358 mianadahy ny andiany Loharano navoaka tamin’ity fotoana ity ary 89 ireo noraisina ho mpikambana raikitra. Hanatevina ny Fikambanan’ny mpikabary Malagasy na ny Fimpima, faritany Antsirabe, izy ireo. Natomboka tamin’ny diabe niainga teo amin’ny tranompokonolona Antsenakely, namakivaky ny tanàna ary nifarana teo anoloan’ny tsangambato no nanamarihana ny famoahana ny andiany Loha­rano. Ireo mpianatra ireo izay niofana nandritra ny valo volana ary afaka tamin’ny fanadinanana am-bava sy an-tsoratra izay natao tamin’ny volana mey sy ny fiandohan’ny volana jona ka izao nosalorana ny lamban’andiany amin’ny maha mpikabary azy ireo izao sy nanolorana ny mari-pahaizana avy amin’ny Fimpima foibe.
Sampana 9 any amin’ny faritany Antsirabe ireto navoaka ireto, miandahy miambavy, manomboka amin’ny taninketsa ka hatramin’ny mpiofana. Tamin’ity fotoana ity ihany koa no nandraisana ho mpikambana raikitra ka nanasalorana ny lamba Fimpima azy ireo. “Midika izany fa velona sy miaina ary mahaliana ny maro ny fianarana kabary, indrindra ny fanandratana ny soatoavina sy ny kolontsaina maha Malagasy”, hoy ny filohan’ny faritany Fimpima Antsirabe, Hary Ranaivozandriny. Han­dray anjara mavitrika amin’ny sahoby hatao ao Antana­narivo sy ny zaikabe hatao any Mahajanga, ny 27 jolay ka hatramin’ny 2 aogositra izao, ny faritany Fimpima Antsirabe.

Zo ny Aina

Hisy ny velakevitra manodidina ny tantaran’ny mpanjakavavy Ranavalona III. Hotontosaina anio, amin’ny 10 ora maraina izany, eny amin’ny AFT Anda­vamamba. Ny marimarina kokoa, ny tantaran’ny mpanjaka, araka ireo sary voarakitra, izay ny ankamaroany fony izy tany an-tsesitany. Hamelabelatra izany i Helianta Rajaonarison, mpampianatra mpikaroka tantara eo anivon’ny oniversiten’Antananarivo.

« Cabaret » hanehoana firaisankina, iarahana amin’i Samoëla. Anio manomboka amin’ny 8 ora alina izany, ao amin’ny Food Court La City Ivandry. Fanohanana ny hetsika « Manjakely », izay natao hanangonam-bola hanampiana ireo reny sy zaza sahirana any amin’ny faritra Ambatondrazaka izy ity. Na izany aza, tafiditra anatin’ireo andian-tseho anaty fandaharam-potoan’i Samoëla ihany koa.

« Soratra velo-maharitra, sa soratra velona mandrakizay ? » Io ny lohahevitry ny adihevitra literera, hatao ao amin’ny Efitrano Dox, Tranombokim-pirenena Anosy, ny alarobia 8 jolay izao. Hitarika izany i Sy, Mpanabe an-tserasera, mpanao gazety ary mpanoratra. Eo koa i Liantsoa, poeta mpanoratra avy ao amin’ ny Faribolana Sandratra.

Hanomboka ny faran’ity herinandro ity ilay fampisehoana hitetezan’i Zook Davids ny faritra atsimon’ny Nosy. Sabotsy 4 jolay, manomboka amin’ny 3 ora tolakandro, ao amin’ny Kianja fanaovana basikety kaominina Ambohimahasoa. Talata 7 jolay, manomboka amin’ny 3 ora tolakandro, seho lehibe ao amin’ny Kianja fanaovam-baolina Ranomafana. Tola­kandron’ny alakamisy 9 jolay, ao amin’ny Kolejy loterana Manakara. Ao Sahambavy Fianarantsoa kosa, ny sabotsy 11 jolay, manomboka amin’ny 9 ora maraina. Ao amin’ny Kianja Toky Fitaka Ambalavao Fianarantsoa no hamaranana ny « Tour du Sud Mada », ny alahady 12 jolay, manomboka amin’ny 3 ora tolakandro. Samy tsy misy vidim-pidirana avokoa ireo fampisehoana an-tsehatra ireo.
Marihina fa anisan’ny mampiavaka an’i Zook Davids sy ny seho an-tsehatra tahaka izao ny fahaizany mifandray akaiky amin’ireo ankizy sy tanora. Manana sanganasa sy fomba fiseho sehatra manintona ireo sokajin-taona ireo rahateo izy. Na izany aza, hainy ihany koa ny mampifantoka ny raiamandreny any amin’ny tontolon’ny fanabeazana amin’ny maha mpanabe azy.

HaRy Razafindrakoto

Nanana ny akony sahady ilay fahalanian’ny tolo-dalàna hampiasana ny teny malagasy manomboka izao. Iray amin’ireo namela holatra lehibe ilay « fanagasiana » bontolo.

Faly sahirana! Azo lazaina ho io no zava-nitranga nanoloana ilay fahalanian’ny volavolan-dalàna manome lanja sy hasina ny teny malagasy, teny amin’ny Antenimierampirenena. Seha­tra maro no ampiasana ny teny malagasy manomboka izao. Didim-pitsarana, takelaka samihafa mirakitra torolalana, sns.
Niverina tany amin’ny 50 taona lasa, anefa, ny eritreritry ny Malagasy. Ireo efa lehibe, nahatadidy tsara ny « fanagasiana ». Ny tanora taty aoriana, naheno ny zava-nanjo ny tontolon’ny fampianarana tamin’izany. Samy nametraka ny ahiahiny avokoa. Ho tratra ve ny tanjona? Efa ampy, angaha, ny voambolan-tsehatry ny teny malagasy? Ahoana ny handikana ny « … », sns.
Tandindona navelan’ilay nambara ho « fanagasiana » avokoa ireo. Ny fandikan-teny na ny famoronana voambolana no nahamaika. Tsy hita na nodian-tsy hita fa na ho voadika amin’ny teny malagasy avokoa aza ireo voambolana rehetra maneran-tany. Rehefa tsy ho ampiasaina (tenenina, soratana…) izy ireny, herim-po very maina. Mila miteny malagasy ny Malagasy. « Maty » ny teny rehefa tsy ampiasaina. Io fampiasana ny teny malagasy io, any amin’ny sehatra rehetra, no mifanindran-dalana amin’ity tolo-dalàna vao nolanian’ny solombavambahoakan’i Madagasikara ity.
Noho izany, ilaina ny fampiharana sy ny fanaraha-maso izany. Ilaina ihany koa ny fanohizana ny fadikan-teny isan-tsehatra, satria, efa ela loatra no tsy nampiasana ny teny malagasy, mba hanafainganana sy hahatrarana ny tanjona (famerenan-kasina). Mitaky fiaraha-miasa eo amin’ny mpahay teny malagasy, mpikaroka, raiamandreny, teknisianina isan-tsehatra, sns, ny fandrafetana voambolana vaovao… Atao laharam-pahamehana kosa ny fampiasana ny teny malagasy ho teny hoenti-mampianatra.

HaRy Razafindrakoto

Tapaka taorian’ny filankevitry ny minisitra, ny alarobia teo, fa hiverina ny fanitsiana ny vidin-tsolika. Mety hiova, araka izany, ny vidin-tsolika manomboka amin’ity faran’ny herinandro ity. Tsiahivina fa niditra tamin’ny hamehana ara-angovo isika nanomboka ny volana avrily teo. Fanapahan-kevitra natao mba hampihena ny fiantraikan’ny zava-misy eo amin’ny sehatra iraisam-pirenena eto amintsika. Indrindra ny ady misy ao Moyen-Orient. No­ken­­drena tamin’izay ny hiantohana ny famatsiana tsy tapaka teto amintsika. Mari­hina fa noferana ho 4 860 Ar ny litatry (l) ny gazoala, vidina 5 100 Ar/l kosa ny lasantsy (SP 95) raha 3 710Ar/l izany ho an’ny solika fandrehitra. Na­hitana fiakarany 200 Ar avokoa ny vidin-tsolika na­nom­boka ny volana mey ka hatramin’izao. Vidiny izay nitovy tamin’ny volana febroary teo.
Voafetra ho 200 Ar ny fiakarana na ny fidinan’ny vidin-tsolika nihatra teto amintsika, araka ny fifanarahana tamin’ny Tahirim-bola iraisampirena (FMI).

Henintsoa

Ho fankalazana ny faha-20 taonan’ny fikambanana AMDRHE, hisy fifaninanana iraisan’ny orinasa tsy miankina na «Jeux corporatifs». Taranja fito no hifaninanana ka miisa 34 ireo handray anjara amin’izany.

Feno 20 taona ny AMDRHE, fikambanana misahana ny fitantanana ny mpiasa eo anivon’ny orinasa tsy miankina. Tsy avelan’ireo tomponandraikitra handalo fotsiny izany fotoana izany fa hankalazaina, araka ny fanambarana nataony teny amin’ny foibe toeran’ny tranom-piantohana Aro Antsa­havola, omaly alarobia. Hisantatra izany ny «Jeux corporatifs», hotanterahina ny sabotsy 4 sy ny alahady 5 jolay ho avy izao, eny Ankatso. Handray anjara amin’izany ireo orinasa miisa 34 eto an-dRenivohitra. Miisa 7 ireo taranja hifaninanana ka anisan’izany ny baolina kitra ho an’olona fito, izay be mpandray anjara indrindra. Eo koa ny volley-ball, ny basket-ball, ny ping-pong, ny «belote», ny daomy ary ny tsipy kanetibe. Natokana ho an’ireo mpiasa ny fihaonana ka tsy afaka mandray anjara ireo olona manana kara-pilalaovana amin’ny klioba mifaninana eny anivon’ny ligy sy ny federasionina. Matihanina ny fikarakarana satria ireo mpitsara efa feno traikefa no hitantana ireo lalao hatao.
Any amin’ny volana septambra indray, hitohy amin’ny “Webinar” ny hetsika, izay misokatra ho an’ny besinimaro ka ny lohahevitra amin’izany dia ny mahakasika ny fanamby amin’ny resaka maha olona, amin’izao fotoana izao. Ny alim-pandihizana no hamaranana ny fankalazana, ny 6 novambra 2026.

Fitia Randria

Tapitra teo amin’ny dingana ampaha-16-ndalana ny lalan’ny Elefantan’i Côte d’Ivoire, eo amin’ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany “Mondial 2026”. Etsy ankilany, manohy ny diany ny Les Bleus, France sy i Mexique, mpampiantrano.

Notapahin’ny Viking Nor­vège teo amin’ny am­paha-16-ndalana ny dian’ny Elefantan’i Côte d’Ivoi­re, eo amin’ity “Mondial” an­diany faha-23 ity. Lavon-dry zareo norvezianina, tamin’ny isa 2 no ho 1, izy ireo, ny talata lasa teo. Fihaonana notanterahina tao amin’ny Kianja Dallas, Arlington. Niady ny fihaonana, saingy nanatombo teo amin’ny fahamatorana raha izay no azo ilazana azy ry zareo norvezianina. Na­nokatra ny isa voalohany rahateo izy ireo, tamin’ny alalan’ny dakan’i Antonio Nusa, teo amin’ny minitra faha-39. Tsara petraka tany amin’ny zoro ambonin’ny tsatobin’i Fofana izany ka nampikobana ny harato. Nanao izay ho afany ihany ny mpilalao ivoarianina, saingy ratsy hatrany ny famaranana. Nentin’ny roa tonta niala sasatra io isa tokana io.
Fizaram-potoana faharoa, niezaka nandrindra ny fanafihana ny Elefantan’i Côte d’Ivoire. Nitsitapitapy kosa ny fanafihan’i Norvège fa natahorana satria miafara amin’ny tifitra hatrany izany. Nana­sahala ny isa i Amad Diallo, teo amin’ny minitra faha-74, rehefa nanavatsava ny vodilaharana norvezianina. 1 sy 1 ny isa teo ary nihevitra ny rehetra fa ho tonga hatrany amin’ny fanalavam-potoana ny lalao. Nitranga anefa ny patsa iray tsy omby vava ho an’i Côte d’Ivoire. Minitra faha-86, diso fipetraka ireo vodilaharana ka hain’i Berg ny nanolotra ny baolina ho an’i Haaland, izay namono ny baolina faharoa.
Nanampatra hery kosa i France, izay nandavo an’i Suède tamin’ny isa mazava 3 no ho 0. Baolina roa no nampidirin’i Mbappé ary ny iray kosa an’i Barcola. Hifandona eo amin’ny ampahefa-dalana izany i Paraguay sy i France. I Maroc kosa hifanandrina amin’i Canada ary i Brésil hifampitana amin’i Norvège.

Tompondaka

Mikarakara varavarana misokatra ho an’ny daholobe ny hopitaly Anosiala, ny 8 sy 9 jolay ho avy izao. Hisy fampianarana momba ny aretin’ny zaza sy ny homamiadana ho an’ny mpiasan’ny fahasalamana, ny andro voalohany. Hizaha fahasalamana maimaimpoana kosa ny tomponandraikitra ny tapakandro hariva sy ny andro faharoa. Isaky ny sampandraharaha no manatanteraka izany. Handidy ny goître koa ny tobim-pahasalamana mandritra ny fotoana voalaza, miaraka amin’ny tolotra fahasalamana maro. Mila misoratra anarana mialoha raha maniry ny hisitraka tolotra.

Nifarana omaly ny fifaninanana hidirana
amin’ny taona voalohany amin’ny sampana CAPS. Miisa 281 ireo mpiadina niatrika izany, notanterahina tamin’ny foibem-panadinana efatra: LTP GC Maha­masina, LTP Mantasoa, LTP Toamasina ary ny LTP PK4 Antsiranana. Lalam-piofanana enina no atolotra ao anatin’ny CAPS: maçon gros œuvre, installateur sanitaire–plomberie, carreleur–finisseur–peintre, électricien bâtiment, métallier–soudeur–tuyauteur ary charpentier bois couvreur. Fiofanana iarahan’ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fampiofanana arakasa sy ny tetikasa Cnef BTP manatanteraka.

327 815 ny isan’ny mpiadina hanala ny fanadinana BEPC manerana ny Nosy. Mizara ho sokajy roa izany. Sokajy A manana mpiadina 174 760 ary ny sokajy B miisa 153 055. Hitsinjara amin’ny efitrano 9 446, anatin’ny foibem-panadinana 1 101, izy ireo, eo anivon’ny Cisco 115. 10 taona ny zandriny indrindra hiatrika ny BEPC, ao amin’ny Cisco Amboasary Atsimo. 38 taona kosa ny zokiny indrindra, hanatanteraka ny adina ao amin’ny Cisco Bekily, araka ny fanazavan’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena.
Ny Lycée maoderina Am­pefiloha no manana mpiadina betsaka indrindra, satria ma­hatratra 2 991 isa ary hitsinjara anatin’ny efitrano 63.
Momba ny fiahiana ny fanadinana, miara-miasa amin’ny mpitandro filaminana ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena ary tsy misy ny fivoahan’ny laza adina mialoha hatramin’izao. Tany an-tsekoly koa, nisy ny fampahafantarana ho an’ny mpiadina momba ny fanaovana hosoka nandritra ny taom-pianarana. Mampahatsiahy hatrany ny tsara ho fantatra koa ireo tomponandraikitra eny amin’ny foibem-panadinana.
Nanambara ny fikambanana Autisme Madagascar fa zava dehibe ny fiantohana fepetra manokana ho an’ny ankizy autiste miatrika ny fanadinam-panjakana ao anatin’ny tontolo mirindra, miaraka amin’ny fanitsiana sy fanohanana manokana. Valo, hatreto, ireo sampana isam paritra mikarakara sy manohana ny ankizy autiste ary ny fianakaviany amin’ny fanadinam-panjakana. Ahitana an’i Dia­na, Atsinanana, Alaotra Man­goro, Analamanga, Vakinan­ka­ratra, Matsiatra Ambony, Atsimo Andrefana ary Anôsy.

Vonjy

Nisedra maodely maro samihafa i Madagasikara, raha ny fampandrosoana no asian-teny, saingy vitsy ny vokatra nana­tsara ny andavanandron’ny isan-tokantrano, raha ny fanambarana nataon’ny fikambanana Fonena tamin’ny mpanao gazety, tetsy Anosy, ny herinandro teo. Mahatsapa izy ireo fa notaizaina ho mpandray tombontsoa fotsiny ny olom-pirenena fa tsy ho tomponandraikitra amin’ny fampandrosoana ny fiarahamonina misy azy. Vahaolana aroson’izy ireo ny fametrahana fanovana tanteraka ary hatomboka any amin’ny fokonolona izany. Vinan’ny fikambanana ny hisian’ny tetikasa sosialy miorina amin’ny fahaleovantenan’ny vahoaka. Nambaran’izy ireo koa fa any amin’ny fokonolona no hany fototry ny fampandrosoana. Hatramin’izay nijoroan’ny fikambanana, efa maro ny zava-bita mifototra amin’ny ara-tsosialy, toy ny fanorenana sekoly rava, tany amin’ny faritr’i Toliara. Teo koa ny fizarana fitaovam-pianarana ho an’ireo mpianatra, fametrahana paompy sy fitaovana mandeha amin’ny angovo madio ary ny fane­tsehana ny vahoaka teny ifotony niatrehina ny rivodoza. Ankehitriny, efa miitatra amin’ny faritra hafa toa an’Analamanga ny fikambanana. Hitsangana tsy ho ela ny tambajotran’olom-pirenena hanamafisana ny fahaiza-manao eny ifotony sy ny maro hafa.

Mino

Noraisina ofisialy,  ny alatsinainy teo,  ireo Malagasy mpikatroka niatrika ny fiadiana ny tompondakan’i Afrika, taranja Kick boxing. Nambara ofisialy ihany koa fa handray ny “World Cup” 2027 i Madagasikara.

Taorian’ny nahazoan’ny atleta malagasy vokatra tsara, nandritra ny fiadiana ny tompondakan’i Afrika,  taranja Kick boxing,  natao tany Kameronina, ny herinandro lasa teo,  nisy ihany koa ny vaovao tsara nentin’ny de­le­gasiona malagasy. Fantatra fa handray ny “World Cup 2027” i Madagasikara,  taorian’ny dinika nifanaovana tany an-toerana. Mialoha izay,  hiatrika ny fiadiana ny tompondaka maneran-tany, ny volana septambra izao, any Italie sy ny  “World Cup” any Egypte, ny volana desambra izao,  i Ma­dagasikara. Nampanan­tena ny federasionina fa tsy maintsy handefa solontena na dia mafy aza ny fanomanana sy ny hoenti-manana amin’izany. Nisy ny lanonana nandraisana ireo Malagasy mpikatroka nitondra avo ny voninahi-pirenena,  omaly,  teny amin’ny Nova Hotel Ivato. Nanotrona izany ny filoham-boninahitry ny federasionina malagasy, kick boxing,  ny minisitra Lylison Rolland de René. Ity farany  izay nidera sy nankasitraka ny ezaka nataon’ny atleta,  ny finiavan’ny federasionina ary ny fikirizana nataon’ny ekipa teknika notarihan’ny Maître Rasoa­naivo André Kelly.  Nofara­nana tamin’ny fizarana mari-pankasitrahana avy any amin’ny mpanorina ny taranja Kick boxing, ny Maître Kel­ly, ny lanonana. Nahazo izany avokoa ireo ekipa teknika rehetra,  ny tale teknika ary ireo atleta.

Mi.Raz

Nitranga ny tsy nampoizina, nandritra ny dingana ampaha-16-ndalana amin’ny «Mondial». Firenena goavana iray no nangoron-damba dia ny Mannschaft, Allemagne. Manohy ny diany kosa ny Maraokanina, rehefa nanintsana ny Les Oranjes, Pays-Bas.

Vokatra tsy nampoizin’ny maro ny fihintsanan’ny Mannschaft, Allemagne sy ny Les Oranjes, Pays-Bas, teo amin’ny dingana ampaha-16-ndalana, notanterahina ny alatsinainy sy ny talata lasa teo. Nosakanan’i Paraguay ny lalan-dry Rainiboto. Lavon’i Paraguay, tamin’ny fandakana “tirs au but”, 4 no ho 3, ry zareo alemà. Fihaonana natao tao amin’ny Kianja Boston, Foxborough. Nisara­ka ady sahala, 1 sy 1, ny roa tonta, tao anatin’ny fe-potoana ara-dalàna. Nampiditra ny baolina voalohany ny ekipan’i Paraguay, tamin’ny alalan’i Julio Enciso (42 mn). Nanao totoafo ny fanafihana alemà teo amin’ny fizaram-potoana faharoa. Nosahalain’i Kai Havertz, teo amin’ny minitra faha-54 ny isa. Niezaka nitady ny baolina faharoa ry Sané sy i Undav, tsy nety nahatafiditra baolina intsony. Niditra tamin’ny fanalavam-potoana fa sahala ny isa, ka tany amin’ny fandakana ny “tirs au but” no taraiky ny Rainiboto.
Nitovy tamin’izany koa ny lalaon’ny Lions de l’Atlas Maroc sy Les Oranjes Pays-Bas. Very tany amin’ny “tirs au but”, ihany koa ny Pays-Bas. Nisaraka ady sahala, 1 sy 1 koa, ny roa tonta ka zareo volomboasary no nitarika rehefa namono baolina i Cody Gakpo, minitra faha-72. Efa tany amin’ny fanampim-potoana 90 + 1mn vao nahasahala ny isa ny maraokanina.
Sahirana kosa ny Brésil (Mavo lamba) vao tafavoaka raha nikatroka tamin’i Japon. Nisaraka 2 no ho 1 ny roa tonta ka nitarika tamin’ny isa 1 no ho 0 ny japoney, rehefa namono ny baolina tokana ho azy i Sano. Nosahalain’i Casemiro izany, teo amin’ny minitra faha-56 ary tany amin’ny fanampim-potoana 90 + 5 mn no nahafaty ny baolina nitondra ny fandresena ho azy i Martinelli.

Tompondaka

Haharitra roa andro ny atrikasa iarahan’ny BNGRC sy ireo mpisehatra rehetra momba ny tombana ny asa tao anatin’ny fitantanana ny loza sy ny tandindon-doza nandritra ny fotoam-pahavaratra 2025-2026. Rivodoza roa: Fytia (tany andrefana) sy Gezani (atsinanana) no nandalo teto amintsika. Atrikasa nasionaly no tanterahina eto Antananarivo, taorian’ny atrikasam-paritra tamin’ny toerana nandalovan’ny rivodoza roa, araka ny fanazavan’ny tale jeneralin’ny BNGRC, jeneraly Ramanantsoa Ga­briel, omaly.
Hivoaka anio ny drafitrasa nohavaozina hanatsarana sy hanamafisana ny fomba fitantanana ny loza, indrindra ny asa tantsoroka izay mampihena ny fiantraikan’ny loza. Ny fanjakana malagasy, ny BN­GRC ary ny mpiray ombon’antoka no miara-manatanteraka ny drafitrasa. Ho an’ny fiomanana amin’ny fotoam-pahavaratra, efa mijery ny fitaovana rehetra ilaina, manentana sahady manomana ny mpiara-belona amin’ny fananana kolontsain’ny tandindon-doza ny tomponandraikitra.
Efa namoaka rahateo ny sampandraharaha misahana ny toetr’andro (DGM) fa ho mafimafy kokoa ny El nino ka hisy fiantraikany mahery vaika amin’ny firenena maro. Tafi­ditra ao i Madagasikara, ho an’ity fotoam-pahavaratra manaraka ity.

Vonjy

Navondrona iray ao anatin’ny Paikady nasionaly ho an’ny kilasy fanomanana (préscolaire) ny fandaharanasa samihafa nampiharina teny anivon’ny sekoly maro hatramin’izay, momba ny akany fibeazana ho an’ny zaza madinika. “Tanjon’ny paikady ny hanitatra ny fisitrahan’ny ankizy ny kilasy fanomanana manerana ny Nosy. Hanatsarana ny kalitaon’ny fanabeazana, omena fanofanana ireo mpanabe ary hamafisina ny famatsiam-bola hanatanterahana ny asa rehetra. 0,5% amin’ny tetibola ho an’ny fanabeazana ihany, hatreto, no atokana ho an’ny préscolaire”, hoy ny talen’ny fampianarana tsy maintsy atao, Andrianatrehy Marolaza Constant. Fototra lehibe ho an’ny fivoaran’ny sain’ny zaza ny fanaitairana ny vavahadin-tsainy mandritra ny fandalovany ao amin’ny kilasy fanomanana. Eto Madagasikara, zaza telo amin’ny 10 ihany no mandia io kilasy io. Misy elanelana be ny zava-misy eny amin’ny tanàn-dehibe sy ny any ambanivohitra, araka ny vokatry ny fanadihadiana momba ny toe-piainan’ny ankohonana MICS 2025. Tsapa anefa fa mampihena ny famerenana kilasy sy manatsara ny fari-pahaizan’ny ankizy ny fandalovana “préscolaire”, araka ny nambaran’ny solontenan’ny Unicef, Christine Jaulmes. Amin’izao fotoana, manana io kilasy io avokoa ny EPP, satria dingana tsy maintsy lalovana izany. Efa niakatra ho 29% ny tahan’ny fidiran’ny kilonga eny amin’ny “préscolaire” ny taona 2025, raha 15% izany ny taona 2018.

Vonjy

Tontosa ny sabotsy lasa teo, teny amin’ny Kianja CAI Ambodin’Isotry, ny “Media Cup – Independence Day 2026”, taranja tsipy kanetibe, nifanandrinan’ny samy mpanao gazety. Fifaninanana nokarakarain’ny Union des journalistes sportifs de Ma­dagascar (UJSM). Nisonga­dina ny TVM, nandrombaka amboara telo. Mpandresy teo amin’ny lalaon’olon-telo, i Tita sy i Nary ary i Faniry Kelly, rehefa nandresy ny Radio Fivoarana, hany ekipa nisy vehivavy, “mixte”, tamin’ny isa 11 no ho 0. Azon’i Tita ny teo amin’ny olon-tokana, raha nandavo an’i Ando (Les Nouvelles), tamin’ny isa 11 no ho 6, izy. Voalohany teo amin’ny “tir de précision” i Naina, narahin’i Michel (TV Plus).
Niavaka kosa ny zava-bitan’i Miarimbola Vahatra, tompondaka teo amin’ny lalaon’olon-tokana, vehivavy, rehefa nandresy an’i Prisca (TV Plus). Faharoa izy teo amin’ny olon-telo miaraka, niarahany tamin’i Jao sy i Ravaka. Ankoatra ny amboara sy medaly, nahazo valopy sy loka maro avy amin’ny mpanohana ireo telo voalohany. Nomen’ny UJSM fanomezana manokana ireo vehivavy nandray anjara. Mpanohana ny lalao ny Lehiben’ny faritra Analamanga, ny Orange Ma­dagascar, ny Cecam, ny FSBM, ny PK Analakely sy Raoto Andriamanambe. Fani­rian’ny rehetra ny hisian’ny andiany fahatelo tsy ho ela. Tanjona kosa ny hanangana ekipa hifaninana eny anivon’ny ligy sy federasionina.

Fitia Randria

Hotanterahina ny 13 hatramin’ny 19 jolay izao, eny amin’ny Kianja Barea Mahamasina, ny hetsika “Hoopfest”, andiany voalohany.

Fifaninanana basikety lalaovin’olona 5, karakarain’ny Université Privé d’Ambohidratrimo. Hetsika natokana ho an’ny mpianatra eny anivon’ny ambaratonga ambony. Oniversite miankina sy tsy miankina 20, eo amin’ny sokajy lehilahy, no hifaninana amin’izany. Tsy misy kosa ny sokajy vehivavy, amin’ity andiany voalohany ity. Miara-miombon’antoka sy manohana ny hetsika ny Yas Mada­gascar sy ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena izay nanambara fa zava-dehibe ny fisian’ny hetsika toy izao hanomezana sehatra ny tanora. Ankoatra ny fanatanjahantena, ao anatin’izany ihany koa ny lafiny toekarena. Hisy, araka izany, ireo orinasa hampiranty sy hanasongadina ny orinasany tsirairay sy ny vokatra ao aminy. Anisan’ny hanatanteraka fisokafana amin’ny fitadiavana asa ny Yas izay mpanohana ny hetsika. Hisy ihany koa ny “Festival” arahin’ny fety hafanain’ny mpanakanto maro sy “Tombola» hahazoana tapakila mihazo an’i Toamasina, Maorisy ary Dubaï. Hahazo tombony ireo tanora tonga manatrika ity hetsika ity, satria hisy ihany koa ny valandresaka arahina adihevitra, araka ny fanaza­van’ny tale jeneralin’ny Uni­versité Privé d’Ambohidra­trimo, i Azad Asgaraly. Vola mitentina 1 500 000 Ar no ho azon’ny mpandresy amin’ny lalao basikety, ankoatra ireo loka avy amin’ny mpanohana.

Mi.Raz

Ekipa afrikanina roa no indray hiditra an-tsehatra, anio, dia ny Elefantan’i Côte d’Ivoire sy ny Lions de l’Atlas, Maroc, eo amin’ny dingana ampaha-16-ndalana, amin’ity «Mondial 2026 » ity. Fihaonana hiendrika famaranana avokoa ny azy roa tonta ireo.

Anisan’ny lalao mahasarika ny mpanara-baovao amin’ity «Mondial 2026» ity ny fihaonana roa hatrehin’ireo solontena afrikanina. Voa­lohany, ny fifandonan’ny Lions de l’Atlas, Maroc amin’ny Les Oranjes, Pays-Bas. Fihaonana hotanterahina ao amin’ny Kianja Monterrey, ao Guadalu­pe. Heverin’ny rehetra fa ho toy ny famarananakely mialoha ny fotoana ny an’ny roa tonta.
Raha ny tombana sy ny antontanisa navoakan’ireo ma­nampahaizana sy ny teknisianina, 42 % ny herijika handresen-dry zareo Holandey, raha 28 % ny an’i Maroc. 30 % ho an’ny fanalavam-potoana. Tsiahivina fa laharana fahefatra ny Lions de l’Atlas, nandritra ny “Mondial” farany. Ekipa heverin’ny rehetra fa ho lasa lavitra amin’ity izy ireo. Mari­hina fa tsy mbola nisy resy ireo ekipa roa ireo ary samy manana isa 7 nandritra ny fifanintsanana isam-bondrona.
Fihaonana iray harahin’izao tontolo izao koa ny an’ny Elefantan’i Côte d’Ivoire sy i Norvège. Lalao hatao ao amin’ny Kianja Dallas, ao Arlington.
Raha ny vinavina amin’ity, ambony ny antontanisa manome fandresena ho an’i Norvè­ge, mahatratra hatrany amin’ny 47 %, raha 26 % ho an’Ivoarianina. Tsy misy afa-tsy 27 % kosa ny ady sahala. Fandresena iray sy faharesena iray avy kosa no vokatra azon’ireto firenena roa ireto tao anaty vondrona nisy azy. Tsiahivina fa ekipa afrikanina faharoa, midona amin’i Norvège, i Côte d’Ivoire, amin’ity “Mondial” ity, taorian’ny Lions de la Téranga, Sénégal, tao amin’ny sokajy “I”. Resin’izy ireo, tamin’ny isa 3 no ho 2 ry zareo senegaley, tamin’izany.

Tompondaka

Miatrika fanadinana bakalorea katolika ny sekoly miankina amin’ny finoana katolika amin’ity herinandro ity, manerana ny diosezy 22. An’aliny ireo mpianatra manatanteraka izany eo anivon’ny sekoly, araka ny fanazavana azo. Manan-danja ho an’ny mpiandraikitra ny fanabeazana katolika ny fanadinana satria azo handrefesana ny fahavononan’ny mpianatra hiroso amin’ny fanadinam-panjakana bakalorea, izay hotontosaina ny 20 jolay ka hatramin’ny 24 jolay ho an’ny fampianarana ankapobeny sy ny sampana teknika. Mitohy ny 27 jolay hatramin’ny 30 jolay amin’ny dingana faharoa ho an’ny fampianarana teknika sy ny fanofanana arakasa.

Mikarakara fiofanana momba ny Management sy ny fitantanana orinasa ny Pilote d’atteinte des résultats 2 (Par2) de l’Ares sy ny onivesiten’Antananarivo, mandritra ny roa andro (7sy 8 jolay ho avy izao) eny amin’ny Bibliothèque et Archives Universitaires (BU). Natokana ho an’ny mpianatra ao amin’ny Master 2 sy ny doctorants mianatra eny amin’ny oniversite eto Antananarivo ny fiofanana. Tsy maintsy tonga manatrika mivantana ny fiofanana ireo liana ka maniry ny hahazo ny taratasy fanamarinana rehefa mifarana izany. Hatramin’ny zoma ho avy izao ny fisoratana anarana.

Natao ny sabotsy 27 jona teo, teny amin’ny CCI Ivato, ny fanolorana mari-pahaizana ho an’ny mpianatra ao amin’ny sekoly tiorka Maarif Fara­laza Talatamaty. Raha aravona, nahomby ny vokatra azon’ny mpianatra sy ny mpitantana ny sekoly ho an’ny taom-pianarana 2025-2026. San­tionany vitsivitsy, 20 ny mpianatra GS nifindra CP, 9 ny ankizy CM2 afaka CEPE sady niakatra ho 6ème, miisa 20 no afaka 2nde ary tanora kilasy Terminala (A, S, TGT) miisa 24 no notolorana mari-pankasitrahana. Nilaza ny filohan’ny Fondation Maarif, Bilat Demi­rci, fa nisokatra ny taona 2019 ny sekoly Maarif, ary nanomboka nandefa mpianatra any ivelany, miaraka amin’ny vatsim-pianarana, ny taona 2023. Misy karazany roa izany, ny Turkye Burstari (YTB), iantohan’ny governemanta tiorka maimaimpoana, sy ny Bour­ses Maarif, avy amin’ny sekoly Maarif. Maimaimpoama ny fianarana teny tiorka.

Manome lanja ny fanabeazana
Nambaran’ny ambasadaoro Tiorka, i Halme Ebru De­mircan, fa manome lanja ny fanabeazana ny sekoly Maarif. Tsy ny mpianatra Maarif ihany no mandranto fianarana any Tiorkia, fa Mala­gasy miisa 300 eo ho eo. Nomarihin’ny Dren Anala­manga, Randriantsoa Rivo, fa efa fony fotoan’ny faha mpanjaka no nandefa mpianatra any ivelany ny Malagasy.

Njaka A.