8 marsa, « Andro iraisam-pirenena ho an’ny zon’ny vehivavy », araka ny tapaka teo anivon’ny Firenena mikambana ny taona 1977. Nanom­boka teo, hevi-diso maro no nahely… Saika niainga avy any ivelany ny ankamaroan’ireny. Taitra sy nampiaka-peo ny vehivavy eto Madagasi­kara. Raikitra ny fitakiana fitovian-jo amin’ny lehilahy. Teo amin’ny sehatry ny asa, nodradradradraina fatratra fa « ny vitanareo lehilahy mba vitan’ny vehivavy ihany koa ». Nanom­boka nirotsaka lalindalina teo amin’ny fitantanan-draharaha sy ny tontolo politika, sns, ny vehivavy malagasy.
Noho ny fandraisana bontolo sy ny tsy fampian’ny fahalalana, tsy niserana tao an-tsain’izy ireo fa nanaraka sy manaraka ny lamina voajanahary ny Malagasy eo anivon’ny fiarahamonina. Fantany sy hainy tsara ny nanome sy manome hasina ny tsirairay eo amin’ny toerana misy azy. Iray amin’ireny ny vehivavy. Kitapo nifonosana, nitondra sivy volana an-kibo (mamelona sy miahy ho tonga olona manam-panahy, fo, saina, vatana), niankin-drindrina irery sy nisotro ny rano tsy tiana (niharitra ny mafy sy loharanon’ny taranaka)…
… Ireo lamina voajanahary ireo, antoka lehibe fa omen’ny Malagasy hasina ny vehivavy. Noho izany, tsy tokony ho ny vahiny indray no hampianatra azy hanaja ny zon’ny vehivavy.

HaRy Razafindrakoto

Tsy vita anatin’ny herintaona… Hotohizana hatramin’ny 2027 mba hahafahan’ny tarika AmbondronA miverina amin’ireo toerana efa nanaovany seho, ny fankalazana ny 25 taona an-tsehatra.

Hiverenena avokoa ireo faritra nanamarika ny tarika. Vaovaon’ny tarika AmbondronA, omaly. Saika ireo tanàn-dehibe manerana an’i Madagasikara izany, ankoatra ny any amin’ny faritra Sava sy Fort-Dauphin, noho ny toerana saro-dalana. Hanampy ireto ny fivoahana any amin’ireo Nosy manodidina sy ny firenena eoropeanina, Canada, Etazonia ary Afrika Atsimo. Tsy ampy hamitana izany tetikasa goavana izany ny herintaona, ka hotohizana hatramin’ny 2027 ny “25 taona isika…”.
Miendrika jery todika ny efa vita no famerenana ny fahatsiarovana izy ity. Nanom­boka ny taona 2001, nindraman’ireto mpinamana sy mpirahalahy ireto ny anaran’ny tanàna nisy azy ireo: Am­bondrona. Nandalo sedra maro ny tarika. Nisongadina tao anatin’ny maro kosa anefa noho ny ezaka nampian’ny talenta. Nihamaro ary mbola eo hatramin’izao ireo mpankafy. Nahavita rakikira 7 ankoatra ireo efa havoaka “streamin” ny tarika. Ny fanombohana ny fankalazana no efa nambaran’ny tarika: Seho roa ao amin’ny City Art Ivandry, ny zoma 6 marsa sy 13 marsa izao. Eo anelanelan’izay, ny alahady 8 marsa kosa ilay seho ho tolo-tanana ho an’i Toamasina, hatao amin’ny Parking P 1 kianja Mahamasina. “Tanàna nanamarika be anay i Toa­masina, ka rariny raha manao an’ity hetsika ity. Alefa any avokoa izay vola azo, hialan’ny fampandehanan-draharaha”, hoy ny fanazavan’ny tarika. Niantso fifanomezan-tanana ny AmbondronA ka namaly azy ireo ny mi’Ritsoka Pro­duction, nanome ny fanamafisam-peo sy ny fitaovana rehetra ilain’ny fampisehoana. Eo koa ireo haino aman-jery hanampy amin’ny fampahafantarana sy ireo mpiara-miasa amin’ny tarika.

Zo ny Aina

Nambaran’ny minisitry ny Raharaham-bahiny, Razanamahasoa Chris­tine, fa zava-dehibe ny lanonana fanaovan-tsonia fiaraha-miasa amin’ny fitondram-panjakana japoney, omaly, teo anivon’ny minisitera. Miom­pana amin’ny famatsiam-bola 68 miliara Ar izany. « Mitondra vahaolana amin’ny ampahany ny olana nitarainan’ny vahoaka izany. Anisan’izany ny olan’ny herinaratra ka anisan’ny hisitraka izany ny ao Toamasina », hoy izy. Notsiahiviny fa nataon’ ny filohan’ny Fanavaozana ny Repoblika, ny Kly Randria­nirina Michaël sy ny governemanta ho laharam-pahame­hana izany. Nankasitraka ny fanjakana japoney amin’ny alalan’ny  masoivohon’ny Japon sy ny Jica ny tenany noho ny fanohanana ny fitondram-panjakana Fana­vao­zana sy ny filan’ny vahoaka. Hanatanteraka ny asa kosa ny minisiteran’ny Angovo sy ny akoranafo, miaraka amin’ny Jirama.
Voatsiahy tamin’izany fa anisan’ny manana andraikitra manokana eo amin’ny fanatanterahana ny laharam-pahamehan’ny governemanta ny eo anivon’ny minisiteran’ny Raharaham-bahiny.

Synèse R.

49% ny vehivavy manambady eo anelanelan’ ny 15 taona hatramin’ny 49 taona ihany no fantatra fa mampiasa ny fomba fandrindram-piterahana. Mbola maro, araka izany, ireo tsy resy lahatra na tsy mahafantatra tsara ny tombony azo amin’ny fampiasana azy ireny. Efa mihamaro kosa ny tanora mazoto miaro tena tonga manatona tobim-pahasalamana.

Tanterahina mandritra ity herinandro ity, ao amin’ny CHU Andrainjato Fianarantsoa, ny fanamafi­sana ny fahaiza-manaon’ireo mpiasan’ny fahasala­mana amin’ny fizahana, fandraisana an-tànana ary fanaraha-maso ireo zaza manana olana ara-pahasalamana amin’ny fo. Misy ny fandraisana an-tànana maimaimpoana ho an’ireo zaza voakasika.

Nirosoana ny fandravana ireo trano miorina tsy ara-dalàna ao anatin’ny tanin’ny Oniversiten’Antana­narivo hahafahana manorina fotodrafitrasa famatsiana rano fisotro madio eny an-toerana. Efa nampahafantarina mialoha ireo voakasiky ny fandravana. Natao ny volana oktobra tamin’ny taon-dasa sy ny volana febroary teo ny fampahafantarana ofisialy momba izany.

Lehilahy iray torana tampoka teny amin’ny toby fiantsonan’ny fiara iray tetsy Ambodivona, omaly atoandro. Raha ny fantatra, niandry sy nipetraka niaraka tamin’ ny olona tao anatiny tao izy. Saingy nianjera ary torana tsy nahatsiaro tena. Efa nentina novonjena haingana tao amin’ ny Espace medicale Ambodivona ny tenany taorian’izay.
Namoy ny ainy omaly ilay tovolahy 20 taona nisy namono tany Antanifotsy Fianarantsoa, ny alahady lasa teo. Nialana nenina tany amin’ny hopitaly izy saingy izao tsy tana izao ny ainy. Raha tsiahivina, namonjy fety fan­kalazana fitsingerenan’ny taona nahaterahana izy sy ny namany roa hafa. Tratra alina izy ireo ka nisy namono.

Misesisesy ny fisamborana jiolahy ataon’ny mpitandro filaminana tato ho ato. Jiolahy iray indray, maty voatifitry ny polisim-pirenena tetsy Am­bodin’Isotry Cité, omaly atoandro, tamin’ny 1 ora sy sasany. Poa-basy niisa efatra no heno sy nanaitra ny mponina teny amin’ny manodidina, tamin’io fotoana io. Lehilahy iray malaza ratsy amin’ny asa fanendahana sy sinto-mahery teny amin’ny manodidina no nifanenjehan’ny polisy. Avy na­nendaka tovolahikely mpia­natra izy ny maraina. Nanao vela-pandrika ny polisy ka izao nahitam-bokany izao. Efa misy polisy manao fanamiana sivily misafo foana eny an-toerana, noho ny eny malaza ho be olon-dratsy. Tazana teny Abodin’Isotry izy ny atoandro saingy tafaporitsaka tanaty elakelan-trano. Raikitra ny fifanenjehana ary namoaka antsy maranitra hamelezana ireo Polisy ny tenany rehefa tsy nahita lalan-kaleha intsony. Voatery nitifitra, araka izany, ny mpitandro filaminana ka maty noho ny ratra nahazo azy ity olon-dratsy ity. « Niezaka nandositra nitsofoka elakelan-trano io olon-dratsy io saingy tratra tao amin’ny tokontany malalaka tao ambadiky ny fiangonana METM Taberna­kely Ambodin’Isotry », hoy ny fanazavan’ireo mpivarotra teny amin’ny manodidina. Efa naterina eny amin’ny tranom-patin’ny HJRA Ampefiloha moa ny razana.
Toarian’ny fisavana azy, nahitana finday roa sy entana maromaro halatra teny aminy. Hita teny aminy ihany koa ny karapanondrom-pireneny. Mbola manao fikarohana ireo namany hafa ny mpitandro filaminana amin’izao.

Mino

Lohan-jaza sy ny tanany hany sisa hitan’ny fokonolona tao anaty harona plastika teny amin’ny fokontany Ankadikely, kaominina Ankadikely Ilafy, distrika Avaradrano, omaly maraina. Notaritarihin’ny alika io harona nisy ilay fatin-jaza vao teraka io ka tavela teo afovoan-dalana, araka ny fiheveran’ireo nanatri-maso. Nampandre avy hatrany ny manam-pahefana ao an-toerana ny fokonolona. Efa nohanin’ny alika ny ampahany tamin’io zaza io. Ny lohany niampy ny tanany hany sisa tavela tao anatin’ilay fonosana. Nanao fanadiha­diana avy hatrany ny zandarimaria miasa ao An­kadikely manolo­ana io tranga io. Tsy fantatra mazava ny reny niteraka nahavita nanary ity zaza ity. Tsiahivina fa fatin-jaza iray hita tao anaty tatatra teny Andrai­soro, ny herinandro lasa teo. Vao teraka ihany koa io zaza io. Mirongatra ny tranga fanarian-jaza tato ho ato.

Tsiferana R.

Tsy tana ny ain’ilay tovovavy novonoin’ny sakaizany teny Analamahitsy Tanàna, afakomaly alina. Nanda ny fanerena azy hanala zaza izy ka nakapoka tamin’ny rindrina ny lohany. Voasambotry ny polisy, omaly, ilay lehilahy nahavanon-doza.

Nosamborin’ny mpitandro filaminana, omaly, tao Andrononobe, ny lehilahy iray 18 taona namono nahafaty ny sakaizany teny amin’ny fokontany Analama­hitsy Tanàna, boriborintany fahadimy. Naharay antso ma­hakasika herisetra ny polisy ny alin’ny talata 3 marsa. Nidina ifotony nizaha ny zava-misy izy ireo. Nahita vehivavy iray vao 20 taona, hita nihoson-dra tsy lavitra ny trano iray. Voalaza fa niantso vonjy tamin’ny manodidina nandritra ny alina, araka ny fampitam-baovao.
Nifamaly tamin’ny sakai­zany izy, araka ny fanazavana hatrany. Zandrin’ilay vehivavy herintaona ity tovolahy ity ka tsy nankasitraka ny vohoka nentin-dratovovavy, raha ny tatitra avy amin’ny polisim-pirenena. Vokany, noterena hanala ny zaza izy. Tsy na­naiky anefa ity farany. Nikasi-tanàna ilay lehilahy. Hita ho tena nanamparany ny fony tamin’ny herisetra ilay tovo­vavy. Nakapoka tamin’ny rindrina ny lohany. Rehefa izay nandositra ilay nahavanon-doza.

Nifamonjena
Marihina fa raha vao na­hare ny antso vonjy nataon’io vehivavy io ny mponina manodidina dia nanolo-tanana. Nikoropaka nitondra azy teny anivon’ny hopitaly izy ireo. Nandray an-tanana azy avy hatrany ny mpitsabo saingy nananosarotra ny vonjy aina noho ny ratra nanjo azy. Sady voadona mafy izy no very ra be loatra. Vokany, Tsy tana intsony ny ainy, nodimandry omaly maraina izy. Marihina fa mbola afaka nitantara ny nanjo azy ity lasibatry ny herisetra ity. Voazavany tamin’ny antsipirihany avokoa ny zava-niseho sy ny nanjo azy. Na­namora ny asan’ny ny mpitandro filaminana izany. Tsy nananosarotra ny namantatra ilay sakaiza nahavanon-doza. Omaly maraina, niroso avy hatrany tamin’ny fisamborana ny polisy. Atolotra ny fampanoavana aorian’ny famoto­rana ilay tovolahy.

Tsiferana R.

Hotanterahina ny faran’ny herinandro ho avy izao ny andro fahavalon’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madaga­sikara, taranja baolina kitra, “Pureplay Football League (PFL)”. Hanafika an’ireo ekipa avy any atsimo, any Toliara, ny AS Ste Anne, ny alahady ho avy izao, ao amin’ny Ki­anjan’i Maitre Kira.
Araka ny fanadihadiana natao omaly, efa lasa any Toliara ny AS Ste Anne. Mpi­lalao 24 no nentin’izy ireo hiatrika ny fihaonana. “Efa vonona tanteraka izahay amin’ny zava-misy rehetra any, hitady ny isa telo no tena tanjonay amin’io fifanandrinana io”, hoy ny mpitantana iray eo anivon’ity klioba ity, omaly.
Hatreto, eo amin’ny laharana fahatelo no misy ny AS Ste Anne, manana isa 17. Ady sahala iray sy faharesena iray no azon’izy ireo nandritra ny fihaonana fito efa vitany. Ankoatra izay, hotontosaina ny alahady ho avy izao, eny amin’ny Kianjan’ny CFFA Iavoloha ny fihaonana miverina eo amin’ny Disciples FC sy ny CFFA Andoharanofotsy, tompon-tanàna. Tsiahivina fa nisaraka ady sahala, 1 no ho 1, ny ekipa roa tonta teo amin’ ny fifanandrinana mandroso. Hatao anio, eny Betongolo, ny fifanandrinana miverina eo amin’ny Clinique Zanatany sy ny FC Rouge.

F.R

Fanitsiana ny lahatsoratra nivoaka omaly talata 3 marsa 2026, mahakasika ilay fifaninanana ho an’ny ankizy. « Ankizy milalao », andiany faharoa, no tena anaran’ilay hetsika karakarain’ny Analakely Football Academy (Afa) etsy Betongolo, ny 7-8 marsa ho avy izao, fa tsy « Kilonga milalao ». Marihina fa fotoana iray ahafahan’ny ankizy misehatra amin’ny lalao baolina kitra io hatao eny Betongolo io.

Hotontosaina ny alarobia 11 marsa ho avy izao, etsy Mahamasina, ny fifidianana izay ho filohan’ny Federasionina malagasin’ny taranja tenisy ambony latabatra « Ping Pong ». Hifarana ny alatsinainy 9 marsa ho avy izao ny firotsahan-kofidina ho an’izay maniry ny hitantana ity rafitra federaly ity. Marihina fa efa nahavita ny fifidianana omaly, tetsy Mahamasina, ny eo anivon’ny ligin’Analamanga.

Hiditra amin’ny dingana manasa-dalana, amin’ny faran’ity herinandro ity, ny fiadiana ny tompondaka eo anivon’ny seksionina taranja basikety. Eny amin’ny Kianja Barea Mahamasina no hanatanterahina izany, araka ny fandaharam-potoana.

Ankoatra ny fandraisan’ny ekipa malagasy anjara amin’ny fiadiana ny amboaran’ny klioba tompondaka aty amin’ny ranomasimbe Indianina, taranja volley-ball, manana solontena ihany koa i Madagasikara eo amin’ny lafiny fitsarana lalao. Malagasy 3 no hitsara lalao any Seychelles mandritra ity fifaninanana ity. Ahitana an’i Mamitiaina Tsifolakasy Herizo, mpitsara federaly sy Koera Félix ary Rajaonarison Herinirina Samoeline, izay samy mpitsara iraisam-pirenena izy ireto. Fandraisan’anjara feno ny an’i Madagasikara amin’ity CCCOI 2026 ity, araka izany, satria sady manana ekipa roa lahy sy roa vavy no mbola manana mpitsara lalao 3 ihany koa. Porofo izany fa efa manana ny toerany eto amin’ny ranomasimbe Indianina ny taranja volley-ball. Tsiahivina fa hiditra amin’ny dingana farany ny fifaninanana ary tafakatra hiatrika izany ny ekipan’ny GNVB sy ny Squad X raha ny filaharana isam-bondrona no jerena.

Mi.Raz

Ho fantatra amin’ny 21 marsa ho avy izao izay ho filoha vaovao hitantana ny Féderation sport-automobile de Madagascar (FSAM). Kandidà roa no hifaninana ho amin’izany, izay olona ao anatin’ny tontolon’ny taranja mekanika avokoa.

Nikatona ny alahady lasa teo ny fandraisana ny taratasy ho an’ireo hifaninana ho filohan’ny Fédera­tion sport-automobile de Ma­dagascar (FSAM). Rehefa nan­dinika ny antontan-taratasy mahakasika izany ny Vao­miera mahaleo tena misahana ny fifidianana, nankatoavina ny filatsahan’ireo kandida roa hifaninana, dia ny an-dRabe­koto Jeannot sy Ranarison Henintsoa.
Tsy olona vaovao eo amin’ny tontolon’ny taranja mekanika akory izy mirahalahy ireo. Rabekoto Jeannot, fantatry ny rehetra amin’ny solon’anarana hoe: Nonot. Mpanamory ary efa filohan’ny klioba Asacm nandritra ny 20 taona. Izy ihany koa no mitondra vonjimaika ny tetezamitan’ny federasionina nanomboka ny volana avrily 2025 ka mandra-pahavitan’ny fifidianana. Fantatra fa ny sabotsy lasa teo, nandritra ny fivoriamben’ny klioba Asacm, tsy nilatsaka ho fidina ho filohan’io klioba io intsony ny tenany ary efa nametra-pialana.
Ranarison Henintsoa indray dia filoha lefitry ny federasionina teo aloha. Mahafan­tatra tsara ny ativilanin’ny rallye eto Madagasikara. Tsiahi­vina fa hotanterahina ny sa­botsy 21 marsa ho avy izao, ao amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina, ny fivoriambe hanaovana ny fifidianana izay ho filohan’ny FSAM.
13 ireo klioba afaka mandatsa-bato, ahitana ny Asacm, ny FMMSAM, ny ASA Tana, ny Run Mada, ny Tac’s, ny MSA, ny SRK, ny Go-Jang Boeny, ny AS 110 Vakinanka­ratra, ny AC 501 Atsinanana, ny TMF, ny AMA ary ny ACCT.
Tsiahivina fa tontosa avokoa ny fifaninanana rehetra ho an’ny taom-pilalaovana 2025 ka ny namaranana azy dia ny Run natao ny alahady lasa teo.

Tompondaka

Fanohanana ny dingan’ny fanavaozana miainga eny ifotony ao anatin’izao fitondrana Fanavaozana izao ny Repoblikan’i Madagasikara, tarihin’ny filoham-panjakana, ny kolonely Randrianirina Michaël, izao. Izay no anisan’ny niompanan’ny fifampidinihana tamin’ny fitsidihana ara-pomba fifanajana nataon’ny solontenan’ny Fikambanana iraisam-pirenena ho an’ny firenena miteny amin’ny ampahany na manontolo ny teny frantsay (OIF), aty amin’ny faritry ny ranomasimbe Indiana, i Traian Laurențiu Hristea. Ny mpitahiry ny fitombokasem-panjakana sady minisitry ny Fitsarana, i Ernaivo Fanirisoa, no notsidihiny teny amin’ny minisiteran’ny Fitsarana, Fa­ravohitra, omaly. Nifampidi­nihan’ny roa tonta koa ny
amin’ny fanatsarana ny rafitra sy ny zotram-pifidianana eto Madagasikara amin’izao fanavaozana ny Repoblika izao. Eo indrindra koa ny amin’ny lafiny fanamafisana ny fangaraharana sy ny fahamendrehana ary ny fitokisan’ny vahoaka amin’ny fizotran’izay fifidianana izay. Tsy latsak’izany, voaresaka ny amin’ny mety hisian’ny fanohanana ara-teknika sy fifampizarana traikefa avy amin’ny OIF, mba hanatsarana hatrany ny rafitra sy ny fomba fanao mifanaraka amin’ny fenitra iraisam-pirenena eo amin’ny tontolon’ny fifidianana. Tsiahivina fa ao anatin’ny fanohizana ny fiaraha-miasa eo amin’ny minisiteran’ny Fitsarana sy ny OIF efa nisy ny fiaraha-midinika.

R. Nd.

Nanainga omaly, nihazo an’i France, Rakotoarisoa Lova Satamandimby sy Raza­na­drakoto Tiana Laurens (Tonnerre) hiatrika ny famaranana lehibe amin’ny “Passion pétanque française” (PPF 2026), taranja tsipy kanetibe. Fifaninanana hotanterahina ny sabotsy 7 sy alahady 8 marsa ho avy izao, ao amin’ny Bou­lodrome Douaisis. Anisan’­ireo hiatrika izany i Madagasikara, ka hiaro ny voninahi-pirenena izy mirahalahy, miampy an-dRakotoarisoa Yves Sedrick, mpilalaon’ny Decines France. Tsiahivina fa tompondakan’ny « Mondial La Marseillaise 2025 » izy telo mirahalahy ireo. «Sambany no handraisako anjara amin’ity PPF ity. Haka ny fandresena no tanjona ary hiezaka hamerina ny lazan’i Madagasikara indray», hoy i Lova. Marihina fa tompondaka maneran-tany 2025 teo amin’ny olon-droa miaraka, lahy sy vavy “mixte”, i Lova.
Miisa 16 ny ekipa lehilahy hiady ny lohany amin’ity ka anisan’ireo mifaninana amin’izany ilay Italianina, i Diego Rizzi, tompondaka maneran-tany farany, teo amin’ny olon-tokana. Eo koa ireo kalazalahy frantsay, toa an’i Dylan Rocher sy i Philippe Suchaud. Tsy diso anjara ihany koa ry Ste­phane Robineau sy i Feltain. Manana ny ekipany koa ilay Malagasy milaravinahitra any France, Andriantseheno Chri­s­tian (Racl).

Tompondaka

Notontosaina tao amin’ny Kianja mitafo Mahamasina, ny lalao famaranan’ny hetsika « Ma-Hery Futsal » andiany voalohany, izay nokarakarain’ny fikambanana Fief-Mada. Nandrombaka ny laharana voalohany sy nahazo ilay lelavola 2 tapitrisa Ariary ny Oniversite Isecom. Teo amin’ny vehivavy kosa, nahazo ny amboara ny Oniversiten’ny ISFPS Leader. Tsia­hivina fa nahatratra 22 ireo ekipa nandray anjara tamin’ity, ny 18 lehilahy ary ny 4 vehivavy.

Nanatrika ny fivoriambe ara-potoan’ny Federasionina afrikanina ny taranja baolina lavalava, Africa Rugby, izay natao tany Kampala Ouganda, ny faran’ny herinandro lasa teo, ny lehiben’ny rafitra federalin’ny Malagasy Rugby, Rakotomalala Marcel. Dingana lehibe ho an’ny Malagasy Rugby izany.

Nanatanteraka lalao fanomanana ny fifaninanana “intersection” ny eo anivon’ny seksionin’ny basikety Miarinarivo, ny faran’ny herinandro teo. Klioba 12 no nandray anjara tamin’izany. Nisy ihany koa ny fanentanana ireo klioba tsy mbola ao anaty rafitra mba hanara-dalàna, raha ny nambaran’ny filohan’ny seksionina.

Hotanterahina eny amin’ny Kianja Betongolo, ny 7 sy ny 8 marsa ho avy izao, ny fifaninanana ho an’ny ankizy, « Kilonga milalao » andiany faharoa, izay karakarain’ny Analakely Football Academy (AFA). Nilaza ny mpikarakara fa hoezahina hatsaraina ny fifanintsanana ary ho hentitra izy ireo amin’ny fanaraha-maso, indrindra ho an’ireo sekolin’ny baolina kitra izay mampiasa mpilalao mangala-taona. Tanjon’ny hetsika ny hampivoatra sy hampivelatra ireo taninketsan’ny baolina kitra malagasy.
Nilaza kosa ny tomponandraikitra fa tsy hisy ny sokajy vehivavy, amin’ity andiany faharoa ity, saingy mety hisy ny lalao ara-pirahavaviana hotontosaina eny an-toerana mandritra ny fifanintsanana mba ho fanamarihana ny andron’ny 8 marsa.
Marihina fa ny sokajy zandriny, U7 sy U9 ary U13, no hampifanintsanana eny an-kianja amin’ny « Kilonga milalao », andiany faharoa. Ny volana novambra lasa teo, teny Betongolo ihany, nahatratra 1 200 mahery teo ireo ankizy tonga nandray anjara tamin’ny andiany voalohany.

Fitia Randria

Nanatanteraka fivoriambe fanao isan-taona, omaly, teny amin’ny Foiben’ny Kom Ivandry, ny federasionina malagasin’ny Gymnastique. Fivoriana nanaovana ny tatitra 2025 sy nanolorana ny programa 2026.

Taranja efa nisy ela teto Madagasikara ny “Gym­nastique” saingy tsy mbola nisy rafitra mazava nitantana azy. Nanomboka ny taona 2024, nitantanan-dRandriamalala Jacquis ny Federasionina malagasin’ny “Gymnastique”, nanomboka tazana, indrindra teo amin’ny sehatra iraisam-pirenena, ity taranja ity. Ligy 2, hatreto, no misy eto Madagasikara izay samy tonga nanatrika sy nankato ny tatitra natao nandritra ity AGO ity. Ny “Gymnastique rythmique” sy ny Parkour no mbola misy eto, saingy vinan’ny federasionina amin’ity taona ity ny hanangana kaomisionina “aérobic” sy “artistique”. Ankoatra izay, efa tena nahavita dingana maro ny taranja nandritra izay 2 taona latsaka izay. Anisan’izany ny fandraisan’anjaran-dRako­tonirina Tiara tamin’ny fifaninanana iraisam-pirenena ma­ro, toy ny fiadiana ny tompondaka maneran-tany. Torak’­ izany koa ny taranja Parkour izay efa fanindiminy izao no handray anjara amin’ny fiadiana ny amboara maneran-tany. Mbola fanamby goavana ihany koa anefa no miandry amin’ity taona 2026 ity, iantsoan’ny federasionina fanohanana amin’ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanterahana. Mba hahafahan’izy ireo misitraka ny “subvention” avy amin’ny fanjakana malagasy, satria efa manana atleta avo lenta i Madagasikara eo amin’ity taranja ity, raha tsy hiteny afa-tsy i Tiara (rythmique) sy i Dinah (Parkour).

Mi.Raz

Ho fanamafisana ny ady amin’ny tsy fanjarian-tsakafo , indrindra taorian’ny fandalovan’ny rivodoza Gezani tao Toamasina, nomena fiofanana mahakasika ny fitiliana sy fandraisana an-tanana izany ireo mpiasan’ny fahasalamana sy ny mpanentana eny ifotony ao anatin’ny SDSP Toamasina I. Nohamafisina manokana ihany koa ny fanaovam-baksiny mba hisorohana ireo aretina azo sorohana.
Notontosaina tao amin’ny INSPC Mahamasina ny lanonana ofisialy fanolorana mari-pankasitrahana ho an’ireo “Epidémiologistes de terrain” avy amin’ny FETP-PL, andiany faharoa, tohanan’ny Fonds mondial. Misalotra ny anarana « Salama », ireto andiany faharoa ireto. Miisa 30 ka ny 28 avy amin’ny sehatry ny fahasalamam-bahoaka ary ny 2 avy amin’ny sehatry ny fahasalaman’ny biby.
Nanatanteraka fivoriana tao Johannesburg, ireo minisitra misahana ny fahasalamana rehetra mpikambana eo anivon’ny vondrona Sadc. Anisan’ny nandray anjara tamin’izany ny minisitry ny Fahasalamam-bahoaka eto Madagasikara, Dr Managna Monira. Tanjona ny handinihina sy hanombanana ny toe-pahasalaman’ny mponina amin’ny ankapobeny aty amin’ny faritra atsimon’i Afrika, indrindra ireo olana goavana mahakasika ny fahasalamam-bahoaka.

Dingana iray tsy nandalo fotsiny fa nipetraka ho tantara ny seho nanamarihin’i Farakely sy ny tariny ny faha-15 taona.

«Rotsirotsy». Feon-kira nambabo ny iray efitrano no nanombohany ny sehon’i Fa­ra­kely, nanome ny endriky ny tohiny… Tsara petraka, voaomana, nirindra, manaporofo ny traikefa nivangongo nandritra ny 15 taona niakaran’i Farakely an-tsehatra irery izany. Nanamarihana izay indrindra ity seho omaly, tetsy amin’ny CCesca Antanimena ity, toerana izay manamarika tantara ho an’i Farakely sy ireo mpankafy azy.
Hira maherin’ny 30, samy nanamarika an’i Farakely avokoa, no nosafidiany nifampizarana tamin’ireo mpankafy. Nifanesy ireo nahafantarana azy, toy ny «Tonom-bavaka», «Ifalio», «Tiako izy» . Nana­raka avy hatrany ny vahinin’i Farakely, izay rariny loatra raha i Laza no nanomboka azy. « Ny akaikinao » indray no nosafidian’izy mianadahy, omaly. « Vetson’ny manina » kosa no niarahan’i Farakely sy Luk Johary, raha toa ka « Fitia mangina » no nataon’izy sy Mia, andriambavilanitra tokana vahininy hatrany anatin’ny rakikira ka hatreny an-tsehatra. Tsy tapitra teo, fa tsy nampoizina koa ny niakaran’i Lôla, nampiara-peo taminy tamin’ilay hira « Ho mafy orina ».
Tsy niadian-kevitra kosa fa ilay hira « Tsy foiko ianao », izay natombok’i Rija Rama­nantoanina ary notohizan’i Farakely no nankafizin’ny mpijery indrindra! Tsy vitan’ny hoe tsy nampoizina fa sady nangatahana famerenana izany.
15 taona fa tsy nandeha irery anefa i Farakely. Anko­atra ireo mpankafy nanaraka azy, teo foana koa ireo mpitendry matihanina nitrotro sy nandoko ireo hira. « Raha mbola tsy mikipy ny masoko, hanao mozika foana aho », hoy i Farakely. Fampanan­tenana ho an’ny tohin’ny anjoria izany.

Zo ny Aina