“Manamarika ny 10 taona nanaovana asa an-tsoroka mialoha ny fiavian’ny loza i Madagasikara. Fomba fiasa ahafahana mandray fepetra mialoha hampihenana sy hanalefahana ny fiantraikan’­ izany amin’ny mponina sy ny fivelomany”, hoy ny tale jeneralin’ny BNGRC, jeneraly Ramanantsoa Gabriel, omaly, teny Alarobia.
Nametraka ny laharam-pahamehana sy ny andraikitry ny tsirairay sy ireo rafitra famatsiam-bola maharitra ho an’ny taona 2026-2023 ireo mpisehatra nasionaly sy iraisam-pirenena miasa eo amin’ ny fitantanana ny loza sy ny tandindon-doza. Taorian’ny fandraisana ny lesona azo nandritra ny 10 taona, nisongadina fa ilaina ny fahazoana antontan-kevitra azo antoka sy fanitarana ny rafitra fampitandremana mialoha ary ny famatsiam-bola. Efa nivoaka ny fiandohan’ity volana ity ny endriky ny taom-pahavaratra 2026 -2027 eto Madagasi­kara. Efa samy mandray ny tandrify azy avy ireo voakasika. Jerena ny toerana mety ho voakasika ary mizara ny traikefa eny amin’ireo olona eny ifotony ny tomponandraikitra. Apetraka mialoha koa ny fitaovana sy ny sakafo miaraka amin’ny tomponandraikitry ny biraom-paritry ny BNGRC.
“Voka-pikarohana ara-tsiansa navoakan’ny foibe famantarana ny toetr’andro ny tantsoroka mifanaraka amin’ ny asa an-tsoroka mialoha. Hizara roa mazava ny fotoam-pahavaratra, mety hisy fikorontanana entin’ny El nino, ny haintany sy ny tondrandrano”, hoy ny tale jeneralin’ny foibe famantarana ny toetr’andro. Momba ny rivodoza, aotra ka hatramin’ny roa no mety ha­hakasika an’i Madagasikara.

Vonjy

Nitsidika ny Centre Médico-social Mères-Enfants ny filohan’ny Oniver­siten’­Antananarivo, ny profesora Randrianasolo Rivoa­rison ho fanomanana ny fanokafana izany eny an-toerana. Manana anjara toerana lehibe amin’ny fanatsarana ny fahasalaman’ny vehivavy mpampianatra, mpandraharaha ary ny tovovavy mpianatra eny anivon’ny Oniver­siten’Antananarivo ny fisian’ity ivontoeram-pitsaboana vaovao ity.
Analakely-Arcade/Muraille  de Chine… ‎Mampihatra ny drafi-pifamoivoizana PIAA2 ny polisy monisipaly. Manala ireo fiara mijanona amin’ny toerana voatokana ho an’ny fifamoivoizana, manoro sy manabe ireo mpampiasa lalana, mandrindra ny fiantsonan’ireo fiara fitateram-bahoaka.
Ao amin’ny dessableur Anosy no hanatanterahan’ireo ekipan’ny Apipa ny asa fanalana fasika sy fanadiovana. Mano­didina ny 35 m³ ny fasika efa nesorina hatramin’izao. Mbola mitohy kosa ny ezaka, ary tsy hitsahatra ny asa raha tsy vita tanteraka ny fanadiovana ity fotodrafitrasa ity. Tanjona ny hanatsarana ny fahafahan’ny dessableur mandray sy mampandeha tsara ny rano. Hanampy amin’ny fandrindrana ny fikorianany izany, ka hampihena ny mety hisian’ny tondradrano eny amin’ny faritra manodidina, indrindra rehefa mirotsaka ny orana.

Manohana ny hetsika fanaovam-baksiny eto Mada­gasikara i Etazonia, amin’ny alalan’ny tetikasa Global Polio Eradication Initiative (GPEI) sy Strides. Ny Strides izay manohana ny ezaka hiadiana amin’ny fiparitahan’ny lefakozatra amin’ny alalan’ny fanaraha-maso mahaleo tena sy ny Lot Quality Assurance Sampling na LQAS.
Fomba ahafahana manamarina ny fahombiazan’ny LQAS. Hijerena raha tena vita vaksiny tokoa ireo zaza nokendrena hatao vaksiny amin’ny toerana iray. Ahafantarana ihany koa hoe: aiza ny toerana tokony hiverenan’ireo ekipa mpanao vaksiny? Ahafahana miantoka fa marina sy azo refesina ny vokatra azo.
Ity fanohanana ity izay mifanaraka amin’ny paikady ankapobeny momba ny fahasalamana na ny America First Global Health Strategy. Miara-miasa mivantana amin’ireo governemanta mpiara-miombon’antoka aminy i Etazonia amin’ny alalan’ity paikady ity.
Mifototra amin’ny fandraisan’ny firenena an-tanana ny momba azy sy ny fiaraha-misalahy amin’ny fanatanterahana ny asa ary ny tamberin’andraikitra momba ny vokatra azo izany fiaraha-miasa izany.
Ny volana desambra 2025, nanasonia fifanaraham-
piaraha-miasa eo amin’ny sehatry ny fahasalamana ny governemanta amerikanina sy malagasy. Miray amin’ireo tanjona iombonana, amin’ny hoe tsy hisy intsony ny trangana lefakozatra vaovao eto Madagasikara.

Tatiana A

“Tokony hampidirina ao anatin’ny politika nasionalin’ny fahasalamana sy ny fiahiana sosialy ny fahasalaman’ny saina sy ny fanohanana ireo mpanampy mikarakara ireo olona manana fahasembanana”, hoy ny mpitarika ny M4D.

Anatin’ny fanamarihana ny volana natokana ho an’ny fahasalaman’ny saina, misintona ny sain’ny daholobe ny fikambanana Mouvement pour le différence (M4D) fa misy tranga hodiana tsy hita eto Madagasikara. Ny fijaliana ara-tsain’ny olona (izay tsy hita maso) miaina miaraka amin’ny fahasembanana sy ny faharerahan’ireo olona mpanampy mikarakara azy ireo. Matetika iharan’ny fanilikilihana sosialy ny fianakaviana ary manampy trotraka ny tsy fisian’ny fandraisana an-tanana mifanaraka amin’­ ilay fahasembanana. Miteraka rarintsaina eo anivon’ny ankohonana ireo ka mamparefo azy indray.
Ho an’ny ankamaroan’ny tokantrano malagasy, miankina betsaka amin’ny reny na raim-pianakaviana na ny iray tampo ny fikarakarana ny mpiray ankohonana manana faha­samihafana eo amin’ny fiasan’ny atidoha. Tsy niofana manokana izy ireny nefa misahana ny fanohanana isan’andro tsy tapaka mandritra ny fotoana maharitra ka maha­tsiaro ho torovana ara-batana sy ara-tsaina. Noho ny faha­tsapana io tranga io no nitarika ny M4D hametraka fandaharanasa mifototra amin’ny fotoana hitsaharana hakana aina sy hialana sasatra. Eny ani­von’­ny antenne an’ny fi­kambanana, any amin’ny faritra, mikarakara fotoana hitsaharana isam-bolana ny tomponandraikitra ho an’ny mpikarakara ny olona manana fahasembanana. Sady mifanakalo hevitra no mifanohana ialana amin’ny fitokana-monina izy ireny. Afaka misitraka tohana ara-tsaina sy torovehitra momba ny zo ny tsirairay miaraka amin’­ny manam-pahaizana.
Ilaina, noho izany, ny fa­metrahana fotodrafitrasa ahafahana miala sasatra sy miato ka entanina ireo mpiray ombon’antoka hitondra ny anjara birikiny.

Vonjy

Nifarana ny alahady lasa teo, teny amin’ny Kianja Club COT Ilafy, ny dingana voalohany amin’ny World Tennis Tour Junior J30, ho an’ny sokajy U18. Voahosotra ho tompondaka teo amin’ny olon-tokana, lehilahy, i Tovonirina. Resiny teo amin’ny famaranana, tamin’ny seta 2 no ho 1 (6/3 ; 1/6 ; 6/3), ilay teratany Danois, i Nicholai Peterson. Teo amin’ny olon-droa, lasan’ilay Poloney, i Olivier Krupa sy ilay Danoà, i Nicholai Peterson, ny amboara. Lavon’ izy mirahalahy teo amin’ny famaranana, (6/2; 4/6 ; 10/8), i Tianqi Shao avy any Chine sy i Brandon Hass. Ho an’ny sokajy vehivavy, tompondaka Ratre Ando Tiantsoa, Ma­lagasy mizaka ny zom-pirenena frantsay. Seta 2 no ho 0 (6/1; 6/4) no nandreseny ilay Indianina, i Armani Nalavade. Ho an’olon-droa, nibata ny fandresena i Ando Tiantsoa sy i Mirindra Fanomezantsoa. La­von’izy mirahavavy, tamin’ny seta 2 no ho 0 (6/1 ; 6/4), ilay frantsay, i Tahira Bagate sy i Armani Nalavade. Hitohy anio ny dingana faharoa amin’ity “World Tennis Tour Junior” J30 ity.

Tompondaka

Tanteraka soa aman-tsara teny amin’ny Kianja Ambohitsaina, ny alahady lasa teo, ny fifaninanam-pirenena eo amin’ny taranja tsipy kanetibe, olon-telo miaraka.

Voahosotra ho tompondaka teo amin’ny “se­nior”, lehilahy, ny CBC Cecam Analamanga, nahitana an’i Jacky sy i Olivier ary i Tendry. Lasan’izy telo mirahalahy, araka izany, ny tapakila handehanana any France, hiatrehana ny “Tournoi estival 2027”. Resin’izy ireo teo amin’ny famaranana, tamin’ny isa 13 no ho 5, ny PAC Am­pitatafika, nahitana an’i Rija sy i Baloty ary i Hery. Tsy niady ny lalao fa nanatombo teo amin’ny lafiny rehetra ny CBC. Tompondaka teo amin’ny sokajy vehivavy ny Fam, nisy an’i Lalatiana sy i Salima ary i Vatosoa. Lavon’izy ireo tamin’ny isa 13 no ho 8, ny C2BA, nahitana an’i Angela sy i Tafitasoa ary i Lahatriniaina. Nobatain’ny C2BA ny amboara teo amin’ny “junior”, nahitana an’i Valisoa sy i Feno ary i Flavien. Resin-dry zalahy ny PAC nisy an’i Nantenaina sy i Anjarako ary i Tsiory, tamin’ny isa 13 no ho 7. Adin’ny samy ABC kosa ny “vétérans”. Tom­pondaka i Solo sy i Hery ary i Marc, rehefa nandresy an’i Anicet sy i Joseph ary i Mo­deste, tamin’ny isa 13 no ho 4. Iny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara iny koa no namarana ny taom-pilalaovana ho an’ny federasionina (FSBM).

Tompondaka

Navoakan’ny Rugby Afrique tao amin’ny tambajotran-tseraserany, omaly, ireo firenena tafita hiatrika ny lalao Olympika ho an’ny tanora, tanterahina any Dakar, Sénégal. Ny Makis ladies ihany no solontena malagasy, miaraka amin’i Sénégal sy i Kenya ho an’i Afrika. Etats-Unis ho an’i Amerika ary Tchécoslovaquie sy i Espagne ho an’i Eropa. I Chine ho an’i Azia ary i Australie ho an’i Oseania. Ny 1-3 novambra no hanatanterahina ny lalao ao amin’ny Complexe Iba Mar Diop.

Nifarana ny alahady lasa teo, teny amin’ny Kianja mitafon’i Vontovorona, ny fiadiana ny “IHF Trophy”, sokajy “senior”, vehivavy, Nandrombaka ny medaly volamena ry zareo Renioney, izay tsy resy mihitsy nandritra ny fihaonana. Faharoa, nahazo ny volafotsy ny Akio Madagasikara ary fahatelo i Comores.

Nanjakan’ny ekipazy Asacm ny Rallye Tour de Tana, dingana fahefatra nokarakarain’ny klioba ASA Tana, ny 2-4 oktobra lasa teo. Izy ireo avokoa mantsy no nahazo ny toerana voalohany. Nivoaka ho mpan­dresy i Olivier sy i Mahenintsoa, nitondra ny fiara Mitsubishi EVO X. 1 ora 00 mn 25, 2 s ny fe-potoanan’izy ireo. Nanaraka azy i Fred sy A.T, 1 ora 1 mn 23, 8 s ary fahatelo i Tahina sy Fifaliana, 1 ora 03 mn
33, 5 s.

Nilaza i Boualem, mpanazatra ny Barea U23, fa ny 70 isan-jato ny lisitry ny ekipam-pirenena zandriny amin’ity dia hanomezana sehatra ireo mpilalao avy eto an-toerana. Mbola mitohy hatrany ny fifantenana araka ny fanazavana nomeny.

Nambaran’ ny mpanazatran’ny Barea U23, i Boualem Mankour, tetsy amin’ny Kianja Barea Mahamasina, omaly, fa homena sehatra kokoa ny mpilalao avy eto an-toerana amin’io fifanintsanana ho an’ny “Can U23” 2027 io. Raha ny fanazavany, ny ampahany betsaka ao anaty lisitra dia ho mpilalao mifaninanana eto Madaga­sikara avokoa. Resy lahatra amin’ny fahaizan’ny Malagasy mifaninanana eto an-toerana izy. “Mahay ny Malagasy, porofon’izany ny zava-bitan’
izy ireo nandritra ny “Chan 2024” farany teo. Manana fahaiza-manaony ka tonga eto aho hanampy azy ireo, indrindra fa eo amin’ny lafiny taktika sy ny ara-tsaina”, hoy ity teknisianina vahiny ity. Tsiahivina fa ny 9 sy ny 17 novambra ho avy izao no hiatrika ny dingana faharoan’ny fifanintsanan’ny fiadiana ny amboaran’i Afrika (Can 2027) ny Barea, izay hifanandrinany amin’ny Bafana Bafana Afrika Atsimo. Nanao lalao fitsapana tany Moramanga, ny alahady lasa teo, ny Barea U23. Nandresy ny ekipa voafantin’i Mora­manga, tamin’ny isa 4 no ho 1, izy ireo. Na teo aza izany, nilaza i Boualem fa tsy afa-po tamin’ny lalao nasehon’ny ekipany izy, ka nanapa-kevitra ny hanokatra indray ny varavarana ho an’ireo mpilalao hafa. Araka izany, mbola mitohy ny fifantenana. Nomarihiny fa efa niresaka tamin’ny mpilalao sy ny ekipa teknika izy ary nankasitraka ny zava-bitan’izy ireo, saingy mbola betsaka ny asa atao. “Mpilalao valo na sivy eo ihany no tena nahasarika ahy, raha toa ka misy ireo izay tsy mbola mendrika ny handrafitra ny Barea”, hoy izy. Raha tsy misy ny fiovana farany, hifarana ny 19 oktobra ho avy izao ny fitiliana ireo avy eto an-toerana, raha toa ka ny 22 novambra ho an’ireo any ivelany.

Fitia Randria

Tontosa ny sabotsy lasa teo, teny amin’ny Kianja mitafon’ Ankorondrano, ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madaga­si­kara, taranja volley-ball, sokajy D1 lahy sy vavy. Norom­bahin’ny zandary (GNVB) avokoa ny amboara tamin’izany. Adin’ny samy zandary ny famaranana teo amin’ny sokajy lehilahy. Voahosotra ho tompondaka ny GNVB 1 rehefa nanilika ny GNVB 2, tamin’ny seta 3 no ho 1. Lasan’ny GNVB 1 ny seta voalohany 25/20. Nosahalain’ny GNVB 2 izany 22/25. Hatreo ihany anefa fa azon’ny GNVB 1 avokoa ireo seta roa hafa 25/15/ ; 26/24. Niady hatramin’ny farany kosa ny lalao teo amin’ny sokajy vehivavy. Seta 3 no ho 2 no nandresen’ny GNVB 1 ny Squad ary efa tany amin’ny «tie-break» vao tafavoaka ny zandary. Nifandimbiasana hatrany ny nitarika ny seta. Lasan’ny zandary ny voalohany 25/11, avy eo nosahalain’ny Squad 19/25. Nalain’ny zandary indray ny seta faha­telo 25/13 ary an’ny Squad ny fahefatra 10/25. Tamin’ny isa tery, 16 no ho 14 no nahazoan’ny zandary ny seta fahadimy, nibatany ny amboara.

Tompondaka

Voahosotra ho tompondakan’i Madagasikara teo amin’ ny sokajy N1A ny GNBC ho an’ny vehivavy ary ny CosPN kosa teo amin’ny lehilahy. Raha hiverenana ny vokatra, resin’ny zandary tamin’ny isa 47 no ho 42 ny JEA Vakinan­karatra. Niady ny lalaon’ny roa tonta satria nifandimbiasana ny nitarika ny isa teo amin’ireo tapa-potoana efatra. Lasan’ ny GNBC ny tamin’ny isa 14 no ho 9 ny 10 mn voalohany. Mbola azon’izy ireo ihany koa ny faharoa izay niafara tamin’ ny isa 25 no ho 21. Ny GNBC izay nahitana an’i Rasoa sy i Nante. Niezaka nanafaingana ny lalao ny mpilalaon’ny Va­kinankaratra notarihin’i Je­ssica, saingy mbola nipetraka ny fahaiza-manao sy fahaiza-miaraka teo amin’ny zandary. Na izany aza, nifanakaiky ny isa teny amin’ny solaitrabe, 33 no ho 30. Nafana tanteraka ny tapa-potoana fahefatra satria nihoaran’ny JEA, 39 no ho 37. Vetivety ihany izany fa nihoaran’ny zandary indray avy eo izay tsy nijanona raha tsy tany amin’ny fandresena. Voaho­sotra ho mpilalao mendrika i Nante, mpilalaon’ny zandary.
Teo amin’ny lehilahy, tsy mbola niala teo am-pelanta­nan’ny CosPN ny anaram-boninahitra rehefa nandresy ny RBC Boeny, tamin’ny isa 74 no ho 66. Mbola nipetraka hatrany teto ny traikefan-dry Livio sy i Arnol niampy an’i Anthony, izay samy mpilalaon’ny Ankoay avokoa. Nitarika hatrany izy ireo teo amin’ireo ampahefa-potoana rehetra. 34 no ho 30 ny isa teo am-pialantsasatra. Voahosotra ho mpilalao mendrika i Anthony. Samy nahazo lelavola 4,5 tapitrisa Ar moa ny GNBC, vehivavy sy ny CosPN, lehi­lahy.

Tompondaka

Tompondaka lefitra aty Afrika ny Makis Madagasikara nandritra ny fiadiana ny “Africa Sevens Men’s Series”, taranja rugby lalaovina olona fito. Resin’i Kenya teo amin’ny famaranana ry zalahy. Na izany aza, nahazo ny tapa­kila hiatrehana ny dingana manaraka, dia ny fiadian-toerana ho an’ny lalao Olympika (JO 2028). Fandresena efatra sy faharesena iray ny vokatra azon’ny Makis.

Tsy nitsanga-menatra ny Makis Madagasikara, nandritra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, ta­ranja rugby lalaovina olona 7, sokajy lehilahy “Africa Sevens Men’s Series”. Fihaonana natao omaly, tao amin’ny Kianja Sparc, Cascavelle Mau­rice. Nitana ny laharana faharoa ary nandrombaka ny me­daly volafotsy izy ireo. Resin’i Kenya teo amin’ny famara­nana, tamin’ny isa tery 15 no ho 12. Afa-bela tamin’ny Makis ry zareo kenyanina, izay efa nomontsaniny tamin’ny isa 26 no ho 0 nandritra ny lalaom-bondrona. Niady ny lalao teo amin’ny roa tonta. Nanokatra ny isa ny Makis, tamin’ny alalan’ny baolina nentin-tanan’i Jean Marc, saingy tsy voa­tsara ka 5 no ho 0 ny isa. Taorian’io, nanao be fiavy ny kenyanina ary nampiasa ny vatam-beny. Tsy voasakana izy ireo ka nahatsindry baolina izay voatsara. 7 no ho 5. Io ny isa nentin’ny roa tonta niala sasatra. Fidirana faharoa, nahatonga baolina nentin-tanana indray i Kenya saingy tsy voatsara ka 12 no ho 5. Taorian’io, nampiasa ny ha­fainganam-pandehany i Jean-Yves sy i Yvon ka nahatonga baolina tao ambany Haintso indray i Rado ary voatsara ka sahala 12 no ho 12. 1 mn tsy hiravana nibodo ny kianja nisy ny Makis ny Kenyanina. Nanao fahadisoana ihany koa ny Makis ka 10s tsy hiravana, nahazo “hors jeu” izy ireo. Notsaraina izany ka maty ary nirava ny lalao. Nivoaka ho mpandresy i Kenya. Raha tsiahivina ny lalana nodiavin’ ny Makis, laharana voalohany tao amin’ny vondrona “B”, rehefa nandresy nisesy an’i La Réunion, Namibia ary i Kenya. Niatrika ny manasa-dalana ka nandavo an’i Bur­kina Faso. Nitana ny laharana fahatelo, i Afrika Atsimo izay nandresy an’i Burkina Faso, tamin’ny isa 22 no ho 14. Ekipa valo izany no hiady ny tapakila hiatrehana ny lalao Olympika 2028 dia ireo efatra tafavoaka tatsy Maurice dia i Kenya, Madagasikara, Afrika Atsimo sy i Burkina Faso ary ireo efatra tafita tany Ouganda dia i Zimbabwe, Ouganda, Maroc ary i Zambie.

Tompondaka

Nitokana ny EPP Analamboanio, Dren Atsina­na­na, ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena ny faran’ny herinandro teo. Anisan’ireo fotodrafitrasa niharan’ny fahasimbana vokatry ny fandalovan’ny rivodoza Gezani ity sekoly ity. Ny fiaraha-miasa tamin’ny Rotary Club ao Toamasina sy ny fanohanana tamin’ny alalan’ny tetikasa Talim no nahatanteraka ny asa fanarenana.

Ny 7 oktobra ho avy izao, hisy ny fampahafantarana sy famoahana amin’ny fomba ofisialy ny rindrambaiko ” Izaho sy ny sombin’ny aiko”. Afaka ampiasain’ny reny malagasy rehetra ary maimaimpoana hoentina hisorohana ny tranga sarotra mety hiseho mandritra ny fitondrana vohoka, ny fiterahana ary ny aorian’ny fiterahana izy io.

Mandritra ny volana oktobra, mikarakara fitiliana maimaimpoana ny homamiadan’ny nono sy ny vonzon’ny tranon-jaza ho an’ny vehivavy rehetra (octobre rose) ny Fondation Akbaraly. Ao amin’ny centre Kintana eto Antananarivo, ao amin’ny Centre Rex ao Fianarantsoa ary eny amin’ny Centre Candide any Mahajanga no hanaovana ny fitiliana.

Nikarakara dinidinika arahina adihevitra mahakasika ny fahasalamana sy ny soro-doza amin’ny mpiasa eny anivon’ny orinasa ny Ivontoerana misahana ny fahasalaman’ny mpiasa amin’ny sehatra tsy miankina, Espace sanitaire interentreprise d’Antananarivo (ESIA), ny faran’ny herinandro teo, teny Antsahabe. Andrai­kitra voalohany ho an’ny ESIA izany ary tsy mijanona ho dinika fotsiny fa hisy fehin-kevitra raisina hitondrana fanatsarana satria zava-dehibe ho an’ny fampandrosoana ny fahasalaman’ny mpiasa. Nan­dray anjara koa ny tomponandraikitry ny minisiteran’ny Asa, ny sampandraharahan’ny Firenena mikambana momba ny fahasalamana (OMS) sy ny mpitantana orinasa miaraka amin’ny mpisehatra eny ifotony. Tanjona ny hifanakalo hevitra momba ny voina mety hitranga mahazo ny mpiasa sy ny vahaolana fisorohana mifandraika amin’izay. Zava-dehibe ny fampifanarahana ny asa amin’ny olona (mpiasa) hampandroso ny orinasa misy azy ka voasahana ao avokoa ny fahasalaman’ny vatana sy ny saina.
Tafiditra amin’ny fanamarihana ny faha-20 taona nijoroan’ny ESIA amin’ny fikarakarana ny fahasalaman’ny mpiasa ny hetsika, hoy ny tomponandraikitra ao amin’ny ESIA, Randriamananandro Hervé. Tsy miandraikitra fotsiny ny fitsaboana misy kalitao ny ivontoerana fa misahana ny fisorohana ihany koa. Voafaritry ny lalàna rahateo fa manana adidy hikarakara ny fahasalaman’ny mpiasa rehetra ao aminy ny orinasa ka manampy azy ny ESIA momba izay. Manana safidy ny orinasa amin’ny ivontoerana hisahana izany.

Vonjy

Tontosa omaly, teny amin’ ny Kianja mitafon’Ankoron­drano, ny manasa-dalana hiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara taranja volley-ball, sokajy D1. Ekipa zandary telo tafita no hiatrika ny famaranana dia ny GNVB 1 sy 2 eo amin’ny lehilahy ary ny GNVB 1 eo amin’ny sokajy vehivavy. Teo amin’ny andriambavilanitra, lavon’ny GNVB 1 tamin’ny seta 3 no ho 0 (25/22 ; 25/23 ; 25/11) ny ASI Itaosy ary ny Squad kosa nanilika ny GNVB 2 tamin’io seta 3 no ho 0 io ihany koa (25/22 ; 25/23 ; 25/12). Hifandona eo amin’ny famaranana izany ny Squad sy ny GNVB 2. Teo amin’ny lehilahy, ny GNVB 1 nampiondrika ny Cosfa 2, tamin’ny seta 3 no ho 0 (25/16 ; 25/22 ; 25/16) ary ny GNVB 2 nandresy ny ASI 1, seta 3 no ho 0 (25/20 ; 25/214 ; 28/26). Teo amin’ny seta fahatelo vao tena nanohitra ny mpila­laon’Itaosy saingy nanatombo teo amin’ny traikefa ry Mami­zara sy ny namany. Adin’ny samy zandary izany ny famaranana ho an’ny lehilahy. Marihina fa ekipan’Anala­man­ga avokoa ireo hiatrika ny famaranana ireo. Hotante­rahina anio, etsy Ankoron­dra­no hatrany ny lalao.

Tompondaka

«Miomana hatrany! » Hiatrika la­lao fitsapana amin’ny ekipa voafantin’i Mora­manga, ny alahady ho avy izao, any an-toerana, ny ekipam-pirenena Barea, sokajy U23. Fihaonana tafiditra amin’ny fanomanana ny fifanintsanana Can U23 2027. Marihina fa ny voalohan’ny volana novambra ho avy izao no hihaona amin’i Afrika Atsimo i Madagasikara, mandritra ny dingana faharoa. Mpilalao miisa 27 no mandrafitra ny ekipam-pirenena. Misy amin’izy ireo no efa niatrika ny fifaninanana afrikanina. Ao anatin’izany i Cristiano sy Ta­hina, lohalaharan’ny CFFA, tompondakan’i Madagasikara. Tazana ao ihany koa ry Ismael sy Pito, mpilalaon’ny FC Rouge.

Araka ny filazan’ny loharanom-baovao iray, misy mpilaravinahitra hafarana rehefa akaiky ny fotoana hikatrohana amin-dry zareo Afrikanina Ta­tsimo, anisan’izany i Massy, lohalaharana ao Seychelles. Hisy koa ireo avy any Eoropa saingy tsy mbola voafaritra mazava ny anarany. Ampa­hafantarina fa efa tonga nijery sy nanara-maso ny fizotry ny fanazarantena tao Mahama­sina, omaly, ireo teknisianina roa dia i Boualem Mankour, alzerianina sy i Johan Paul, kapitenin’ny Barea teo aloha.

Fitia Randria

Notontosaina omaly, tao amin’ny Kianja Maître Kira Andaboly, ny fanaovam-beloma farany an’ilay
kintan’ny baolina kitra malagasy, Kira Michel. Ity kianja ity, izay mitondra ny anarany nanomboka ny taona 1997, ho fahatsiarovana ny zava-bitany tao anatin’ny fanatanjahantena. Tonga nanotrona sy naneho firaisam-po tamin’ny fianakaviany ny minisitry ny Tanora sy ny fanatanjahantena, Rasambany Alain Désiré.

Notontosaina nanomboka ny 30 septambra lasa teo, eny amin’ny Kianja mitafo Vontovorona, ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika aty amin’ny faritra fahafito « IHF Trophy », sokajy vehivavy, taranja handball. Nahita fahombiazana avy hatrany ny ekipa nasionaly malagasy izay nandavoa n’i Seychelles
tamin’ny isa 30 no ho 10. Hifarana ny 4 oktobra ho avy izao ity fifanintsanana ity.

Nalaza tao anaty tambajotran-tserasera fa mifarana hatreho ny fotoam-pilalaovan’i Cristiano Ronaldo ao amin’ny ekipam-pirenena Portugal. Anisan’ ny antony ny tsy naneken’ity kalaza portiogey ity hilalao amin’ny ekipa nasionaly intsony. Ny tsy nampidirana
azy nandritra ny lalaon’i Portugal sy Norvége. Andro iray taorian’io, nandao ny fampivondronan’i Portugal ny lehilahy.

Hifantoka atsy Maurice ny sain’ny mpitia fanatanjahantena, indrindra ny mpankafy rugby, amin’izao faran’ny herinandro izao. Ekipa valo hiady izay ho tompondakan’i Afrika, ho an’ny baolina lavalava lalaovin’olona 7 “Africa Men’s Sevens Series 2026”. Anisan’ireo hiatrika izany ny Makis Madagasikara izay ao amin’ny vondrona “B”. Tapakilan’ny Lalao Olympika no andrandraina amin’izany.

Hanomboka anio, ao amin’ny Sparc Inter­national Stadium, Mau­rice ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, taranja rugby, lalaovin’olona 7, sokajy lehi­lahy “Africa Men’s Sevens Series 2026”. Ekipa 8 no hiady ho lohany amin’izany. Hanana ny lanjany goavana ity fifaninanana ity satria hiadiana ny tapakila hiatrehana ny lalao Olympika (JO 2028) tantera­hina any Los Angeles Etats-Unis. Anisan’ireo hifaninana amin’izany ny Makis Madaga­sikara izay ao anatin’ny vondrona “B”, miaraka amin’i Kenya sy i Namibie ary i La Réunion. Vonona tanteraka ny mpilalao ary ambony ny toe-tsaina hiatrehana izany. Niavaka kely ny Makis tamin’ ity satria saika mpilalao zandriny avokoa ny mandrafitra azy. “Mpilalao vaovao avokoa satria mametraka ny politi­kan’ny mpandimby izahay. Na izany aza, efa niaraka tany amin’ny U18 izy ireo ka tsy sarotra ny fanomanana sy ny fampiarahana azy ireo”, hoy Razily, mpanazatra. Raha ny fandaharam-potoana, hifandona voalohany amin’ny Makis ry zareo Renione. Aorian’izay, hifanehitra amin’i Namibie
ary hamarana ny lalaom-bondrona, anio folakandro, ny fifanandrinana amin’i Kenya. Miatrika ny manasa-dalana ny ekipa roa voalohany. Marihina fa ny ekipa efatra voalohany mifandona amin’ireo efatra tafavoaka tany Ouganda, amin’ny taona ho avy, hiady ilay tapakila handehanana any Los Angeles. Araka izany, mila mandresy indroa izany ny Makis raha te hanohy ny dia. Raha ny herijikan’ny Makis, tokony ho anisan’ireo tafavoaka ao amin’ity vondrona ity izy ireo. I Kenya ihany no heve­rina fa maozatra. “Vonona izahay satria fito volana ny nanomanana ity lalao ity. Na izany aza, tsy misy ekipa azo ambaniana fa tsy maintsy resena avokoa”, hoy i Jean Marc, kapitenin’ny Makis Madaga­sikara.

Tompondaka

Mikarakara fihaonambe nasionaly voalohany momba ny asa an-tsoroka, ny 6 hatramin’ny 8 oktobra ho avy izao izao ny BNGRC. Hiarahana amin’ny Pam/WFP sy ireo mpiara-miombon’antoka ao amin’ny Vondrona teknika momba ny asa an-tsoroka (GTAA) izay hampivondrona ireo mpisehatra nasionaly sy iraisam-pirenena izany. Tanjona ny hamolavola sori-dalana nasionaly momba ny asa an-tsoroka 2026–2030, ho fanamafisana ny fahavononana sy ny fahaiza-miatrika ny loza.

Ao anatin’ny ezaka iraisam-pirenena, mihoatra ny 715 tapitrisa dolara ny fanoloran-tena vaovao nambaran’ireo governemanta sy ireo mpiara-miombon’ antoka mpamatsy vola ho an’ny fotodrafitrasa, tolotra ary vokatra ara-pahasalamana ilaina. Indrindra ho an’ ny fandrindrana ny fiainam-pianakaviana sy ny fahasalaman’ny reny sy ny zaza. Ho an’ny taona 2026-2027, 20 tapitrisa dolara no efa nahetsika ho an’ny vokatra ilaina amin’ny fahasalamana ara-pananahana. Mana­mafy ny fahavononany i Madagasikara hanohy ny fampivondronana ny loharanom-bolam-pirenena sy iraisam-pirenena.

Nanomboka tamin’ty herinandro ity ny fanadihadiana ankapobeny momba ny fampianarana ambaratonga ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa. Voakasika avokoa ireo mpisehatra manodidina izany ary nisy ny fidinana ifotony eny anivon’ireo oniversite sy ivontoeram-pikarohana mba hahafahana mandinika akaiky ny zava-misy, ny olana ary ny filana eny ifotony.