« 25 taona isika… » : Nampiray hina ny Malagasy ny tarika AmbondronA

Les Nouvelles - il y a 14 heures 53 min

Seho nahasarika olona maro ! Tafiditra anisan’ny seho fanombohana ny fankalazana ny faha-25 taonan’ny tarika no hoenti-manampy ireo traboina sy sahirana noho ny fandalovan’ny rivodoza tany Toamasina. Feno tanteraka ny P1 etsy amin’ny Kianjan’ Imahamasina, omaly, nandritra ny fampisehoana notanterahin’ny tarika AmbondronA. Jery ankapobeny, tsara fa­nombohana ireo hetsika na fampisehoana hotanterahin’ity tarika manana ny lazany ity, hatrany amin’ny taona 2027.
Ankoatra ny maha fampisehoana rindrankira an-tse­hatra ny tetsy Imahamasina. Tsapa teny an-toerana ilay hafanana sy finiavana tao anatin’ny mpijery tsirairay hanampy ireo mpiray tanindrazana any Toamasina. Nam­piray hina ny Malagasy ny tarika AmbondronA. Seho nahatarafana fa ao amin’ny Mala­gasy hatrany ilay fifanampiana rehefa tojo fahasahiranana. Nahafahana naneho ihany koa fa vitan’ny mpanakanto antsakany sy andavany ny mamerina ny soatoavina mala­gasy rehefa tafapaka any
amin’ny « mpanjifa » ka mambabo azy ireo ny kanto ataony (mpanakanto).

HaRy Razafindrakoto

Catégories: National

Trano Kolotoraly Malagasy: Nodimandry Randrianjatovo Henri

Les Nouvelles - il y a 14 heures 53 min

Maro ireo nahita soa avy aminy na teto an-tanindrazana na ny any ivelany. Ran­drianjatovo Henri, iray amin’ireo oloben’ny fahalalana ara-panahy no tsy eo intsony.

Sabotsy 7 marsa 2026, nodimandry teo amin’ny faha-73 taonany, Ran­drianjatovo Henri filohan’ny Trano Kolotoraly Malagasy. Sehatra maro no nahafanta­rana azy. Goavana indrindra tamin’izany ny tontolo ara-panahy, ny kolontsaina sy ny zavakanto, ary ny fitsaboana, izay nifototra bebe kokoa tamin’ny maha izy ny Mala­gasy sy ny fanahy no olona ary ny fahalalana iraisam-pirenena mifandraika amin’ireo (Tradipraticien, astrologue, medecine de l’habitat).
Taona 2010, Randrianja­tovo Henri sy ireo mpikamban’ ny Trano Kolotoraly Malagasy, namany, no namorona ny anarana « Taombaovao Mala­gasy » hiantsoana ny fomba amam-panao ankalazaina sy tanterahina isan-taona amin’ ny tsinambolan’ny fararano (marsa-avrily). « Taombaovao » ho an’ny Malagasy rehetra tsy anavahana finoana, na fihaviana, na saranga… Marihina fa, amin’izay maha fomba azy izay. Efa fanaon’ny Malagasy isan-taona ny mankalaza ny tsinambolan’ny fararano araka ny voarakitry ny boky « Hi­stoire de la grande isle Mada­gascar » (pejy 173 sy 177).
Ankoatra izay famohazana sy fivoizana ny Taombaovao amin’ny tsinambolan’ny fararano izay. Mpanandro sy mpanotra ihany koa Randrian­jatovo Henri. Nanoratra tononkalo miompana amina lohahevitra samihafa izy. Radio sy gazety maro no nentiny nizara nampahafantarana ny fanandroana sy ny fomba amam-panao malagasy. Anisan’ireny ny Radio sy ny Gazety Feon’ Imerina, ny Gazety Taratra, sns. Anio, no hametrahana ny nofomangatsiakany eny amin’ ny fasan-drazany eny Mora­rano Idilana (Talata Volonon­dry).
Mirary fiononana feno sy fankaherezana ho an’ny fianakaviana manontolo ny Gazety Taratra.

HaRy Razafindrakoto

Catégories: National

Rugby – XXL Top 12: Lavon’ny Cosfa (Bebaoty) ny Tam

Les Nouvelles - il y a 14 heures 54 min

Nitohy tetsy amin’ny kianja Makis Andohatapenaka ny andro fahafito hiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, taranja rugby na ny XXL Top 12. Voahaja ny lojika raha ny vokatra. Anisan’izany, lavon’ny Cosfa (Bebaoty), tamin’ny isa (39) no ho (23) ny Tam Anosibe. Nanantombo teo amin’ny tanjaka ny miaramila, izay nanafangaro ny lalaony, tamin’ny alalan’ny “avant” sy ny “trois quart aile”. Ny Anosibe kosa toy ny mahazatra azy, nampiasa ny “pack d’avant”. Nifandanja ny fihaonana teo amin’ny fizaram-potoana voalohany. Porofon’­ izany, nisaraka ady sahala 10 no ho 10 tao anatin’ny fizaram-potoana voalohany. Teo amin’ny 40 mn manaraka, naneho ny traikefany ireo mpilalaon’ny Bebaoty. Nanafaingana ny lalao sy ny tosika be ary nahitany vokatra izany ka mbola nisy ny baolina voatsindry. Tsy nitazam-potsiny kosa ny Tam fa nanafika hatrany saingy be loatra ny baolina very sy ny fahadisoana, izay nanome tombony ho an’ny Cosfa. Mbola mitarika aloha hatreto ny Cosfa izay tsy mbola resy mihitsy.

Tompondaka

Catégories: National

Tsipy kanetibe – PPF 2026: Raraka teo amin’ny ampahefa-dalana ny Malagasy

Les Nouvelles - il y a 14 heures 54 min

Nifarana teo amin’ny dingana ampahefa-dalana, ny dian’ny ekipam-pirenena malagasy, nandritra ny famaranana lehibe niadiana ny Passion Pétanque Française (PPF 2026), taranja tsipy kanetibe. Fihaonana notanterahina oma­ly tao amin’ny Boulo­drome Douaisis, France. Re­sin’­ny ekipan’i Baudino sy i Maurel ary i Delahaye, tamin’ ny isa 13 no ho 9 i Yves sy i Lova ary i Tonnerre. Lalao nandrasan’ny mpijery rehetra tonga tany an-toerana satria toy ny famaranana kely mialoha ny fotoana izany. Niady ny lalao na nitarika tamin’ny elanelan’isa lavitra aza ireo mpifanandrina, vao nanomboka nanenjika ry zalahy.
Nanokatra ny isa voalohany ry Baudino, avy eo nosahalain’ny Malagasy ho 1 sy 1. Nitsatoka teo ny Malagasy ary lasa ry Baudino ka niatrika hatrany amin’ny isa 9 no ho 1. Taitra tamin’io elanelana io izy telo mirahalahy ka nanenjika ary nosahalainy 9 no ho 9. Nihevitra ny rehetra fa ho tapaka eo ity ekipa frantsay ity saingy ny malagasy no tsy nihetsika teo intsony. Niakatra ho 10 no ho 9 ny isa avy eo lasa 12 no ho 9 ary matin-dry Baudino, tamin’ny isa 13 no ho 9. Tsy nety nifameno ny lalaon’izy telo mirahalahy raha ny vaovao voaray. Mafy koa ny “carreau” nataon’ny mpifanandrina satria saika nahavita izany hatrany ry zalahy, isaky ny mitifitra. Tsy voatohitr’i Lova anefa izany ka teo no nampiova ny lalao.
Ho an’ny lalao hafa, niatrika ny manasa-dalana koa ilay Malagasy mpilalao, Andrian­tseheno Christian (Racl), niaraka tamin’i Lamberger sy i Magny.

Tompondaka

Catégories: National

DAKA AN-JORONY: Ketriketrika mahatonga kotrokotroka

Les Nouvelles - il y a 14 heures 55 min

Tsy mitsaha-mitombo sy miitatra tahaka ny sima misioka ny olana amin’ny fanatanjahantena, eto Madagasikara. Ny eo tsy voavaha, ny hafa miditra ihany. Misy manko ireo miketriketrika ka mahatonga kotrokotroka. Na tsy maresaka be aza, misoko mangina toy ny homamiadana ny fifandirana eo amin’ny lalaon-tsaina «echec». Mifandrirotra amin’izay mampety azy, ny federasionina sy ny minisitera ka ahina ho tapaka ny tady eo amin’ny roa tonta. Ity tokoa no tonga amin’ny fitenenana hoe : izy mivady no miady ka ny ankizy no voaporiporitra. Misy miketriketrika mantsy any ho any ka mahatonga kotrokotroka.
Ny hevitra tsy azo hono nefa tsy amin’olombelona. Ilaina ny mifanantona sy miresaka mivantana fa ny volan’imaso mantsy tsy mba kilema. Tsy misy olana, tsy hahitam-bahaolana izany. Ny fanehoan-kevitra, tsy midika fa manana ny marina. Zava-dehibe ny fifampihainoana, ao anatin’ny olana mitranga. Ny hevitry ny maro manko mahataka-davitra.
Na izany aza, aleo tsy mifamingana fa ny hazandrano no famintana ary ny haza an-tanety fihaza. Koa aleo hialana lavitra ny ketriketrika mahatonga kotrokotroka. Ekena fa ny tongom-balo tsy miara-mamindra nefa ny teny hifampierana mahatsara fihavanana. Loza iray, loza roa, loza telo raha toa ka teny iray tsy voatandrina no hamono ny atleta iray manontolo. Aleo miada-pamindra kanefa tonga toy izay maika hivarina an-kady. Feno lavaka ny lalana hizorana ka solafaka ireo tsy mitandri-pamindra. Toy ny ranomasina tsy hita fetra mantsy ny taona diavina, ndraika manonja, ndraika mitony. Sambokely mitety onja, ka ao ny rendrika ao ny tafita. Koa aleo miketriketrika tonga katrokatroka toy izay ketriketrika lasa kotrokotroka.

Tompondaka

Catégories: National

Echo du week-end: Carton plein pour les spectacles à l’affiche

Les Nouvelles - il y a 15 heures 8 min

Tous les spectacles du week-end ont affiché complet. De la musique électronique au rock, en passant par le punk, les Tananariviens ont eu l’embarras du choix.
Electroland, la plus grande soirée de musique électronique, a fait vibrer les inconditionnels, samedi au Café de la Gare, à Soarano. L’équipe Kiss My Beat (KMB) en a mis plein la vue et les oreilles aux spectateurs avec de la musique balancée non-stop durant des heures, jusqu’au petit matin, avec en toile de fond des tableaux fluorescents, des œuvres d’art réalisées, entre autres, par Mat Li, ainsi qu’un manège pour les plus noctambules.
Derrière leurs platines, les DJ présents ont joué divers styles musicaux : classique, EDM, techno ou encore afro house, au grand bonheur des passionnés.
Dans la foulée, la soirée « Painky tsy mbola dead » a aussi fait un tabac samedi au Madagascar Underground, à Antsahavola. La salle était bondée de jeunes en communion avec le collectif Pain­ky tsy mbola dead, interprétant des titres intemporels comme System of a Down, du Nirvana, du Blink-182…. A la fin de la prestation du collectif, la scène était ouverte à ceux qui désiraient interpréter d’autres titres.
Enfin, Naday et Rolf ont envoyé du lourd, samedi au Garage, à Antsahavola. Les deux amis, musiciens et in­terprètes, se sont retrouvés de nouveau sur scène. Leur complicité était palpable. Ensemble, ils ont partagé de la bonne musique et ont revisité quelques-uns de leurs titres, comme « Rama­ria ». Le public a savouré ce moment de retrouvailles et de convivialité.

Holy Danielle

Catégories: National

T-Movie Association: Eric Andretseheno passe le flambeau à Hajaniaina Ramarovelo

Les Nouvelles - il y a 15 heures 8 min

Nouvelle année, nouvelle direction et nouveau souffle. T-Movie Association, l’une des entités actives du paysage cinématographique malgache, a récemment renouvelé les membres de son bureau. Dorénavant, Eric Andretseheno est aux commandes succédant au président sortant, Hajaniaina Ramarovelo.
La passation de pouvoir sous le signe de la continuité et avec des nouveaux défis, qui s’est tenue samedi, marque une nouvelle étape pour l’association, reconnue notamment pour son engagement en faveur des jeunes passionnés du septième art, à travers des formations et des séances d’encadrement. A cette occasion, une cérémonie de remise de certificats a été organisée afin de récompenser les membres assidus et motivés durant la saison de formation.
Fondée en 2008, T-Movie s’est imposée au fil des années comme une véritable école de terrain. L’associa­tion a permis à de nombreux jeunes de se former aux différents métiers du cinéma, tels que l’écriture de scénario, l’initiation à la production et à la réalisation, la critique de film, le maquillage de plateau ou encore le cadrage. Grâce à ces formations pratiques, plusieurs talents issus de T-Movie évoluent aujourd’hui dans l’industrie cinématographique, aussi bien à Madagascar qu’à l’international.
Outre la formation, l’association s’est également distinguée à travers l’organisation d’événements marquants, notamment les T-Movie Awards lancé en 2014, au profit des passionnés et des professionnels du secteur.

Holy Danielle

Catégories: National

« Entre-Elles »: l’art comme espace d’expression pour les femmes

Les Nouvelles - il y a 15 heures 8 min

Autour de la danse, de la peinture, de la photographie et de la création florale, les femmes « Entre elles » se sont donné rendez-vous samedi à la Cité des cultures à Antaninarenina, à l’occasion du 8 mars.
Soutenu par la Fondation BOA, cet événement a vu la participation de femmes de tous horizons. Au programme, plusieurs ateliers artistiques abordant des thématiques liées aux conditions féminines.
« L’idée est d’intégrer l’art dans le quotidien des femmes. Que ce soit à travers la peinture, l’écriture, la danse ou toute autre activité créative, l’important est d’exprimer ce que l’on ressent. Cela contribue à l’épanouissement et au développement personnel », explique Landy Rakoto, coordinatrice de la Cité des cultures.
Elle souligne également la portée symbolique de l’événement. « A travers “Entre-Elles”, nous avons voulu montrer qu’aujourd’hui, se retrouver entre femmes, pour partager, s’exprimer, fait du bien. Ce qui n’était pas le cas auparavant ».
L’ONG Fehikanto, spécialisée dans la promotion de l’art et de la culture, a assuré l’animation et l’accompagnement technique des ateliers. « On n’est pas toujours obligé de manifester dans la rue avec des pancartes, pour revendiquer nos droits. L’art et la culture peuvent aussi être de puissants vecteurs d’expression et de sensibilisation », souligne Henintsoa Rakotomalala, responsable de projet au sein de l’ONG.
En tout, entre 250 et 300 personnes ont pris part à cette journée. Un engouement qui témoigne de l’intérêt croissant pour les espaces d’expression artistique et de partage entre femmes. A l’issue de l’événement, des kits de produits de première nécessité en matière d’hygiène, ont été distribués aux participantes.

Joachin Michaël

Catégories: National

AmbondronA à Mahamasina: le pop rock au service de la solidarité

Les Nouvelles - il y a 15 heures 9 min

Comme il fallait s’y attendre. AmbondronA a joué à guichets fermés sur le parvis du Stade Barea Mahamasina, hier, dans le cadre d’un concert solidaire en faveur des sinistrés de Toamasina. Des milliers de fans ont répondu présent, tout en célébrant les 25 ans de carrière du groupe.

Vers 15 heures, la bande à Beranto, Honty, Blanc, Ranto et Kix a fait son entrée sur scène avec le titre « Mankasitraka aho ». Dès les premières notes, l’ambiance était déjà électrique.
« Ce concert ne figure pas dans l’agenda pour la tournée anniversaire des 25 ans du groupe. Mais pour nos compatriotes de Toamasina qui sont dans le besoin, nous affichons notre solidarité sur scène », a déclaré Beranto devant une foule enthousiaste.
Kix a ensuite pris le relais en interprétant « Tsy Hay », avant de rappeler que la ville portuaire se relève encore difficilement des dégâts causés par le cyclone Gezani. « La reconstruction prend du temps, mais les choses avancent dans le bon sens », a-t-il con­fié.
Et à l’occasion de la Journée internationale des droits des femmes le 8 mars, le groupe a rendu hommage à la gent féminine en interprétant « Havaoziko Ny Eny », salué par une salve d’applaudissements. “Misy Fe­tra”, “7 Andro”, “Hijery Anao”, “Tena Fitia”… Autant de morceaux qui ont marqué un quart de siècle de carrière et qui continuent de bercer plusieurs générations de fans.
Moment symbolique de la soirée, Kix, le frontman d’AmbondronA, a célébré son anniversaire sur scène. Mais le véritable cadeau est venu du groupe lui-même, qui a offert au public une prestation généreuse et intense, mêlant énergie pop-rock et communion avec ses fans.
Bien que le concert ait été joué à guichets fermés, de nombreux inconditionnels du groupe se sont massés aux abords du stade, espérant encore trouver des billets, alors que Ambon­dronA avait annoncé la veille que le concert affichait complet.

Joachin Michaël

Catégories: National

Shyn& Denise : complicité débordante sur la scène du CCI

Les Nouvelles - il y a 15 heures 9 min

Les spectacles se suivent, mais ne se ressemblent pas ce week-end dans la capitale. Hier, Shyn et Denise ont enchanté l’amphithéâtre du CCI Ivato le temps d’un concert organisé en faveur des femmes en situation de précarité menstruelle.
A l’occasion de la célébration du 8 mars, la « Queen D » a été à l’honneur à travers plusieurs titres marquants, dont « Matoky Zagnahary », « Safidiko », « Karanjeny » et « Ja­lousie ».L’après-midi a également réservé son lot de moments complices, avec des duos très applaudis sur « Tsaratsodrano » et « Tiako hanjeky ».
Le couple de stars a aussi invité sur scène la team Makua, notamment le groupe de danse Jannia Blast’in ainsi que l’étoile montante de la musique urbaine malgache, Jack Dad.

Joachin Michaël

Catégories: National

Rap iraisam-pirenena : Ho avy i Gazo, hiverina i La Fouine

Les Nouvelles - sam, 03/07/2026 - 08:30

Mpanakanto samy manana ny lazany. Samy hanana ny anjara fampisehoany eto Madagasikara amin’ity taona ity. Ho avy i Gazo fa fiverenana kosa ho an’i La Fouine. Hisongadina ny Rap iraisam-pirenena.

Vaovao lehibe ho an’ny mpiondana! Hiverina eto Madagasikara in­dray La Fouine. Ireo « Géné­ration X » no tena nankafy azy, satria tany amin’ny 10 sy 15 taona lasa tany no tena tao anatin’ny lazany La Fouine. Hafaliana ho an’ny « Géné­ration Z » koa anefa no nahare fa ho avy eto ihany koa i Gazo, frantsay mpanakanto mpanao rap malaza indrindra amin’ireo mpivoy izany ankehitriny.
« Tsy vahinin’i Gazo akory La Fouine, fa samy hanana ny anjara fampisehoany izy ireo. Natao hanomezana fahafaliam-po ireo mpankafy ny rap frantsay rehetra izany”, hoy ny nambaran’i Tojo Rabe, iray amin’ireo mpikarakara avy ao amin’ny Nas production, nandritra ny fihaonana tamin’ny mpanao gazety, tetsy amin’ny foiben’ny Yas Madagascar.
“Fotoana hanomezana se­hatra ireo tanora maniry ny hilomano anatin’ny fikarakarana hetsika koa io. Manohana ireny finiavana ireny, toy ny efa natomboky ny Nas Pro­duction ny Yas Madagascar. Hetsika misokatra amin’ny iraisam-pirenena ny toy izao, mampivelatra ny tanora ihany koa”, hoy i Henintsoa Ran­drian­jato­vonarivo, tomponandraikitry ny serasera eo anivon’ny Yas Madagascar.
Mazava loatra fa mitaky haavo teknika ambony dia ambony eo amin’ny fitaovana rehetra ampiasaina ny seho iraisam-pirenena toy izao. Efa mahafeno ny fepetra ny eto Madagasikara, izay mbola hoporofoina mandritra io seho haharitra ora telo io.

Zo ny Aina

Catégories: National

TARATRY ny KANTO

Les Nouvelles - sam, 03/07/2026 - 08:29

Hisy ny fiofanana mamelona tantara an’onjampeo. Hizara ny traikefany amin’izany i Christophe Rabearimanana, iray amin’ireo kalaza amin’izao fotoana. Etsy amin’ny Tahala Rarihasina no hanaovana azy ity, anio, manomboka amin’ny 9 ora hatramin’ny 4 ora hariva, hitohy amin’ny heriny. Ny Fari­bolana Sandratra izay ivondronana mpisehatra amina tantara an’onjampeo maro no mikarakara ny fiofanana. Tanjona amin’izany ny hahamaro ireo mpisehatra mba hampiaina bebe kokoa ity zavakanto anisan’ny be mpankafy indrindra eto Madagasikara ity.
Hiatrika « Atrikefa bagasy iray fiomanana» misesy ny sehatra bagasy, mialoha ilay fandraisam-peo lehibe. Fantatra fa hanatanteraka ireo fiomanana hahatonga izany ho kanto ity Sehatra ity. Anio sy amin’ny sabotsy 14 marsa, samy ao amin’ny efitrano malalaky ny trano fiantohana Aro Antsa­havola no hanatanterahina izany. Re­hefa feno telo ny famerenana lehibe tahaka izao, hirosoana amin’izay ny fandraisam-peo.
Naidina ny saram-pitsidihana ny Rovan’Antananarivo. Izay ny vaovao nambaran’ny tomponandraikitra misahana ity toerana ity, omaly. Natao 2 000 Ar ho an’ny ankizy latsaky ny 15 taona ary 5 000 Ar ho an’ny lehibe. 40 000 Ar kosa ho an’ny teratany va­hiny. Tafiditra anatin’izany ny saram-pitarihana ka tsy tokony hisy vola hafa aloa intsony amin’ireo mpitaridia. Tsy nahazoam-baovao kosa ny mahakasika ny hoe fandrodanana na tsia ny Kianja Masoandro.
Hanafana ny tapany voalohany amin’ny fampisehoan’i Gazo sy La Fouine i Zakai. Izy no Malagasy mpanakanto voafidy tanatin’ny maro homena sehatra mandritra ity seho goavana izay hotontosaina ny zoma 10 avrily, etsy amin’ny Kianjan’i Mahama­sina, ity. Mpanao rap ihany koa izy, ka tena fampisehoana rap zato isan-jato, araka izany, no hitranga. Tsiahivina fa samy hanolotra fampisehoana feno sy miavaka La Fouine sy i Gazo aorian’izay.

Catégories: National

IPAS Madagascar: Manamafy ny fanabeazana ara-pananahana ho an’ny zatovo

Les Nouvelles - sam, 03/07/2026 - 08:29

Nikarakara atrikasa fa­melabelaran-kevitra tetsy amin’ny Le Pavé Antaninarenina, ny Ipas Afri­que Madagascar, ny alarobia 4 marsa 2026 teo. Fotoana niresahana mahakasika ny zo sy fahasalamana ara-pananahana eo amin’ny zatovo. Ao anatin’ny sokajin’olona marefo ny zatovo, indrindra ny zatovovavy satria iharan’olana maro. Ankoatra izay, mbola mipetraka ho fady eny ani­von’ny fiarahamonina sy ny ankohonana izy io, raha ny zava-misy eto Madagasikara. “Tsy tokony ho sakana ho an’ ireo zoky sy ray aman-dreny anefa ny firesahana momba izany”, hoy Razanaliliany Hajasoa, Point focal Ipas Madagascar, nandritra ny he­tsika. Tomponandraikitra feno amin’ny fanabeazana amin’ny lafiny fitondrantena sy ny fa­ha­salaman’ny zanany ireo ray aman-dreny sy mpanabe. Nam­baran’izy ireo hatrany fa tokony hamafisina ny fifam­piresa­hana eo amin’ny ray aman-dreny sy ny zanaka, indrindra eo amin’ny mpianakavy. To­kony haverina koa ny takariva amorom-patana, ahafahana manao dinidinika eo anivon’ny fianakaviana. Tan­jona ny ha­hafahana miaro sy manamora ny fanabeazana azy ireo eo amin’ny resaka fananahana na eny anivon’ny fiarahamonina izany na ao anatin’ny fianakaviana. Eo koa ny fisorohana ny vohoka aloha loatra na tsy niriana sy ny fanalan-jaza eo amin’ny tanora. Manampy be­tsaka ny mpisehatra sy ny mpa­nentana ara-pahasalamana rahateo izany. Nandray anjara tamin’io hetsika io ireo hery velona rehetra manerana an’i Mada­ga­sikara. Toy ny fikambanana tanora, ny mpiasan’ny fahasalamana sy ny mpampivelona, ny solontenan’ny mi­ni­siteran’ny Fahasalamam-ba­hoaka, ny minisiteran’ny Mpo­nina sy ny Firaisankina ary ny fikambanana isan-tsokajiny.

Mino

Catégories: National

INDRAY MIJERY

Les Nouvelles - sam, 03/07/2026 - 08:28

Tonga ny vaksiny miaro amin’ny valanaretina Mpox. Fatra 30 000 no azon’i Madagasikara noho ny tohana avy amin’ny mpiray ombon’antoka, Unicef sy ny OMS. Novokarin’ny laboratoara Bavarian Nordic ny vaksiny. Hisitraka azy voalohany ny mpiasan’ny fahasalamana sy ny olona tena ahina amin’ny ambana hifindran’ny aretina. Hatramin’ny 3 marsa lasa teo, 1 086 ny trangana Mpox voatily tamin’ny distrika maro teto Madagasikara.

Mangataka ny hananan’ny vehivavy manana fahasembanana anjara toerana ka hisitrahany ny zo toy ny vehivavy rehetra ny federasionina PFPH. Homarihina anio ny Andro iraisam-pirenena momba ny zon’ny vehivavy. Indroa voahi­lika, indroa tsy voajery ary tsy misitraka ny zony izy ireo amin’ny maha vehivavy azy ary eo koa ny amin’ny maha sembana azy. Nahatsiaro ho tsy misy mpiahy ny olona manana fahasembanana satria tsy mbola milamina ny lalàna sy ny politika momba azy ireo hatramin’izao.

Nosoniavina tamin’ity herinandro ity ny fifanaraham-piaraha-miasa eo amin’ny minisiteran’ny Fampiana­rana teknika sy ny fanofanana arakasa sy ny fikambanana Welthunterhilfe (WHH). Ny “Ministère fédéral de la coopération économique et du développement d’Allemagne” (MBZ) no mamatsy vola ny tetikasa « Passat 4 », izay mi­kendry ny fanamafisana ny fahaiza-manao arakasa eo amin’ny sehatry ny fanodinana fako. Vokatry ny fiaraha-miasa eo amin’ny roa tonta, raisina ho modely ny CFP Ankadinandriana hampiharana ny tetikasa. Mialoha izay, hisy ny fandrafetana ireo torolalana ho an’ny mpampiofana sy ny boky ho an’ny mpiofana hahafahana manao fampiharana eo anivon’ny CFP.

Catégories: National

Vadin’ny filoha, Randrianirina Elisa : « Fototra ho an’ny fiarahamonin’ny vehivavy »

Les Nouvelles - sam, 03/07/2026 - 08:28

Tanterahina etsy Maha­masina ny fampirantiana ma­nasongadina ny harena ara-kolontsaina sy ny fahaiza-mamorona ananan’ny vehi­vavy avy amin’ireo faritra 23. Hetsika natao hampahafan­tarana ny asa tanana, toy ny taozavatra sy ny zavakanto vokarin’ireo vehivavy izany. Maneho ny anjara biriky entin’ izy ireo manohana ny toeka­ren’ny ankohonana sy ny fampandrosoana ny firenena ihany koa. Anisan’ny niatrika izany ny vadin’ny filoham-panjakana, Randrianirina Elisa. Nambarany fa ilaina ny fanohanana sy fanomezana se­hatra ho an’ny vehivavy. « Fo­totra amin’ny fananganana fiarahamonina mirindra sy mandroso ny vehivavy », hoy izy. Nitohy tamin’ny fihaonany mivantana sy nifampizara traikefa tamin’ireo solontenan’ny vehivavy izany. Teo koa ny di­nika momba ny vina ho fampiroboroboana ny asa sy ny andraikitry ny vehivavy eo anivon’ny fiarahamonina. Nitohy tamin’ny fialamboly sy fifaninanana fanatanjahantena sy kolontsaina izao fanamari­hana ny Andro iraisam-pirenena ho an’ny vehivavy izao. Hofa­ranana amin’ny diabe etsy Anosy ny hetsika.
Ankoatra izany, nitohy ta­min’ny fambolen-kazo miisa
3 000 fototra teny Talata Vo­lo­nondry ny fankalazana. Mbola nitarika izany ny vadin’ny filoham-panjakana. Noderainy ny faharisihan’ny rehetra sy ny fahavononana ho an’ny taninjanaka amin’izao hetsika izao. « Tsy afa-misaraka ny vehivavy sy ny tontolo iainana. Samy miantoka ny aina sy ny fitsimbinana ny taranaka. Loharano ipoirana isika ary miantoka ny fiainan’ny olombelona ny tontolo iainana », hoy izy. Nante­riny fa andraikitry ny vehivavy koa ny fiarovana ny ala sy ny fambolen-kazo. Tsy androany ihany anefa izany fa tena iainana ka entanina ny vehivavy hiaro ny tontolo iainana sy ho amin’ny fanavaozana, araka ny nambarany.

Tatiana A.

Catégories: National

Fifindra-monina anatiny : Nahatratra 73 000 ny olona nitsoaka haintany

Les Nouvelles - ven, 03/06/2026 - 08:17

Natolotra omaly, teny Ano­sy, ny fanehoana ny vokatry ny asa fikarohana anatin’ny tetikasa Promic, tohanan’ny GIZ, ma­hakasika ny fiovan’ny toetr’andro eo amin’ny fifindra-monina anatiny eto Madagasi­kara. Nanatanteraka ny fikarohana ny Université des Nations- Unies (UNU-EHS). Haharitra roa andro ny atrikasa hizarana ny zava-misy momba izany sy ny vahaolana azo ampiharina ahafahana mandray an-tanana ny mponina. Avy any amin’ny faritra Atsimo ireo mpifindra monina mandeha any avaratra noho ny haintany misesy mitarika ny tsy fahampian’ny vokatry ny fambolena, foto-piveloman’ny mponina. Misy tantsoroka manokana efa nomena ny vondrombahoakam-paritra mandray ireo mpifindra monina ireo. « Tokony hampidirina ao anatin’ny drafitra fampandrosoana ny faritra na ny kaominina ny fitantanana ireo mpifindra monina ao anatiny », hoy ny sekretera jeneralin’ny minisiteran’ny Atitany sy ny fitsinjaram-pahefana, Andriatomponera Nalisoa Voahangiarimino. To­kony hisitraka fanabeazanan ny kilonga ary mahazo asa mi­teraka fidiram-bola (AGR) ny vehivavy tsy ho vesatry ny fiarahamonina mandray azy ireo. Nanambara ny fanadihadiana iray hafa tao amin’ny faritra Boeny fa ny 32% ny mpifindra monina Antandroy ao an-toerana dia nisafidy hiala tany Atsimo noho ny haintany.
Hitondra sosokevitra ny valin’ ny fanadihadiana izay hatolotra hampiasain’ny fanjakana hahazoana vahaolana amin’izany.
«Efa nisy hatrany ny fifindra-monina anatiny fa ny fiovan’ny toetr’andro no nahabetsaka ny tsindry, nahatonga ny olona handao ny fiaviany. Ma­nao andiany izy ireo ka izay no tsy hahazakan’ny faritra ivan­tanany ny mpiavy. Lasa miteraka disadisa izany», hoy ny mpikaroka ao amin’ny CNRE, Ranaivoson Socrate.

Vonjy

Catégories: National

INDRAY MIJERY

Les Nouvelles - ven, 03/06/2026 - 08:17

Tombanana hahazo vahana kokoa ny oram-baratra any amin’ny morontsiraka avaratra atsinanana, amin’izao faran’ny herinandro izao. Vinavinaina hahatratra 50 hatramin’ny 80 mm ny tahan’ny rotsakorana ao anatin’ny 24 ora. Nahazo fampitandremana miloko maitso ny morontsirak’i Ambatosoa, Analanjirofo ary Toamasina.

Tranoheva miisa 100 no hanaovana fampirantiana ireo vokatry ny asa tanan’ireo vehivavy etsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena sy kolontsaina Mahamasina. Tafiditra ao anatin’ny fanamarihana ny Andro iraisam-pirenena ho an’ny zon’ny vehivavy izany.

Efa misokatra ny fandraisana antontan-taratasy handraisana ireo Malagasy mpianatra maniry hiditra ao amin’ny Foyers Universitaires Malgaches ao Arago sy Cachan, ho an’ny taom-pianarana 2026-2027. Ao amin’ny Mesupres, varavarana faha-6 no hanatanterahana izany hatramin’ny 6 mey.

Catégories: National

Fahasalamana ara-pananahana: Vavolombelon’ireo tranga maro ny rasazy

Les Nouvelles - ven, 03/06/2026 - 08:17

« Herisetra ara-pananahana, vohoka tsy iriana, fanalan-jaza tsy tomombana tany ambadika tany, aretina azo avy amin’ny firaisana ara-nofo, fanaovana fandrindram-piterahana miafina…. Vavolombelona mivantana, miaina ireny tranga ireny izahay rasazy », hoy Razanaliliany Hajasoa, filohan’ny fikambanan’ny rasazy ao Matsiatra Ambony.
Rehefa misy ny fahasarotana dia tonga eny ireo vehivavy mila vonjy. Mandray an-tanana ireo zaza tsy ampy taona manana filana sahady amin’ny fampiasana ny fomba fandrindram-piterahana noho izy ireo efa miroso amin’ny firaisana ara-nofo aloha loatra ihany koa ireo rasazy.
Mahatsiaro tena anefa izy ireo fa voafetra ihany ny asa sy adidy amin’ny fikarakarana ny fahasalamana sy fanajana ny fahamendrehana ny maha olona satria vitsy an’isa ireo mpiasan’ny fahasalamana mandray an-tanana ireo marary.
Olana tsy hahafahana manatanteraka ny asa araka ny tokony ho izy sy tsy hahafahana mampisitraka ireo zo ara-pahasalamana ihany koa ny tsy fahampian’ny fotodrafitrasa.
Mandeha an-tongotra ora maro ireo vehivavy vao mahita tobim-pahasalamana. Ireo vehivavy anatin’ny fahasarotana no manatona tobim-pahasalamana ka matetika tara loatra ny famonjena azy.

Tatiana A

Catégories: National

Fampianarana : Misongadina ny tsy fanarahan-dalàn’ ny sekoly ambony

Les Nouvelles - ven, 03/06/2026 - 08:16

Nanatanteraka fitsirihana tampoka ny minisiteran’ny Fampianarana ambony, tamin’ity herinandro ity. Nisy ny onivesite roa nanatanterahana izany. Nisongadina ny endrika tsy fanarahan-dalàna maro.

Nanatanteraka fitsidihana tampoka teny ifotony hitiliana ny zava-misy eny amin’ny sekoly ambony eto Madagasikara ny tomponandraikitry ny minisiteran’ny Fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa. Antony ny ahafahana mijery mivantana ny zava-misy tsy nanaovana fanamboamboarana mialoha ataon’ny tomponandraikitry ny ivontoeram-pampianarana ambony. “Re­hefa vita ny fitsidihana ifotony ny toeram-pampianarana roa tamin’ity heriandro ity, nisongadina fa tsy ara-dalàna ny fijoroan’ilay toeram-pampianarana ambony ary betsaka ny lafin-javatra tsy manaraka ny lalàna sy ny fenitra takina eto Madagasikara sy amin’ny sehatra iraisam-pirenena”, hoy ny directeur d’Accrédita­tion et assurance qualité, Dr Rakotoniaina Bearisoa.
Sehatra nohadihadiana nandritra ny fidinana ny kalitaon’ny fampianarana, mpampianatra sy ny votoatin’ny fahalalana zaraina ho an’ny mpianatra, fotodrafitrasa handraisana, tahirim-boky, niomerika, ny bokin’ ny mpianatra manao fanohanan-kevitra.
Taorian’ny fanadihadiana, tapaka fa tsy maintsy tanterahina ao anatin’ny telo volana ny fanamorana ny tantsoroka ho an’ny sekoly ambony rehetra eto Madagasikara, indrindra amin’ny sekoly tsy miankina. Aorian’izay, hisy fanadihadiana ny antontan-taratasin’ny sekoly rehetra ary hafainganin’ny minisitera ny fikirakirana izany. Tam­biny kosa ny tsy fandeferana intsony amin’ny tsy fanarahan-dalàna samihafa ka tokony hanatona ny minisitera ny se­koly ambony momba ny lamina vaovao ho fanarahana fenitra.

Vonjy

Catégories: National

FMF : Fantatra ny toerana hanaovana ny fivoriambe

Les Nouvelles - ven, 03/06/2026 - 08:15

Araka ny filazan’ny loharanom-baovao iray eo anivon’ny Federasionina malagasin’ny baolina kitra, omaly, fantatra izao fa hotanterahina any Antsirabe, ny faran’ny volana marsa ho avy izao, ny fivoriambe ara-potoana (AG) an’ny Federasionina, raha tsy misy ny fiovana farany. Mandritra io fotoana io no hanaovan’ireo mpitantana ny rafitra federaly mitantana ny baolina kitra eto an-toerana ny tatitra ara-moraly sy ara-bola ary ny ara-teknika. Hisy solontena avy amin’ny Fifa ho avy hanatrika ity fivoriana ity.
Mety hahazo fankatoavana zato isan-jato avy amin’ireo ligy 22 misy eto Madagasikara ve ny fitantanana izay nota­rihan’ny filohan’ny FMF, Randriamanampisoa Alfred? Tsara ny mampahatsiahy fa tamin’ny taona lasa, nahazo vokatra tsara ny ekipa nasionaly malagasy Barea. Poro­fon’izany ny nahazoan’ny Barea A’ ny medaly volafotsy, nandritra ny “Chan 2025”. Laharana faharoa tao amin’ny vondrona I, nandritra ny fifanintsanana “Mondial 2026”. Tsy tonga ho azy ireo vokatra ireo fa noho ny ezaka nataon’ny filohan’ny FMF sy ny mpanazatra nasionaly. Mbola manana vina ambony, izay mikendry ny hahatafita ny ekipa nasionaly malagasy any amin’ny Can 2027, ny federasionina ankehitriny.

F.R

Catégories: National

Pages