiny izy ity fa feo manaitra ny saina sy antso ho amin’ny fiaraha-mientana. Koa andao hiara-hientana hanohana ny fanarenana sy fanatsarana ny fanabeazana, satria ny ankizy anio no ho mpitarika rahampitso ary ho fahazavan’ny firenena rahatrizay “, hoy i Harisoa Ny Talenta. Ny tanana mifanampy no mampijoro ny fanantenana. Ny sekoly mendrika no hanorenana taranaka vanona. Ny fanabeazana no lakilen’ny hoavy mamiratra.

F.R

Notontosaina, omaly, tao amin’ny kianjan’ny Azteca, Meksika, ny lanonam-panokafana ny fiadiana ny amboara maneran-tany, taranja baolina kitra “Mondial 2026”. Nakotroka ny fanokafana, izay nahitana ka­razana seho mampahatsiahy ny tantaran’ity fifaninanana iraisam-pirenena ity, eo ihany koa, ny hira izay maneho ny kolontsain’ i Meksika sy Eta­zo­nia ary i Canada, izay firenena telo mandray ny lalao.
Haharitra iray volana eo ity fifaninanana ity, tsy hifarana raha tsy amin’ny 19 jolay. Sambany teo amin’ny tantara no nahitana firenena mpandray anjara maro tahaka izao, izay mahatratra 48. Ny ekipan’ i Argentine, misy an’i Lionel Messi, no tompondaka farany, ary mbola mikendry ny haka izany izy ireo amin’ity. Raha ho an’ny omaly, nanokatra ny lalao tany an-toerana, ny fifanandrinan’i Meksika sy i Afrika

Fitia Randria

Ireo lalao amin’ny andro voalohany alefan’ny TVM:
11/06/2026 : 10 ora alina : Canada vs Bosnie-Herzégovine
14/06/2026 : 1 ora maraina : Brésil vs Maroc
15/06/2026 : 2 ora maraina : Cote d’Ivoire vs Equateur
15/06/2026 : 7 ora alina : Espagne vs Cap-Vert
16/06/2026 : 10 ora alina : France vs Sénégal
17/06/2026 : 4 ora maraina : Argentine vs Algérie
17/06/2026 : 8 ora alina : Portugal vs RD Congo
18/06/2026 : 2 ora maraina : Ghana vs Panama

Ny tetikasa Mianatra dia miompana amin’ny fanatsarana ny kalitaon’ny fanabeazana toy ny fampisakafoana an-tsekoly sy ny zaridaina an-tsekoly. Eo koa ny fahasalaman’ny mpianatra, ny momba ny rano, fanadiovana, fiodiovana, ny fanentanana ny fiarahamonina amin’ny fananganana FEFFI ara-pomba demokratika…. 35 ireo sekoly ao amin’ny Cisco Toliara I sy Toliara II, Dren Atsimo Andrefana, hisitraka ny tetikasa noho ny fihitarana taorian’ny Dren Androy.

Nihaona ireo mpitandro filaminana mitaingina kodiaran-droa avy amin’ny Brigade mixte CPM, ny Compagnie d’intervention ary ny Compagnie de la circulation. Nampahatsiahy ireo toromarika manan-danja amin’ny fanatanterahana ny asa eny an-kianja izy ireo. Anisan’izany ny fandavana tanteraka ny kolikoly amin’ny endriny rehetra, ny sazy mihatra amin’izay mampiasa tsy ara-dalàna ireo taratasy fanaovana lamandy nadika.

Nizara soso-kevitra ho an’ny ray aman-dreny manan-janaka hanala ny fanadinana CEPE ny CIRGN Antananarivo. Tokony halaina sy haterina ny zaza fa tsy avela irery. Aterina any amin’ny foibe iadinana ny sakafo atoandro fa tsy mamonjy fodiana, ialana amin’ny havizanana sy ny mety ho fahatarana. Tsy hadinoina ny akanjo mafana kanefa tsy mavesatra no ampanaovina ny ankizy.

Ao anatin’ny fankalazana ny faha-66 taona niverenan’ny fahaleovantena, nitsidika sy nankahery ary nitondra vatsy ho an’ireo ankizy tsy salama manaraka fitsaboana eny amin’ireo hopitalim-panjakana le­hibe eto Antananarivo ny so­lontenan’ny fitondram-panjakana. Notarihin’ny filohan’ny Fanavaozana ny Repoblikan’i Madagasikara, kolonely Randrianirina Michaël izany, tamin’ity herinandro ity. Fitsidi­hana izay maneho indray ny fiaraha-mientan’ny fitondram-panjakana amin’ny fanohanana ireo sokajin’olona marefo, indrindra ny ankizy. Manama­fy ihany koa fa tsy hadino izy ireo na dia eo aza ny sedra ara-pahasalamana lalovany. Marihina fa hisy ihany koa ny fandraisana an-tanana ataon’ny fitondram-panjakana ho an’ireo ankizy tsy salama nefa anaty fahasahiranana lalina ka mila fiahiana manokana. “Tafiditra ao anatin’ny fanamarihana ny Iray volan’ny ankizy koa ity volana jona ity. Izay no antony nijerena manokana azy ireo”, hoy ny solontenan’ny vadin’ny Filohan’ny Fanavaozana. Vatsy sy tohana ara-tsakafo ary kilalao no natolotra azy ireo nandritra ny fitsidihana. narahina teny fankaherezana sy fanohanana, indrindra ho an’ireo ray aman-dreny izany. Tsy fety fanamarihana ny niverenan’ny fahaleovantena fotsiny ny volana jona fa fahatsiarovana ny maha olona, indrindra ireo tojo tsy fahasalamana, araka ny fanazavana. Nahazo anjara avokoa ny zaza sy ny ankizy manaraka fitsaboana eny amin’ny hopitaly tantanin’ny fanjakana.

Vonjy

Manantitrantitra ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena mahakasika ny didim-pitondrana laharana faha-19437/2026. Momba ny fisorohana sy fanasaziana ireo hosoka sy tsy fanarahan-dalàna mandritra ireo fanadinana sy fifaninanana ara-panjakana miankina amin’ny Men izy io.
Meloka amin’ny fandikan-dalàna lehibe ny mpiasa rehetra tafiditra amin’ny fikarakarana fanadinana raha toa ka manome lanja manokana, manavakavaka na fitsinjovana manokana ny mpiadina.
Araka izany, ny fanomezana torohevitra na fanampiana na fitondrana manome tombony manokana ny mpiadina iray dia heverina ho fanohintohinana ny fahamarinan’ny fanadinana.
Iharan’ny sazy ara-pitondran-tena sy sazy famaizana, araka ny lalàna manan-kery ireo mpiandraikitra na mpanara-maso fanadinam-panjakana tratra manao izany.
Fandroahana avy hatrany ny efitranom-panadinana, miampy fandrarana tsy hiatrika fanadinam-panjakana mandritra ny herintaona ka hatramin’ny telo taona no sazy mihatra amin’ireo mpiadina mandray na mangataka torohevitra.

Tatiana A

Dans une publication sur sa page Facebook, le secrétaire général du Randrana Sendikaly, Barson Rakotomanga, interpelle les autorités pour que « les réformes du code de travail soient faites au profit des travailleurs du secteur privé », qu’il considère comme le moteur de la production et du développement économique du pays.
En fait, malgré les différentes mesures et réformes annoncées par le gouvernement dans le domaine de l’emploi, Barson Rakotomanga a exprimé ses inquiétudes face aux conditions de travail dans le secteur privé. Tout en saluant les lois et textes réglementaires déjà adoptés, « les réponses apportées sont encore insuffisantes en la matière», selon lui, concernant notamment la protection des droits des salariés.
Le responsable syndical a notamment pointé du doigt le retard dans la publication du décret portant revalorisation du salaire minimum à 360.000 ariary pour la catégorie M1, mesure qui devait entrer en vigueur depuis le 1er mai 2026.
Dans la foulée, il a évoqué plusieurs dossiers encore en suspens, notamment la revalorisation des pensions de retraite, la nomination du directeur général de la Cnaps, ainsi que le sort de certains syndicalistes toujours en détention en raison de leurs opinions politiques.
Par ailleurs, Barson Rakotomanga a dénoncé les cas de pressions et de licenciements visant certains responsables syndicaux au sein de plusieurs entreprises. Selon lui, de telles pratiques risquent de fragiliser le dialogue social et de porter atteinte aux droits des travailleurs.

S.A