Fantatra omaly, tao amin’ ny tambajotran-tseraseran’ny Federasiona malagasin’ny baolina kitra (FMF) fa hivoaka ny alakamisy ho avy izao ny anaran’ireo mpilalao handrafitra ny ekipam-pirenena, Ba­rean’i Madagasikara, nan­tsoin’­ny mpanazatra Corentin Martins. Tsara ny mampaha­tsiahy fa hiatrika ny fifanin­tsanana Can 2027 ny Barea amin’ity volana novambra ity. Hatao ny 12 novambra ho avy izao izany, any amin’ny Kian­jan’ny Meknes, Maroc. Lalao mandroso eo amin’i Guinee Bissau sy i Madagasikara. Ny 17 novambra kosa, any amin’ ny Kianjan’ny 24 septambra, atsy Bissau, ny fifandonana miverina.
Tsara marihina fa mbola mitana ny laharana fahatelo ao amin’ny vondrona “L” ny Malagasy. Raha tsy mandresy amin’ireo fihaonana roa ireo dia efa manao veloma sahady amin’ny Can 2027. Ampaha­tsiahivina fa iray ihany no miakatra ao amin’ity sokajy “L” ity, noho i Tanzania, mampiantrano ny fifaninanana, izay efa tafita avy hatrany.

Hiara-hiasa amin’ny Aro
Nampahafantarina omaly, tetsy Antsahavola, ny fifanaovan-tsonia hanamarihana ny fiaraha-miasa eo amin’ny FMF sy ny tranom-piantohana Aro. Samy nilaza ny andaniny sy ny ankilany fa ny fitiavana ny hampandroso sy hampiroborobo ny baolina kitra mala­gasy no anton’izany. Notsi­ahivin’ny mpitantana ny ori­nasa Aro fa efa nanomboka ny volana marsa teo ry zareo no nanohana ny Federasiona sy ny ekipam-pirenena mala­gasy Barea.

Fitia Randria

Hiatrika ny fiadiana ny “Grand prix de Zagreb”, hatao any Croatie indray, i Laura Rasoa­naivo. Fihaonana hotanterahina ny 13 ka hatramin’ny 15 novambra ho avy izao. Hiady ao amin’ny sokajin-danja – 70 kg ny tovovavy amin’ity. Tafiditra ao anatin’ireo “judoka” tsara filaharana indrindra amin’ity fihaonana ity ny tenany.

Hotanterahina eny amin’ny Kianja Ambo­hi­tsaina Ankatso, ny sabotsy 14 sy ny alahady 15 novambra ho avy izao, ny fifaninanana tsipy kanetibe. Fihaonana karakarain’ny ligin’Analamanga. Hitsofan-drano ny ekipam-pirenena malagasy, hiatrika ny “Mondial 2026” tanterahina any Thaïlande, ny 20 – 24 novambra ho avy izao izany.

Mizotra etsy amin’ny Kianja mitafon’Anko­rondrano, ny Fiba National Youth Camp 2026, taranja basikety. Fihaonana karakarain’ny Fiba Afrique sy ny Federasiona malagasy (FMBB) izy ity. Mitarika izany i Naoufal Uariachi, manampahaizana avy amin’ny Fiba. Haharitra hatramin’ny 7 novambra izao ny fiofanana.

Tontosa ny sabotsy lasa teo, teny amin’ny Kianja mitafon’ Ankorondrano, ny andiany faharoa amin’ny Invictador, ta­ranja Jiu-Jitsu Brésilien. Nisongadina ny klioba Checkmat Mada­gascar, izay nitana ny laharana voalohany. Nandrom­baka medaly volamena miisa 24, volafotsy 14 ary alimo 6 izy ireo. Faharoa ny Southside ary teo amin’ny laharana fahatelo ny Guerreros. 120 mianadahy mianaka, avy amin’ny klioba 7, ireo mpandray anjara nifaninana tamin’ny sokajy samihafa. “Tratra ny tanjona ary afapo izahay satria nihoatra tamin’ny nieritreretana azy ny nandray anjara. Zava-dehibe ny fisian’ny hetsika tahaka izao eo amin’ny fifehezana sy ny fahatokisan-tena, izay entina miaina”, hoy Randriamifidimanana Laza, filohan’ny Checkmat Madagascar, mpikarakara ny Invictador II. Tanjona tamin’ity ny hanomana ireo atleta 20 mianadahy hiatrika ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany hatao any Abu Dhabi, ny 8 – 16 novambra ho avy izao. Ankoatra izay, ezahina hampiroboroboina ny taranja hivoaran’ireo ankizy.

Tompondaka

Ny Makis Ladies, hatreto, no nahazo ny medaly Olympika voalohany ho an’ny Malagasy. Tsy resy mihitsy izy ireo tao amin’ny vondrona B nisy azy ireo. Tany amin’ny manasa-dalana vao nahintsan’i Kenya. Nandavo an’i Tchéquie, 26 no ho 10 indray ka nahazo medaly alimo

Nanoratra tantara vaovao ho an’ny fanatanjahantena eto Madagasi­kara ny Makis Ladies. Nan­drom­baka medaly alimo amin’ ny taranja rugby lalaovin’olona fito, tamin’ity lalao Olympika ho an’ny tanora, izay tonto­saina atsy Dakar, Senegal ity ry zareo, omaly, rehefa nan­dresy an’i Tchéquie, tamin’ny isa 26 no ho 10, lalao fiadiana toerana laharana fahatelo. Raha ny fanazavana azo sy ny fikarohana natao, ry zareo vehivavy malagasy mpilalao rugby no nahazo medaly Olym­pika voalohany ho an’i Mada­gasikara. Raha hiverenana kely ny dian’ny Makis Ladies tamin’ity fifanintsanana ity, tsy nahazo faharesena mihitsy ry zareo tao anatin’ny lalaom-bondrona. Nivoaka ho laharana voalohany tao amin’ny sokajy “B”. Teo amin’ny andro voalohany, resin’izy ireo, 12 no ho 10 i Etazonia, avy eo, Nandavo, 19 no ho 12, an’i Espagne. Farany, noresen’ny Malagasy, 19 no ho 5, i Tché­quie. Ta­min’ny manasa-dalana, nahin­tsan’i Kenya, 15 no ho 5 ny Ma­­lagasy. Ary taorian’io, nanarina ny lesoka teo ana­trehan’i Tchéquie indray ny Makis Ladies, ka izao nitondra medaly alimo izao. Tena mbola nampiseho ny hakingana sy ny fahaizana manipy baolina haingana ary ny tanjaka ny Makis Ladies, ka somary sahirana avokoa ireo mpifanan­drina taminy.

Nody ventiny
Azo lazaina, araka izany, fa nody ventiny ny rano nan­tsakaina, tany Tunisie. Tsia­hivina fa mialoha ity lalao Olympika ity, niatrika fiofa­nana tany Tunisie, nandritra ny herinandro, ny vehivavy malagasy mpilalao. Nanohana sy nanatrika ny lalaon’izy ireo ny minisitry ny Tanora sy ny fanatanjahantena (MJS), Rasambany Alain Désiré.

Fitia Randria

Tontosa ny sabotsy lasa teo, teny amin’ny Kianja Ambohitsaina Ankatso, ny andiany fahadimy amin’ny Orange Kilonga Mkanetibe. Lalao nokarakarain’ny Place de la pétanque Ampefiloha sy ny ABC ary notohanan’ny Orange. Natokana ho an’ireo ankizy latsaky ny 17 taona. Teo amin’ny lalao ho an’olon-droa, lasan’ny ekipan’Anala­manga, nahitana an’i Sitraka sy Rinah ny amboara rehefa nandresy an’i Tolotra sy Nary avy any Vakinankaratra, tamin’ny isa 13 no ho 8. I Tsito avy any Toliara kosa no voalohany teo amin’ny fifaninanana mitifitra «tir de précision”. Faharoa i Tolotra ary fahatelo i Grasia. Notoloran’ny Orange, mpanohana ny hetsika, “boule” ny mpandresy.
Tanjona amin’ity fihaonana ity ny hanomezana sehatra ireo ankizy manana fahaiza-manao saingy tsy mbola ao anatin’ny klioba, araka ny nambaran’ny mpikarakara. Mpilalao 64 avy amin’ny ekipa 32 ireo nifaninana ka nisy ny ankizivavikely iray nandray anjara. Nanana solontena ta­min’izany ny faritra Anala­manga, Vakinankaratra, Boeny, Atsinanana, Itasy, Menabe, Atsimo Andrefana. Tsiahivina fa tany amin’ny faritra hatrany ny andiany efatra tamin’ity Orange Kilonga Mka­netibe ity. Teto Analamanga ny andiany fahadimy. Ankoa­tra ny fihaonana ho an’ny ankizy, nisy koa ny lalao ho an’ny sokajy “amateur” D2, notanterahina ny sabotsy sy ny alahady.

Tompondaka

Ho toy ny lalao famarananakely ny fifanandri­nan’ny Disciples FC Espoir Analamanga sy ny GNFC Vakinankaratra, anio, etsy amin’ny Kianjan’i Elgeco Plus, By-pass. Fihaonana izay tafiditra anatin’ny andro fahafito, fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, diviziona faharoa. Marihina fa laharana voalohany ny zandary ary fahatelo ny Disciples Espoir.

Raha tsy misy ny fiovana farany, higadona eto an-tanindrazana, anio, ny delegasiona malagasy Barea zandriny avy niatrika ny fifaninanana iraisam-pirenena, “Fifa World Cup Festival U15”. Tsara ny mampahatsiahy fa nahazo vokatra tsara ihany ny Malagasy ary nitana ny laharana faha-37 amin’ireo firenena 189 nandray anjara ry zareo.

Notontosaina tetsy Arivonimamo, afakomaly, ny dingana fahefatra amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, taranja fanamoriana fiarakodia, “Run”. Nisongadina tamin’ity fifanintsanana ity i Rivo Aina, izay nanamontsana ny zava-bita tsara indrindra. Vitany tao anatin’ny 8’’71 segondra ny halaviran-dalana 400 m.

Notontosaina tetsy amin’ny Kianja Barea Mahamasina, ny zoma sy sabotsy lasa teo, ny fifaninanana ho an’ireo orinasa, “Corporate Games”, izay nokarakarain’ny orinasa EDBM. Hanamarihana ny faha-20 taona nijoroany izany. Nilaza ny filohan’ny kaomisionina mpikarakara, Razafindratandra Ugo, fa tratra ny tanjona satria nilalao ary nandray anjara avokoa ireo ekipa tonga nisoratra anarana. Niray hina tanteraka ny mpiasa rehetra.
Notsiahiviny fa nahatratra 23 teo ireo nandray anjara tamin’ny baolina kitra lalaovin’olona fito, 33 ny tsipy kanetibe ary 17 ny basikety. Nisy ekipa telo, vehivavy, nifanintsana ihany koa. Nisongadina teo amin’ny baolina kitra ny orinasan’ny Kianja Barea Mahamasina (KBM). Voalohany tamin’ny basikety “mixte” ny Orange, ary ny PRRM nahazo ny teo amin’ny sokajy vehivavy. Lasan’ny Miala Voly kosa ny amboaran’ny tsipy kanetibe.
Nomarihin-dry zareo mpikarakara fa nisy ihany koa ny hazakazaka manodidina ny Kianja Barea Mahamasina, tamin’io fotoana io. Nahatratra 150 isa ireo nandray anjara ary notolorana medaly avokoa izy rehetra.

Fitia Randria

Tsy nandiso fanantenana ny Malagasy ny Makis Ladies, omaly, raha niakatra an-kianja voalohany, nandritra ity lalao Olympika ho an’ny tanora izay tontosaina atsy Dakar ity. Resin’izy ireo i Etazonia sy Espagne.

“Fahombiazana!” Nahita fandresena roa sahady ny ekipam-pirenena malagasy, Makis Ladies, omaly, nandritra ny andro voalohan’ny fifaninanana taranja rugby lalaovin’olona fito, amin’ny lalao Olympika ho an’ny Tanora (JOJ 2026), izay tanterahina atsy Dakar. Raha hiverenana kely ny vokatra azon’ny ekipa nasionaly, resin’i Madagasi­kara, tamin’ny mokafoy, 12 no ho 10, i Etazonia. Marihina fa ny Malagasy hatrany no nitarika, 7 no ho 5, mialoha ny nidirana tany amin’ny fialantsasatra. Taorian’io, mbola notohizan’ny Makis Ladies hatrany ny fahazoana vokatra tsara, rehefa nandavo an’i Espagne, tamin’ny isa 19 no ho 12, ry zareo. Tena nampiseho ny fara-heriny mihitsy ireto Ma­lagasy mpilalao ireto, nampiseho ny hakingany teny ambony kianja ry Princia, Jenny, Tracy, Sariaka ary i Landy. Raha tsy misy ny fiovana, mitana ny laharana voalohany i Madagasikara ao amin’ ny vondrona “B”. Efa tafita any amin’ny manasa-dalana izy ireo. Ny ekipa nasionalin’i Tchéquie indray izany no hi­fandona amin’izy ireo, anio. Azo lazaina, araka izany, fa nitondra vokatsoa ho an’ny vehivavy mpilalao, ilay fiofanana natao tany Tunisie, tapa-bolana lasa izay sy ireo fanomanana mahery iray volana, izay natao teto an-toerana. Teo amin’ny tenisy ambony latabatra “ping pong”, mbola resin’ilay frantsay, Nina Guo Zheng, tamin’ny seta 3 no ho 0, (11/4, 11/2, 11/4) indray Andriantahina Gracia, vehivavy malagasy pongiste. Ity no faharesena fahatelo ho an’i Madagasikara tamin’ity taranja ity. Ankoatra izany, tonga ni­tsidika sy nampahery ireo malagasy atleta rehetra, izay mandray anjara amin’ity fifaninanana ity ny minisiteran’ny Ta­nora sy ny fanatanjahantena (MJS), Rasambany Alain Désiré. Ampahafantarina ihany fa ny taranja tenisy ambony latabatra, rugby, lo­mano, tolona, judo, atletisma no andraisan’i Madagasikara anjara.

Fitia Randria

Nikarakara fiofanana momba ny fomba fanambarana ao amin’ny Rejisitra foibe mirakitra ny mpisitraka tena izy (RCBE) ny EITI-Mada­gascar, ny faran’ny herinandro teo, teny amin’ny Mining Business Center, Ivato. Fio­fanana natao ho an’ireo orinasa miasa eo amin’ny sehatry ny harena an-kibon’ny tany, niaraka tamin’ny Foibe fitantanana ny hetra (DGI). Natao hanampiana ireo orinasa
amin’ny fanambarana ny mombamomba ireo mpisitraka tena izy sy hahafehy ny fampiasana ny sehatra RCBE ity fiofanana ity. Nisy ihany koa ny fampiharana mivantana ny fomba fisoratana anarana sy ny fandefasana ny mombamomba ireo mpisitraka tena izy amin’ny alalan’ny interinet. Manamafy ny ezaka ataony amin’ny fampiroboroboana ny fangaraharana, ny fanamorana ny fahazoana vaovao, ny EITI-Madagascar amin’ny alalan’ity hetsika ity. Manamafy ihany koa ny fanjakana malagasy ny fahavononany hanohy ny fampiharana ny fenitra EITI, amin’ny alalan’ny fampandraisana anjara mavitrika, misokatra ary mirindra an’ireo mpisehatra rehetra. Natao izany ho fisorohana ny kolikoly eo amin’ny sehatry ny harena an-kibon’ny tany.

Henintsoa

Mpandraharaha 25 avy amin’ny orinasa vao misondrotra sy orinasa madinika ary salantsalany aty Afrika no hampahafantatra ny tetikasany amin’ireo mpampiasa vola iraisam-pirenena. Hotanterahina ny 2 sy 3 novambra 2026, any Cape Town, Afrika Atsimo, ny andiany fahefatra amin’ity BlueIn­vest Africa ity. Tanjona ny hampifandray ireo mpamorona vahaolana vaovao amin’ny loharanom-bola. Kendrena amin’izany ny hanamafisana ny toekarena manga sy ny fampandrosoana maharitra eto amin’ny kaontinanta afrikanina. Hisolo tena an’i Ma­dagasikara Rakotondrazafy Vatosoa. Natomboky ny Von­drona eoropeanina tamin’ny taona 2022 ny BlueInvest Africa. Sehatra iray mampifandray ireo mpandraharaha
amin’ny sehatra an-dranomasina sy ny mpampiasa vola iraisam-pirenena izy io. Avy amin’ny faritra samihafa eto Afrika ireo orinasa voafantina. Mifantoka amin’ny teknolojia an-dranomasina, ny jono sy fiompiana anaty rano maharitra, ny angovo azo havaozina avy amin’ny ranomasina ary ny toekarena mihodina izy ireo. Nifototra tamin’ny fahafaha-mahazo tombony, ny vinavina hampitomboana ny asa ary ny fiantraikany ara-tsosialy sy ara-tontolo iainana ny fifantenana. Mandritra ny fihaonana, hanolotra ny tetikasany amin’ireo mpampiasa vola ireo mpandraharaha. Hisy ihany koa ny fihaonana ara-barotra, ny fampiofanana ary ny fanoroana manokana. Kendrena ny hahazoana famatsiam-bola mivaingana sy fananganana fiaraha-miasa maharitra. Amin’izany, antenaina hampivoatra ny vahaolana vaovao sy ny asa mifototra amin’ny harena an-dranomasina aty Afrika ny hetsika.

Henintsoa

Velaran-tany 4 000 ha no voajary tao Mia­rinavaratra, faritra Amoron’i Mania, tao anatin’ny telo taona. Ahitana ala kaominaly mirefy 600 ha, ala fambolen’ny isam-batan’olona mirefy 1 054 ha ary ala vadimboly mirefy 2 255 ha izany. Ho an’ny taom-pambolena 2025–2026, nahatratra 260 ha ny velaran-tany voavoly. Ho an’ny taom-pambolena 2026–2027 kosa, velaran-tany manodidina ny 300 ha no ezahina hovolena.

Miroso hatrany ny asa fanarenana ny lalana Ilempona – Belanitra, izay lalana fidirana mankany amin’ny tetikasa Sahofika. Tombanana ho 32% ny taham-pandrosoana, amin’izao fotoana izao. Efa manakaiky ny fidirana ao amin’ny Kaominina Ambanivohitra Ambohitompoina, eo amin’ny PK 40, ny asa fanajariana ny tany (terrassement). Efa miroso ihany koa ny andrana ara-teknika amin’ny “Couche d’imprégnation”.

Solosaina 25 no nomen’ny MNDPT ho an’ny sampam-pampianarana fifandraisan-davitra eo anivon’ny Sekoly ambony politeknika Vontovorona (ESPA), omaly. Hetsika natao ho fanohizana ny ezaka efa natomboka amin’ny fampiasana ny teknolojia eo amin’ny tontolon’ny Fampianarana ambony.

Miverina amin’ny anarana Air Madagascar ny orinasam-pitaterana ana habakabaka nasionaly Madagascar Airlines. Mbola miankina amin’ny fahavitan’ny dingana ara-pitsarana sy ara-pitantanana anefa ny fampiharana azy manontolo.

Miverina amin’ny anarana Air Madagascar ny orinasam-pitaterana ana habakabaka nasionaly Madagascar Airlines. Nam­bara nandritra ny lanonana natao ny sabotsy 31 oktobra 2026, tao amin’ny Novotel Antananarivo, izany fanovana izany. Araka ny fanazavan’ny tale jeneraly, Rabarilala Rado, mikendry ny hamerina ny maha izy azy ny kaompania sy hanatsara ny fitantanana izany fanapahan-kevitra izany izy ireo. « Air Madagascar no anarana ahafantaran’ny vaho­aka sy ny mpiara-miombon’antoka antsika », hoy ny mpitantana. Nampaha­tsiahi­viny ny tantaran’ny orinasa. Niorina tamin’ny taona 1961 tamin’ny anarana MadAir ny kaompania, ary lasa Air Ma­dagascar tamin’ny 1962. Efa nisy ny vokatra voalohany tamin’ny ezaka fanarenana. Ara­ka ny tatitra nataon’ny tale jeneraly hatrany, nihatsara ny toe-bolan’ny orinasa hatramin’ny nandraisany andraikitra tamin’ny mey 2026. Avy amin’ny fatiantoka manodidina ny 700 000 dolara, nahazo am­bim-bola mihoatra ny telo tapitrisa dolara ny kaompania, ankehitriny. Niho­atra ny 2,7 ta­pitrisa dolara koa ny vola miditra tamin’ny fitaterana tamin’ny taona 2026, raha oharina tamin’ny vanim-potoana mitovy tamin’ny taona teo aloha. Nisokatra indray ny sampandraharaha ao Maha­janga sy Analakely. Niverina iha­ny koa ny zotra An­tana­narivo–Maha­jan­ga– Mo­roni, izay ampiasana fiaramanidina ATR 72-500, indroa isan-kerinandro.

Trosan’ny orinasa

Mbola mavesatra anefa ny trosan’ny orinasa. Na nanapa-kevitra ny hanafoana trosa manodidina ny 50 tapitrisa dolara aza ny fanjakana, mbola mahatratra 100 tapitrisa dolara ny fitambaran’ny trosa. « Mbola lehibe ny trosa ary mitaky ezaka ny fanarenana ara-bola », hoy ny mpitantana. Ankoatra izany, mikendry ny hamerina tsikelikely ny zotra iraisam-pirenena mankany La Réunion, Marseille, Bangkok ary Guangzhou ny orinasa. Ny fahatongavan’ny sidina ara-potoana, ny kalitaon’ny tolotra ary ny fahafahan’ny mpandeha matoky ny kaompania no mbola hitsapana ny tena fahombiazan’ny fanarenana.

Henintsoa

Mampahafantatra ny Kaominina Antananarivo Renivohitra ny amin’ny fahatapahan-dalana maromaro noho ny fanamboarana. Nanomboka omaly hatramin’ny sabotsy 16 janoary 2027, tapaka ny lalana manomboka eo amin’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka Befelatanana mihazo an’i Fort Voyron. Ho an’ireo fiara rehetra hihazo izany toerana izany dia miakatra an’Ankadilalana, miditra eo Fiadanana ary manohy ny lalana mahazatra.

Mpianatra 25 avy amin’ny liseam-panjakana ao Antsirabe no voafantina hisitraka ny vatsim-piofanana English Access Microscholarship Program. Noraisin’ny masoivoho amerikanina izy ireo hisantarana ny fiofanana ho azy ireo izay haharitra roa taona. Ny fandaharanasa English Access dia tohanan’ny Departemantam-panjakana amerikanina hanohanana ireo tanora malagasy mpianatra handalina ny teny anglisy …

Sekoly natsangan’ny fanjakana, miorina ao amin’ny fokontany Ankadinondry I, ny EPP Ankadi­nondry Sakay, notokanana ny herinandro teo. Ahitana efitrano fianarana miisa 12, birao iray ho an’ny tale, birao iray ho an’ny mpanolotsaina ara-pedagojika, efitra fitsaboana iray ary efitranon’ny mpampianatra iray ity sekoly ity.

Nifarana ny sabotsy 31 oktobra teo, tao amin’ny CCI Ivato, ny kongresy voalohany ho an’ny mpitsabo nify aty amin’ny Ranomasimbe indianina (Congrès dentaire de l’océan Indien – CDOI). Nanenta­nana ny hetsika nandritra ny roa andro ny lohahevitra «Sou­rire pour demain». Nandray anjara tamin’izany ireo mpitsabo nify, mpitsabo nify mpanampy ary mpamatsy fitaovana avy eto Madagasi­kara, Maorisy, La Réunion, Seychelles, Kaomoro ary Frantsa. Nikarakara ny hetsika ny Fikambanan’ny mpitsabo nify malagasy (ADM) sy ny Holafitry ny mpitsabo nify sy mpitsabo ny aretin’ny vava (ONOS). «Nahafa-po ny mpandray anjara ny kongresy », hoy ny Dr Rabedasy Nadia, filohan’ny ADM. Nanamafy ny fahombiazana 80 ka hatramin’ny 86 % ny mpandray anjara. Nifantoka tamin’ny fa­nofanana ireo matihanina sy ny fanamorana ny fahazoan’ny rehetra fitsaboana ny fandaharam-potoana. Nisy ny famelabelarana ara-tsiansa, atrikasa fampiharana ary fampirantiana. Anisan’ny lohahevitra lehibe ny fampiasana ny teknolojia vaovao. «Afaka manampy amin’ny fitantanana fotoana sy kaontim-pitsaboana ny faharanitan-tsaina artifisialy. Mila fiofanana anefa izany», hoy ny Dr Rakotonjanahary Anselme, filoha lefitry ny ADM. Notsin­driny koa fa ilaina ny fahavononan’ny mpitsabo hampiasa ireo fitaovana ireo. Mbola sa­kana ny fahafahan’ny maro misitraka fitsaboana nify. Noho izany, nasongadina ny fisorohana sy ny fanentanana momba ny fahadiovan’ny vava. Efa eo am-panomanana ny andiany faharoa ireo mpikarakara, hanamafisana ny fiaraha-miasa eo amin’ny firenena mivondrona aty amin’ny Ra­nomasimbe indianina.

Henintsoa

Ho fampiroboroboana ny tontolon’ny sarimihetsika, hisy ny fiofanana maimaimpoana momba ny sarimihetsika sy ny haisehatra. Tetikasa tante­rahin’ny Ivontoeran’ny sari­mihetsika sy ny sarimiaina malagasy (ISSM) sy ny Aka­de­miam-pirenena momba ny zavakanto sy ny kolontsaina (Anac), iara­hana amin’ny “Creare Training Centre” ity fampiofanana ity. Mikarakara izany kosa ny minisiteran’ny Sera­sera sy ny kolontsaina. Ny 10,11 ary 12 novambra izao no hanatanterahana ny fiofanana, ao amin’ny Efitrano Dox Tranombokim-pirenena Ano­sy. Anisan’ny hianarana ny fanoratana tantara, ny filalaovana an-tsehatra, ny tantara an-tsehatra ary ny “Clown” sy ny “Mime”. Mampiofana, anisan’ny hizara ny traikefany amin’izany, i Cornelys sy i Jolene du Plessis. Misokatra ho an’ny rehetra ny fiofanana, na vao hanomboka, na ny efa mpisehatra eo amin’ny tontolon’ny sarimihetsika. Hahatitra 4 andro, dia ny 2, 3, 4 ary 5 novambra izao, ny fisoratana anarana, araka ny fanaza­vana.

Mi.Raz

Tontosa ny « Herinandron’ny Havàtsa-Upem ». Nilaza ny heviny ny amin’ny fahitany ny zava-nisy sy niainana izany i Hajaina Andrianasolo, filohan’ity fikambanana manome hasina ny tontolon’ny soratra ity

« … Amin’ny ankapobeny, tratra ny tanjona. Nan­dray anjara ny 80% ny mpikambana mavitrika. Tonga ny mpianatra, indrindra ireo mpampianatra taranja malagasy sy ny mpikaroka », hoy i Hajaina Andrianasolo, filo­han’­ny Havàtsa-Upemn raha namintina ilay hetsika « Heri­nan­dron’ny Havàtsa-Upem » izay tontosa ny faran’ny herinandro teo. Manamafy ireo ny famoahan’ny mpikambana maro boky. « Na eo aza ilay hoe: tsy maika hamoaka boky, saingy, tokony hamoaka boky. Tamin’ity taona 2026 ity no betsaka ireo mpikambana ao amin’ny Havàtsa-Upem na­moaka boky, raha oharina amin’ireo andiany teo aloha », hoy hatrany ny filohan’ny Havà­tsa-Upem. Ankoatra ireo, nampiavaka ny « Herinan­dron’­ny Havàtsa-Upem » taona 2026, ny fametrahana mariboninahitry ny kanto ho an’ny mpikambana sy ny fanasongadinana ireo mpikambana tanora tafiditra ao anatin’ny fandaharam-pianarana ma­nomboka izao.
Ho an’ny hetahetan’ireo mpitsidika maro nandritra ny hetsika. Iray amin’ireny ny hanatontosana ny « Herinandron’ny Havàtsa-Upem » indroa ao anatin’ny taona iray. « Azo dinihina izany, kanefa mety endrika hafa ny hanehoana azy mba tsy hitovy tanteraka. Ny ao amin’ny Havàtsa-Upem, rahateo, teny ierana avokoa ny fanapahan-kevitra », hoy i Hajaina Andrianasolo. Noma­rihiny fa efa ankatoky ny taom-pankalazana ny faha-75 taona ity fikambanana ity.

HaRy Razafindrakoto.

Nampahafantarina ny mponina ao Ambo­di­hady Ambohimanarina ny loza mitatao ho an’ireo mipetraka manodidina ny espace Sensas. Ahitana hantsana misy vatobe efa ahatsikaritana fahavakisana eny an-toerana. Taorian’ny fijerena ny zava-misy, herinandro lasa izay, nidina fanindroany teny ny avy amin’ny BNGRC sy ny Kaominina Antananarivo Renivohitra. Tapaka fa hanamboatra lakandrano hafa tsy mandalo akaikin’ity toerana ahina ity ny mponina, ka hanao tantsoroka izany ny kaominina.

Nankalaza ny Andron’ny nokleary ny ivontoeram-pikarohana INSTN, eo ambany fiahian’ny Mesu­pres, ny faran’ny herinandro teo. Niompana tamin’ny
« Teknolojia sy angovo nokleary » ny lohahevitra. Nampahafantarina ny fampiasana ny teknolojia
nok­leary amin’ny sehatra maro, toy ny famokarana angovo, ny fitsaboana…. Nisy ihany koa ny adihevitra momba ny fanekena ara-tsosialy ny fitrandrahana
harena an-kibon’ny tany, mety ahitana akora radioak­tifa sy ny anjara toeran’ny angovo nokleary amin’ny fampivoarana ny loharanon’angovo eto Madagasikara.

Notanterahina nandritra ny roa andro, tao Antsirabe, ny « Forum des métiers – Ny anjara asako » ao anatin’ny tetikasa Anjara, iarahan’ny SOS Villages d’enfants Madagascar, Action éducation ary ny PFSCE manatanteraka. Vatsian’ny Vondrona eoropeanina sy ny SOS Villages d’enfants Danemark vola, hampi­fandraisana ny tanora amin’ny tontolon’ny asa sy ny fiofanana arakasa izy io. Sehatra miisa 13 no voaka­sik’izany.

Nametraka tamin’ny fomba ofisialy ny fikambanana Fan­jiry, teny Ambodivoara Ambo­himangakely, ny sabotsy 31 oktobra teo, Ramatoa Ran­dria­nirina Elisa, vadin’ny filohan’ny Fanavaozana ny Repoblika. Nambarany fa tsy mionona ho fikambanana fotsiny ny Fanjiry, fa manana andraikitra ho an’ny fiarahamonina. Natao hitsinjo ny fianakaviana marefo, mba hitondra fampandrosoana maharitra, marina ary mitsinjo ny maha olombelona. Nandray ity andraikitra ity ny vadin’ny filohan’ny Fanavaozana ny Repoblika, nanangana fikambanana mavitrika ho eo ani­lan’ny vahoaka mandrakariva. Toy ny tantsaha, ny mpam­boly sy mpiompy, ny mpanao asatanana, ireo olona afaka miasa tsy ankanavaka, indrindra ny vehivavy, izay andrin’ ny fianakaviana sy ny toeka­rena. Laharam-pahamehana ny fahaleovantenan’ny vehivavy. Vonona hanangana fikambanana Fanjiry ireo kaominina miisa 16 ao anatin’ny distrikan’Avaradrano. Nano­trona ity fotoana ireo tomponandraiki-panjakana foibe sy ny eny ifotony, fikambanana sy ONG samihafa isam-pokon­tany sy kaominina. Ankoatra ny kabary nifandimbiasana, nampahafantarina ihany koa ny tetikasa kasain’ny Fanjiry hotanterahina eny Avaradrano.

Njaka A

Nampahafantatra ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena, ny faran’ny herinandro teo, tamin’ny alalan’ny pejiny, fa hisondrotra ny fanampin-karama omena ny mpampianatra tsy mbola voaray ho mpiasam-panjakana (ENF) manomboka eny amin’ny akany fibeazana hatramin’ny Lycée manerana ny Nosy.
Hiakatra ho 150 000 Ar izany ho an’ny mpanabe eny amin’ ny akany fibeazana sy ny ambaratonga voalohany raha 110 000Ar teo aloha. Lasa 180 000 Ar kosa ho an’ny mpampianatra eny amin’ny CEG raha 120 000 Ar teo aloha. 200 000 Ar ny tohana ho an’ny mpampianatra eny amin’ny Lycée, raha 150 000 Ar hatramin’izay. Isaky ny roa volana no misitraka ny fanampiana ara-bola omen’ny fanjakana ny mpampianatra ENF.
Nanambara koa ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena fa efa tonga eny anivon’ny Trésorerie générale, Trésorerie principale ary ny Perception principale ny vola ho an’ny caisse école RPI sy FCE ho an’ny EPP sy ny CEG. Misy ny antontan-taratasy ilaina ho an’ny sekoly hisitraka izany. Efa afaka maka ny vola ireo feffi nahafeno ny fepetra.

Vonjy