Manome sehatra hisongadinan’ny fahasamihafan’ny fomba fanehoan’ny mpanakanto ny sanganasany ny Tokotany Be Malagasy. Anisany ny fampirantiana mandeha ao, amin’izao fotoana.

Mpanakanto marolafy roa, samy manana ny aingam-panahiny, samy manana ny fironany eo amin’ny famoahana izany ho zavakanto ihany koa. Ny itovian’i KaMi sy i Zongo Blaky dia izay fitiavana mizara kanto izay. Noho izay ihany koa no nampiarahana azy ireo anatin’ilay fampirantiana «Ven­tson’ny Be Art», izay mandeha amin’izao fotoana, etsy amin’ny Ivontoerana Tokotany Be Malagasy Besarety. Mpi­sehatra amin’ny kanto marolafy, havanana amin’ny hosodoko, ny graffiti, ny fampiasana akora mbola azo ahodina i KaMi. Toraka izany koa i Zongo Bilaky, sady mpitendry no artista manodina akora tsy miasa intsony ho zavakanto. Mifandrary ny kanto foronin’izy ireo ka manome ilay feo iombonana: mitantara, mampieritreritra, manaitra ary ma­nova fomba fijery. Izay rahateo ilay ventso, ventson’ny ara­be, «Ventson’ny Be Art»…
Tsy toeram-pampirantiana fotsiny fa sehatra velona ho an’ny kanto sy ny kolontsaina ny fisian’ny ivontoerana hanehoana asa tanana mpanakanto etsy Besarety. Dingana iray hi­zorana amin’ny fananganana ny TBM Cultural & Deve­lop­ment Center, iray amin’ireo ivontoeran’ny hetsika TBM amin’ny hoavy ny fisian’ny toerana.
Niforona tamin’ny taona 2023 ny Tokontany Be Mala­gasy. Niainga tamin’ny vina hoe tsy ao ambanin’ny tany ihany ny harenan’i Madagasi­kara, fa eo ihany koa ny talenta sy ny fitiavana ary nofinofin’ny vahoaka. Tanjona ny ha­nohanana ny talenta sy hampivondronana olona maro hanao zavatra ho an’ny firenena. Mikendry fampivelarana ny tanindrazana amin’ny alalan’ny talenta sy ny olona ao aminy ny Tokotany Be Mala­gasy ihany koa.

Zo ny Aina

57 ireo mpianatra ho mpitsabo sy mpiasan’ny fahasalamana avy amin’ny hopitalin’i Toamasina manaraka fiofanana maimaimpoana momba ny vonjy voina. Ny tomponandraikitra misahana ny fahasalamana avy amin’ny masoivoho amerikanina sady mpampiofana ny Croix Rouge amerikanina no nanatanteraka izany.
Sady mianatra ny teknika, mampiasa “défibrilateur” ivelan’ny hopitaly no manao fampiharana avy hatrany amin’ny fitaovana ireo mpiofana.
Nilain’ireo mpianatra sy ireo mpiasan’ny fahasalamana ny fahazarana amin’ny fampiasana azy io amin’ny famonjena aina, satria mivoatra hatrany ny fomba fitsaboana. Mifanaraka amin’ny zava-misy ao Toamasina sy azo hampiharina avy hatrany.
Ny fandraisana an-tanana ireo olona kenda no namaranana ny fiofanana noho io karazana voina io mateti-pitranga amin’ny fotoana fiakaran’ny letchi ary ilana famonjena eo no ho eo fa tsy afaka miandry ho tonga any amin’ny hopitaly.
Najanon’ny masoivoho amerikanina ao Toamasina ny ampahany tamin’ireo fitaovana nampiasaina nandritra ny fiofanana. Eo koa ny “défibrilateur” iray sy ny kojakoja fanolo miaraka aminy.
Ny dokotera Mialinirina Rakotomanana, nisitraka ny vatsim-piofanana “Yali Young African Leaders Initiative”, tamin’ny taona 2024, no tompon-kevitra tamin’ny fiofanana. Taratry ny fahaiza-mitarika ananany sy ny fandraisany andraikitra amin’ny fiarahamonina misy azy izany.

Sajo sy Tatiana A

Miara-miasa amin’ny kaominina Vohémar ny orinasa Orange Madagascar hanavaozana ny fotodrafitrasa efa misy any an-toerana sy hanatonana bebe kokoa ny vahoaka. Mifandraika amin’izany ny fananganana fotodrafitrasa vaovao na fanatsarana ireo nampiasaina taloha hitondra fivoarana ho an’ny tanàna. Tafiditra ao ny fanavaozana tanteraka ny bazary Ambondrona. Sady lasa toerana madio no maoderina ary mahafinaritra ny maso ny faritra hifamezivezen’ny mpivarotra sy ny mpividy isan’andro.
Hitondra fivelarana ho an’ny ankizy sy ny tanora ny toeram-pialamboly vaovao voaaro, ahitana kilalao samihafa. Nahazo ny anjarany koa ny mpitia fanatanjahantena satria nolokoina sy nohatsaraina ny fefin’ny Kianja monisipaly sy ny toerana filalaovana basikety.
Ho an’ny Orange Madagascar, mariky ny fametrahana fifam­pitokisana eo aminy sy ny vahoaka ny fikolokoloana ny tontolo iainan’izy ireo amin’ny andavanandro. Mifanohana amin’ny mpitantana eny ifotony rahateo ny orinasa manatsara ny tanàna araka ny filana.

Vonjy

Anisan’ny ezaka hanatsarana ny kalitaon’ny tolotra ara-pahasalamana sy miantoka ny fahafahan’ny ankizy mahazo vaksiny eny amin’ny toerana akaiky azy ny fanamafisana ny fanaovam-baksiny andavanandro.

Hanatanteraka hetsika fanaovam-baksiny faobe hiadiana amin’ny kitrotro sy ny poliomelita, miaraka amin’ny fizarana vitamine A, ny minisiteran’ny Fahasala­mam-bahoaka. Hotanterahina ny 5 hatramin’ny 9 oktobra izany, eny amin’ny tobim-pahasalamana sy ny toerana voatokana manerana ny Nosy, araka ny fanazavana. Natokana ho an’ny zaza vao teraka hatramin’ny 59 volana sy ireo zaza tsy mbola natao vaksiny mihitsy ny hetsika. Ho an’ny zaza enim-bolana hatramin’ny 59 volana tsy mbola nahazo izany, ny volana jolay hatramin’ny septambra kosa ny vitamine A.
Distrika 81 manerana an’i Madagasikara no nahitana trangana kitrotro, tamin’ity taona ity. Manoloana izany, manamafy hatrany ny fepetra fisorohana ara-pahasalamana ny fitondrana, amin’ny alalan’ny minisiteran’ny Fahasala­mam-bahoaka, hifehezana sy handresena ity valanaretina ity. Tsy fanaovam-baksiny faobe ihany no hotanterahina fa eo koa ny fanamafisana ny fanaovam-baksiny andavanandro amin’ny paikady samihafa.
Nanomboka ny taona 2026, tranga enina mifandraika amin’ny fivezivezen’ny Po­liovirus de type 1, iray amin’ny tsimokaretina mahatonga ny lefakozatra no voamarina teto Madagasikara. Efa nisy ny he­tsika fanaovam-baksiny hampihenana ny fiparitahan’izany, ny 11 ka hatramin’ny 14 aogositra lasa teo, ho an’ny faritra dimy voakasika. Araka ny an­tontanisa ny volana jona 2026, nahatratra 82% ny tahan’ny zaza nahazo ny vaksiny VP1 raha 90% ny tanjona napetraka.
Nahitana vokatra tsara ny hetsika ka 104% ny tahan’ny fandrakofana ary 1 222 196 ireo ankizy nahazo vaksiny VP0.

Vonjy

Mbola mitohy any Sa­marcande, Ouzbekistan, ny “Olympiades” eo amin’ny lalaon-tsaina Echec. Anisan’ ireo firenena mandray anjara amin’izany i Madagasikara ary miatrika ny fifaninanana eo amin’ireo sokajy roa handraisana anjara. Raha ho an’ny vokatra, tsy mitsanga-menatra ny zava-bitan’ny ekipa iarahan’ny lahy sy vavy “mixte”. Tao anatin’ireo fihodinana dimy “round 5” efa vita, nahazo fandresena 3 i Madagasikara. Raha tsiahivina ny lalana nodiavin’izy ireo, nandresy an’i Laos, tamin’ny seta 4 no ho 0, nandritra ny «round 1». Mbola nitohy izany fahombiazana izany satria nanilika an’i Portugal, anisan’ny “favori”, teo amin’ny “round 2”. Fan­dresena 3 ho an’ny Malagasy raha 1 kosa ny an-dry zareo portioge. Lavon’i Roumanie indray i Madagasikara teo amin’ny “round 3” ary mbola niondrika teo anatrehin’i Es­tonie, nandritra ny “round 4”. Nanarina ny fahavoazany ny Malagasy mpilalao teo amin’ny “round 5”, ny alahady lasa teo, ka nanilika an’i Mau­ri­tanie.
Eo ho eo kosa ny vokatra ho an’ny sokajy vehivavy, izay nandresy indroa ary resy intelo nandritra ny “round 5” efa tontosa. Resin’i Serbie sy Luxembourg ary i Ouzbekis­tan, mpampiantrano izy ireo. Nandavo an’i Curacao sy i Soudan kosa avy eo. Na eo aza ireo vokatra ireo, mbola ao anatin’ny hazakazaka tsara ireo mpilalao.

Tompondaka

Tontosa teny amin’ny kianja Ankatso, ny sabotsy lasa teo, ny “Grand Open” taranja Tsipy kanetibe nokarakarain’ny ligy Analamanga. Nanohana ny lalao ary nanolotra ny amboara sy ny fanomezana rehetra tamin’ity, i Kawindre Tsakou, teratany karana. Nisongadina teo amin’ny veterans, i Lam sy i Mbola­namana izay nandresy an’i Hery sy i Palin teo amin’ny famaranana. Lasan’izy ireo, araka izany, ny lelavola 600 000 Ar sy ny amboara raha 300 000 Ar ny an’ny faharoa. Ho an’ny vehivavy, nahazo ny 600 000 Ar ihany koa i Muriel sy i Tatie izay nahalavo an’i Fenitra sy i Marinah.
Nahatratra 111 ny isan’ny sokajy “senior” nandray anjara tamin’ity, raha 36 ny teo amin’ny “veterans” ary 28 ny vehivavy. Nambaran’Andriantsiferana Ravaka, filohan’ny ligin’Anala­manga fa ity hetsika ity dia ho fisaorana ireo mpilalao rehetra tamin’ny fanohanana azy sy fanomezana toky amin’ny hitantanany ity rafitra miahy ny tsipy kanetibe eto Analamanga ity. Nilaza kosa i Kawindre Tsakou fa antony nanohanany dia
ao anatin’ny rany ny fitiavana ny taranja ary ny Rainy sy ny havany mpilalao avokoa.

Tompondaka

Nisy disadisa ny fiadiana ny ho tompondakan’ny ligin’ Analamanga, taranja karate ny sabotsy lasa teo, teny amin’ ny kianja mitafon’Ankatso. Nanana seksiona roa mantsy Antananarivo Renivohitra tonga teny an-toerana ka izay no nisian’ny olana. «Nahavita ny fiadiana ny ho tompondakan’ny seksiona izahay ny 22 aogositra lasa teo. Nahazo tapakila hiatrehana ny fiadiana ny ho tompondakan’ny ligy ireo atleta nandresy, tamin’ izany. Ny zoma lasa teo, nandritra ny fivoriambe ara-potoana mbola nomena ala­lana izahay hiatrika io fifaninanana io, saingy rehefa tonga eto, nosakanana fa hoe : tsy nankatoavin’ny Federasionina ny fifaninanana nataonay. Ny vola fandraisana anjara nefa voaloa», hoy i Harinaivo Phi­lippe Augustin, sekretera jeneralin’ny seksiona voasakana. Nomarihiny fa misy seksiona tsy manana na taratasy fanamarinana fitsanganana nefa mandray anjara. Araka izany, hitondra ny raharaha eny anivon’ny fitsarana izy ireo.
Tetsy andaniny, nolazain-dRakotomalala Pierrot, filo­han’ny ligin’Analamanga fa izay seksiona manana kara-pilalaovana sy pasipaoro eken’ny Federasionina ihany no afaka mandray anjara. Notsindriany fa efa naverina manontolo tany amin’ilay seksiona ny vola fandraisana anjaran’izy ireo. Taorian’izay, nanomboka ny fifaninanana ary tontosa soa aman-tsara.

Tompondaka

Taorian’ny kiana sy fanehoan-kevitra isan-karazany, nalana tao anatin’ny lisitry ny Barea i Zacharie Boucher. Nitsipaka ny fanapahan-kevitry ny mpanazatra ny federasionina.

Nikoropaka ny Federa­sionina malagasin’ny baolina kitra (FMF) manoloana ny fanehoan-kevitry ny mpankafy baolina kitra. Ireto farany izay tsy manka­sitraka ny fanendrena an’i Zacharie Boucher ho mpiandry tsatoby ny Barea. Vokany, nanapa-kevitra ny mpikam­bana fa atsahatra na lavina ny fanapahan-kevitry ny mpanazatra. Nisy ny fivoriana maika, notanterahina teny Isoraka.

Tsiahivina fa niteraka resabe tamin’ny tambajotran-tserasera ny fiantsoana azy. Mainka nandrehitra ny afo ny fanehoan-kevitry ny mpilalao fahiny, ny mpankafy, ary ny mpanao gazety vahiny. Ny federasionina ihany anefa no nanely ny filazana sy fam­paha­fantarana tamin’ny fam­pian­tsoana sy ny fampia­toana. Efa nandefasana dika amin’ny fampitsaharana ny mpanazatra i Corentin Martins.
Mitohy
Tsy mampiova ny fomba fijerin’ny mpanaraka ny ta­ranja baolina kitra ny fanapahan-kevitra noraisin’ny FMF ity. Ani­san’ny mizara ny heviny Andri­antsima Faneva Ima, kapite­nin’ny Barea teo aloha. Nam­barany tao amin’ny tambajotran-tseraserany fa: «15 andro mialoha dia efa maha­lala ny
lisitry ny mpilalao ny federasionina», hoy izy. Noma­rihiny fa nety tsy nahalala ny tranga ankehitriny ny mpanazatra fa niniana nataon’ny federasio­nina ilay izy.
Misy ary ve tsindry ho an’ ny coach Corentin Martins amin’ny fiantsoana ny mpilalao, efatra andro mialoha ny hihaonana amin’ny Super Eagle’s Nigeria, eo amin’ny fifanintsanana hiadian-toe­rana ho an’ny CAN 2027? Heverina fa manana ny vato tsy azo ivalozana, ireo mpandrindra ny Barea, mipetraka any ivelany, mitily sy manolotra ireo mpilalao hanaovan’ny mpanazatra safidy.
Tsy mbola naneho ny he­viny mahakasika ity raharaha mafana ity ny mpanazatra, Corentin Martins. Andrasana izay hasolo an’i Zacharie Bou­cher.

Tompondaka

Anisan’ny tolokevitr’ireo ben’ny Tanàna, natolotra teny Iavoloha ny momba ny fitsarana sy fitarainana eo anivon’ny HCC. Tokony ho antoka iray lehibe amin’ny demokrasia ny zo hanao fitarainana. Navoi­tran’ireo ben’ny Tanàna amin’izany tolokevitra ho fanatsarana ny fifidianana izany ny fitsipika momba ny fitoriana eo anivon’ny HCC. « Tokony ha­zava tsara ny antony ara-dalàna rehefa lazaina fa tsy azo raisina ny fitarainana iray », hoy izy ireo. Tafiditra ao anatin’izany ny fomba fitoriana tsotra kokoa, raha azo atao ara-dalàna; ny torolalana mazava ho an’ireo kandidà; ny fe-potoana ahafahana manangona sy manolotra porofo; ny fanapahan-kevitra misy fanazavana ampy ary ny fahafahana mahazo ireo vaovao ilaina amin’ny fampiharana ny zo hanao fitarainana.
Etsy andaniny, anisan’ny tolokevitr’ireo ben’ny Tanàna koa ny hampandraisana anjara bebe kokoa ny ben’ny Tanàna. Anisan’izany ny fanaraha-maso ny fizotry ny fifidianana eny anivon’ny kaominina ny ben’ny Tanàna. Ao anaty tsy fiandaniana sy ny fitovian’ny kandidà rehetra anefa izany. « Tokony hazava tsara ny andraikitry ny tsirairay : ny eo anivon’ny kaominina, ny fitondram-panjakana ; ny Ce­ni ; ny mpilatsaka hofidiana », hoy ihany ireto ben’ny Tanàna ireto.
Mazava ny an’ireto olom-boafidy eny ifotony ireto fa tokony ho azo amin’ny alalan’ny vato sy ny fitokisan’ny vahoaka ny fahefana. Ao anatin’ny fanajana ny lalàna, ny demokrasia ary ny sitrapon’ny vahoaka anefa izany, araka ny tolokevitr’izy ireo.

Synèse R.

Nohamafisin’ny mpanolotsaina manokan’ny Filohan’ny Fanavaozana, Ralaiseheno Guy Maxime, fa anisan’ny manana fahadisoana amin’ny zava-miseho ankehitriny ny depiote. Tokony hiaiky heloka izy ireo, hoy izy.

Naneho ny heviny manolona ny toe-draharaham-pirenena ny mpanolotsain’ny filohan’ny fanavaozana sady mpitarika ny vondrona Komity ho an’ny fanorenana ifotony (KFIM), Ralaiseheno Guy Maxime. Tsy nitsitsy fitenena ny tenany momba ireo parlemantera. « Andrasana ny faneken’ireo parlemanta eo anatrehan’ny vahoaka fa nandray anjara tamin’ny fahadisoana teto amin’ny firenena », hoy izy. Nambarany fa nandray anjara tamin’ny fahapotehana teto izy ireo. Mbola nohitsiny fa mpomba ny fitondrana teo aloha ireo maro anisa eo anivon’ny Antenimierampirenena. Notsiahiviny tamin’izany fa 100% ny nametrahana ny filohan’io Andrimpanjakana io sy ny birao maharitra ary koa ny filoham-baomiera. Nivadika ho Irmar hatramin’ireo tsy miankina sy ny mahaleo tena koa aza. « Tsy afa-miala ianareo fa na­motika sy namotika izao firenena izao. Niofo ianareo amin’izao faherintaonan’ny Fanavao­zana izao », hoy izy. Notsin­driny fa navelan’ireo solombavambahoaka ho potika tanteraka ny Jirama, ny fanjavonan’ny volabe, araka ny tatitry ny fitsarana momba ny kaonty. Ny fanitsakitsahana miverimberina ny Lalàmpanorenana, nandritra ny fotoana lavabe. « Ninia nikimpy sy nanampina maso ny ankamaroanareo tamin’izany », hoy ihany izy.
Nohamafisiny fa efa miroso ho any amin’ny fanavaozana sy ny fanorenana ny firenena isika izao ary samy tompony. Ho­tsarain’ny vahoaka ny mpanao politika, aorian’izao, araka ny nambarany.

Synèse R.

Hiatrika ny fiadiana ny amboara maneran-tany amin’ny taranja karate, ny 14 -18 oktobra ho avy izao, any Pologne, sokajy lahy sy vavy, ireo mpikatroka malagasy efatra mianadahy, i Ornella Irian­tsoa, Ayrton, Tiary, ary Mathieu. Manoloana izany, manao antso avo amin’ny fanjakana ny ray aman-drenin’izy ireo. Raha ny fanazavana nataon’izy ireo, teny Ampefi­loha, omaly, mahatratra 17 tapitrisa Ariary isaky ny ankizy ny vola ho lany hiatrehana io fifaninanana iraisam-pirenena io. Notsiahiviny fa efa nandany 14 tapitrisa Ariary isaky ny ankizy izy ireo nandritra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, natao tany Alzeria farany teo. «Efa vonona ara-batana sy ara-tsaina izahay saingy miandry ny fanampiana avy amin’ny fanjakana hiatrehana izany. Satria, raha tsy misy ny vola, mety tsy ho afaka hiatrika izany», hoy i Ornella, nahazo medaly alimo tamin’izany. Nomarihin’izy ireo fa voninahi-pirenena no harovana ka manantena ny fanampiana avy amin’ny fitondram-panjakana izy ireo. Ankoatra izay, nisy ny fampiakarana ambaratonga ireo mpikatroka niaro ny voninahi-pirenena tany Alzeria.

Fitia Randria

Nifarana sahady ny lalan-dRandria­miandrisoa Nicolas de Gon­zague, nandritra ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany eo amin’ny taranja tae-kwon-do WT ho an’ny fihetsika mirindra (Poomsae). Fihaonana tanterahina any Chuncheon, Korea atsimo. Omaly, lavon’ilay teratany Bulgare i Biser.Hristov izy ho an’ny sokajy latsaky ny 60 taona. Poomsae roa no nifanintsanan’izy mirahalahy dia ny Sipjin sy ny Taebeak. Teo amin’ny Sipjin, nahazo isa 8 800 i Hristov raha 8 380 ny an’i Nicolas. Niditra teo amin’ny “poomsae” faharoa indray izy mirahalahy dia ny Taebeak. Mbola resin’i Hristov ihany i Nicolas, tamin’izany. Nanana isa 8 820 indray ilay mpifanandrina taminy raha 8 300 monja ny an’i Nicolas de Gonzague. Taorian’ny fanapahan-kevitry ny mpitsara, nitontaly 8 810 ny an’i Hristov raha 8 340 kosa ny an-dRandriamiandrisoa Nico­las. Tsiahivina fa nandrombaka ny medaly volamena, tamin’ity sokajy nisy azy ity, ilay koreanina, i Kim Min-Sang ary ilay ang­lisy, i Negus Simon, no vo­lafotsy. I Rodin Michail, rosianina sy ilay Philippin, i June Ninobla ny alimo.
Tsiahivina fa i Nicolas de Gonzague irery no hany solontena malagasy niatrika ity fiadiana ny ho tompondaka ma­neran-tany ity. Tsy nisy ny dingana savaranonando tamin’ity fa avy hatrany dia fifanintsanana mivantana ka mihintsana izay resy.

Tompondaka

Miaraka amin’i Tchécoslovaquie sy i Espagne ary Etats-Unis, ao amin’ny vondrona «B», ny Makis Ladies, mandritra ny lalao Olympika ho an’ny tanora (JOJ 2026). Ao amin’ny sokajy «A» kosa i Senegal, Australie, Chine ary i Kenya. Fihaonana tanterahina any Dakar Senegal, ny 31 oktobra ka hatramin’ny 13 novambra ho avy izao.

Hotanterahina ny 2 ka hatramin’ny 4 oktobra ho avy izao ny “Rallye Tour de Tana”, andiany faha-23, iarahana amin’ny klioba ASA Tana. Hampiavaka azy ity ny fisian’ny dingana manokana “ES”, tanterahina amin’ ny alina, tanterahina ny sabotsy 3 oktobra. Miisa 10 ny “ES” izay mirefy 126 km.

Nandresy an’i Portugal ny ekipa malagasy hitambaran’ny lehilahy sy vehivavy “mixte”, eo amin’ny “Olympiades”, taranja lalaon-tsaina Echecs. Fihaonana tanterahina any Sarmacandes. Omaly, niatrika an’i Romania izy ireo, teo amin’ny “Round 3”. Nifampitana tamin’i Luxembourg kosa ny vehivavy.

Ratsy ny vokatra azon’ny Malagasy tamin’ity fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, sokajy “cadets”, izay tontosaina atsy Côte d’Ivoire, ny 15- 22 septambra ho avy izao, ity.

Faharesena fahatelo in­dray no nahazo ny Akio Madagasikara, omaly, ao anatin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, sokajy “cadets”, atao ao Côte d’Ivoi­re, nandritra ny andro fahatelon’ny fifanintsanana isam-bondrona “B”. Resin’ny ekipam- pirenena nizerianina, tamin’ny isa 45 no ho 27, izy ireo. Raha hiverenana ny fifandonan’ny roa tonta, hita fa niezaka ny Malagasy mpilalao teo amin’ ny fidirana voalohany. No­sahiranin’izy ireo ny nizerianina ka zara raha nahita elanelan’isa telo, 16 no ho 13 ny isa nentin’ ny roa tonta niala sasatra, nitarika ny ekipa nasionaly nizerianina. Tao anatin’ny fizaram-potoana faharoa, ni­tambesatra tamin’ireo Mala­gasy ny havizanana ka lasa mora tamin’ny mpifanandrina indray ny naka ny fandresena, niafara tamin’ny 45 no ho 27 ny lalao. Mbola hita ho lesoka ho an’ny Malagasy ny resaka ara-batana sy ny lafiny teknika. Anisan’ireo vondrona mafy tamin’ity fifaninanana ity no nisy an’i Madagasikara. Ma­rihina fa tsy nahita fandresena mihitsy ny Malagasy. Am­pahatsiahivina fa lavon’i Algerie, 36 no ho 15, i Mada­gasikara, tamin’ny lalao voalohany. Niondrika teo anatrehan’i Tunisie, 62 no ho 20, indray tamin’ny fihaonana faharoa. Raha tsy misy ny fiovana, mety hisy lalao ady laharana hataon’i Madagasikara amin’ ity faran’ny herinandro ity. Ankoatra izay, efa ao anatin’ ny fanomanana sahady ny ekipam-pirenena sokajy vehivavy izay hiatrika ny «IHF Trophy» aty amin’ny faritra fahafito, sokajy “seniors” izay hotanterahina etsy Vonto­vorona, ny 29 septambra hatramin’ny 4 oktobra ho avy izao, ny Federasionina. Ireo Nosy rahavavy, toa an’i Maurice, Mayottes, La Réu­nion, Comores, Seychelles no hifandona amin’i Madagasi­kara amin’izany.

Fitia Randria

Nosokafana tamin’ny fomba ofisialy tao amin’ ny distrikan’Amboasary Atsimo, faritra Anôsy, ny atri­kasa fanombohana ny tetikasa “First Food”. Natao indrindra hanatsarana ny sakafo ara-pahasalamana sy manan-karena otrikaina ho an’ny zaza 6 ka hatramin’ ny 23 volana izay anisan’ny ezaka natao hiadiana
amin’ny tsy fanjarian-tsakafo, izany.

Tafiditra anatin’ny fiomanana amin’ny fotoam-pahavaratra sy ny rivodoza ny fanadiovana ireo lakandrano sy fantsona samihafa amin’ny alalan’ny VCT na ny asa atakalo sakafo. Nanomboka ny 9 septambra teo izany, tany amin’ny kaominina ambanivohitr’i Moron­dava.
Olona 400, avy amina fokontany roa, marefo amin’ ny fiatrehana ny fiavian’ny orana no nisitraka io VCT io.

Nampimenomenona ny mpampiasa ny lalana mihazo an’Amoronakona mivoaka Ambohimangakely ny fisian’ny fitohanan’ny fiara tena mitarazoka. Nanom­boka tamin’ny nifindran’ny fiantsonan’ny taksiborosy eny an-toerana izany. Tara ora 2 ireo mpianatra sy mpiasa eny amin’iny toerana iny raha hiakatra ny tanàn-dehibe na rehefa hody, ny hariva.

Nitohy omaly, tao amin’ny Kianja Wuhan Shi, Hubei Chine, ny andro faharoa hiadiana ny ho tompondaka maneran-tany eo amin’ny taranja basikety lalaovin’olona 3 na “Fiba 3 X 3 World Cup”, sokajy U23. Izay vao nahazo fandresena ny Ankoay, vehivavy, ho an’ny sokajy “C”. Nandresy an’i Tonga tamin’ny isa 21 no ho 13. Nisongadina ny fahaiza-manaon’ireo mpilalao teny ambony kianja. Haingana sy mailaka raha mitaha tamin’ireo mpifanandrina taminy ry Koloina, nahata­fiditra baolina be indrindra izay nitotaly 9. Teo koa i Taratra nahafaty baolina 6 raha 3 avy kosa ny an’i Elinah sy i Justine.
Tsy nitohy kosa anefa io fahombiazana io teo amin’ny lalao faharoa. Lavon’i Espa­gne, tamin’ny isa 17 no ho 14, ny Ankoay. Niady hatramin’ny farany ny fihaonan’ny roa tonta. Nifandimbiasana ny nitarika ny isa teny amin’ny solaitrabe, hatreo amin’ny 10 no ho 10. Teo no nanomboka nitsoaka tsikelikely ny Espa­niola, 12 no ho 10, avy eo 13 no ho 10. Nitarika hatrany amin’ny 17 no ho 12 vao afaka nampihena ny isa ho 17 no ho 14 ny Ankoay tany amin’ny fiafaran’ny fotoana. Na izany aza, nisongadina hatrany i Mianjasoa tamin’ny fampidirana baolina izay nahatratra 7, narahin’i Taratra, namono baolina 4. Tafita hiatrika ny ampahefa-dalana ny Espa­niola, izay nahazo fandresena 3 raha hiady laharana kosa ny Ankoay.

Tompondaka

Hotontosaina anio, any Côte d’Ivoire, ny fihaonan’i Madagasikara sy Nigeria, taranja handball. Lalao tafiditra anatin’ny andro fahatelo, fifanintsanana isam-bondrona ho an’ny sokajy “B”, amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, sokajy “cadets”. Tsiahivina fa hiaro voninahitra sisa ny Malagasy amin’io lalao io fa tsy ho tafakatra intsony.

Hotanterahina ny 25 septambra hatramin’ny 3 oktobra ho avy izao, etsy amin’ny Gymnase Ankoay Ankorondrano, ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, D1, taranja volley-ball. Tsiahivina fa vao nofaranana ny faran’ny herinandro teo, teny a-toerana ihany, ny amboara nasionaly ho an’ny D2.

Mbola ao anatin’ny heriny tanteraka ny ekipan’ny FC Barcelone, espaniola, ankehitriny. Afakomaly, lavon’izy ireo, tamin’ny isa 7 no ho 2, ny ekipan’ny Santader, nandritra ny andro fahenina, fiadiana ny ho tompondakan’i Espagne “La Liga”. Tsiahivina fa tsy mbola nahita faharesena mihitsy ity ekipa ity nandritra ny lalao enina nataony.

Nitohy omaly, tany Samarcande Ouzbekistan, ny andiany faha-46 amin’ny «Olympiades», taranja lalaon-tsaina Echec. Taorian’ny fandresen’i Serbia, 4 no ho 0, an’i Madagasikara nandritra ny «Round 1», natao ny talata lasa teo, niharina tamin’ny fahavoazany ny Malagasy. Lavon’izy ireo tamin’ny fandresena 4 no ho 0 ny ekipam-pirenen’i Curacao ho an’ny «Round 2». Raha hiverenena ny vokatra azo, resin-dRavelomanana Sabine i Costa Fabianny. Teo amin’ny lalao faharoa indray, niondrika teo anatrehan’i Tsinjoviniavo Aina Mahasambatra i Pieter Liana ary i Rico Zayra tsy tafavoaka nanoloana an-dRamorasata Diary. Ny fihaonana fahefatra, nahitana ny fandresen-dRabenandrasana Norotiana Fara­rindra nanoloana’i Jubinata Ginger.
Ny ekipa hifangaroan’ny lehilahy sy vehivavy, “mixte”, indray, nandresy an’i Laos, 4 no ho 0 ihany koa nandritra ny fanatontosana ny “Round 1”. Heritiana nanilika an’i Chi Yang ary i Dylan nandresy an’i Souminta. Andriamasoandro Miora indray nampiondrika an’i Saengtavanh ary Ny Andolalaina Fitia Noah nandresy an’i Bounthengnoy.

Tompondaka

Nantsoina hanatevina ny Barea i Zacharie Boucher, mpiandry harato, saingy nanda ny taona 2018. Valo taona aty aoriana, nanaiky ny handrafitra ny ekipa nasionaly malagasy izy rehefa nantsoin’i Corentin Martins, mpanazatra.

Nivoaka tamin’ny fomba ofisialy, omaly ny mpilalao handrafitra ny ekipam-pirenena Malagasy, na ny Barea. Toy ny mahazatra, tamin’ny alalan’ny pejin’ny Federasionina malagasin’ny baolina kitra (FMF) no namoahan’i Corentin Martins, mpanazatra, ny anaran’ireo mpilalao 25 hiatrika ny fifanintsanana Can 2027.
Misy mpilalao vaovao roa, manatevina ny Barea : Roman Ferber, lohalaharan’ny FC Atert D1 Luxembourg sy i Zacharie Boucher, mpiandry haraton’ny Estac Troyes, D1 atsy France.
Maro tamin’ny mpankafy sy mpilalao fahiny no taitra sy gaga raha nahita an’ity mpiandry harato vaovao ity, anatin’ny lisitrin’ny ekipa nasionaly Barea. Anisan’izany i Voavy Paulin, mpilalao Barea teo aloha, izay nilaza fa tsy mendrika azy ny hisalotra ny lo­kon’ny ekipam-pirenena Mala­gasy.

Efa nanda
Tsiahivina fa ny taona 2018, efa nantsoin’i Nicolas Dupuis, teknisianina frantsay nitondra ny ekipam-pirenena malagasy, i Zacharie Boucher, saingy nandà ary nanamafy fa frantsay ny tenany.
«Izaho dia Frantsay, tsy mbola Malagasy mihitsy aho…. Tsy Malagasy aho”. Sombisombi-teniny nalaina tao amin’ny gazety frantsay L’Equipe, ny 31 oktobra 2018. Nanamafy mihitsy ary ity ga­zety vahiny ity, fa naniry ny ho lasa mpiandry tsatoby an’ny ekipa nasionaly frantsay les Bleus, ny tenany tamin’izany fotoana izany.
Ankoatra izay, nantsoina hiverina anaty lisitra i Nina, Malagasy mpiandry tsatoby, ary misy mpilalao telo avy eto an-toerana, ao anatin’izany : i Bono sy Rado, Disciples FC ary i Tony, Elgeco Plus. Ma­rihina fa ny 25 septambra ho avy izao, any Nigeria, hihaona amin’ny Super Eagles Nigeria ny Barean’i Madagasikara. Ny 29 septambra kosa, any Ma­roc, hanaovana ny lalaon’i Madagasikara sy Tanzanie.

F.R