Mpanakanto samy manana ny lazany. Samy hanana ny anjara fampisehoany eto Madagasikara amin’ity taona ity. Ho avy i Gazo fa fiverenana kosa ho an’i La Fouine. Hisongadina ny Rap iraisam-pirenena.

Vaovao lehibe ho an’ny mpiondana! Hiverina eto Madagasikara in­dray La Fouine. Ireo « Géné­ration X » no tena nankafy azy, satria tany amin’ny 10 sy 15 taona lasa tany no tena tao anatin’ny lazany La Fouine. Hafaliana ho an’ny « Géné­ration Z » koa anefa no nahare fa ho avy eto ihany koa i Gazo, frantsay mpanakanto mpanao rap malaza indrindra amin’ireo mpivoy izany ankehitriny.
« Tsy vahinin’i Gazo akory La Fouine, fa samy hanana ny anjara fampisehoany izy ireo. Natao hanomezana fahafaliam-po ireo mpankafy ny rap frantsay rehetra izany”, hoy ny nambaran’i Tojo Rabe, iray amin’ireo mpikarakara avy ao amin’ny Nas production, nandritra ny fihaonana tamin’ny mpanao gazety, tetsy amin’ny foiben’ny Yas Madagascar.
“Fotoana hanomezana se­hatra ireo tanora maniry ny hilomano anatin’ny fikarakarana hetsika koa io. Manohana ireny finiavana ireny, toy ny efa natomboky ny Nas Pro­duction ny Yas Madagascar. Hetsika misokatra amin’ny iraisam-pirenena ny toy izao, mampivelatra ny tanora ihany koa”, hoy i Henintsoa Ran­drian­jato­vonarivo, tomponandraikitry ny serasera eo anivon’ny Yas Madagascar.
Mazava loatra fa mitaky haavo teknika ambony dia ambony eo amin’ny fitaovana rehetra ampiasaina ny seho iraisam-pirenena toy izao. Efa mahafeno ny fepetra ny eto Madagasikara, izay mbola hoporofoina mandritra io seho haharitra ora telo io.

Zo ny Aina

Hisy ny fiofanana mamelona tantara an’onjampeo. Hizara ny traikefany amin’izany i Christophe Rabearimanana, iray amin’ireo kalaza amin’izao fotoana. Etsy amin’ny Tahala Rarihasina no hanaovana azy ity, anio, manomboka amin’ny 9 ora hatramin’ny 4 ora hariva, hitohy amin’ny heriny. Ny Fari­bolana Sandratra izay ivondronana mpisehatra amina tantara an’onjampeo maro no mikarakara ny fiofanana. Tanjona amin’izany ny hahamaro ireo mpisehatra mba hampiaina bebe kokoa ity zavakanto anisan’ny be mpankafy indrindra eto Madagasikara ity.
Hiatrika « Atrikefa bagasy iray fiomanana» misesy ny sehatra bagasy, mialoha ilay fandraisam-peo lehibe. Fantatra fa hanatanteraka ireo fiomanana hahatonga izany ho kanto ity Sehatra ity. Anio sy amin’ny sabotsy 14 marsa, samy ao amin’ny efitrano malalaky ny trano fiantohana Aro Antsa­havola no hanatanterahina izany. Re­hefa feno telo ny famerenana lehibe tahaka izao, hirosoana amin’izay ny fandraisam-peo.
Naidina ny saram-pitsidihana ny Rovan’Antananarivo. Izay ny vaovao nambaran’ny tomponandraikitra misahana ity toerana ity, omaly. Natao 2 000 Ar ho an’ny ankizy latsaky ny 15 taona ary 5 000 Ar ho an’ny lehibe. 40 000 Ar kosa ho an’ny teratany va­hiny. Tafiditra anatin’izany ny saram-pitarihana ka tsy tokony hisy vola hafa aloa intsony amin’ireo mpitaridia. Tsy nahazoam-baovao kosa ny mahakasika ny hoe fandrodanana na tsia ny Kianja Masoandro.
Hanafana ny tapany voalohany amin’ny fampisehoan’i Gazo sy La Fouine i Zakai. Izy no Malagasy mpanakanto voafidy tanatin’ny maro homena sehatra mandritra ity seho goavana izay hotontosaina ny zoma 10 avrily, etsy amin’ny Kianjan’i Mahama­sina, ity. Mpanao rap ihany koa izy, ka tena fampisehoana rap zato isan-jato, araka izany, no hitranga. Tsiahivina fa samy hanolotra fampisehoana feno sy miavaka La Fouine sy i Gazo aorian’izay.

Nikarakara atrikasa fa­melabelaran-kevitra tetsy amin’ny Le Pavé Antaninarenina, ny Ipas Afri­que Madagascar, ny alarobia 4 marsa 2026 teo. Fotoana niresahana mahakasika ny zo sy fahasalamana ara-pananahana eo amin’ny zatovo. Ao anatin’ny sokajin’olona marefo ny zatovo, indrindra ny zatovovavy satria iharan’olana maro. Ankoatra izay, mbola mipetraka ho fady eny ani­von’ny fiarahamonina sy ny ankohonana izy io, raha ny zava-misy eto Madagasikara. “Tsy tokony ho sakana ho an’ ireo zoky sy ray aman-dreny anefa ny firesahana momba izany”, hoy Razanaliliany Hajasoa, Point focal Ipas Madagascar, nandritra ny he­tsika. Tomponandraikitra feno amin’ny fanabeazana amin’ny lafiny fitondrantena sy ny fa­ha­salaman’ny zanany ireo ray aman-dreny sy mpanabe. Nam­baran’izy ireo hatrany fa tokony hamafisina ny fifam­piresa­hana eo amin’ny ray aman-dreny sy ny zanaka, indrindra eo amin’ny mpianakavy. To­kony haverina koa ny takariva amorom-patana, ahafahana manao dinidinika eo anivon’ny fianakaviana. Tan­jona ny ha­hafahana miaro sy manamora ny fanabeazana azy ireo eo amin’ny resaka fananahana na eny anivon’ny fiarahamonina izany na ao anatin’ny fianakaviana. Eo koa ny fisorohana ny vohoka aloha loatra na tsy niriana sy ny fanalan-jaza eo amin’ny tanora. Manampy be­tsaka ny mpisehatra sy ny mpa­nentana ara-pahasalamana rahateo izany. Nandray anjara tamin’io hetsika io ireo hery velona rehetra manerana an’i Mada­ga­sikara. Toy ny fikambanana tanora, ny mpiasan’ny fahasalamana sy ny mpampivelona, ny solontenan’ny mi­ni­siteran’ny Fahasalamam-ba­hoaka, ny minisiteran’ny Mpo­nina sy ny Firaisankina ary ny fikambanana isan-tsokajiny.

Mino

Tonga ny vaksiny miaro amin’ny valanaretina Mpox. Fatra 30 000 no azon’i Madagasikara noho ny tohana avy amin’ny mpiray ombon’antoka, Unicef sy ny OMS. Novokarin’ny laboratoara Bavarian Nordic ny vaksiny. Hisitraka azy voalohany ny mpiasan’ny fahasalamana sy ny olona tena ahina amin’ny ambana hifindran’ny aretina. Hatramin’ny 3 marsa lasa teo, 1 086 ny trangana Mpox voatily tamin’ny distrika maro teto Madagasikara.

Mangataka ny hananan’ny vehivavy manana fahasembanana anjara toerana ka hisitrahany ny zo toy ny vehivavy rehetra ny federasionina PFPH. Homarihina anio ny Andro iraisam-pirenena momba ny zon’ny vehivavy. Indroa voahi­lika, indroa tsy voajery ary tsy misitraka ny zony izy ireo amin’ny maha vehivavy azy ary eo koa ny amin’ny maha sembana azy. Nahatsiaro ho tsy misy mpiahy ny olona manana fahasembanana satria tsy mbola milamina ny lalàna sy ny politika momba azy ireo hatramin’izao.

Nosoniavina tamin’ity herinandro ity ny fifanaraham-piaraha-miasa eo amin’ny minisiteran’ny Fampiana­rana teknika sy ny fanofanana arakasa sy ny fikambanana Welthunterhilfe (WHH). Ny “Ministère fédéral de la coopération économique et du développement d’Allemagne” (MBZ) no mamatsy vola ny tetikasa « Passat 4 », izay mi­kendry ny fanamafisana ny fahaiza-manao arakasa eo amin’ny sehatry ny fanodinana fako. Vokatry ny fiaraha-miasa eo amin’ny roa tonta, raisina ho modely ny CFP Ankadinandriana hampiharana ny tetikasa. Mialoha izay, hisy ny fandrafetana ireo torolalana ho an’ny mpampiofana sy ny boky ho an’ny mpiofana hahafahana manao fampiharana eo anivon’ny CFP.

Tanterahina etsy Maha­masina ny fampirantiana ma­nasongadina ny harena ara-kolontsaina sy ny fahaiza-mamorona ananan’ny vehi­vavy avy amin’ireo faritra 23. Hetsika natao hampahafan­tarana ny asa tanana, toy ny taozavatra sy ny zavakanto vokarin’ireo vehivavy izany. Maneho ny anjara biriky entin’ izy ireo manohana ny toeka­ren’ny ankohonana sy ny fampandrosoana ny firenena ihany koa. Anisan’ny niatrika izany ny vadin’ny filoham-panjakana, Randrianirina Elisa. Nambarany fa ilaina ny fanohanana sy fanomezana se­hatra ho an’ny vehivavy. « Fo­totra amin’ny fananganana fiarahamonina mirindra sy mandroso ny vehivavy », hoy izy. Nitohy tamin’ny fihaonany mivantana sy nifampizara traikefa tamin’ireo solontenan’ny vehivavy izany. Teo koa ny di­nika momba ny vina ho fampiroboroboana ny asa sy ny andraikitry ny vehivavy eo anivon’ny fiarahamonina. Nitohy tamin’ny fialamboly sy fifaninanana fanatanjahantena sy kolontsaina izao fanamari­hana ny Andro iraisam-pirenena ho an’ny vehivavy izao. Hofa­ranana amin’ny diabe etsy Anosy ny hetsika.
Ankoatra izany, nitohy ta­min’ny fambolen-kazo miisa
3 000 fototra teny Talata Vo­lo­nondry ny fankalazana. Mbola nitarika izany ny vadin’ny filoham-panjakana. Noderainy ny faharisihan’ny rehetra sy ny fahavononana ho an’ny taninjanaka amin’izao hetsika izao. « Tsy afa-misaraka ny vehivavy sy ny tontolo iainana. Samy miantoka ny aina sy ny fitsimbinana ny taranaka. Loharano ipoirana isika ary miantoka ny fiainan’ny olombelona ny tontolo iainana », hoy izy. Nante­riny fa andraikitry ny vehivavy koa ny fiarovana ny ala sy ny fambolen-kazo. Tsy androany ihany anefa izany fa tena iainana ka entanina ny vehivavy hiaro ny tontolo iainana sy ho amin’ny fanavaozana, araka ny nambarany.

Tatiana A.

Natolotra omaly, teny Ano­sy, ny fanehoana ny vokatry ny asa fikarohana anatin’ny tetikasa Promic, tohanan’ny GIZ, ma­hakasika ny fiovan’ny toetr’andro eo amin’ny fifindra-monina anatiny eto Madagasi­kara. Nanatanteraka ny fikarohana ny Université des Nations- Unies (UNU-EHS). Haharitra roa andro ny atrikasa hizarana ny zava-misy momba izany sy ny vahaolana azo ampiharina ahafahana mandray an-tanana ny mponina. Avy any amin’ny faritra Atsimo ireo mpifindra monina mandeha any avaratra noho ny haintany misesy mitarika ny tsy fahampian’ny vokatry ny fambolena, foto-piveloman’ny mponina. Misy tantsoroka manokana efa nomena ny vondrombahoakam-paritra mandray ireo mpifindra monina ireo. « Tokony hampidirina ao anatin’ny drafitra fampandrosoana ny faritra na ny kaominina ny fitantanana ireo mpifindra monina ao anatiny », hoy ny sekretera jeneralin’ny minisiteran’ny Atitany sy ny fitsinjaram-pahefana, Andriatomponera Nalisoa Voahangiarimino. To­kony hisitraka fanabeazanan ny kilonga ary mahazo asa mi­teraka fidiram-bola (AGR) ny vehivavy tsy ho vesatry ny fiarahamonina mandray azy ireo. Nanambara ny fanadihadiana iray hafa tao amin’ny faritra Boeny fa ny 32% ny mpifindra monina Antandroy ao an-toerana dia nisafidy hiala tany Atsimo noho ny haintany.
Hitondra sosokevitra ny valin’ ny fanadihadiana izay hatolotra hampiasain’ny fanjakana hahazoana vahaolana amin’izany.
«Efa nisy hatrany ny fifindra-monina anatiny fa ny fiovan’ny toetr’andro no nahabetsaka ny tsindry, nahatonga ny olona handao ny fiaviany. Ma­nao andiany izy ireo ka izay no tsy hahazakan’ny faritra ivan­tanany ny mpiavy. Lasa miteraka disadisa izany», hoy ny mpikaroka ao amin’ny CNRE, Ranaivoson Socrate.

Vonjy

Tombanana hahazo vahana kokoa ny oram-baratra any amin’ny morontsiraka avaratra atsinanana, amin’izao faran’ny herinandro izao. Vinavinaina hahatratra 50 hatramin’ny 80 mm ny tahan’ny rotsakorana ao anatin’ny 24 ora. Nahazo fampitandremana miloko maitso ny morontsirak’i Ambatosoa, Analanjirofo ary Toamasina.

Tranoheva miisa 100 no hanaovana fampirantiana ireo vokatry ny asa tanan’ireo vehivavy etsy amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena sy kolontsaina Mahamasina. Tafiditra ao anatin’ny fanamarihana ny Andro iraisam-pirenena ho an’ny zon’ny vehivavy izany.

Efa misokatra ny fandraisana antontan-taratasy handraisana ireo Malagasy mpianatra maniry hiditra ao amin’ny Foyers Universitaires Malgaches ao Arago sy Cachan, ho an’ny taom-pianarana 2026-2027. Ao amin’ny Mesupres, varavarana faha-6 no hanatanterahana izany hatramin’ny 6 mey.

« Herisetra ara-pananahana, vohoka tsy iriana, fanalan-jaza tsy tomombana tany ambadika tany, aretina azo avy amin’ny firaisana ara-nofo, fanaovana fandrindram-piterahana miafina…. Vavolombelona mivantana, miaina ireny tranga ireny izahay rasazy », hoy Razanaliliany Hajasoa, filohan’ny fikambanan’ny rasazy ao Matsiatra Ambony.
Rehefa misy ny fahasarotana dia tonga eny ireo vehivavy mila vonjy. Mandray an-tanana ireo zaza tsy ampy taona manana filana sahady amin’ny fampiasana ny fomba fandrindram-piterahana noho izy ireo efa miroso amin’ny firaisana ara-nofo aloha loatra ihany koa ireo rasazy.
Mahatsiaro tena anefa izy ireo fa voafetra ihany ny asa sy adidy amin’ny fikarakarana ny fahasalamana sy fanajana ny fahamendrehana ny maha olona satria vitsy an’isa ireo mpiasan’ny fahasalamana mandray an-tanana ireo marary.
Olana tsy hahafahana manatanteraka ny asa araka ny tokony ho izy sy tsy hahafahana mampisitraka ireo zo ara-pahasalamana ihany koa ny tsy fahampian’ny fotodrafitrasa.
Mandeha an-tongotra ora maro ireo vehivavy vao mahita tobim-pahasalamana. Ireo vehivavy anatin’ny fahasarotana no manatona tobim-pahasalamana ka matetika tara loatra ny famonjena azy.

Tatiana A

Nanatanteraka fitsirihana tampoka ny minisiteran’ny Fampianarana ambony, tamin’ity herinandro ity. Nisy ny onivesite roa nanatanterahana izany. Nisongadina ny endrika tsy fanarahan-dalàna maro.

Nanatanteraka fitsidihana tampoka teny ifotony hitiliana ny zava-misy eny amin’ny sekoly ambony eto Madagasikara ny tomponandraikitry ny minisiteran’ny Fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa. Antony ny ahafahana mijery mivantana ny zava-misy tsy nanaovana fanamboamboarana mialoha ataon’ny tomponandraikitry ny ivontoeram-pampianarana ambony. “Re­hefa vita ny fitsidihana ifotony ny toeram-pampianarana roa tamin’ity heriandro ity, nisongadina fa tsy ara-dalàna ny fijoroan’ilay toeram-pampianarana ambony ary betsaka ny lafin-javatra tsy manaraka ny lalàna sy ny fenitra takina eto Madagasikara sy amin’ny sehatra iraisam-pirenena”, hoy ny directeur d’Accrédita­tion et assurance qualité, Dr Rakotoniaina Bearisoa.
Sehatra nohadihadiana nandritra ny fidinana ny kalitaon’ny fampianarana, mpampianatra sy ny votoatin’ny fahalalana zaraina ho an’ny mpianatra, fotodrafitrasa handraisana, tahirim-boky, niomerika, ny bokin’ ny mpianatra manao fanohanan-kevitra.
Taorian’ny fanadihadiana, tapaka fa tsy maintsy tanterahina ao anatin’ny telo volana ny fanamorana ny tantsoroka ho an’ny sekoly ambony rehetra eto Madagasikara, indrindra amin’ny sekoly tsy miankina. Aorian’izay, hisy fanadihadiana ny antontan-taratasin’ny sekoly rehetra ary hafainganin’ny minisitera ny fikirakirana izany. Tam­biny kosa ny tsy fandeferana intsony amin’ny tsy fanarahan-dalàna samihafa ka tokony hanatona ny minisitera ny se­koly ambony momba ny lamina vaovao ho fanarahana fenitra.

Vonjy

Araka ny filazan’ny loharanom-baovao iray eo anivon’ny Federasionina malagasin’ny baolina kitra, omaly, fantatra izao fa hotanterahina any Antsirabe, ny faran’ny volana marsa ho avy izao, ny fivoriambe ara-potoana (AG) an’ny Federasionina, raha tsy misy ny fiovana farany. Mandritra io fotoana io no hanaovan’ireo mpitantana ny rafitra federaly mitantana ny baolina kitra eto an-toerana ny tatitra ara-moraly sy ara-bola ary ny ara-teknika. Hisy solontena avy amin’ny Fifa ho avy hanatrika ity fivoriana ity.
Mety hahazo fankatoavana zato isan-jato avy amin’ireo ligy 22 misy eto Madagasikara ve ny fitantanana izay nota­rihan’ny filohan’ny FMF, Randriamanampisoa Alfred? Tsara ny mampahatsiahy fa tamin’ny taona lasa, nahazo vokatra tsara ny ekipa nasionaly malagasy Barea. Poro­fon’izany ny nahazoan’ny Barea A’ ny medaly volafotsy, nandritra ny “Chan 2025”. Laharana faharoa tao amin’ny vondrona I, nandritra ny fifanintsanana “Mondial 2026”. Tsy tonga ho azy ireo vokatra ireo fa noho ny ezaka nataon’ny filohan’ny FMF sy ny mpanazatra nasionaly. Mbola manana vina ambony, izay mikendry ny hahatafita ny ekipa nasionaly malagasy any amin’ny Can 2027, ny federasionina ankehitriny.

F.R

8 marsa, « Andro iraisam-pirenena ho an’ny zon’ny vehivavy », araka ny tapaka teo anivon’ny Firenena mikambana ny taona 1977. Nanom­boka teo, hevi-diso maro no nahely… Saika niainga avy any ivelany ny ankamaroan’ireny. Taitra sy nampiaka-peo ny vehivavy eto Madagasi­kara. Raikitra ny fitakiana fitovian-jo amin’ny lehilahy. Teo amin’ny sehatry ny asa, nodradradradraina fatratra fa « ny vitanareo lehilahy mba vitan’ny vehivavy ihany koa ». Nanom­boka nirotsaka lalindalina teo amin’ny fitantanan-draharaha sy ny tontolo politika, sns, ny vehivavy malagasy.
Noho ny fandraisana bontolo sy ny tsy fampian’ny fahalalana, tsy niserana tao an-tsain’izy ireo fa nanaraka sy manaraka ny lamina voajanahary ny Malagasy eo anivon’ny fiarahamonina. Fantany sy hainy tsara ny nanome sy manome hasina ny tsirairay eo amin’ny toerana misy azy. Iray amin’ireny ny vehivavy. Kitapo nifonosana, nitondra sivy volana an-kibo (mamelona sy miahy ho tonga olona manam-panahy, fo, saina, vatana), niankin-drindrina irery sy nisotro ny rano tsy tiana (niharitra ny mafy sy loharanon’ny taranaka)…
… Ireo lamina voajanahary ireo, antoka lehibe fa omen’ny Malagasy hasina ny vehivavy. Noho izany, tsy tokony ho ny vahiny indray no hampianatra azy hanaja ny zon’ny vehivavy.

HaRy Razafindrakoto

Tsy vita anatin’ny herintaona… Hotohizana hatramin’ny 2027 mba hahafahan’ny tarika AmbondronA miverina amin’ireo toerana efa nanaovany seho, ny fankalazana ny 25 taona an-tsehatra.

Hiverenena avokoa ireo faritra nanamarika ny tarika. Vaovaon’ny tarika AmbondronA, omaly. Saika ireo tanàn-dehibe manerana an’i Madagasikara izany, ankoatra ny any amin’ny faritra Sava sy Fort-Dauphin, noho ny toerana saro-dalana. Hanampy ireto ny fivoahana any amin’ireo Nosy manodidina sy ny firenena eoropeanina, Canada, Etazonia ary Afrika Atsimo. Tsy ampy hamitana izany tetikasa goavana izany ny herintaona, ka hotohizana hatramin’ny 2027 ny “25 taona isika…”.
Miendrika jery todika ny efa vita no famerenana ny fahatsiarovana izy ity. Nanom­boka ny taona 2001, nindraman’ireto mpinamana sy mpirahalahy ireto ny anaran’ny tanàna nisy azy ireo: Am­bondrona. Nandalo sedra maro ny tarika. Nisongadina tao anatin’ny maro kosa anefa noho ny ezaka nampian’ny talenta. Nihamaro ary mbola eo hatramin’izao ireo mpankafy. Nahavita rakikira 7 ankoatra ireo efa havoaka “streamin” ny tarika. Ny fanombohana ny fankalazana no efa nambaran’ny tarika: Seho roa ao amin’ny City Art Ivandry, ny zoma 6 marsa sy 13 marsa izao. Eo anelanelan’izay, ny alahady 8 marsa kosa ilay seho ho tolo-tanana ho an’i Toamasina, hatao amin’ny Parking P 1 kianja Mahamasina. “Tanàna nanamarika be anay i Toa­masina, ka rariny raha manao an’ity hetsika ity. Alefa any avokoa izay vola azo, hialan’ny fampandehanan-draharaha”, hoy ny fanazavan’ny tarika. Niantso fifanomezan-tanana ny AmbondronA ka namaly azy ireo ny mi’Ritsoka Pro­duction, nanome ny fanamafisam-peo sy ny fitaovana rehetra ilain’ny fampisehoana. Eo koa ireo haino aman-jery hanampy amin’ny fampahafantarana sy ireo mpiara-miasa amin’ny tarika.

Zo ny Aina

Nambaran’ny minisitry ny Raharaham-bahiny, Razanamahasoa Chris­tine, fa zava-dehibe ny lanonana fanaovan-tsonia fiaraha-miasa amin’ny fitondram-panjakana japoney, omaly, teo anivon’ny minisitera. Miom­pana amin’ny famatsiam-bola 68 miliara Ar izany. « Mitondra vahaolana amin’ny ampahany ny olana nitarainan’ny vahoaka izany. Anisan’izany ny olan’ny herinaratra ka anisan’ny hisitraka izany ny ao Toamasina », hoy izy. Notsiahiviny fa nataon’ ny filohan’ny Fanavaozana ny Repoblika, ny Kly Randria­nirina Michaël sy ny governemanta ho laharam-pahame­hana izany. Nankasitraka ny fanjakana japoney amin’ny alalan’ny  masoivohon’ny Japon sy ny Jica ny tenany noho ny fanohanana ny fitondram-panjakana Fana­vao­zana sy ny filan’ny vahoaka. Hanatanteraka ny asa kosa ny minisiteran’ny Angovo sy ny akoranafo, miaraka amin’ny Jirama.
Voatsiahy tamin’izany fa anisan’ny manana andraikitra manokana eo amin’ny fanatanterahana ny laharam-pahamehan’ny governemanta ny eo anivon’ny minisiteran’ny Raharaham-bahiny.

Synèse R.

49% ny vehivavy manambady eo anelanelan’ ny 15 taona hatramin’ny 49 taona ihany no fantatra fa mampiasa ny fomba fandrindram-piterahana. Mbola maro, araka izany, ireo tsy resy lahatra na tsy mahafantatra tsara ny tombony azo amin’ny fampiasana azy ireny. Efa mihamaro kosa ny tanora mazoto miaro tena tonga manatona tobim-pahasalamana.

Tanterahina mandritra ity herinandro ity, ao amin’ny CHU Andrainjato Fianarantsoa, ny fanamafi­sana ny fahaiza-manaon’ireo mpiasan’ny fahasala­mana amin’ny fizahana, fandraisana an-tànana ary fanaraha-maso ireo zaza manana olana ara-pahasalamana amin’ny fo. Misy ny fandraisana an-tànana maimaimpoana ho an’ireo zaza voakasika.

Nirosoana ny fandravana ireo trano miorina tsy ara-dalàna ao anatin’ny tanin’ny Oniversiten’Antana­narivo hahafahana manorina fotodrafitrasa famatsiana rano fisotro madio eny an-toerana. Efa nampahafantarina mialoha ireo voakasiky ny fandravana. Natao ny volana oktobra tamin’ny taon-dasa sy ny volana febroary teo ny fampahafantarana ofisialy momba izany.

Lehilahy iray torana tampoka teny amin’ny toby fiantsonan’ny fiara iray tetsy Ambodivona, omaly atoandro. Raha ny fantatra, niandry sy nipetraka niaraka tamin’ ny olona tao anatiny tao izy. Saingy nianjera ary torana tsy nahatsiaro tena. Efa nentina novonjena haingana tao amin’ ny Espace medicale Ambodivona ny tenany taorian’izay.
Namoy ny ainy omaly ilay tovolahy 20 taona nisy namono tany Antanifotsy Fianarantsoa, ny alahady lasa teo. Nialana nenina tany amin’ny hopitaly izy saingy izao tsy tana izao ny ainy. Raha tsiahivina, namonjy fety fan­kalazana fitsingerenan’ny taona nahaterahana izy sy ny namany roa hafa. Tratra alina izy ireo ka nisy namono.

Misesisesy ny fisamborana jiolahy ataon’ny mpitandro filaminana tato ho ato. Jiolahy iray indray, maty voatifitry ny polisim-pirenena tetsy Am­bodin’Isotry Cité, omaly atoandro, tamin’ny 1 ora sy sasany. Poa-basy niisa efatra no heno sy nanaitra ny mponina teny amin’ny manodidina, tamin’io fotoana io. Lehilahy iray malaza ratsy amin’ny asa fanendahana sy sinto-mahery teny amin’ny manodidina no nifanenjehan’ny polisy. Avy na­nendaka tovolahikely mpia­natra izy ny maraina. Nanao vela-pandrika ny polisy ka izao nahitam-bokany izao. Efa misy polisy manao fanamiana sivily misafo foana eny an-toerana, noho ny eny malaza ho be olon-dratsy. Tazana teny Abodin’Isotry izy ny atoandro saingy tafaporitsaka tanaty elakelan-trano. Raikitra ny fifanenjehana ary namoaka antsy maranitra hamelezana ireo Polisy ny tenany rehefa tsy nahita lalan-kaleha intsony. Voatery nitifitra, araka izany, ny mpitandro filaminana ka maty noho ny ratra nahazo azy ity olon-dratsy ity. « Niezaka nandositra nitsofoka elakelan-trano io olon-dratsy io saingy tratra tao amin’ny tokontany malalaka tao ambadiky ny fiangonana METM Taberna­kely Ambodin’Isotry », hoy ny fanazavan’ireo mpivarotra teny amin’ny manodidina. Efa naterina eny amin’ny tranom-patin’ny HJRA Ampefiloha moa ny razana.
Toarian’ny fisavana azy, nahitana finday roa sy entana maromaro halatra teny aminy. Hita teny aminy ihany koa ny karapanondrom-pireneny. Mbola manao fikarohana ireo namany hafa ny mpitandro filaminana amin’izao.

Mino

Lohan-jaza sy ny tanany hany sisa hitan’ny fokonolona tao anaty harona plastika teny amin’ny fokontany Ankadikely, kaominina Ankadikely Ilafy, distrika Avaradrano, omaly maraina. Notaritarihin’ny alika io harona nisy ilay fatin-jaza vao teraka io ka tavela teo afovoan-dalana, araka ny fiheveran’ireo nanatri-maso. Nampandre avy hatrany ny manam-pahefana ao an-toerana ny fokonolona. Efa nohanin’ny alika ny ampahany tamin’io zaza io. Ny lohany niampy ny tanany hany sisa tavela tao anatin’ilay fonosana. Nanao fanadiha­diana avy hatrany ny zandarimaria miasa ao An­kadikely manolo­ana io tranga io. Tsy fantatra mazava ny reny niteraka nahavita nanary ity zaza ity. Tsiahivina fa fatin-jaza iray hita tao anaty tatatra teny Andrai­soro, ny herinandro lasa teo. Vao teraka ihany koa io zaza io. Mirongatra ny tranga fanarian-jaza tato ho ato.

Tsiferana R.

Tsy tana ny ain’ilay tovovavy novonoin’ny sakaizany teny Analamahitsy Tanàna, afakomaly alina. Nanda ny fanerena azy hanala zaza izy ka nakapoka tamin’ny rindrina ny lohany. Voasambotry ny polisy, omaly, ilay lehilahy nahavanon-doza.

Nosamborin’ny mpitandro filaminana, omaly, tao Andrononobe, ny lehilahy iray 18 taona namono nahafaty ny sakaizany teny amin’ny fokontany Analama­hitsy Tanàna, boriborintany fahadimy. Naharay antso ma­hakasika herisetra ny polisy ny alin’ny talata 3 marsa. Nidina ifotony nizaha ny zava-misy izy ireo. Nahita vehivavy iray vao 20 taona, hita nihoson-dra tsy lavitra ny trano iray. Voalaza fa niantso vonjy tamin’ny manodidina nandritra ny alina, araka ny fampitam-baovao.
Nifamaly tamin’ny sakai­zany izy, araka ny fanazavana hatrany. Zandrin’ilay vehivavy herintaona ity tovolahy ity ka tsy nankasitraka ny vohoka nentin-dratovovavy, raha ny tatitra avy amin’ny polisim-pirenena. Vokany, noterena hanala ny zaza izy. Tsy na­naiky anefa ity farany. Nikasi-tanàna ilay lehilahy. Hita ho tena nanamparany ny fony tamin’ny herisetra ilay tovo­vavy. Nakapoka tamin’ny rindrina ny lohany. Rehefa izay nandositra ilay nahavanon-doza.

Nifamonjena
Marihina fa raha vao na­hare ny antso vonjy nataon’io vehivavy io ny mponina manodidina dia nanolo-tanana. Nikoropaka nitondra azy teny anivon’ny hopitaly izy ireo. Nandray an-tanana azy avy hatrany ny mpitsabo saingy nananosarotra ny vonjy aina noho ny ratra nanjo azy. Sady voadona mafy izy no very ra be loatra. Vokany, Tsy tana intsony ny ainy, nodimandry omaly maraina izy. Marihina fa mbola afaka nitantara ny nanjo azy ity lasibatry ny herisetra ity. Voazavany tamin’ny antsipirihany avokoa ny zava-niseho sy ny nanjo azy. Na­namora ny asan’ny ny mpitandro filaminana izany. Tsy nananosarotra ny namantatra ilay sakaiza nahavanon-doza. Omaly maraina, niroso avy hatrany tamin’ny fisamborana ny polisy. Atolotra ny fampanoavana aorian’ny famoto­rana ilay tovolahy.

Tsiferana R.

Hotanterahina ny faran’ny herinandro ho avy izao ny andro fahavalon’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madaga­sikara, taranja baolina kitra, “Pureplay Football League (PFL)”. Hanafika an’ireo ekipa avy any atsimo, any Toliara, ny AS Ste Anne, ny alahady ho avy izao, ao amin’ny Ki­anjan’i Maitre Kira.
Araka ny fanadihadiana natao omaly, efa lasa any Toliara ny AS Ste Anne. Mpi­lalao 24 no nentin’izy ireo hiatrika ny fihaonana. “Efa vonona tanteraka izahay amin’ny zava-misy rehetra any, hitady ny isa telo no tena tanjonay amin’io fifanandrinana io”, hoy ny mpitantana iray eo anivon’ity klioba ity, omaly.
Hatreto, eo amin’ny laharana fahatelo no misy ny AS Ste Anne, manana isa 17. Ady sahala iray sy faharesena iray no azon’izy ireo nandritra ny fihaonana fito efa vitany. Ankoatra izay, hotontosaina ny alahady ho avy izao, eny amin’ny Kianjan’ny CFFA Iavoloha ny fihaonana miverina eo amin’ny Disciples FC sy ny CFFA Andoharanofotsy, tompon-tanàna. Tsiahivina fa nisaraka ady sahala, 1 no ho 1, ny ekipa roa tonta teo amin’ ny fifanandrinana mandroso. Hatao anio, eny Betongolo, ny fifanandrinana miverina eo amin’ny Clinique Zanatany sy ny FC Rouge.

F.R