Nampahafantarina, omaly, teny amin’ny Coupole, ao amin’ ny minisiteran’ny Atitany sy ny fitsinjaram-pahefana, ny he­tsika fisoratana anarana biometrika sy ny rafitra hiantso­roka ny fanatanterahana izany manerana ny Nosy. “Na­tokana ho an’ny olom-pire­nena feno 18 taona no ho miakatra ny fisoratana anarana, tafiditra ao anatin’ny fanavaozana ny fiankohonana sy ny fahiziana ary natao ho fototry ny  fi­tantanan-draharaham-pan­jakana”, hoy ny minisitry ny Atitany sy ny fitsinjaram-pahefana, Rakotonandrasana Ha­ni­tra Velonjara Tiaray. Aha­zoana laharana tokana fa­mantarana ho an’ny isam-batan’olona izany. Famaritana mazava ny maha izy ny tsi­rairay satria tokana tsy azo ovana, ilaina amin’ny fidirana amin’ny asa sy ny fiahiana ara-tsosialy ary ny fandrai­sana anjara amin’ny raharaham-pirenena ny fisoratana anarana biometrika. Alaina sary ny atimaso, ny toetry ny endrika ary ny lavotondro handrafitra ny angon-drakitra.
1 729 ny ivontoerana fanoratana anarana eny amin’ny boriborintanim-panjakana ka olona 40 isan’andro no ken­drena ho vita. Hatramin’ny vo­lana avrily, olona 2 tapitrisa no tombanana hisoratra anarana biometrika. Hosantarina eny amin’ny distrikan’­Atsimon­­dra­no, ny 27 janoary ho avy izao, ny hetsika fanoratana anarana biometrika ka haharitra iray volana ny fanatanterahana azy ho an’ny mponina ao amin’ny distrika. Hanenika an’i Madagasikara kosa izany manomboka ny volana avrily.

Vonjy

Nambaran’ny minisitry ny Tanora sy ny fanatanjahantena (MJS), Rasambany Alain Désiré, omaly, tetsy Mahamasina, fa diso avokoa ny vaovao miely milaza fa tsy nanaiky ny hanavao ny fifanarahana i Corentin Martins satria nahena ny karamany. Nambarany tamin’ny mpanao gazety, teny an-toerana, fa ny hanavao izany no fanapahan-kevitra noraisin’ny Federasionina sy ny MJS.

Mitohy ny baolina…! Ni­la­za tamin’ny mpanao gazety tetsy Maha­ma­sina, omaly, ny minisitry ny Tanora sy ny fanatanjahantena (MJS), Rasambany Alain Désiré, fa nanapa-kevitra ny hanavao indray ny fiaraha-miasa amin’ilay frantsay mpanazatra nitondra ny Barea A, i Corentin Martins, ny fanja­kana sy ny Federasionina ma­lagasin’ny baolina kitra (FMF). Taorian’ny tombana ara-tek­nika natao, nandritra ny herinandro voalohan’ity volana janoary ity, samy nahatsapa ny rafitra roa tonta fa nahita vokatra tsara nandritra ny fitantanany ny ekipa nasionaly malagasy ary nihatsara ha­trany ny kalitaon’ny fifantenana ireo mpilalao nandrafitra ny ekipam-pirenena, ka vonona ny hanohy ny fifanarahana amin’i Corentin Martins izy ireo.
Araka ny fanazavana na­taon’ny filohan’ny federasio­nina, efa vita omaly ny dinika sy ny pitsompitsony rehetra ma­hakasika ny taratasy fifanarahana aminy. Mbola mijanona ho tsiambaratelo hatrany kosa ny resaka. Noho izany, diso ny vaovao miely anaty tambajotran-tserasera milaza fa tsy nanaiky ny hanavao i Corentin Martins fa nahena ny karamany. “Alefa any amin’i Corentin Martins rahampitso, io taratasy fifanarahana io ary ho fantatra amin’ny herinandro ny valiny izany. Tsipihiko ma­zava eto fa diso avokao ireny vaovao miparitaka momba ny nampidinana ny karamany ireny, tsy nanaiky ny hanavao izy noho io resaka io…”, hoy ny MJS.

Any amin’i Corentin Martins ny baolina

Miandry ny tohin’ity raharaha ity izany ny Malagasy mpankafy baolina kitra, mandritra ny herinandro ho avy io. Any amin’i Corentin Martins ny mason’ny mpanaraka ny kitra sy ny ekipa nasionaly Barea. Raha ny voalazan’ny loharanom-baovao iray, tanjona goa­vana hotratrarina ny hanaovan’ ny Barea Can amin’ny taona 2027.

Fitia Randria

Iray amin’ireo sahandriaka lehibe miatrika olana, ny lemak’i Bas Mangoky. Napetraka ny tetikasa Tefiala hanarenana sy hanatsarana velarantany mirefy 22 365 ha hitondra fampandrosoana ho an’ny mponina eny ifotony. Misahana azy ny minisiteran’ny Tontolo
iainana (Medd) sy ny ao amin’ny Fambolena (Minae), vatsian’ny Famatsiambola iraisam-pirenena momba ny tontolo iainana (GEF) sy ny FAO.

Mirefy 121 km ny ampahan-dalana amboarina any amin’ny lalam-pirenena faha-12A. Miainga eo Ebakiky hatrany Somisika. Efa any an-toerana ny orinasa, ary manomboka ny asa fanotorana. Efa vita tanteraka ny ampahany Taolagnaro-Ebakiky. Ankoatra ny lalana, miisa 13 ny tetezana vaovao hatsangana. Vina­vinaina ho vita amin’ny taona 2028 ny asa manontolo. Efa mandeha koa ny asa miainga eo Tsihombe hatrany Tsivorikely, amin’ny lalam-pirenena faha-10.

Natao ny 20 janoary teo ny dinikasa momba ny fampidirana herinaratra eny ambanivohitra. Fivo­riana niarahana tamin’ny Ader, ny UGP Angovo ary ny orinasa CrossBoundary Access ary ny Anka. Anisan’ny faritra nodinihina ny Antso ho an’ny tetikasa (AP) ho an’ny orinasa hanatanteraka ny famatsiana herinaratra any amin’ny faritra Atsimo Andrefana (AP2) sy ny AP4 any amin’ny faritra Melaky sy Menabe.

Tsena lehibe anisan’ny mandray vokatra avy eto an-toerana sy hanondranana en­tana maro isan-karazany, tsy andoavana haba ary tsy misy “quotas”, ny Vondrona eoropeanina (UE). Antony nanamafisana ny fifanaraham-piaraha-miasa ara-toekarena (APE) hampiroboroboana ny fandraharahana sy ho fampivelarana ny tsenam-panondranana ho an’ny sehatra tsy miankina. Nivoitra izany nandritra ny atrikasa nataon’ny minisiteran’ny Varotra sy ny fanjifana (MCC) tetsy Anta­ninarenina. Na izany, misy ny fepetra takin’ny tsena sy ny dingana atao amin’ny fanondranana. Tanjona, araka izany, ny hampidiram-bola amin’ny alalan’ny fanondranana sy hanatsarana ny tontolon’ny fandraharahana ary hanampiana ny sehatra tsy miankina. Nilaza ny minisitra, Andri­a­ma­dison Haingotiana, fa “ampi­an­tsika ny sehatra tsy mian­kina, omentsika tantsoroka izy ireo mba ho mora aminy ny miditra eo amin’ny tsena eoropeanina”.

Mihatra
Tafiditra ao anatin’ny rafitry ny APE ny hahazoantsika tombony betsaka amin’ny fa­nondranana entana any Eo­ropa. Rafitra izay efa mihatra amin’ny ampahany ary efa nampahafantarina tany amin’ ny faritra ny nanaovana ny atrikasa eto an-drenivohitra. Atao tsy ho ela, noho izany, ny fanaovan-tsonia ny APE ho an’ ny tombontsoan’ny firenena, hanatsarana ny tontolon’ny fandraharahana sy hanan­dratana avo ny vokatra mala­gasy, hanitarana ny tsena ary ho fampandrosoana ny toekarena.

Henintsoa

Hampitombo ny tanora hiditra eo amin’ny sehatry ny asa sy hanatsara ny fahaiza-manaony ary hampitombo ny fandraisan’anjaran’izy ireo ny niomerika, hiantraika ao anatin’ny harinkarena faobe. Tetikasa karakarain’ny minisiteran’ny Fampiroboroboana ny haitao ara-kajy mirindra, ny paositra sy ny fifandraisan-davitra (MNDPT) ny tetikasa. Araka izany, hanofana tanora maimaimpoana hatrany amin’ny 1 300, mandritra ny 15 volana, ny tetikasa, ka tanora miisa 280 no horaisina amin’ny fampivondronana voalohany amin’ireo efatra hatao. Aorian’izay, afaka miditra eo amin’ny tontolon’ny asa avy hatrany ireo mpisitraka manomboka eo amin’ny fahatelovolana vantany vao mahafeno ny fepetra ilaina, anisan’izany ny BPO miara-miasa amin’ny fandaharana Asan’Ai sy ireo orinasa hafa mpiara-miombon’antoka.
Takina amin’ireo tanora liana amin’ny tetikasa ny mari-pahaizana Bakalorea farafahakeliny, ny fifehezana ny teny frantsay. Tokony hahafehy ny fitaovana niomerika sy vonona hanolo-tena amin’ny fiofanana ihany koa izy ireo. Antsoina hisoratra anarana ana habaka amin’ny alalan’ny tranonkala www.asanai.mg, hatramin’ny 27 janoary, ireo rehetra liana amin’ny fandaharanasa.

Henintsoa

Mifototra amin’ny fambolena sy fiompiana ny famokarana sy ny toekarena any atsimon’ny Nosy. Itodihana, anke­hitriny, ny famokarana sy ny fanodinam-bokatra (Agri-business) mitodika amin’ny filàn’ny tsena, mba hiteraka fampandrosoana.

Natao tany Toliara, ny 21, 22 ary 23 janoary teo, ny Dinika isam-paritra ho fanaingana ny toekarena. Nandray anjara tamin’izany
ny faritra Atsimo Andrefana, Menabe, Androy ary Anosy. Nofantarina ireo seha-pihariana manan-danja, ka anisan’ny misongadina ny biby fiompy (hena mena), miisa 1 121 054 ao anatin’ny faritra 4 voaka­sika. Mahatratra 357 149 taonina isan-taona ny voka-bary any Atsimo Andrefana sy Me­nabe. Milanja 30 000 t/taona ny voanjo any Menabe sy An­droy. Manampy ireo ny vokatra maro samihafa, toy ny hasy, ny vomanga, ny katsaka, ny voanemba, tongolobe, ny « baie rose », sns. Efa hita any an-toerana daholo ireo vokatra ireo, saingy mila to­sika sy fanatsarana ary fandrindrana mafy orina mba tena hiteraka fampandrosoana miainga any ifotony.

Fihariana mitodika amin’ny tsena

Maromaro ny lesoka mila arenina, navoitra nandritra ny dinikasa. Tsy ampy ny rano sy ny vokatry ny fiovan’ny toetr’ andro. Voafetra ny famatsiam-bola. Miharatsy ny fotodrafitrasam-pamokarana, ny lalana, ny fitaterana, …. Tsy ampy ny fiofanana sy ny fikarohana ara-teknika. Maivana ny ro­him-pihariana sy ny lalam-barotra, sy ny hafa.
Navoitran’ireo mpisehatra fa mionona amin’ny sakafo hohanina ny famokarana. Tsy ampy ny fanodinam-bokatra sy ny fampiasana ny tekno­lojia maoderina, tsy voafehy ny tsena, sns.
Vahaolana naroson’ny mpidinika ny hanamafisana ny rohim-pihariana sy ny fitodi­hana amin’ny filàn’ny tsena. Volavolaina ny drafitrasa mi­fanaraka amin’ny zava-misy eny ifotony. Hisy sori-dalana atsangana isaky ny seha-pihariana.

Njaka Andriantefiarinesy