S'abonner à flux Les Nouvelles Les Nouvelles
Mis à jour : il y a 3 heures 17 sec

Échecs-Analamanga : Nahomby ny lalao fanokafana ny taona

mar, 02/03/2026 - 07:54

Tontosa ny faran’ny herinandro teo ny fifaninanana fanokafana ny taom-pikatrohana 2026, ho an’ny ligin’Ana­lamanga, taranja échecs. Teny amin’ny Akademia na­sionalin’ny fanatanjahantena Ampefiloha no nanatantera­hana izany. Nahomby tante­raka satria tonga marobe, namaly ny antso, ireo mpilalao izay tafakatra 135. Na dia teo aza ny andro ratsy, tsy nahasakana ireo mpandray anjara ho tonga teny an-toerana. Nambaran’ny filohan’ny ligin’ Analamanga, taranja échecs, Raharimanana Faratiana, fa miezaka hatrany ny ligy mampandroso ny taranja, fa indrindra koa manara-dalàna. No­tsiahiviny fa efa nahazo fankatoavana avy amin’ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena izy ireo vantany vao vita ny fifidianana ary mijoro ara-dalàna. Na izany aza, mbola tratran’ny tsindrihazo­lena ihany … Raha hiverenana ny vokatra ny sabotsy lasa teo, manana mpilalao avo lenta ny ligin’Analamanga, izay nanapo­rofoana fa velona ity taranja ity.

Mi.Raz

Toy izao ny vokatra

-U10 : -Ranaivomanana Ny Thyana Erwann, Radaniela Andritia, Andriamanalinarivo Tianiaina Nicky.
Vehivavy mendrika: Ravelomanantsoa Andriantsilavo Fahasoavana Nomenjanahary
-U14 : -Ranaivomanana Ny Thyana Aicha, Rarivoson Mboahangy Jude Fortuné, Silo Andriantsoa Lenny Ky
Vehivavy mendrika: Ranaivomanana Ny Thyana Aicha
-Sokajy +1700: -Rafenohery Lova, Henikasina El Razan, Rakotoarivony Tovonirina Mihaja Johann
Vehivavy mendrika: Rarivoson Mboahangy Aude Azu
-Vétéran : Randrianarivelo Louis
-“Prix spécial vétéran”: Andriamaharo Nirina Patrick

Catégories: National

SOMBIM-BAOVAO

mar, 02/03/2026 - 07:54

Notontosaina teny amin’ny Akademia nasionalin’ny Fanatanjahantena Ampefiloha, ny 31 janoary hatramin’ny 1 volana febroary teo, ny fampiofanana ny mpitsara mahakasika ny fihetsika mirindra « Pomsae » sy ny adin’olon-droa « Kyorugi » amin’ny taranja Taek­wondo WT. Nanatrika izany ny tale teknika nasionalin’ny Federasionina malagasin’ny Taekwondo WT (FMTKD).

Hotanterahina, anio, amin’ny 10 ora maraina, eny amin’ny Kianjan’ny CFFA Iavoloha, ny fihaonana eo amin’ny CFFA Andoharanofotsy sy ny CosPN Anala­manga. Fifanandrinana tafiditra amin’ny andro fahefatra amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, taranja baolina kitra, diviziona voalohany, « Pureplay Football League (PFL) ».

Hotontosaina eny amin’ny Kianja mitafon’Anko­rondrano, ny lalao All star U15, vehivavy, taranja Volley-ball. Hisy ihany koa ny lalao fanomanana ny fiadiana ny amboaran’ny klioba tompondaka, ho an’ny klioba handray anjara amin’izany, amin’io fotoana io, araka ny fandaharam-potoana.

Notokanana ny sabotsy 31 janoary lasa teo, ny kianja mitafo maoderina ao Betafo. Tonga nitokana izany ny kolonely Randrianirina Michaël, filohan’ny Fanavaozana sy ny minisitry ny Tanora sy ny fanatanjahantena, Rasambany Alain Désiré.

Catégories: National

Rugby – XXL Top 12 : “Tsy hisy ho dinganina”, hoy ny federasionina

mar, 02/03/2026 - 07:54

Taorian’ny tsy fahatanterahan’ny andro fahadimy amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, taranja rugby “XXL Top 12”, tokony ho natao ny alahady 1 febroary lasa teo, nilaza ny tomponandraikitra eo anivon’ny Malagasy Rugby fa tsy dinganina akory ny kalandrie. Betsaka ireo mpankafy nihevitra fa avy hatrany dia hotanterahina ny andro fahenina ka miandry any amin’ny faran’ny fifaninanana indray vao hatao ireo lalao tsy tanteraka. Efa maika ny hijery ny fifandonan’ny Cosfa sy ny CEA Andranomanalina ny mpijery baolina lava­lava. Io lalao io izay voalahatra ao anatin’ny andro fahenina. Raha tsiahivina, lalao telo no voalahatra amin’izany. Anisany handrasan’ny rehetra ny fifandonan’ny TFA Anatihazo sy ny TFMA (Boaikely manohitra). Eo koa ny an’ny USA Ankadifotsy sy ny Mang’Arts Manjakaray ary ny fihaonan’ny Tam Anosibe sy ny Uscar (Kaominina Antananarivo Renivohitra). Eo koa ny lalaon’ny D1 vehivavy, hifanandrinan’ny FTM Manjakaray sy ny RCTS Soavimasoandro.

Tompondaka

Catégories: National

Corentin Martins- Mpanazatra ny Barea : Hita ny marimaritra iraisana, andrasana ny fanambarana ofisialy

mar, 02/03/2026 - 07:53

Nifarana ny 31 janoary teo, ny fifanarahan’ny fanjakana malagasy sy ny Federasionina malagasin’ny baolina kitra (FMF) amin’ilay frantsay mpanazatra ny Barea, Corentin Martins. Fantatra, omaly, fa mbola hanohy i Corentin Martins ary andrasana ny fanambarana ofisialy mahakasika izany.

Araka ny filazan’ny lohara­nom-baovao iray, omaly, efa naverin’i Corentin Martins, aty Madagasikara, ilay fifanarahana vaovao ma­hakasika ny fanohizana ny asa hitondrany indray ny ekipa nasionaly, Barean’i Ma­dagasikara. Io loharanom-baovao io hatrany no milaza fa efa milamina ny raharaha avy amin’ny mpanazatra, miandry ny valin-teny ofisialy avy amin’ny fanjakana sisa. Azo lazaina ho hita ny marimaritra iraisana eo amin’ireo ankolafy telo, ka antenaina fa tsy ho ela intsony dia hivoaka ny valin’izany.
Efa tapitra ny 31 janoary teo ny fifanarahana tamin’ity teknisianina frantsay ity, ary izao efa miroso mankany amin’ ny fifanarahana vaovao izao ny fanjakana sy ny federasionina ary ny mpanazatra. Tsara ny mampahatsiahy fa nanomboka ny taona 2025 lasa teo, i Corentin Martins, no nitondra ny Barea. Nandritra ny fitantanany ny ekipa nasionaly mala­gasy, nahita fandresena dimy sy faharesena telo ny Barea. Marihina fa nampiakarin’i Corentin Martins ho eo amin’ ny laharana faha-105 maneran-tany izao ny ekipam-pirenena malagasy, raha toa ka tany amin’ny faha-115 izany teo aloha.
Ho tafita amin’ny Can…

Raha mahomby ny dinika, ny fahatafitan’ny Malagasy any amin’ny fiadiana ny am­boaran’i Afrika “Can 2027”, indray izany no asa lehibe miandry an’i Corentin Martins. Any amin’ny volana septambra ny fifanintsanana hiadiana ny tapakila hiatrehana izany. Aorian’ny volana marsa ho avy izo, ho fantatra izay mpiray vondrona amin’ny Barea, mandritra ny ady tapakila hiakarana amin’izany.

F.R

Catégories: National

Ampitatafika : Hotolorana vary ny traboina sy ny sahirana

mar, 02/03/2026 - 07:53

Toerana iray anisan’ny misedra olana amin’ny fiakaran’ny rano ny manamorona iny reniranon’i Sisaony iny. « Tafakatra any an-trano ambany rihana sy ny tokotany ary ny faritry ny toeram-pivoahana mihitsy ny rano », hoy ireo olona monina eny Anja­namaitso, fokontany Ampita­tafika Vaovao. Efa tratran’ny rano niakatra intelo nifanesy ny ankamaroan’ny tranon’ olona eny. Nitombo sy niakatra be ny rano, indrindra tamin’ ny fotoana nandalovan’ny rivodoza Fytia teo. « Ho an’ Ampita­tafika manokana, na­hatratra telo ny trano nirodana nisy koa ny poto nianjera tamina tranon’olona. Tao amin’ny fo­kontany Avaratetezana ny iray ary teny amin’ny fokon­tany Faliarivo ny roa. Tsy nisy ny aina nafoy nandritra izany », hoy ny ben’ny Tanànan’Ampi­tatafika, Ramparoelina Rado. Hisy ny tolo-tanana ataon’ny kaominina manoloana izany. Hotolorana vary ireo traboina sy ireo izay tena sahirana ary ireo nirodana trano eny an-toerana, raha ny nambarany hatrany.
Marihina fa maro ny an­tony mahatonga ny rano miakatra. Eo ny fahatsetsenan’ny lakandrano sy ny famelan’ny olona ny gony feno fasika, eny amin’ny tohodrano Ampita­ta­fika, ka mahatonga ny rano tsy handeha.

Mino

Catégories: National

Havatsa –Upem : Nankasitrahina ireo mpanoratra nahavita be

lun, 02/02/2026 - 07:48

Fikambanana zokiny indrindra. Notanterahina afakomaly, tetsy amin’ny Tranombokim-pirenena Anosy, ny lanonana fanolorana ny mariboninahitry ny kanto, ny soratra ary ny ko­lontsaina, ho an’ireo mpikambana ao amin’ny Havatsa-Upem. Nisitraka izany ny mpanoratra miisa 28. Nakarina ho laharam-boninahitry ny kanto «Commandeur», izay fara-tampony ny 11. Mpanoratra efatra nosalorana ny «Offi­cier», 13 nahazo ny «Cheva­lier».
Nahavita be, nametraka ny dian-tanany, teo amin’ny tontolon’ny literatiora sy nanabe voho ny teny malagasy izy ireto. Nanotrona ireo nahazo mariboninahitra ny mpanoratra zokiny, nampita ny fanilo tao amin’ny Havatsa Upem. Teny an-toerana ihany koa ny mpandimby aty aoriana, izay porofo fa miaina ny fikambanana.
Ho fanamafisana izany, nisy ny fametrahana « salotrasina » ho an’ireo mpikambana miisa 12 mianadahy. Midika ny maha mpikambana feno azy ireo ao amin’ny Havatsa Upem izany. Nifanindran-dalana, tamin’izany, ny fandraisan-tanana ny mpikambana vaovao miisa 12. Hiroso anatin’ny sedra, araka ny fitsipika mifehy ny fikambanana ireto farany.
Maro ny fandaharam-potoan’ny Havatsa-Upem amin’ny taom-pikatrohana 2026, araka ny nambaran-dramatoa Hajaina, filohan’ny fikambanana, nandritra ny lahateniny.

Zo ny Aina

Catégories: National

Rasazy Ramarojaona Rindra: “Fahafaham-po rehefa mahatafita ny ain’izy mianaka”

lun, 02/02/2026 - 07:48

“Rasazy Rindra no hahafantaran’ny olona ahy fa Ramarojaona Rindra no anarako, efa niasa nandritra ny 12 taona tamin’ny CSBII teto Antsirabe. Tena tiako ny mikarakara ny reny sy ny zaza, manampy sy manome torohevitra amin’ny lafiny maro.”

Maro ny sedra nolalovana tamin’ny asa ary tena mafy amiko ny mahita ny fahasarotana eo am-piterahana manjo ilay reny, mahatsapa ny fanaintainana ary manosika ny tena hanampy sy hitady vahaolana izany. Eo koa ny tsy fahampiana ara-pitaovana eo amin’ireo reny tonga miteraka, velon-taraina, tena tsy mahita vahaolana. Mikaroka hevitra hatrany anefa hahalavorary ny fandraisana ilay zaza.
Fahafaham-po sy tena ha­faliako rehefa tafita soa aman-tsara ny reny sy ny zaza ary tena misy fifaliana tsy hay hazavaina hoe namonjy aina, namelona.
Manoloana ny lalàna ma­hakasika ny fahasalamana ara-pananahana sy ny fandrindrana ny fiterahana, tena imasoana ny fanentanana satria efa malalaka tanteraka, ankehitriny, ary mamela ny zatovo tsy ampy taona hanao izany. Fampiasana kapaoty no tena ampirisihana ny tanora rehefa tena tafiditra anaty firaisana ara-nofo izy ireo. Betsaka ny misafidy ny tsindrona kanefa manoro hevitra amin’ny fampiasana ny pilina ny rasazy. Ny pilina no mampiverina haingana ny fahafaha-miteraka rehefa hajanona raha oharina amin’ny tsindrona.
Misy ireo tanora mandeha irery ary misy ireo miaraka amin’ny ray aman-dreny tonga manao fandrindrana fiainam-pianakaviana.
Tanora efatra isam-bolana no tonga manao fandrindram-piterahana. Efa maromaro ireo ray aman-dreny manohana ny zanany amin’ny fampiasana fandrindrana ny fiainam-pianakaviana mba tsy ho tratry ny vohoka tsy iriana.

Tatiana A

Catégories: National

Handball malagasy: Hampiantrano lalao iraisam-pirenena roa

lun, 02/02/2026 - 07:47

Nambaran’ny filohan’ny Federasiona malagasin’ny Handball, Ratsimandao Andriamanga Herilovasoa, ny zoma teo, tetsy Ampefiloha, fa hampiantrano lalao iraisam-pirenena roa ny Malagasy, amin’ity taona ity. Anisan’izany ny fifaninanana ho an’ny ranomasimbe Indianina, CCOI, izay hotanterahina any Toamasina, ny 8 hatramin’ny 15 febroary ho avy izao. Hatreto, mbola firenena roa ihany no fantatra fa handray anjara amin’izany: i Madagasikara, mpampiantrano izay manana ekipa enina, telo sokajy lehilahy, telo vehivavy, sy ny Nosy rahavavy Mayotte. Marihina fa mbola andrasana ny valin-tenin’i La Réunion sy i Comores. Ankoatra izay, hotanterahina eto Antananarivo, ny 27 – 31 mey, ho avy izao, ny « IHF trophy », faritra fahafito, sokajy zandriny. Ho fiatrehana izany, hisy ny fifaninanana nasionaly natao hifantenana ireo mpilalao mendrika ny handrafitra ny ekipam-pirenena.

F.R

Catégories: National

Pureplay Football League : Mbola manjaka ny Disciples FC

lun, 02/02/2026 - 07:47

Fandresena hatrany! Na­hita fahombiazana indray ny ekipan’ny Disciples FC Vaki­nankaratra, ny faran’ny herinandro teo. Resin’izy ireo, tamin’ny isa 1 no ho 0, ny Elgeco Plus Analamanga, tao amin’ny Kianjan’ny Vélodrome Antsirabe. Fandresena fahefatra tamin’ny lalao efatra vita izany izao no azon’ny ekipan’i Vakinankaratra, manana isa 12 izy ireo. Iny kosa no faharesena voalohany ho an’ny Elgeco Plus, izay mitana ny isa 7 ary mipetraka eo amin’ny laharana fahatelo vonjimaika. Raha hiverenana kely ny fifanandrinana, niady tanteraka ny lalao ary nafana ny fifandonana teny ambony kianja. Baolina tafiditr’i Fabrice, tany amin’ny minitra fahadimin’ ny fizaram-potoana voalohany no nitondra ny fandresena ho an’ny Disciples. Niezaka na­nenjika ny isa ihany ny Elgeco Plus, saingy tsy nahita ny masonarato mihitsy.

Fitia Randria

-Rafanomezantsoa Oelison na i Coach Careca, mpanazatra ny Elgeco Plus:
”Arahabaina ny Disciples nahazo fandresena. Tratran’ilay baolina maty aloha be izahay, saingy nampihetsika ny hambopon’ny mpilalao anay izany. Hita taratra ilay tsy fetezana ka tsy maintsy hanova paikady, satria hita nandringa kely ihany ny fanafihana, maro ny fanafihana sy ny occasion azonay, saingy tsy nisy tafiditra izany.”
-Razafindrakoto Mamisoa, teknisianina voalohany ao amin’ ny Disciples FC Vakinankaratra:
“Isaorana aloha ny mpilalao, nahafinaritra ny lalao, niezaka nampiseho fihaonana tsara ny roa tonta, izahay no nandresy 1 no ho 0, izay ilay baolina tsy maintsy misy ny mandresy dia tsy maintsy misy ny resy. Somary tendu kely ilay lalao satria mahay ny mpifanandrina. Hanarina ny lesoka izahay, anisan’izany ny resaka fitazomam-baolina sy ny famonoam-baolina.”

Catégories: National

Lomano: Hamoaka mpilomano sangany ny ligin’Analamanga

lun, 02/02/2026 - 07:47

Nanokatra ny taom-pikatrohana 2026, ny faran’ny herinandro teo, ny ligin’Analamanga, taranja lomano. Mpilomano 154 no nifaninana teny amin’ny ANS Ampefiloha.

Tanjon’ny ligin’Anala­ma­nga, taranja lomano, amin’ny fifaninanana karakarainy ny hamoaka mpilomano sangany afaka hisolo tena ny faritra, araka ny nambaran’ny filohany, Razafindra­mahatra Harijesy. Fifanina­nana anisan’ny lehibe sy naha­fahana namoaka ireo “Top 5” isaky ny sokajy no nanokafana ny taona. Hita taratra ny fiakaran’ny fahaiza-manao sy ny lentan’ny mpilomano.
Nahitana mpandray anjara avokoa ny sokajy avenir, pous­sin, benjamin, minime, cadet, junior ary senior. Ani­san’ny hazakazaka nisongadina ny teo amin’ny 100 m nage libre izay nifaninan’Andriam­peno­ma­nana Baritiana (Ma­naging) anjara. Nahavita nanatsara zava-bita ho 54″03 izy, raha toa ka 54″13 no nanaovan-dRatefy Anthony Sitraka (CJST) izany.
“Nahafa-po ny mpikarakara ny tahan’ny fandraisana anjara”, hoy hatrany ny filohan’ny ligin’Analamanga. Tafa­katra 154 ny nifaninana, izay manaporofo fa manana mpilomano antenaina maro ny eto Analamanga. Klioba 12 nandefa solontena tamin’ity fifaninanana natao afakomaly ity. Miandry ny fiadiana izay ho tompondakan’Analamanga, hatao ny volana marsa izao, ny ligy sy ny mpilomano. Aorian’izay, hisy ny fampivondronana hanomanana ny ekipan’ny faritra hiatrika ny fiadiana ny tompondakan’i Ma­da­­ga­sikara.

Mi.Raz

Catégories: National

Lutte sy ny MJS : Vonona hiaro ny tombontsoan’ ireo atleta ny minisitra

sam, 01/31/2026 - 08:28

Ny alakamisy lasa teo, tonga nitsidika ny minisitry ny Tanora sy ny fanatanjahantena (MJS), Rasambany Alain Désiré, tetsy Ambohijatovo, ny Fe­derasionina malagasin’ny taranja tolona(FML), tarihan’ny filohany, Raveloson Ma­mitiana. Nisongadina nandritra ny fihaonana ny filazan’ireo Malagasy atleta ny tena hetahetany sy ny fanamby apetrak’izy ireo amin’ity taranja ity. Nanamafy ny minisitra fa vonona ny hikatsaka sy hiaro ny tombontsoan’ireo Malagasy mpikatroka ny tenany, ary mankahery azy ireo amin’ny fanohizana ny ezaka sy ny fahafoizan-tena, amin’ny fitondrana avo ny voninahi-pirenena.
Tsara ny mampahatsiahy fa mikasa ny handray anjara amin’ny fifanintsanana iraisam-pirenena maro ny Fe­derasionina, amin’ity taom-pilalaovana vaovao ity. Ani­san’izany ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany sokajy zandriny, hatao ny volana aogositra ho avy izao. Eo koa ny lalao Olympika ho an’ny tanora U17 hotontosaina any Sénégal, ny volana novambra ho avy io. Ho fiatrehana izany, hisy ny fifanintsanana nasionaly, sokajy se­niors sy junior, hotontosaina ny 14 sy ny 15 febroary ho avy izao. Izay mendrika amin’izany no hiatrika fampivondronana ary ao no hifantenana ireo izay atleta hiaro ny voninahi-pirenena sy teknisianina.

Fitia Randria

Catégories: National

TARATRY ny KANTO

sam, 01/31/2026 - 08:28

Mbola miteraka resabe ny tetivintana. Samy manana ny ambarany avokoa ireo rehetra mitonona sy milaza fa mahay mitety vintana. Tsy mitovy amin’ny fanisana andro na vahiny mantsy ny tetivintana malagasy. Io no hamantarana ny mombamomba ny zaza teraka iray. Amin’izao vanim-potoana izao, be loatra ny fahasamihafana. Indraindray aza, mifanohitra tanteraka ny ambara. Ny adijady amin’ny sasany, asorontany amin’ny hafa (mifanipaka tanteraka). Amin’ity taona ity. Misinda kely ny olana, satria, mifanojo ilay fanisana. Hanao ahoana indray afaka roa na telo taona ?

Hivelatra any amina sekoly maro. Fantatra izao fa hisokatra tsy ho ela ireo toeram-pianarana vaovao hosahanin’ny Valiha Académie. Ny valiha ihany no hiaingana amin’izany. Mitohy amina zavakanto hafa izany afaka volana vitsivitsy. Marihina fa ity foibe ity no anisan’ireo voalohany nampiaraka
ny fampianarana zavamaneno fanaon’ny Malagasy fahiny sy ny fomba fampianarana zavamaneno manaraka ny fenitra iraisam-pirenena. Ny tanora no kendrena ho maro hiatrika ny fampianarana.

Bolo, etsy amin’ny AFT Andava­mam­ba. Anio amin’ny 3 ora tolakandro ity seho ity, ho famaliana ny hetahetan’ireo nangataka ny seho atoandro. Fotoana hizaran’i Bolo ireo ketrika vaovao sy ireo hira nandavahany ny laza tato anatin’ny taona vitsy izay. Hanokatra ny tapny voalohany i Dee Andriambelo sy i Kevin Zerara, hizara mozika maroloko mandritra io fotoana io.

Iraimbilanja eny amin’ny Tiers-Lieu Ampandrianomby. Taorian’ny tetsy amin’ny Piment Café Behoririka omaly, manome fotoana ireo tara ka tsy tafiditra indray ny tarika anio amin’ny 3 ora tolakandro. Hanokatra ny tapany voalohany ny tarika Grey, mialoha ny hiakaran’ireto andrarezin’ny Rock malagasy ireto. Fotoana nangatahan’ireo mpankafy maniry ny hiaraka amin’ny andro atoandro ihany koa ity. Tohin’ny fifampiarahabana noho ny taona vaovao rahateo.

Catégories: National

INDRAY MIJERY

sam, 01/31/2026 - 08:27

Notanterahina tamin’ity herinandro ity, tao amin’ny Oniversiten’i Toamasina, ny fametrahana amin’ny fomba ofisialy ny filohany, Pr Razanakolona Diny, sy ireo Sojabe ary talen’ny sekoly doktoraly. Mifototra amin’ny fitantanana mangarahara ho tombontsoa maharitra ny Oniversite, fanatsarana ny kalitaon’ny fampianarana, ny fanatsarana sy fanavaozana ny fotodrafitrasa, ary fametrahana ho laharam-pahamehana ny fiaraha-miasa amin’ireo Oniversite any ivelany ny vinan’asan’ny filohan’ny oniversiten’i Toamasina.

Tonga eto Madagasikara ny directrice régionale des urgences du bureau région OMS eto Afrika. Rehefa avy nihaona tamin’ny ekipa Cousp central izy dia nidina tany Mahajanga izay toerana be indrindra voan’ny nendran-drajako eto Madagasikara. Tsapa ny asa natao amin’ny ady amin’ny fiparitahan’ny Mpox, raha ny nambarany. Nampahatsiahy ny maha mpiara-miombon’antoka azy ny OMS, ao anatin’ny dingana manaraka ny fifanakalozan-kevitra hijerena ny enti-manana amin’ny fanafarana vaksiny 30 000 fatra sy fanamafisana hatrany ny atao hoe surveillance génomique.

Ankizy sy tanora 246 mianadahy no efa nahazo fampiofanana sy traikefa mahakasika ny fikarakarana ny teknolojia eo anivon’ny ivontoerana fikarakarana ny tontolon’ny niomerika sy ny haitao ara-kajy mirindra I-votika raha toa ka 100 isa no nokendrena hanaraka izany isan-taona. Vokatry ny fiaraha-miasa ny faritra Vakinankaratra sy ny Orange Solidarité Madagascar ary ny ONG I-bira amin’ny alalan’ny ivontoerana Ivotika izany.

Catégories: National

CENHOSOA Soavinandriana : Am-polony ireo ankizy nodidiana fo maimaimpoana

sam, 01/31/2026 - 08:27

Hopitaly hany tokana mi­sahana ny fitsaboana ireo zazakely manana fahasarotana ao amin’ny fo ny hopitaly miaramila (CenHoSoa) eny Soavinandriana. Omaly, nitsidika tamin’ny fomba ofisialy ity sampam-pitsaboana zazakely manana olana amin’ny fo ity ny minisitry ny Foaloalindahy (MFA), ny Jly Razafitombo Ely. Niaraka taminy tamin’izany ny masoivoho frantsay, Arnaud Guillois, ny Agence française de développement ary ny tetikasa «La chaîne de l’espoir» izay mifanome tanana amin’ity hopitaly ity. Nambaran’ny MFA fa “nanomboka ny taona 2024 no nandray ireo zazakely manana olana ao amin’ny fo ny hopitaly. Nahazo tohana avy amin’ny La chaîne de l’espoir, ta­min’ny alalan’ny masoivoho frantsay miasa sy monina eto amintsika. Nojerena ihany koa ny hanamafisana hatrany ny fiaraha-miasa eo amin’ny fanjakana malagasy sy ny tetikasa mba ho tombontsoan’ny vahoaka malagasy indrindra ireo zazakely manana olana ao amin’ny fo”. Marihina fa ny taona 2018 no nanombohan’ny tetikasa sahanin’ny «La chaîne de l’espoir». Noha­mafisin’ny MFA hatrany fa 20 mahery ny zaza efa nahazo fitsaboana sy nandalo fandidiana tao amin’ity sampana ity. «Misy ireo vita eto an-toerana ny fitsaboana, ao kosa ireo tsy maintsy alefa any ivelany arakaraka ny fahasarotan’ny aretina», hoy ity manamboninahitra ity. Nambarany fa mahay ny mpitsabo eto amintsika satria avotra soa aman-tsara avokoa ireo zazakely nanana fahasarotana nandalo tao. Nanamafy kosa ny masoivoho frantsay fa matotra hatrany ny fiaraha-miasa eo amin’i Frantsa sy i Madaga­sikara amin’ny lafiny fitsaboana sy fanohanana ara-pitaovana ho an’ny CenHoSoa.

Jean Claude

Catégories: National

Minisiteran’ny Asa: Hisy tolotrasa ho DG an’ny Cnaps

sam, 01/31/2026 - 08:27

Nitondra fanazavana ny minisitry ny Asa, ny fampanana asa ary ny asam-panjakana, Florent Soatiana Bety Leonne, fa tsy maintsy hapetraka ny tale jeneraly vaovao (DG), hitantana ny Cnaps noho ny fahabangan-toerana. Anton’izany ny fametraham-pialan’ny mpitantana teo aloha. Manoloana izany, napetraka aloha ny fitantanana vonjimaika. «Tsy azo haato ny fandoavana karaman’ny mpiasa sy ireo rehetra mpisitraka ny volan’ny Cnaps. Eo koa ny fampandehanan-draharaha. Voafetra amin’ny fe-potoana fohy ihany anefa izany», hoy izy tetsy 67 Ha, omaly. Hivoaka ny 3 febroary izao, noho izany, ny antso tolotrasa ho DG ho an’ireo liana amin’izany. Efa nametraka ny lamina momba izany ny eo anivon’ny filankevi-pitantanana (CA) ka hatao ao anatin’ny mangarahara avokoa ireo dingana rehetra. Anisan’izany ireo vaomiera enina handinika ny antontan-taratasy. Eo koa ny fiaraha-miasa amin’ny Bianco ialana amin’ny ahiahy samihafa, araka ny nambarany hatrany.

Synèse R.

Catégories: National

Invasion des criquets: une offensive terrestre et aérienne lancée dans le Sud

sam, 01/31/2026 - 08:12

Madagascar intensifie la lutte contre l’invasion acridienne. Le ministère de l’Agriculture, de l’élevage et de la Pêche (Minae), le centre national de lutte antiacridienne de Madagascar (IFVM) et l’Organisation des Nations Unies pour l’alimentation et l’agriculture (FAO), coordonnent une riposte aérienne d’envergure dans le Sud et le Sud-Ouest du pays, pour stopper la propagation des criquets migrateurs et protéger les moyens de subsistance des populations rurales.

Depuis novembre 2025, l’IFVM a déployé cinq équipes techniques terrestres dans les zones d’Ihosy, Betroka, Fotadrevo, Befandriana Sud et Saka­raha.
«Nous avons déjà traité plus de 40 190 hectares avec des pesticides chimiques et biologiques», indiquent les responsables techniques. Les opérations se poursuivent. «Environ 299. 160 hectares supplémentaires sont ciblés, avec 99.044 litres de pesticides chimiques et 457 kg de biopesticides prévus», précisent-ils.

Deux hélicoptères en renfort
La surveillance aérienne renforce le dispositif. Deux hélicoptères appuient les équipes au sol pour repérer les foyers. «Un appareil est déjà opérationnel à Toliara pour les missions de prospection préventive, tandis que le second est basé à Ivato», expliquent les autorités.
Entre le 18 et le 26 janvier, des reconnaissances aériennes ont confirmé la présence de pontes de criquets dans plusieurs zones du Sud. « Les premières estimations font état de 26.750 hectares déjà infestés », signalent les équipes de suivi.
Pour améliorer l’efficacité, deux bases stratégiques ont été installées à Befan­driana Sud (district de Manja) et à Betroka, couvrant Bekily et Fotadrevo. «La rapidité d’intervention reste la clé», insistent les techniciens. Les institutions appellent à une vigilance accrue, même dans les zones encore épargnées. «An­ticiper la propagation est essentiel pour éviter une crise agricole majeure», soulignent-elles.

Arh.

Catégories: National

Communication: Ankatso ouvre un Master Commidel en alternance

sam, 01/31/2026 - 08:11

Face aux profondes mu­tations du paysage médiatique, aux défis du développement local et à la nécessité d’une communication plus responsable, la Mention Communi­cation–médiation–médias–organisation (Commo) de la Faculté des Lettres et sciences humaines innove. Pour l’année universitaire 2025-2026, elle ouvre un Master Commidel en alternance, spécialement conçu pour les professionnels déjà engagés dans la vie active.
Présentée hier à Ankatso, cette formation s’adresse aux titulaires d’une licence ou d’un niveau équivalent, déjà en activité au sein d’entreprises, d’ONG, d’institutions publi­ques ou exerçant en tant qu’indépendants, et désireux de renforcer leurs compétences académiques tout en restant ancrés dans leur milieu professionnel.
Le principe est simple : articuler théorie universitaire et pratique professionnelle, afin de produire des recherches utiles et directement applicables à la société. Pour Dr. Zinaha Raharinirina, directeur de la Mention Commo, cette approche vise à rapprocher davantage l’université du monde professionnel. «De nombreux acteurs souhaitent aujourd’hui se perfectionner en communication tout en continuant à travailler. Cette formation répond à ce besoin, en alliant théorie, recherche et pratique de terrain», a-t-il expliqué. Selon le Dr. Tamby Hagasoa, responsable du parcours Commidel, la sélection des candidats repose essentiellement sur «la qualité du projet de recherche proposé et sa pertinence par rapport aux besoins réels de la société».
Le parcours comprend deux années de Master 1, suivies d’une année de Master 2, avec un rythme alterné : une partie des enseignements se déroule en milieu professionnel, l’autre à Ankatso, à raison d’une journée par semaine. Plus d’une vingtaine d’enseignants et de professionnels, issus d’Antananarivo, des régions et de l’étranger, assurent l’encadrement pédagogique. Une autre séance d’information est prévue le 4 février, avant la phase de sélection et les entretiens individuels. Les résultats définitifs de la sélection seront publiés le 16 février.

Fahranarison

Catégories: National

Cnaps: le recrutement du nouveau Directeur général lancé le 3 février

sam, 01/31/2026 - 08:10

Transparence, rigueur et continuité du service public. Le processus de nomination du nouveau Directeur général de la Caisse nationale de prévoyance sociale (Cnaps) est officiellement enclenché. L’annonce a été faite par le ministre du Travail, de l’emploi et de la fonction publique (MTefop), Florent Soatiana Bety Leonne, lors d’un point de presse organisé hier aux 67 Ha.
En attendant la désignation du futur titulaire, la Cnaps est dirigée par un directeur général par intérim, issu du ministère de tutelle. Une mesure transitoire jugée indispensable pour assurer la continuité des services, notamment le paiement des salaires, des allocations familiales, des indemnités de maternité et l’ensemble des prestations sociales.
Un recrutement sous le signe de la transparence
Le Conseil d’administration (CA) de la Cnaps est désormais pleinement opérationnel et a déjà engagé le processus de recrutement. L’appel à candidatures sera officiellement lancé le mardi 3 février.
La sélection des dossiers sera assurée par une Commission permanente composée de six membres, avec l’appui du Bureau indépendant anti corruption (Bianco), afin de garantir un processus transparent, impartial et conforme aux règles en vigueur. Seuls les candidats répondant strictement aux critères requis seront retenus.

Fahranarison

Catégories: National

Madagascar et France : coopération renforcée pour la santé des enfants

sam, 01/31/2026 - 08:10

Dans le cadre des projets mis en œuvre par l’ONG La Chaîne de l’Espoir en faveur de la prise en charge des cardiopathies infantiles, le mi­nistre des Forces armées, Maminirina Razafitombo et l’ambassadeur de France à Madagascar, Arnaud Guil­lois, ont visité ensemble le Centre Hospitalier de Soa­vinandriana (Cenhsoa), hier.
Cette descente sur le terrain confirme le renforcement de la coopération sanitaire et politique entre les deux pays, dans le domaine de la santé. L’objectif est de constater de visu l’état d’avancement des actions sanitaires, en particulier celles dédiées aux enfants malgaches atteints de maladies cardiaques.
Selon le ministre des Forces armées, «ce projet est spécialement destiné aux enfants malgaches souffrant de cardiopathies. Nous avons également constaté les efforts déployés pour améliorer et renforcer une coopération durable, au bénéfice du peuple malgache».
De son côté, l’ambassadeur français a réaffirmé le soutien de la France à Madagascar dans le domaine de la santé. «Nous sommes toujours prêts à aider et à soutenir le pays, sous toutes ses formes. Nous sommes également disposés à équiper les établissements de santé, notamment pour le bien-être des enfants malgaches», a déclaré Arnaud Guillois.
Cette visite illustre le renforcement du partenariat entre Madagascar et la France à travers la diplomatie sanitaire, devenue l’un des piliers de la coopération bilatérale.
Les projets mis en œuvre par l’ONG La Chaîne de l’Espoir au Cenhsoa, visent à consolider durablement le système de santé des Malgaches, en améliorant l’accès des enfants aux soins spécialisés et renforçant les compétences du personnel de santé national. Ils contribuent ainsi à la mise en place d’un système de santé plus résilient et capable de répondre aux besoins sanitaires urgents de la population.
La Chaîne de l’Espoir est une organisation internationale fondée en 1994 et active dans 25 pays. Sa mission est de permettre l’accès aux soins aux enfants les plus vulnérables à travers le monde. En 2024, 277.000 enfants ont bénéficié de soins médicaux, dont 9.000 à Madagascar.

S.A

Catégories: National

Pages