Antananarivo accueillera les 9 et 10 avril, la 2e édition du CEO Summit, considérée comme un rendez-vous majeur des décideurs économiques africains et internationaux. Plus de 1.000 participants sont attendus, un record pour ce sommet sous le thème : « Nouveau paradigme, nouveaux horizons : osons réinventer l’avenir ».
Après un lancement officiel en décembre au Novotel Antananarivo, les organisateurs confirment la montée en puissance de cette plateforme régionale. Lors d’une rencontre avec la presse, hier, au Novotel, ils ont promis une édition « inédite », avec des résultats concrets et une forte dimension internationale.
La fondatrice du sommet, Tantely Rakotomalala, CEO de Becom, est revenue sur les acquis de la première édition tenue en décembre 2024. « Nous avons réuni 579 dirigeants et décideurs, avec 91 intervenants issus de 11 pays et 74 institutions partenaires », a-t-elle rappelé.
Selon elle, le CEO Summit dépasse le cadre des échanges théoriques et « viennent pour ouvrir des marchés, sécuriser des débouchés, créer des alliances, signer des accords et générer des impacts positifs réels ».
Sud-Sud
Même constat du côté de Tiana Rasamimanana, président du Syndicat des industries de Madagascar (SIM)
et co-organisateur. « Cette deuxième édition sera une opportunité pour mettre en commun les visions nécessaires au développement de Madagascar et de la région », a-t-il déclaré.
Il a assuré la participation annoncée de la Tunisie, de la Guinée, ainsi que l’intérêt exprimé par Business France. « La Réunion, Maurice, les Seychelles et les Comores sont déjà parties prenantes depuis le début », a-t-il ajouté avant d’annoncer une tournée régionale prévue en février pour renforcer la coopération dans l’océan Indien.
La CEO de l’EDBM, Josielle Rafidy, a assuré pour sa part que « lors de la première édition, nous avons fédéré les agences de promotion des investissements des îles voisines ».
« Nous avons mis en place un cadre de collaboration pour soutenir le dialogue entre décideurs économiques et politiques à l’échelle régionale ».
Fort de ses résultats passés, le CEO Summit 2026 ambitionne d’aller plus loin. Innovation, durabilité, économie verte et bleue, financement et coopération Sud-Sud seront au cœur des débats.
Arh.
Le ministère des Travaux publics (MTP) a annoncé le lancement effectif des travaux de réhabilitation des routes de la Capitale, dont certaines sont en piteux état. Ce département a fait savoir que diverses interventions ont déjà été menées, en mentionnant la réfection de la route devant la station Total, le croisement menant à Ambohijanaka, au niveau de la voie ferrée By Pass et de la RP Filatex.
Parmi les axes concernés, la route By-pass menant à Iavoloha.
« Les nids-de-poule sur la route d’Ankadimbahoaka, ont également été réparés durant la soirée du 14 janvier, tandis que les travaux de réhabilitation de la route d’Ambohimiandra ont été achevés la semaine dernière », indique-t-on.
Le ministère rapporte également que la société SMATP réalise depuis des interventions sur les axes Behoririka, Antanimena Ankadifotsy et Andrefan’Ambohijanahary.
« Les travaux de réhabilitation ne sont qu’à leurs débuts et vont se poursuivre sur de nombreux tronçons de la Capitale en collaboration avec la Commune Urbaine d’Antananarivo (CUA) dans le but d’améliorer la circulation des véhicules et des personnes, de réduire les embouteillages et limiter les dégâts matériels », avance-t-on.
Les habitants de 67 Ha attendent avec impatience que les interventions en cours arrivent le plutôt possible dans leur localité. Plusieurs tronçons de route y sont impraticables, à l’exemple de l’axe partant de Vatobe menant à Andohatapenaka, partant de l’arrêt bus 119 jusqu’ au poste 67 Ha…
Jean Riana
Madagascar s’illustre sur la scène technologique africaine. L’équipe « Innovator », composée d’étudiants de l’École de Management et d’Innovation Technologique (Emit), s’est hissée dans le Top 5 du Tekbot Robotic Challenge (TRC 2025). Cette performance lui ouvre les portes de la grande finale, prévue les 17 et 18 janvier au Bénin.
Après plusieurs mois d’épreuves mêlant mécanique, électronique et programmation, Innovator s’est démarquée parmi des dizaines de candidats. Elle figure aujourd’hui parmi les neuf équipes finalistes issues de cinq pays africains.
Son projet, axé sur une gestion durable et intelligente des déchets, illustre la capacité des jeunes Malgaches à concevoir des réponses technologiques adaptées aux réalités locales.
Créée en mai 2025, l’équipe réunit dix étudiants passionnés de robotique. Elle participe au TRC 2025, une compétition africaine placée sous le thème de la « Résilience urbaine ». L’objectif : proposer des solutions innovantes à des problématiques concrètes, notamment la gestion des déchets urbains, un défi majeur pour les villes africaines.
Soutien de taille
Face aux exigences logistiques de cette ultime étape, l’équipe a lancé un appel au soutien. Airtel Madagascar et Airtel Money ont manifesté leur contribution. Partenaires historiques de l’Emit, les deux entités confirment ainsi leur engagement en faveur de la jeunesse, de l’innovation et du développement durable.
Grâce à cet appui, la team Innovator dispose désormais des moyens nécessaires pour défendre son projet et porter haut les couleurs de Madagascar, lors de cette compétition internationale dédiée aux solutions technologiques durables.
Pour Airtel Madagascar et Airtel Money, ce soutien va au-delà d’un simple sponsoring. Il s’agit d’un investissement dans le capital humain et l’avenir du pays.
« Chez Airtel Madagascar, nous croyons fermement que la jeunesse est le moteur de l’innovation et du développement de notre pays », souligne Anne-Catherine Tchokonté, Directrice Générale d’Airtel Madagascar.
Et de conclure, « en soutenant la team Innovator, nous accompagnons ces jeunes talents dans leur parcours et mettons nos ressources au service de solutions concrètes pour Madagascar et l’Afrique. Leur réussite est une fierté et une source d’inspiration pour toute une génération».
Arh.
La publication du calendrier des examens officiels 2026 sur la page Facebook du ministère de l’Education nationale (Men), dans la soirée d’avant-hier, a provoqué un véritable émoi au sein de la communauté éducative. Les nouvelles dates décalent le CEPE au 21 juillet (au lieu du 17 juin en 2025) et le BEPC du 27 au 30 juillet.
Cette disposition prolonge la durée de l’année scolaire à 11 mois au lieu de 10, suscitant l’inquiétude des parents et des enseignants. Cette extension implique, pour les familles dont les enfants fréquentent les écoles privées, le paiement potentiel d’un mois supplémentaire d’écolage, une charge financière supplémentaire qui alimente les critiques.
Face à la vague de contestation, le ministère a rapidement retiré le lendemain le calendrier publié, annonçant qu’une révision tenant compte des observations serait effectuée. La communauté éducative attend désormais avec attention les nouvelles dates officielles. A noter que les inscriptions pour les examens officiels ont été ouvertes depuis le 12 janvier, et se clôtureront le 3 avril pour le CEPE et le 10 avril pour le BEPC.
Fahranarison
La lutte contre les catastrophes naturelles franchit un nouveau cap. Le Bureau national de gestion des risques et catastrophes (BNGRC) et l’organisation humanitaire internationale Direct Aid ont officiellement signé, hier à Avaratr’Antanimora, un accord de partenariat stratégique destiné à renforcer la prévention, la préparation et la réponse aux situations d’urgence à travers le pays.
Cette collaboration s’inscrit dans le cadre de la Stratégie nationale de gestion des risques et des catastrophes (SNGRC). Elle vise à améliorer l’efficacité des mécanismes d’anticipation et d’intervention face aux aléas récurrents auxquels Madagascar est confronté : cyclones, inondations, sécheresses ou encore crises humanitaires.
Au-delà de la réponse d’urgence, l’accord met un accent particulier sur le renforcement de la résilience des communautés vulnérables, souvent les premières touchées par les catastrophes naturelles. En mutualisant leurs expertises et leurs ressources, BNGRC et Direct Aid entendent déployer des actions plus ciblées, plus proches des populations et davantage axées sur des résultats concrets et durables.
« Il s’agit d’une approche de gestion des risques centrée sur les besoins réels des communautés, fondée sur la coordination, la proximité et l’efficacité », souligne-t-on du côté des responsables impliqués dans cette coopération.
Cette signature illustre également la volonté de l’Etat de consolider ses partenariats internationaux afin de mieux faire face aux défis climatiques et humanitaires. Direct Aid rejoint ainsi les acteurs engagés aux côtés du gouvernement dans la préparation, la gestion et le relèvement post-catastrophe.
Fahranarison
Hotanterahina ny faran’ny herinandro ho avy izao ny andro faharoan’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara, taranja baolina kitra, “Pureplay Football League (PFL)”. Mandeha ny resaka any amin’ny faritr’i Boeny fa misy andiana mpitsara hikasa ny hikomy indray any an-toerana. Nilaza ny eo anivon’ny CFEM fa efa nampitandrina an’izay mpitsara mikasa hanakorontana ny lalao handeha amin’io fotoana io izy ireo. “Handeha tsara avokoa ny lalao any amin’ny faritra rehetra, ary nanaiky ny hitsara ny fihaonana izay hotontosaina amin’io faran’ny herinandro io, any Mahajanga, ny mpitsara izay notendrenay. Raha sanatria misy ny tsy fanatanterahana izany any an-toerana, hafindra aty Antananarivo avokoa ny fifanandrinana”, hoy ny loharanom-baovao iray eo anivon’ny CFEM.
Etsy ankilany, ny mpampita vaovao avy ao amin’ny ligin’i Boeny nilaza fa tsy mbola nahazo vaovao ofisialy mahakasika io fikomiana hataon’ny mpitsara io, saingy efa nahare ny vaovao momba izany. “Tsy mbola nahazo vaovao tena ofisialy avy amin’izy ireo izahay. Saingy, misy amin’izy ireo no hikasa ny tsy hitsara ny fihaonana izay handeha aty an-toerana, raha ny fantatray. Raha sanatria misy izany, anjaran’ny CCA sy ny CFEM ny manendry izay hanolo azy ireo”, fanazavana azo tamin’ny tomponandraikitra iray ao amin’ny ligin’i Boeny. Ampahafantarina fa lalao roa no handeha any Mahajanga, ny faran’ny herinandro ho avy io. Ny sabotsy, hifandona amin’ny Tsaramandroso Formation ny Clinique Zanatany. Ny alahady ho avy io kosa, hifanandrina amin’ny Fosa Juniors FC ny FC Rouge.
F.R
Araka ny fikarohana natao omaly, namoaka ny lisitr’ireo mpilalao hifandona amin’ny Albacete, ny ekipan’ny Real Madrid Fc, Espagne. Tsikaritra tao anatin’
izany lisitra izany fa tsy ao ry Mbappé, Rodrigo, Carreras, Trent Alexander Arnold, Bellingham, Rudiger, Tchouameni ary i Courtois.
Kotrana sy fiarahana mikorana no hanombohana ny taona ho an’ny taranja Muay thai, eo anivon’ny GISL (Grande île sports loisirs). Ny alahady 18 janoary izao no hanatanterahana izany, eny amin’ny Henri Fraise Ankorondrano, ka hanasana ireo mpikatroka rehetra sy klioba eo anivon’ity taranja ity.
Nanainga omaly alarobia, ny Malagasy mpikatroka taranja Jiu-jitsu Breziliana, Ranarivelo Xavier, hiatrika ny fiadiana ny amboaran’i Eoropa, hatao any Lisbonne. Ny zoma 16 janoary izy no hiakatra an-tsehatra voalohany, ka i Marcos Rodriguez Castors no hifanandrina aminy.
Nentina nomena voninahitra farany teny amin’ny Kianja mitafon’i Mahamasina ny vata-mangatsiakan-dRakotoarivelo Edmond na Ratafia ary nomena ny mari-boninahitra “Chevalier de l’ordre national”. Noho ny zava-bitany, izay nitondra anjara biriky lehibe teo amin’ny tontolon’ny fanatanjahantena, no antony nanomezan’ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena azy izao mari-boninahitra izao. Taorian’izay, nentina nanomezam-boninahitra an’Andriamanitra teny amin’ny FJKM Amboasarikely Fiadanana ny razana, nialoha ny nametrahana azy teny amin’ny fasan-drazany, eny Alarobia Mahatony, omaly. Nambaran’ny filohan’ny SOE (Stade Olympique de l’Emyrne), Rasendrahasina Solofo Mendrika, fa nampiavaka an-dRatafia ny fahaizany mampifaly ny mpilalao ary mpampianatra feno izy, na ara-batana, na ara-tsaina, na ara-panahy. Fahaizana, maharitra manao zavatra, fikirizana ary fifankatiavana, ireo no hafatra navelan-dRatafia.
Mi.Raz
Manaiky ny fifidianana saingy mitsipaka ny tsy fanarahan-dalàna tamin’ny fivoriamben’ny Federasionina malagasin’ny handball (FMHB), ny filoha mpitantana ny ligin’Atsinanana, Razanadrakoto Harinaivo. Mangata-panazavana ny amin’ny trosa teo aloha izy.
Ny sabotsy lasa teo, namory mpanao gazety teo amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina, Razanadrakoto Harinaivo, filohan’ny ligin’Atsinanana amin’ny taranja handball. Nilaza ny tsy fietezana nandritra ny fivoriamben’ny Federasionina malagasy (FMHB) ny tenany. Anisan’izany ny tsy nanazavana ny resa-bola sy ny trosa napetraky ny mpitantana ny federasionina teo aloha kanefa avela ho baben’ny federasionina vaovao izany. Ny filohan’ny federasionina teo aloha rahateo tsy nanatrika. Nambarany fa tsy nahazo valiny tamin’ny solontenan’ny Komity olympika malagasy (Kom) sy ny minisiteran’ny Fanatanjahantena ny tenany raha nanontany ny maha ara-dalàna ny federasionina tsy nanao fivoriambe nandritra ny taom-piasany na tsia. “Nangataka aho mba hifampiresaka aloha izahay filohan’ny ligy rehetra, saingy 5 mn monja no nomena anay. Olana nandritra ny 4 taona ve ho voavaha ao anatin’ny 5 mn”, hoy izy. Nambarany fa nijanona ho mpanatrika fotsiny ny tenany fa tsy nandray anjara tamin’ny fanapahana sy ny fandatsaham-bato noho ny hamaroan’ny tsy fanarahan-dalàna.
Tsy misy fanapahan-kevitra matotra
Nokianiny mafy koa ny fe-potoana niantsoana ny filohan’ny ligy natao maimaika, satria 11 andro monja. Aminy, tsy tokony ho natao ankamehana ny fivoriambe fa nakana fotoana malalaka. Etsy ankilany, tsy nisy valiny ny fitarainana napetrany tany amin’ny minisitera. Nolazainy fa tsy mandeha io taranja io raha tsy misy fanapahan-kevitra matotra hakana fotoana hiresahana amin’ny rehetra, iarahana amin’ny minisitera mpiahy.
Na teo aza izany, tontosa ny alatsinainy lasa teo, teny amin’ny ANS Ampefiloha, ny fifamindram-pahefana teo amin’ny tale teknika nasionaly teo aloha, Ramiandrisoa Seth sy ny vaovao, i Sylvestre Tsiahoua.
Tompondaka
Nandritra ny Conseil de discipline (Codis) nataon’ny Oniversiten’Antananarivo, nandraisana fanapahan-kevitra ny hamaizana ireo mpianatra tratra nangala-tahaka sy nanao hosoka ary nisandoka ho mpianatra hafa nandritra ny fanadinana. Voafaritry ny lalàna laharana 28457/2025 tamin’ny 11 septambra 2015 izany.
Fantatra, tamin’izany, fa 54 ireo mpianatra voakasiky ny famaizana ary hampiharana avy hatrany ny sazy. Mitontaly 48 ireo mpianatra tsy afaka mianatra intsony mandritra ny 3 ka hatramin’ny 5 taona. Tsy mahazo alalana hisoratra anarana amin’ny fanadinam-panjakana amin’ireo sekolim-panjakana sy ny fampianarana ambony ihany koa izy ireo ao anatin’izay taona hamaizana azy izay.
27 amin’ireo voasazy tratra tamin’ny hala-tahaka sy fampiasana fitaovana voarara ary fisandohana nandritra ny fiatrehana ny fanadianana bakalorea farany teo. 25 mpianatra taona fahatelo haka ny diplaoma Licence. Ny 2 hafa haka ny diplaoma Maîtrise.
Tsy mitsitsy amin’ireo tsy rariny sy fisandohana ny fanjakana ary ny teny amin’ny sehatry ny fampianarana ambony indrindra no efa nanao ny ezaka amin’ny fanadiovana sy ny fanasaziana ireo fanetriben’ny firenena.
Tatiana A
Taorian’ny fihaonana nisy teo amin’ny Lehiben’ny faritra Vakinankaratra sy ny mpitantana ny Oniversite, niroso tamin’ny fanamboaran-dalana miditra ny oniversite ny mpitantana. Milina vaventy telo: compacteur, niveleuse ary camion benne, no miasa eny Tsaratanàna manao ny asa. Misedra olana ireo mpianatra sy mpampianatra ary mpandraharaha eny Tsaratanàna amin’izao vanim-potoana fahavaratra izao, indrindra fa nandritra ny firotsahan’ny orana lavareny ireny.
Nihaona tamin’ireo tomponandraikitra ambony eo anivon’ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fanofanana arakasa ny ekipan’ny Jica. Nisy ny fanadihadiana notanterahin’ity farany teny anivon’ireo ivontoeram-panofanana eo ambany fiahian’ny minisitera ka nanolotra amin’ny fomba ofisialy ny vokatry ny angon-kevitra izy ireo. Tanjon’ny fiaraha-miasa eo amin’ny roa tonta ny fampivoarana ny lafiny maha olona eo amin’ny sehatry ny harena an-kibon’ny tany.
Niverina nidina nanadio teny amin’ny toeram-ponenan’ny mpianatra eny Ambondrona indray ny filohan’ny Oniversiten’i Mahajanga, Pr Randrianambinina Blanchard. Niara-dia taminy, tamin’izany, ireo mpiara-miasa aminy sy mpikambana ao amin’ny kabinetra, ny talen’ny ILC-SS, mpampianatra, mpandraharaha ary ireo mpianatra, ny faran’ny herinandro teo.
Mandeha haingana ny fandraisana fepetra tsy hiparitahan’ny valanaretina Mpox eto amintsika. Ho an’ny andron’ny 13 janoary, 22 ny tranga ahina vaovao ary efatra ny tranga voamarina.
Raha vao misy tranga ahina, alefa amin’ny toeram-pitsaboana ireo olona ary tokony hahiboka raha voamarina fa tratra mandra-pahasitrana satria ny marary iray mamindra amin’ny olona 20. Ireo tanora manodidina ny 23 taona no betsaka voamarina fa tratran’ny Mpox eto amintsika, araka ny fanazavan’ny tomponandraikitra voalohany amin’ny CousP nasionaly, profesora Mamy Randria, omaly, teny Befelatanana. Ireo olona miezakezaka amin’ny firaisana ara-nofo (sexuellement actif) no tena betsaka voamarina tamin’ny alalan’ny PCR na misy tranga ahina ihany aza miseho amin’ny ankizikely sy ny olon-dehibe (manodidina ny 40 taona). Ho an’i Madagasikara, ny virus Clade MB, mifindra amin’ny fifampikasohana amin’ny hoditra sy ny firaisana ara-nofo no tena hita amin’ny tranga voamarina. Matetika any amin’ny faritry ny taovam-pananahana na ny fitombenana no miseho voalohany ny tasy na ny fery. Mila mitandrina amin’ny firaisana ara-nofo, araka izany, ny isam-batan’olona. Tsy voaaron’ny fimailo ilay virus raha ety ivelany ilay fery. Entanina ny tsy fanaovana firaisana amin’ny fotoana voafetra aloha, indrindra ho an’ireo miaraka amin’ny olona maro izay tena ahina hahazo ny aretina haingana. Mety hamindra amin’ny olona ao an-trano izy ireny ka mahatonga ny olona tsy manao firaisana nefa tratran’ny Mpox ihany koa (mamindra amin’ny zanaka na ray aman-dreny).
Na efa sitrana aza ny marary iray, mety mamindra amin’ny firaisana ara-nofo satria velona ao anaty tsiranoka mandritra ny 12 herinandro ilay virus ka ilaina ny fahamailona tanteraka, araka ny fanamarihany ihany. Manana Centre de traitement et d’isolement dimy ny fanjakana. Eny amin’ny hopitaly Manara-penitra, hopitaly isany Bongatsara, Itaosy, Anosiala ary Anosiavaratra azon’ny daholobe atonona raha misy tranga mampiahiahy.
Momba ny vaksiny fiarovana amin’ny Mpox, efa misy dingana atao hahazoana azy eto amintsika ka ny fitalevana misahana ny fanaovam-baksiny sy ny mpiray ombon’antoka mahazatra no misahana izany. Efa miandry ny tomponandraikitra amin’izao fotoana izao.
Vonjy
Tontosa teny Andafiavaratra, omaly, ny fanaovan-tsonia ny fangatahana ofisialy, fampidirana ny Misiona Katolika Ambodifotatra Sainte Marie, ho harem-bakoka iraisan’izao tontolo izao. Amin’ny maha fiangonana kristianina voalohany teto Madagasikara azy no angatahana izany eo anivon’ny Unesco. Vavolombelon’ny tantaran’i Madagasikara amin’ny maha harem-bakoka azy rahateo ity fiangonana ao Sainte Marie ity.
Nomarihin’ny mpiray Faribolana Sandratra, omaly, tetsy amin’ny Tranombokim-pirenena Anosy, ny faha-80 taonan’i Jean Nalisoa Ravalitera. Anisan’ireo nanangana ny faribolana, no nitarika sy fitaratra ho an’ireo poeta sy mpanoratra maro izy, ankoatra ny maha mpampianatra azy. Velakevitra roa, manodidina an’ity andrarezin’ny literatiora sy ny teny malagasy ity no nenti-nanamarika ny tsingerin-taonany.
Hiaka-dapa i Samoëla. Rehefa nampiasa saina ny mpanaraka azy ireo nandritra ny fotoana ela, navoakan’ny SR Event amin’izay ny anaran’ny mpanakanto hampiakarin’izy ireo ao amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina: Samoëla ny 3 mey ho avy izao. Toerana tsy mahazatra azy, na dia 30 taona niakarana an-tsehatra aza ity mpanakanto ity. Mazava loatra fa seho goavana indrindra andrasan’ny mpankafy amin’ity taona ity koa izany.
Tsy niandry ela. Vantany vao nigadona an-tanindrazana dia noraisin’ny minisitry ny Kolontsaina sy ny serasera sy ireo mpiara-miasa aminy teny Anosy, ny alin’ny talata teo, i Denise. Avy nandrombaka ny anaram-boninahitra “Vehivavy mpanakanto mendrika indrindra aty Afrika Atsinanana izy, nandritra ny “All Africa Music Awards”, izay natao tany Lagos Nigéria ny famaranana, ny 11 janoary teo.
“Ity fahombiazana ity dia mampiseho amin’izao tontolo izao fa manana talenta sy fahaiza-manao avo lenta ny mpanakanto malagasy”, hoy ny minisitra Mandrindrarivony Ogascar. Nohamafisiny ihany koa fa eo anilan’ny mpanakanto hatrany, ary misokatra amin’ny rehetra ny minisitera. Nisy ny tsy tonga lafatra tamin’ny fanohanana, saingy nanome toky izy fa hatsaraina ny fiaraha-miasa amin’ny mpanakanto rehetra manerana ny Nosy. “Manana raiamandreny sy zoky azo ianteherana ny mpanakanto ao anatin’ny fitondram-panjakana”, hoy hatrany ny minisitra.
“Izaho nanao mozika fotsiny fa ianareo mpankafy no tena nanome ahy ny loka. Isaorako nareo teto Madagasikara hatrany ivelany izany”, hoy i Denise. Nohamafisin’i Shyn, izay vadiny kosa, fa ady efa natomboka ela ny an-dry zareo, ny hitondra an’i Madagasikara amina sehatra avo amin’ny alalan’ny mozika. Vao manomboka izy ireo, saingy efa misoritra ny lalana na ho an’i Shyn na ho an’i Denise. “Matoky Zagnahary”, araka ilay hira nentiny nambabo ny fon’ny rehetra nandritra ny “Afrima”…
Zo ny Aina
Marihina, anio, ny « Androm-pirenena ho an’ny kabary ». Zavakanto, kolontsaina, soatoavina, anisan’ny mivelatra be ny kabary raha tazanina amin’ny isan’ny hetsika sy ny olona misehatra ao aminy. Saika ahitana fampianarana sy fampiofanana momba ny kabary ny ankamaroan’ny sekoly, indrindra fa ny tanàn-dehibe. Ny ankamaroan’ny « hetsika », saika ahitana kabary avokoa. Tsy vitsy amin’ireo mpikabary ihany koa, anefa, ny miloa-bava fa misy lesoka lehibe ny kabary. Ao ny fanaovana tsianjery, ny tsy fahampian’ny fahaiza-mifehy ny teny sy ny fomba malagasy, ny fitarihana ny kabary ho any amin’ny fampihomehezana ranoiray, sns.
Mila fanarenana avokoa ireny raha tiana hiverin-kasina ity kolontsaina iray ity. Tsy ny endrika ivelany no maha kabary ny kabary fa ilay « fanahy » ao anatiny. Noho izany, mitaky fanatevenana bebe kokoa ny fampianarana kabary. Raha mbola tsy misy. Ampidirina ao anatin’ny fandaharam-pianaran’ny kabary ny tantara sy ny fomba amam-panao. Tahaka izany ihany koa ny fandalinana momba ny teny malagasy, sns.
Heno any anaty kabary matetika ny hoe: « miala tsiny, miala fondro, miala salohy fito ». Firy amin’ireo lazaina ho mpikabary no mahay azy ireo?
HaRy Razafindrakoto
Hampientanentana ny fitiavam-baolina ny Orange Madagascar. Tafiditra anatin’izany ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika (Can 2025), mivantana sy amin’ny endrika niomerika.
Nanome alalana ireo mpanohana an-tapitrisa hanaraka ireo fifaninanana afrikanina lehibe indrindra manerana ny kaontinanta izy ireo. Nametraka fanavaozana toy ny Max It Digital Fan Zone, hahafahan’ireo mpankafy manaraka ny fifaninanana amin’ny fotoana tena izy.
Hanolotra fahafahana mijery ny lalao sy ny dinidinika, ny fintin-dalao, ny resaka amin’ ny mpilalao, ny tolotra homeny. Eo koa ny « Max Goal » sy ny teknolojia izay ahafahana mamaly ny fanontanian’ireo mpankafy mahakasika ny fandaharan-dalao sy ny valiny ary ny filaharana, mba hananana traikefa bebe kokoa. Ankoatra ny Fan Zone niomerika amin’ny alalan’ny fampiharana ny Max It, misy efatra koa ireo toerana eto Antananarivo hijerena ny lalao manasa-dalana, ny fiadian-toerana ary ny famaranana. Ahitana ny Le Nil Androhibe, Irish Pub Ambatonakanga, Grand Café de la Gare Analakely ary ny Presto Garden-Tanà Water Front. Manamafy ny anjara asany amin’ny maha mpilalao fototra amin’ny fampivoarana ny fanatanjahantena eto amin’ ny kaontinanta azy ny Orange. Manao fampiasam-bola maharitra amin’ny fampandrosoana ny baolina kitra sy ny fampiroboroboana ao anatin’ ny fahasamihafana izy ireo. Fanoitra amin’ny fampifandraisana olona an-tapitrisa ka mampifanakaiky ny kolontsaina sy ny tanora afrikanina ny fisian’izao hetsika izao.
Tompondaka
Hisy efatra ny “Star Tour” amin’ity taona 2026 ity. Io no anisan’ny vaovao lehibe nampitain’ny tomponandraikitry ny hetsika, nandritra ny fihaonana sady fifampiarahabana noho ny taona vaovao, omaly, niaraka tamin’ ny mpanao gazety. Antsirabe toy ny mahazatra no manokatra azy, amin’ny Paka. Manaraka avy eo Antananarivo, ny volana jona. I Mahajanga mandritra ny fialantsasatra lehibe, ary farany any Toamasina, mandritra ny “Oktoberfest”. Ity farany no tsy raikitra tamin’ny taon-dasa noho ny savorovoro nisy teto amin’ny firenena.
Hisy ny fivorian’ireo mpikambana mandrafitra ny kaomisionina eo anivon’ny “Madagascar Film Festival – ISSM Awards”, rahampitso, etsy amin’ny biraon’ny ISSM Analakely. Hametrapetraka ny fikarakarana ny andiany faharoa amin’ity hetsika goavana ho an’ny sarimihetsika malagasy ity izy ireo. Nisy ireo nangataka ny hanatevin-daharana ny kaomisionina, izay raisina ihany koa mandritra izany. Tsiahivina fa hijery sy hamaritra ny isan’ny sokajy sy ireo sarimihetsika hofidina isan-tsokajy ny tena asan’ny kaomisionina.
“Kanto ny Gasy”. Seho hanana endrika “cabaret”, hotanterahina eny amin’ ny Espace Ravinala Amboanjobe, ny alahady 25 janoary izao, manomboka amin’ny 11 ora atoandro. Tafiditra ao anatin’izany ny: “ny hirantsika omaly… Hira misy fanahy, hira misy hafatra, hira kanto”. Ireo andrarezin’ny hiran’ny omaly sy ny kalon’ny fahiny no hiaka-tsehatra amin’io. Anisan’ireny i Sophie sy Michel Randrianarisoa, tarika Ry Andriampaniry, Jeremie, Voahangy, Narijaona.
Manomboka lavin’ny sofin’ny vahiny ny mozika “USB”. Niara-nientana ireo mptsabo amin’ny alalan’ny mozika any Eorôpa
fa “vao mainka miteraka fanaintainana ho
an’ireo tsy salama ny mihaino mozika USB”. Zara raha misy mpihira sy mpitendry zavamaneno iray na roa eny an-tsehatra fa ny ambiny, efa atsofoka ao anaty “USB”. Ny feo avoakany, tsy voajanahary intsony… “Aty amin’ ny firenena lazaina fa mandroso no tena ahitana tranga maro amin’ny tsy fahasalaman’ny saina. Raha voavonjy tamin’ny feo voajanahary izy ireny tsy ho tonga tamin’izany”, hoy ry zareo.
Miforona any amin’ny ranomasimbe Indianina ilay rivodoza Dudzai. Omaly, mbola any amin’ny 3 100 km atsinanan’ny morontsirak’I Madagasikara no nisy azy. Nilaza ny mpamantatra ny toetry ny andro etsy Ampandrianomby fa tsy hisy fiantraikany amin’ny toetry ny andro eto Madagasikara ity rivodoza ity ao anatin’ny herinandro. Arahi-maso hatrany nefa ny fivoarany any amin’ny faramparan’ny herinandro any.
Mahakasika ny toetry ny andro ankapobeny kosa, hiverina ny orana tandrifin-drahona saika manerana ny Nosy, rehefa somary niato kely izany nandritra ny roa herinandro. Mila miomana amin’izany ireo tsy maintsy hivoaka ny trano. Voakasik’izany ny any Sambirano, Sofia, Boeny, Melaky, Bongolava ary ny any Fitovinany hatrany Taolagnaro.
Ny any afovoany andrefana sy atsimo andrefana ihany no ho maina ny andro. Manodidina ny 13 hatramin’ny 26°C kosa ny maripana amin’ny afovoantany. Tafakatra any amin’ny 35°C ny ambony indrindra, any amin’ny faritra Atsimo Andrefana sy Betsiboka.
Tatiana A
Efa maro ireo miandry vaksiny miaro amin’ny aretina Mpox. Fantatra izao fa efa an-dalam-panafarana izany ny fanjakana.
Fantatra nandritra ny tatitra nataon’ny minisitry ny Fahasalamam-bahoaka tao amin’ny TVM fa efa miroso amin’ny fanafarana ny vaksiny miaro amin’ny valanaretina Mpox ny fanjakana amin’izao fotoana. Hatao laharam-pahamehana hisitraka izany ireo sokajin’olona marefo. Izy ireo izay tena hatahorana amin’ny aretina.
Anisan’izany ireo zokiolona sy olona manana areti-mitaiza. Eo koa ny mpiasan’ny fahasalamana noho izy ireo mifanerasera akaiky amin’ny marary.
Efa maro ireo sitrana ary tsy mbola nisy ny aina nafoy, araka ny tatitra nataon’ny minisitra hatrany.
Efa am-perinasa avokoa ireo toerana manokana hahafahana mampihiboka ny marary sy mikarakara azy ireo eny amin’ny hopitaly. Ampy ny fanafody ary efa nomena fiofanana manaraka ny vanim-potoana ireo mpiasan’ny fahasalamana mandray an-tanana izany.
Tetsy andaniny, nampahafantatra ireo asa miandry ny minisitera ihany koa ny minisitra. Vaindohan-draharaha ny hamerina ny fifampitokisan’ny vahoaka amin’ireo mpiasan’ ny fahasalamana. Imasoana,
noho izany, ny fanatsarana ny fandraisana marary, ny firosoana amin’ny fanomezana tolotra ara-pahasalamana ara-drariny sy tsy manavaka.
Aparitaka manerana ny faritra ireo dokotera manam-pahaizana manokana hampihenana ny fivezivezen’ny marary.
Tao anatin’ny roa volana niasana, nimatimatesana tamin’ny tolona ny ady amin’ny kolikoly sy ny fampiharana ny mangarahara sy ny tamberin’ andraikitra ka tafiditra ao anatin’ny laharam-pahamehan’ny minisiteran’ny Fahasalamam-bahoaka ireo.
Miverina tsikelikely ny fifampitokisana eo amin’ny mpiara-miasa sy ny minisitera satria nosokafana ny sehatra fifampidinihana ary omena alalana haneho hevitra ny mpiasa.
Tatiana A
“Dendrophile”, entina hilazana ireo olona mpankafy ny hazo sy ny tontolony. Lohahevitra iompanan’ny fampirantiana “Antson’ny tontolo miaina” amin’ity andiany fahatelo ity ihany koa izany. Nisy ny fampahafantarana ny hetsika, notontosaina omaly, tetsy amin’ny Zone Vital Ankorondrano, toerana handray ny fampirantiana fototra, manomboka ny 17 janoary hatramin’ ny 6 febroary izao. Nialoha izay, efa nahitana sombiny teny amin’ny seranam-piaraminidina iraisam-pirenena Ivato. Mbola mitohy ity farany hatramin’ny faran’ny volana febroary. Nanomboka ny alatsinainy teo kosa ny fampirantiana voalohany etsy amin’ny Flow Galery Ivandry.
“Mampiasa ny hainay, mampita hafatra amin’ny alalan’ny zavakanto izahay. Mizara ny fitiavana ny hazo koa. Mpanakanto 10 no handika izay fitiavana izay amin’ny alalan’ireo seha-kanto marolafy araka ny fironany avy”, hoy ny mpikarakara ny hetsika. Ahitana mpanoratra toa an’i Johary Ravaloson, Jessica Salomon, nanangana ny “Faka Rugs”, Miangaly Elia, Kiady Ratovoson, Iandry Randriamandroso, Joan Razafimaharo, Noely Ratsimiebo, Rado Ramilison ary Sham’ Archi ireo handray anjara
amin’izany.
“Ahoana no ahafahan’ny fitiavana hazo manampy antsika hikarakara ny tanintsika, izay efa mena sy mijaly ary hanantena indray tontolo maitso kokoa ho an’ny hoavy?” Hamaly io fanontaniana io ny fampirantiana.
Zo ny Aina