Notontosaina ny faran’ny herinandro lasa teo, ny ampahavalon-dalan’ny fiadiana ny amboaran’i Madagasikara, ta­ranja baolina kitra, Yas Coupe 2026. Maro ireo klioba sangany mbola manohy ny diany amin’ity fifanintsanana ity, anisan’izany ny Elgeco Plus, tompon’ny amboara farany, ny CFFA Andoharanofotsy, tompondakan’i Madagasikara, ny Cosfa Miaramila, ny Fc Rou­ge, izay nandresy tsy niady satria tsy tonga ny mpifanandrina taminy. Nofaranan’ny Ajesaia kosa ny dian’ny Disciples Fc Vakinankaratra, rehefa resin’izy ireo tamin’ny isa, 3 no ho 2, omaly, tetsy By-pass. Mbola tsy afa-bela tamin’ny Ajesaia izany ny Discip­les Fc. Tsiahivina fa ry zareo avy ao an-taninkatsaka no nampiondrika an’ireto solontenan’i Vakinankaratra ireto, tany amin’ny dingan’ny manasa-dalan’ny fifaninanana na­sionaly, Pureplay Football League (PFL). Raha tsy misy ny fiovana farany, hatao etsy Andraharo anio, ny antsapaka amin’ny ampahefa-dalana.

Fitia Randria

Ireo voka-dalao rehetra
Cosfa (5) – (1) As PTT
Fc Rouge (3)-(0) Antimo Record “par forfait”
Uscafoot (0)-(3) AFCA
Babangy FC (1)- (2) CFFA
Elgeco Plus (2)-(0) As Vala­hara
Wagner (3)-(0)  Fosa Juniors “par forfait”
As Ste Anne (1)-(0) Clini­que Zanatany

Ratsy ny vokatra ho an’ny Ankoay Madagasikara, teo amin’ny fifanintsanana hiadiana ny tapakila hiatrehana ny ho tompondaka maneran-tany, taranja basikety lalaovina olona dimy, sokajy lehilahy. Faharesena intelo no azon’ny ekipam-pirenena malagasy.

Nifarana omaly, tao amin’ny kianja Stadium Marius Ndiaye, tao Dakar Senegal ny fifanintsanana hiadian-toerana «3ème fenêtre» ho an’ny “Mondial 2027”, taranja basikety ho an’olona dimy sokajy lehilahy. Laharana fahefatra ny Ankoay Madagasikara, tao amin’ny vondrona «B». Faharesena intelo misesy no azon’izy ireo. Omaly, nandritra ny andro fa­rany, mbola lavon’ny Elefan­tan’i Côte d’Ivoire, tamin’ny isa 118 no ho 102 indray ny Ankoay. Nitarika an’isa hatrany ny ivoarianina, nandritra ny tapa-potoana efatra nilalaovana. Niady ihany ny fihaonana teo amin’ny 10 mn voalohany. Nifanenjehana ny isa, saingy nanantombo ny ivoarianina, tamin’ny alalan’ny tifitra maka isa 3. Anisan’ny nisongadina tamin’izany, i Assemian Mou­lare. Tamin’ny alalan’ny valim-panafihana kosa no namonoan-dry Sitraka sy ry M’Madi ny baolina ho an’ny Malagasy. Nisaraka tamin’ny isa, 34 no ho 24 i Côte d’Ivoire, teo amin’ny tapa-potoana voalohany. Niezaka nandrindra fanafihana ny Ankoay teo amin’ny tapa-potoana faharoa ka lasan’ny Ankoay ny tapa-potoana faharoa, 31 no ho 28. Araka izany, 62 no ho 55 ny nentin’ny roa tonta niala sasatra.
Tapa-potoana fahatelo, na­nafaingana lalao ny Ankoay ka nisesy ny baolina maty. Tsy voatazona anefa ilay elanelana efa nisy ka 85 no ho 79 ny isa. Toy izany koa teo amin’ny 10 mn farany na dia nanao izay ho afany aza ry Elly. Tsiahivina fa resin’ny RD Congo, 82 no ho 62 nandritra ny andro voalohany ary no­montsanin’i Senegal, 101 no ho 59, teo amin’ny andro faharoa.

Fitia Randria

Hifanandrina indray i France sy i Maroc eo amin’ny fiadiana ny ho tompondaka eran-tany “Mondial”. Amin’ity, hiady ny tapakilan’ny manasa-dalana, ny roa tonta. Hanala vela ny maraokanina izay hany ekipa afrikanina, indroa tafita eo amin’ny ampahefa-dalana.

Anisan’ny lalao hanamarika ity “Mondial 2026” ity ny ampahefa-dalana hikatrohan’ny Les Bleus France sy ny Lions de l’Atlas Maroc. Fihaonana hanan-tantara satria vao tamin’ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany farany natao tany Qatar, ny taona 2022 no nikatroka izy ireo, saingy teo amin’ny ankatoky ny famaranana. Hanala vela amin’ity ry zareo maraokanina.
Misongadina tanteraka ireto ekipa roa ireto, satria tsy mbola resy nanomboka hatrany amin’ny fifanintsanana isam-bondrona ka hatramin’ny dingana tsotsorimba isarahana ity. Raha tsiahivina, no­montsanin’i Maroc, tamin’ny isa mazava 3 no ho 0 tao an-jaridainany sy teo anatrehan’ny mpomba azy, i Canada, mpampiantrano. Fihaonana notanterahina tao amin’ny kianja Houston, ny sabotsy lasa teo. Tsy nisy nanam-po ny voka-dalao. Noheverin’ny rehetra fa tsy hahatohitra an-dry zareo Kanadianina, ity ekipa afrikanina ity saingy nifanamadika tamin’izany ny zava-nisy. Baolina tafiditra teo amin’ny fizaram-potoana fa­haroa avokoa ireo. Ny roa matin’i Azzedine Ounahi, teo amin’ny minitra faha-50 sy faha-82 ary ny iray an’i Soufiane Rahimi, minitra faha-90 + 8.
Ry zareo fratsay kosa indray nivoaka sempotra vao nandresy an’i Paraguay, tao amin’ny kianja Philladelphie. Baolina tokana tafiditr’i Mbappe, teo amin’ny minitra faha-70, tamin’ny alalan’ny “penalty” no nitondra ny fandresena ho azy ireo.

Tompondaka

Nisitraka fitaovana ireo laboratoara eny ani­von’ny hôpitaly lehibe. Nahazo izany ny CHU Analankininina sy ny CHU Morafeno ao Toamasina. Vokatra azo tamin’ny alalan’ny Tetikasa PPSB, sy voarindran’ny UCP ary vatsian’ny Banky iraisam-pirenena vola izany. Tanjona ny hanatsarana ny kalitaon’ny fahasalamana hositrahan’ny vahoaka.

Bus 84 isa no hiasa hitatitra ireo mpianatra hiatrika ny fanadinana BEPC amin’ity herinandro ity. Ho maimaimpoana izany amin’ireo zotra maromaro andehanany. Miisa 21 ireo zotra andehanan’ireo fiara ireo. Hiasa mandra-pahariva hanamora ny fivezivezen’ireo mpanala fanadinana.

Nihaino mivantana ireo filohan’ny mpianatra eny Vontovorona ny minisitra. Nambaran’ireo mpianatra ny olana sedrainy sy ny fitakiany. Hafainganina ny famerenana sy fanatsarana ny famatsian-jiro sy rano, ny fanamboarana ireo toeram-pidiovana, ny fanarenana ireo trano simba, ny fanamafisana ny tamboho manodidina ny sekoly, ny fametrahana mpiambina ary ny fandrindrana ny fidirana sy ny fivoahana ao amin’ny toeram-pianarana.

Miatrika ny fanadinana BEPC ireo tanora miisa 327 815 manerana ny Nosy, manomboka androany. Ho­santarina amin’ny taranja Malagasy izany, izao maraina, izay haharitra ora 3 mahery. Hitohy amin’ny taranja SVT ny tolakandro.
Nanantitrantitra ny fanjakana ny amin’ny maha zava-doza ny fanaovana karazana hosoka amin’ny fanadinam-panjakana.
Voarara ny misolo mpiadina na mampisolo tena mandritra ny fanadinam-panjakana, na ho an’ny nosoloina na ho an’ny mpisolo. Mety hiteraka fandroahana avy hatrany hiala ny efi-tranom-panadinana, mety hiafara amin’ny fandrarana tsy fiatrehana fanadinam-panjakana ao anatin’ny 1 ka hatramin’ny 3 taona izany ary mety hahavoasazy, araka ny lalàna manan-kery.
Hosoka ny fitondrana fi­taovam-pifandraisana na fi­taovana elektronika ao anaty efitranom-panadinana.
Mila manaja ny lamina rehetra apetraka mba tsy hisian’ny fikorontanana hanelingelina ny fifantohana mandritra ny fanadinana.
Ho an’ny mpitsara fanadinana kosa dia fandikan-dalàna ny fanovana naoty sy ny hosoka mandritra ny fitsarana ny taratasim-panadinana. Mety hiteraka sazy ara-pitondran-tena sy sazy ara-pitsarana izany.
Hatreto, tsy mbola nisy ny feo mandeha ny amin’ny fivoahan’ny laza adina mialoha toy ny niseho 2 taona nisesy izay miteraka korontana sy fanovana maro mandritra ny fanadinana ka mampisavorovoro ny sain’ny miadina sy ny ray aman-dreny.

Tatiana A

Hotanterahina rahampi­tso, amin’ny 12 ora atoandro, etsy amin’ny Kianja Makis Andohatape­naka, ny famerenana ny lalao famaranan’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, taranja Rugby, «XXL Top 20», Federaly II. Hifanandrina
amin’izany ny ekipan’ny Rosa Club de l’Imerina Antohoma­dinika sy ny Rugby Club des Soldats Anosibe RCSA. Samy nilaza ny andaniny sy ny ankilany fa efa narenina avokoa ny lesoka rehetra hita tamin’ny lalao farany teo, ary samy nanambara koa fa efa nanomana sy vonona tanteraka amin’io fiverenan’ny fihaonana eo amin’ny roa tonta io.
Tsara ny mampahatsiahy fa natsahatra teo amin’ny minitra faha-65 ny fifanandrinan’ny roa tonta, noho ny fahamaizinan’ny andro. Ma­rihina fa izay tafavoaka mpandresy eo no hiakatra avy hatrany ao amin’ny Federaly I, «XXL Top 12», raha toa ka mbola hanao lalao sakana amin’ny laharana faha-11 Top 12, ny ekipa resy amin’izy ireo.
Ankoatra izay, hamarana ny lalao rahampitso, ny fifandonan’ny FTM Manjakaray sy ny TFMA Ankasina.

Fitia Randria

Efa fomba mahazatra any amin’ny tany mandroso ny fametraham-pialan’ireo mpanazatra. Anton’izany ny tsy fahombiazan’ny ekipa. Hatreto, miisa 7 ireo niala amin’ny andraikitra nosahaniny ka tsy hitantana intsony ny ekipam-pirenena.

Tsy miandry esorina fa aorian’ny faharesen’ny ekipa, avy hatrany dia mametraka ny taratasy fialany any amin’ny federasionina misy azy ireo ny mpanazatra tsy ma­homby. Tsy manipy ny andraikitra any amin’ireo mpilalao izy ireo, fa manetri-tena, tsy nahavita ny zavatra notakina taminy. Hatreto, miisa 7 ireo mpanazatra niala tamin’ny toerany. Ani­san’izany, i Julian Nagelsmann, nitondra ny Mannschaft Alle­magne. Ny Rainiboto izay lavo teo amin’ny ampaha-16-ndalana. Ankehi­triny, miresaka amin’ i Jurgen Klopp, handimby an’i Nagels­mann, ny federasionina alemà.
Eo koa i Ronald Koeman, an’i Pays-Bas. Nambarany fa antony manokana ny fialany ary raisiny ny andraikitra na­aresy ny Les Oranjes. Vao vita ny lalaon’i Equateur sy i Mexi­que, avy hatrany dia na­metraka ny fialany i Sebastien Becca­cece. Ny tsy nivoahan’i Tchè­coslovaquie tao amin’ny vondrona nisy azy kosa no nialan’i Miroslav Koubek. Toy izany koa i Steve Clarke, ho an’i Ecosse. Niala tsiny sy nifona tamin’ny mpijery azy kosa i Hong Myung-bo, ho an’i Corée du sud, ary niala tamin’ny toerana maha mpanazatra azy, taorian’izay. Tsy niandry ela ihany koa i Marce­lo Bielsa, ho an’i Uruguay. Niavaka kosa ny an’i Tunisie, satria vao resy tamin’ny lalao voalohany dia efa nesorin’ny federasionina tonizianina, i Sabri Lamouchi.
Ankoatra izay, hiditra amin’ ny dingana ampahavalon-dalana ireo ekipa 16 tafita. Hisan­tatra izany, amin’ity sabotsy ity ny Lions de l’Atlas Maroc sy i Canada. Hitohy rahampitrso alahady izany ka hifandona i Paraguay sy i France ary i Bresil sy i Norvège. Anisan’ny lalao goavana ho toy ny famaranana kosa ny fihaonan’i Espagne sy i Portugal, ny alatsinainy ho avy izao.

Tompondaka

Hotanterahina ny 2 novambra ho avy izao, any Frantsa, ny « Journée Pays ». Hetsika hanamafisana ny fiaraha-miasa eo amin’ny oniversite malagasy sy frantsay izy io. Oniversitem-panjakana valo ka hatramin’ny 10 no handray anjara ary hisy ny fihaonana matihanina 15 hatramin’ny 20 isan’andro. Hisy se­hatra fisoratana anarana hapetraky ny masoivoho frantsay ho an’ireo mpandray anjara.

Nanamafy ny fiaraha-miasany ny Foibe fa­mantarana ny toetr’andro sy ny Fandaharanasan’ny Firenena mikambana momba ny sakafo (Pam) tamin’ny fanaovan-tsonia ny drafitrasa 2026–2027. Dingana vaovao izy io amin’ny fanamafisana sy fampandrosoana ny fahaiza-manaon’i Madagasikara eo amin’ny sehatry ny famantarana ny toetr’andro. Mitodika amin’ny vahaolana maoderina ny fiaraha-miasa. Sambany no hampidirana ny faharanitan-tsaina artifisialy hanamafisana ny rafitra fanairana mialoha sy hanatsarana ny kalitaon’ny vinavinan’ny toetr’andro. I Madagasika­ra no firenena voalohany eto Afrika nandray tanteraka ny fitantanana sy ny fampiasana ny Maptool ka lasa tomponandraikitra feno amin’ity fitaovana fanaraha-maso ny haintany ity.

Natao tamin’ity herinandro ity ny atrikasa nasionaly fanamarinana ireo antontan-taratasy stratejika sy ara-pampiharana momba ny fiomanana sy ny famaliana ny hamehana ara-pahasalamana. Eo koa ny ady amin’ny fanoheran’ny mikraoba ny fanafody (Ram) ary ny fanamafisana ny fomba fiasa «One Health» eto Mada­ga­sikara.
Entina hanamarinana amin’ny fomba ofisialy ireo antontan-taratasy novolavolaina sy nohavaozina, ho fitaovana fototra amin’ny fisorohana, fitiliana ary famaliana ireo loza sy hamehana ara-pahasalamana izany.
Tafiditra ao anatin’izany ny fiatrehana ireo aretina sy valanaretina toy ny Covid-19, Mpox, Ebola, ireo aretina zoonotika ary ny fanoheran’ny mikraoba ny fanafody (Pan-Ram) ny drafitrasa.
Manoloana ireo fanamby ara-pahasalamana mitombo maneran-tany, manamafy ha­trany i Madagasikara ny fahavononany amin’ny fanatsarana ny fandrindrana sy ny fiaraha-miasa eo amin’ny sehatra fahasalamam-bahoaka, ny biby ary ny tontolo iainana, mifanaraka amin’ny fomba fiasa «One Health» sy ny fenitra iraisam-pirenena RSI.
Ho an’ny vahoaka malagasy, ireo antontan-taratasy voamarina ireo dia hanampy amin’ny fanatsarana ny fahavononan’ny rafitra ara-pahasalamana, hahafahana mamaly haingana sy mahomby ireo hamehana ara-pahasalamana ary hanamafy ny fiarovana ny fahasalaman’ny mponina.

Tatiana A

Nanao fampitandremana ny fiadidiana ny tanànan’Anta­nanarivo amin’ny hampiharana ireo sazy voalaza ao anaty Code municipal d’hygiène, CMH. Tao aorian’ny fanadiovana faobe sy fanentanana, ho avy ny kaominina hampihatra ireo sazy voalaza ao. Anisany ny fandoavana ny sazy 50 000 Ar ary famerenana eo no ho eo ny fahadiovan’ny toerana nolotoina.
Araka ny voalazan’ny andininy faha-31, ao amin’ny torolalana ampiharana ny fehezam-pitsipika ho an’ny fikoloam-pahasalamana (CMH), mahavoasazy ny fanaovana maloto eny amin’ny toerana sy lalam-bahoaka.
Anisan’ireo nampiharana izany fepetra izany ireo olona tratra nanao maloto ankalamanjana. Ny sazy nomena azy ireo dia ny famerenana amin’ny laoniny ny fahadiovan’ny toerana nolotoina. Tanjona ny hanabeazana sy hampahatsiahivana ny adidin’ny tsirairay amin’ny fitandroana ny fahadiovan’ny tanàna.
Maro ny fitsipika voarakitry ny CMH sy ny sazy mifandraika amin’ny fandikan-dalàna. Tokony ho fantatry ny rehetra izany. Ny fahazarana amin’ny fahadiovana mihitsy no takina fa tsy miandry sazy.

Tatiana A

358 mianadahy ny andiany Loharano navoaka tamin’ity fotoana ity ary 89 ireo noraisina ho mpikambana raikitra. Hanatevina ny Fikambanan’ny mpikabary Malagasy na ny Fimpima, faritany Antsirabe, izy ireo. Natomboka tamin’ny diabe niainga teo amin’ny tranompokonolona Antsenakely, namakivaky ny tanàna ary nifarana teo anoloan’ny tsangambato no nanamarihana ny famoahana ny andiany Loha­rano. Ireo mpianatra ireo izay niofana nandritra ny valo volana ary afaka tamin’ny fanadinanana am-bava sy an-tsoratra izay natao tamin’ny volana mey sy ny fiandohan’ny volana jona ka izao nosalorana ny lamban’andiany amin’ny maha mpikabary azy ireo izao sy nanolorana ny mari-pahaizana avy amin’ny Fimpima foibe.
Sampana 9 any amin’ny faritany Antsirabe ireto navoaka ireto, miandahy miambavy, manomboka amin’ny taninketsa ka hatramin’ny mpiofana. Tamin’ity fotoana ity ihany koa no nandraisana ho mpikambana raikitra ka nanasalorana ny lamba Fimpima azy ireo. “Midika izany fa velona sy miaina ary mahaliana ny maro ny fianarana kabary, indrindra ny fanandratana ny soatoavina sy ny kolontsaina maha Malagasy”, hoy ny filohan’ny faritany Fimpima Antsirabe, Hary Ranaivozandriny. Han­dray anjara mavitrika amin’ny sahoby hatao ao Antana­narivo sy ny zaikabe hatao any Mahajanga, ny 27 jolay ka hatramin’ny 2 aogositra izao, ny faritany Fimpima Antsirabe.

Zo ny Aina

Hisy ny velakevitra manodidina ny tantaran’ny mpanjakavavy Ranavalona III. Hotontosaina anio, amin’ny 10 ora maraina izany, eny amin’ny AFT Anda­vamamba. Ny marimarina kokoa, ny tantaran’ny mpanjaka, araka ireo sary voarakitra, izay ny ankamaroany fony izy tany an-tsesitany. Hamelabelatra izany i Helianta Rajaonarison, mpampianatra mpikaroka tantara eo anivon’ny oniversiten’Antananarivo.

« Cabaret » hanehoana firaisankina, iarahana amin’i Samoëla. Anio manomboka amin’ny 8 ora alina izany, ao amin’ny Food Court La City Ivandry. Fanohanana ny hetsika « Manjakely », izay natao hanangonam-bola hanampiana ireo reny sy zaza sahirana any amin’ny faritra Ambatondrazaka izy ity. Na izany aza, tafiditra anatin’ireo andian-tseho anaty fandaharam-potoan’i Samoëla ihany koa.

« Soratra velo-maharitra, sa soratra velona mandrakizay ? » Io ny lohahevitry ny adihevitra literera, hatao ao amin’ny Efitrano Dox, Tranombokim-pirenena Anosy, ny alarobia 8 jolay izao. Hitarika izany i Sy, Mpanabe an-tserasera, mpanao gazety ary mpanoratra. Eo koa i Liantsoa, poeta mpanoratra avy ao amin’ ny Faribolana Sandratra.

Hanomboka ny faran’ity herinandro ity ilay fampisehoana hitetezan’i Zook Davids ny faritra atsimon’ny Nosy. Sabotsy 4 jolay, manomboka amin’ny 3 ora tolakandro, ao amin’ny Kianja fanaovana basikety kaominina Ambohimahasoa. Talata 7 jolay, manomboka amin’ny 3 ora tolakandro, seho lehibe ao amin’ny Kianja fanaovam-baolina Ranomafana. Tola­kandron’ny alakamisy 9 jolay, ao amin’ny Kolejy loterana Manakara. Ao Sahambavy Fianarantsoa kosa, ny sabotsy 11 jolay, manomboka amin’ny 9 ora maraina. Ao amin’ny Kianja Toky Fitaka Ambalavao Fianarantsoa no hamaranana ny « Tour du Sud Mada », ny alahady 12 jolay, manomboka amin’ny 3 ora tolakandro. Samy tsy misy vidim-pidirana avokoa ireo fampisehoana an-tsehatra ireo.
Marihina fa anisan’ny mampiavaka an’i Zook Davids sy ny seho an-tsehatra tahaka izao ny fahaizany mifandray akaiky amin’ireo ankizy sy tanora. Manana sanganasa sy fomba fiseho sehatra manintona ireo sokajin-taona ireo rahateo izy. Na izany aza, hainy ihany koa ny mampifantoka ny raiamandreny any amin’ny tontolon’ny fanabeazana amin’ny maha mpanabe azy.

HaRy Razafindrakoto

Nanana ny akony sahady ilay fahalanian’ny tolo-dalàna hampiasana ny teny malagasy manomboka izao. Iray amin’ireo namela holatra lehibe ilay « fanagasiana » bontolo.

Faly sahirana! Azo lazaina ho io no zava-nitranga nanoloana ilay fahalanian’ny volavolan-dalàna manome lanja sy hasina ny teny malagasy, teny amin’ny Antenimierampirenena. Seha­tra maro no ampiasana ny teny malagasy manomboka izao. Didim-pitsarana, takelaka samihafa mirakitra torolalana, sns.
Niverina tany amin’ny 50 taona lasa, anefa, ny eritreritry ny Malagasy. Ireo efa lehibe, nahatadidy tsara ny « fanagasiana ». Ny tanora taty aoriana, naheno ny zava-nanjo ny tontolon’ny fampianarana tamin’izany. Samy nametraka ny ahiahiny avokoa. Ho tratra ve ny tanjona? Efa ampy, angaha, ny voambolan-tsehatry ny teny malagasy? Ahoana ny handikana ny « … », sns.
Tandindona navelan’ilay nambara ho « fanagasiana » avokoa ireo. Ny fandikan-teny na ny famoronana voambolana no nahamaika. Tsy hita na nodian-tsy hita fa na ho voadika amin’ny teny malagasy avokoa aza ireo voambolana rehetra maneran-tany. Rehefa tsy ho ampiasaina (tenenina, soratana…) izy ireny, herim-po very maina. Mila miteny malagasy ny Malagasy. « Maty » ny teny rehefa tsy ampiasaina. Io fampiasana ny teny malagasy io, any amin’ny sehatra rehetra, no mifanindran-dalana amin’ity tolo-dalàna vao nolanian’ny solombavambahoakan’i Madagasikara ity.
Noho izany, ilaina ny fampiharana sy ny fanaraha-maso izany. Ilaina ihany koa ny fanohizana ny fadikan-teny isan-tsehatra, satria, efa ela loatra no tsy nampiasana ny teny malagasy, mba hanafainganana sy hahatrarana ny tanjona (famerenan-kasina). Mitaky fiaraha-miasa eo amin’ny mpahay teny malagasy, mpikaroka, raiamandreny, teknisianina isan-tsehatra, sns, ny fandrafetana voambolana vaovao… Atao laharam-pahamehana kosa ny fampiasana ny teny malagasy ho teny hoenti-mampianatra.

HaRy Razafindrakoto

Tapaka taorian’ny filankevitry ny minisitra, ny alarobia teo, fa hiverina ny fanitsiana ny vidin-tsolika. Mety hiova, araka izany, ny vidin-tsolika manomboka amin’ity faran’ny herinandro ity. Tsiahivina fa niditra tamin’ny hamehana ara-angovo isika nanomboka ny volana avrily teo. Fanapahan-kevitra natao mba hampihena ny fiantraikan’ny zava-misy eo amin’ny sehatra iraisam-pirenena eto amintsika. Indrindra ny ady misy ao Moyen-Orient. No­ken­­drena tamin’izay ny hiantohana ny famatsiana tsy tapaka teto amintsika. Mari­hina fa noferana ho 4 860 Ar ny litatry (l) ny gazoala, vidina 5 100 Ar/l kosa ny lasantsy (SP 95) raha 3 710Ar/l izany ho an’ny solika fandrehitra. Na­hitana fiakarany 200 Ar avokoa ny vidin-tsolika na­nom­boka ny volana mey ka hatramin’izao. Vidiny izay nitovy tamin’ny volana febroary teo.
Voafetra ho 200 Ar ny fiakarana na ny fidinan’ny vidin-tsolika nihatra teto amintsika, araka ny fifanarahana tamin’ny Tahirim-bola iraisampirena (FMI).

Henintsoa

Ho fankalazana ny faha-20 taonan’ny fikambanana AMDRHE, hisy fifaninanana iraisan’ny orinasa tsy miankina na «Jeux corporatifs». Taranja fito no hifaninanana ka miisa 34 ireo handray anjara amin’izany.

Feno 20 taona ny AMDRHE, fikambanana misahana ny fitantanana ny mpiasa eo anivon’ny orinasa tsy miankina. Tsy avelan’ireo tomponandraikitra handalo fotsiny izany fotoana izany fa hankalazaina, araka ny fanambarana nataony teny amin’ny foibe toeran’ny tranom-piantohana Aro Antsa­havola, omaly alarobia. Hisantatra izany ny «Jeux corporatifs», hotanterahina ny sabotsy 4 sy ny alahady 5 jolay ho avy izao, eny Ankatso. Handray anjara amin’izany ireo orinasa miisa 34 eto an-dRenivohitra. Miisa 7 ireo taranja hifaninanana ka anisan’izany ny baolina kitra ho an’olona fito, izay be mpandray anjara indrindra. Eo koa ny volley-ball, ny basket-ball, ny ping-pong, ny «belote», ny daomy ary ny tsipy kanetibe. Natokana ho an’ireo mpiasa ny fihaonana ka tsy afaka mandray anjara ireo olona manana kara-pilalaovana amin’ny klioba mifaninana eny anivon’ny ligy sy ny federasionina. Matihanina ny fikarakarana satria ireo mpitsara efa feno traikefa no hitantana ireo lalao hatao.
Any amin’ny volana septambra indray, hitohy amin’ny “Webinar” ny hetsika, izay misokatra ho an’ny besinimaro ka ny lohahevitra amin’izany dia ny mahakasika ny fanamby amin’ny resaka maha olona, amin’izao fotoana izao. Ny alim-pandihizana no hamaranana ny fankalazana, ny 6 novambra 2026.

Fitia Randria

Tapitra teo amin’ny dingana ampaha-16-ndalana ny lalan’ny Elefantan’i Côte d’Ivoire, eo amin’ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany “Mondial 2026”. Etsy ankilany, manohy ny diany ny Les Bleus, France sy i Mexique, mpampiantrano.

Notapahin’ny Viking Nor­vège teo amin’ny am­paha-16-ndalana ny dian’ny Elefantan’i Côte d’Ivoi­re, eo amin’ity “Mondial” an­diany faha-23 ity. Lavon-dry zareo norvezianina, tamin’ny isa 2 no ho 1, izy ireo, ny talata lasa teo. Fihaonana notanterahina tao amin’ny Kianja Dallas, Arlington. Niady ny fihaonana, saingy nanatombo teo amin’ny fahamatorana raha izay no azo ilazana azy ry zareo norvezianina. Na­nokatra ny isa voalohany rahateo izy ireo, tamin’ny alalan’ny dakan’i Antonio Nusa, teo amin’ny minitra faha-39. Tsara petraka tany amin’ny zoro ambonin’ny tsatobin’i Fofana izany ka nampikobana ny harato. Nanao izay ho afany ihany ny mpilalao ivoarianina, saingy ratsy hatrany ny famaranana. Nentin’ny roa tonta niala sasatra io isa tokana io.
Fizaram-potoana faharoa, niezaka nandrindra ny fanafihana ny Elefantan’i Côte d’Ivoire. Nitsitapitapy kosa ny fanafihan’i Norvège fa natahorana satria miafara amin’ny tifitra hatrany izany. Nana­sahala ny isa i Amad Diallo, teo amin’ny minitra faha-74, rehefa nanavatsava ny vodilaharana norvezianina. 1 sy 1 ny isa teo ary nihevitra ny rehetra fa ho tonga hatrany amin’ny fanalavam-potoana ny lalao. Nitranga anefa ny patsa iray tsy omby vava ho an’i Côte d’Ivoire. Minitra faha-86, diso fipetraka ireo vodilaharana ka hain’i Berg ny nanolotra ny baolina ho an’i Haaland, izay namono ny baolina faharoa.
Nanampatra hery kosa i France, izay nandavo an’i Suède tamin’ny isa mazava 3 no ho 0. Baolina roa no nampidirin’i Mbappé ary ny iray kosa an’i Barcola. Hifandona eo amin’ny ampahefa-dalana izany i Paraguay sy i France. I Maroc kosa hifanandrina amin’i Canada ary i Brésil hifampitana amin’i Norvège.

Tompondaka

Mikarakara varavarana misokatra ho an’ny daholobe ny hopitaly Anosiala, ny 8 sy 9 jolay ho avy izao. Hisy fampianarana momba ny aretin’ny zaza sy ny homamiadana ho an’ny mpiasan’ny fahasalamana, ny andro voalohany. Hizaha fahasalamana maimaimpoana kosa ny tomponandraikitra ny tapakandro hariva sy ny andro faharoa. Isaky ny sampandraharaha no manatanteraka izany. Handidy ny goître koa ny tobim-pahasalamana mandritra ny fotoana voalaza, miaraka amin’ny tolotra fahasalamana maro. Mila misoratra anarana mialoha raha maniry ny hisitraka tolotra.

Nifarana omaly ny fifaninanana hidirana
amin’ny taona voalohany amin’ny sampana CAPS. Miisa 281 ireo mpiadina niatrika izany, notanterahina tamin’ny foibem-panadinana efatra: LTP GC Maha­masina, LTP Mantasoa, LTP Toamasina ary ny LTP PK4 Antsiranana. Lalam-piofanana enina no atolotra ao anatin’ny CAPS: maçon gros œuvre, installateur sanitaire–plomberie, carreleur–finisseur–peintre, électricien bâtiment, métallier–soudeur–tuyauteur ary charpentier bois couvreur. Fiofanana iarahan’ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fampiofanana arakasa sy ny tetikasa Cnef BTP manatanteraka.

327 815 ny isan’ny mpiadina hanala ny fanadinana BEPC manerana ny Nosy. Mizara ho sokajy roa izany. Sokajy A manana mpiadina 174 760 ary ny sokajy B miisa 153 055. Hitsinjara amin’ny efitrano 9 446, anatin’ny foibem-panadinana 1 101, izy ireo, eo anivon’ny Cisco 115. 10 taona ny zandriny indrindra hiatrika ny BEPC, ao amin’ny Cisco Amboasary Atsimo. 38 taona kosa ny zokiny indrindra, hanatanteraka ny adina ao amin’ny Cisco Bekily, araka ny fanazavan’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena.
Ny Lycée maoderina Am­pefiloha no manana mpiadina betsaka indrindra, satria ma­hatratra 2 991 isa ary hitsinjara anatin’ny efitrano 63.
Momba ny fiahiana ny fanadinana, miara-miasa amin’ny mpitandro filaminana ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena ary tsy misy ny fivoahan’ny laza adina mialoha hatramin’izao. Tany an-tsekoly koa, nisy ny fampahafantarana ho an’ny mpiadina momba ny fanaovana hosoka nandritra ny taom-pianarana. Mampahatsiahy hatrany ny tsara ho fantatra koa ireo tomponandraikitra eny amin’ny foibem-panadinana.
Nanambara ny fikambanana Autisme Madagascar fa zava dehibe ny fiantohana fepetra manokana ho an’ny ankizy autiste miatrika ny fanadinam-panjakana ao anatin’ny tontolo mirindra, miaraka amin’ny fanitsiana sy fanohanana manokana. Valo, hatreto, ireo sampana isam paritra mikarakara sy manohana ny ankizy autiste ary ny fianakaviany amin’ny fanadinam-panjakana. Ahitana an’i Dia­na, Atsinanana, Alaotra Man­goro, Analamanga, Vakinan­ka­ratra, Matsiatra Ambony, Atsimo Andrefana ary Anôsy.

Vonjy