Mbola lavidavitra ny tena famirapiratana ho an’ny sarimihetsika malagasy. Anisan’ireo sokajy « nafana » tamin’ny fakan-kevitra natao ny alakamisy teo koa ity seha-kanto iray ity. Misy vahaolana anefa avy amin’ireo mpisehatra.
Lalàna mifehy, rafitra misahana, fahaiza-manao, fitaovana, sns. Samy mbola ahitana olana avokoa izany, ho an’ny sarimihetsika malagasy. Vory lanona ireo mpisehatra, nandritra ny fakan-kevitra ho fanatsarana ny
tontolon’ny zavakanto sy ny kolontsaina, nataon’ny minisiteran’ny Serasera sy ny kolontsaina, ny alakamisy teo. Anisan’ireo nahitana feo niakatra sy tsy fitovian-kevitra sy fijery ary adihevitra nafana ny tao amin’ny sokajy sarimihetsika. Izay indrindra anefa ny tanjona, dia ny ivoahan’ny hevitra rehetra, hanapotserana ny vay niotrika sy hijerem-bahaolana ho an’ireo nampisy fifandonana teo amin’ny samy mpisehatra.
Niara-nanaiky aloha ny rehetra fa haverina dinihina ireo tolo-dalàna teo aloha, izay handrindra ny tontolon’ny sarimihetsika, ary efa zava-dehibe izay. Hitohy kosa ny dinika hijerena ireo vahaolana sy hanolorana sori-dalana mankany amin’ny fanatsarana amin’ny minisiteran’ny Serasera sy ny kolontsaina, amin’ ny alalan’ny Ivon’ny sarimihetsika sy ny sarimiaina eto Madagasikara, na ISSM. Hatao ny alatsinainy 17 novambra izao izany, ho an’ny teknisianina, mpanatontosa ary mpilalao sarimihetsika. Ny 18 sy 19 novambra kosa no hanohy ny dinika ireo trano mpamokatra sy mpaninjara, samy ao amin’ ny ISSM hatrany.
Maro karazana ireo fangatahan’ny mpisehatra, manomboka any amin’ny fanovana na fanitsiana ny rafitra, hatrany amin’ny resaka karama mihitsy. Nisy ny fampitoviana amin’ ny rafitra any ivelany, izay azo hakan-tahaka eto Madagasikara. Hahatongavana amin’ izany, voaresaka ny fepetra takina amin’ny maha matihanina, miainga any amin’ny mpilalao, hatrany amin’ny mpanatontosa. Toa ny tamin’ ireo sehatra hafa, nampanantena ny minisitra fa handray sy hijery ireo tolo-kevitra avy amin’ny mpisehatra. Hosokajiana ireo vahaolana, ka izay fohy ezaka ary azo tanterahina dia hirosoana avy hatrany. Hatomboka kosa ireo lavitra ezaka, toy ny fikitihana ny lalàna mifehy sy ny rafitra. Mila fiovana mankany amin’ny fahatsarana, ary tena mila ezaka goavana be avy amin’ny mpisehatra tsirairay ao anatin’ny tontolon’ny sarimihetsika ihany koa anefa izany.
Zo ny Aina
Ho mora kokoa ny fiforonana orana tandrifin-drahona ho an’ny ilany avaratra andrefana sy ny afovoan-tany. Mbola ahina ihany koa ny hisiana havandra ho an’ny afovoan-tany. Ho mafy ny fitsokan’ny rivotra any amin’ny morontsiraka atsimo atsinanan’ny Nosy. Vinavinaina hahatratra 55 km isan’ora ny hamafiny, anio, eo anelanelan’i Manakara sy Taolagnaro. Nanome fampitandremana miloko mavo, manomboka eo Manakara hatrany Taolagnaro, ny foibe famantarana ny toetry ny andro.
“Lasa ny fiandohan’ny herinandro teo ny Panneaux solaires ho an’ny Oniversiten’Antsiranana sy Toliara ho vahaolana amin’ny fisitrahana jiro”, hoy ny minisiteran’ny Fampianarana ambony sy ny fikarohana ara-tsiansa. Vokatry ny asa mivaingana avy amin’ny fitondram-panjakana izany hiadiana amin’ny fahatapahan-jiro eny anivon’ny anjerimanontolo. Hisitraka ireto fitaovana ireto avokoa ny oniversite rehetra manerana ny Nosy.
Miditra ny andiany faharoa amin’ny fandaharam-pampianarana eo amin’ny sehatra Photovoltaïque, “type ATE”, eny amin’ny LTP Alarobia sy Toliara. Misokatra ny fisoratana anarana ho an’ireo tanora mahafeno fepetra sy maniry hanana asa maharitra eo amin’ ny sehatry ny angovo azo havaozina. Manolotra fiofanana mifandimby, amin’ny lesona sy fampiharana, ny fandaharam-pianarana. Toy ny fianarana eny amin’ny LTP, ny fanazarana asa eny amin’ny orinasa. Tanjona ny hanampy ny tanora hahazo traikefa sy fahaiza-manao mifanaraka amin’ny filan’ny tsena amin’ny angovo maitso.
De retour d’exil, synonyme de victoire triomphante pour les uns et de liberté retrouvée pour les autres, alors dans le collimateur de la Justice pour des affaires de détournement et de malversation, à l’époque du régime Rajoelina, ils font maintenant la sainte nitouche, sans être inquiétés, comme si de rien n’était. Certains sont même considérés comme des éminences grises en coulisses qui dictent la marche à suivre et tirent les ficelles des marionnettes de la Refondation.
En un mot, ils jouissent de l’impunité au grand jour, à l’ombre même du palais. A jamais ou leur tour viendra ? La question mérite d’être posée et l’opinion publique commence à s’interroger, à l’heure où la République de la Refondation manifeste ce besoin des sanctions pénales visant en premier lieu ses adversaires politiques, des coupables tout désignés, pour faire bonne impression auprès de la population, au nom de la lutte contre l’impunité, devenue le cheval de bataille du régime actuel.
Si la refondation ne rime pas avec l’impunité, ces personnes doivent être appelées à rendre des comptes devant la Justice le moment venu. La mémoire des faits ne s’efface jamais qui d’ailleurs refont surface sur les réseaux sociaux. Aucun dossier « brûlant » ne devrait être classé sans suite sinon il y a une justice monopolisée à deux vitesses à Madagascar. Ennemis politiques et amis « véreux », devraient être mis dans le même sac. Il ne peut y avoir deux poids deux mesures favorisant les « entourages » impliqués dans des affaires de détournement à grande échelle.
Aux yeux de la Justice de la Refondation, établir un contrat de prêt, sans négligence manifeste et sans intention frauduleuse, pourrait prendre la forme d’une corruption, justifiant la détention préventive et l’émission d’un mandat d’arrêt. Dans ce cas, quel sort convient-il alors de réserver à ces personnes qui trainent de casseroles ? Impunité accordée aux « entourages » et impitoyable devant les ennemis !
Rakoto
Compte tenu de la nécessité vitale d’assurer la continuité de service et de maintenir à flot la trésorerie au sein de la Jirama, le Gouvernement se voit dans l’obligation de réquisitionner le personnel alors qu’une nouvelle prolongation de grève vient d’être décidée.
La tension ne retombe pas entre les employés de la Jirama et le directeur général, Ron Weiss, surtout après l’arrestation du président du syndicat du personnel, Anmora . Faute, les revendications sociales se poursuivent car jusqu’à du contraire, le ministère de tutelle a du mal à jouer son rôle d’intermédiaire. Et cette situation entrainant une perte financière importante, qui ne peut plus durer, a contraint le gouvernement à prendre une décision radicale qui met à l’épreuve le droit de grève, celle de la réquisition des grévistes. La continuité de service doit être maintenue afin de ne pas prendre en otage la population.
Un arrêté interministériel a été pris, ordonnant la réquisition de l’ensemble des agents de la société afin de garantir la continuité du service public, en l’occurrence la fourniture d’eau et d’électricité, à travers tout le territoire national. L’arrêté notifie que tous les agents de la Jirama doivent se rendre disponibles et être opérationnels à compter du 12 novembre 2025 et ce, jusqu’à nouvel ordre.
Un manque à gagner de près de 25 milliards d’ariary
La grève des employés de la Jirama, qui perdure depuis plusieurs semaines, a entraîné un manque à gagne qui s’élève à 25 milliards d’ariary, d’après un état des lieux de la situation, dressé récemment, par le Ministère de l’Énergie et des Hydrocarbures (MEH).
Et c’est durant la période septembre à octobre où le mouvement de grève a atteint son apogée que la Jirama a connu la pire performance. En deux mois, le manque à gagner est estimé à 24.996.660.233,34 ariary, dont 8.975.078.005,23 ariary en septembre et 16.021.582. 228,11 ariary en octobre.
Par ailleurs, le centre d’appel de la Jirama a raccroché. 103.815 appels ont été perdus et 95.030 autres n’ont pas été pris en charge, avec 80 % du volume d’appels non- traités au cours du mois d’octobre en raison de la grève générale des téléconseillers qui a débuté le 15 octobre. Cette baisse drastique d’activité a également affecté le numéro vert 547.
Les conséquences de la grève se font également sentir sur les activités du Back office. En effet, une réduction significative de l’activité a été constatée, atteignant 44 % entre septembre et octobre.
« Les différents canaux de communication de l’entreprise ont tous été impactés. Le traitement des courriels a enregistré une baisse de 33 %, tandis que le canal WhatsApp, pourtant le plus sollicité par les usagers, a connu une chute spectaculaire de 53 %. De plus, l’activité sur les messages privés de Facebook a diminué de 28 %. Et aucun dossier n’a été traité sur le site web de la Jirama durant les deux derniers mois, et aucune affaire n’a été prise en charge via le canal AEL, contre 19 cas traités le mois précédent », indique-t-on.
Jean Riana
Naharitra roa andro ny fiofanana mahakasika ny fihainoana sy ny fandraisana an-tanana ny mpiasa nifindra monina niharan’ny herisetra ka niverina an-tanindrazana, natao teny Anosy, tamin’ity herinandro ity.
Anisan’ireo tena iharan’izany sy fantatry ny maro ireo vehivavy mpilaravinahitra any amin’ny tany arabo toy ny any Koweit. Misy very saina tanteraka mihitsy izy ireny. Ireo afa-nitsoaka nanavotra aina kosa dia voadona ara-tsaina ka mila fanarenana sy fihainoana.
Maro ny antony mahatonga ny herisetra fa anisany ny tsy fifankahazoana resaka satria tsy mifankahay fiteny. Misy koa milaza fa mafy ny asa ary tena mihatra aman’aina ka lasa herisetra ny fanerena hanatanteraka izany.
Tsy nazava hatrany am-boalohany ny famaritana ny asa ho atao ka mahatonga ny fifamaliana na miafara amin’ny herisetra.
Teo ny minisiteran’ny Raharaham-bahiny, ny Filaminam-bahoaka, ny Asa ary ny sendikàn’ny mpiasa nandray anjara tamin’ny atrikasa. Samy manana anjara amin’ny fandraisana an-tanana ireo mpiasa niharan’ny herisetra avy any amin’ny firenen-kafa na nody eto an-tanindrazana avokoa ireo.
Nandray anjara ireo inspecteurs sy mpanara-maso asa miisa 10 voakasika amin’ny fihainoana sy ny fandraisana an-tanana ny mpiasa nifindra monina raha sendra olana goavana amin’ny tontolon’ny asa.
Tatiana A
Hotanterahina ny 19 novambra ka hatramin’ny 21 novambra ho avy izao ny fikaonandoham-pirenena kristianina voalohany, eny amin’ny ISTS katolika Mandrimena, Iavoloha, karakarain’ny Fikambanana mampiely Baiboly eto Madagasikara.
Fotoana ireo hanasana ny kristianina te hitondra anjara biriky amin’ny fampandrosoana ny fanjakan’ Andriamanitra sy ny fanarenana ny firenena, haharitra hateloana. Na anaty fikambanana na olon-tsotra, samy afaka manatrika fa vonona hifampizara sy hihaino ny mpikarakara, araka ny fanazavana azo. “Tafiditra amin’ny fanamarihana ny faha-190 taonan’ny Baiboly ny fikaonandoha hatao. Hamerina ny hasin’ ny tenin’Andriamanitra eo amin’ ny fiarahamonina sy ny tanindrazana ka ho mpianatra ny firenena”, araka ny fanazavan’ny mpandrindra ny hetsika, Randrianasoloarimina Tiana, omaly.
Fampivondronana lehibe voalohany ny kristianina rehetra ny fikaonandoham-pirenena kristianina ary sambany ho an’ny tantaran’ny fiangonana satria tsy anavahana antokom-pinoana izany. Fihaonana ahafahan’ny kristianina mahita ny zavatra ijoroany mba hiombonany ka handraisany andraikitra bebe kokoa amin’ny fiainana andavanandro sy eo anivon’ ny firenena ihany koa. Hanan-danja ny tsiahy ara-tantara sy ny lova ara-panahy hizarana ny zavatra efa nisy tany aloha, hampifandraisina amin’ny tantaran’ny firenena hatramin’izay ka hatramin’izao.
Fotoana handraisan’ny kristianina an-tanana ny firenena ny fihaonana eny Mandrimena ka hiara-mihevitra ny mpikatroka rehetra ao anatin’ny asam-bondrona inefatra miantaona. Sehatra folo no iompanan’ny dinika: fanabeazana¸ politika, fivavahana, tanora, zavakanto sy ny fiderana, fianakaviana, serasera, teknolojia, tontolo iainana, toekarena. Misy ny tenin’ Andriamanitra mifandraika amin’ireo ka izay no fototra iaingana amin’ny asam-bondrona. Hofaritana koa ny fomba hanantanterahana azy isaky ny sehatra. Handray anjara mivantana sy amin’ny alalan’ny fifandraisana ampitain-davitra ny sehatra iraisam-pirenena mandritra ny fihaonana.
Vonjy
Hisokatra ny 20 novambra ho avy izao ny taom-piotazana letisia 2025, araka ny tinapaky ny Vondrona mpanondrana letisia (Gel). Hisokatra anio 14 novambra, ny Birao tokana, hikarakarana ny antontan-taratasy ilain’ny mpisehatra rehetra. Miondrana any Eoropa ny 90% ny letisia avy aty Madagasikara, ary any Rosia sy Emirats Arabo Mitambatra ny ambiny. Nihena 50% ny vokatra tamin’ny taon-dasa.
Masomboly vary Sebota 281 maherin’ny 26 taonina sy fitaovam-pambolena, toy ny «pulvérisateur», no natolotra ny tantsaha any amin’ny distrikan’i Manja. Nisitraka izany ny tantsaha any amin’ny lemak’i Vondrove, Manjabe, Manjakely, Ambararata, Soalengo, Lapaolo, Sakalava, Manolodroa ary Andoho. Hiatrehana ny taom-pambolena asa 2025-2026 ity fanohanana ity, ataon’ny tetikasa AD2M sy ny Drae Menabe.
Hovahana ny olan’ny « connexion » eto amintsika, araka ny fampanantenana nataon’ny minisitry ny Fampiroboroboana ny haitao ara-kajy mirindra, ny Paositra ary ny Fifandraisan-davitra. Anatin’ny fifampiresahana amin’ireo orinasam-pifandraisan-davitra telo eto ny tenany handinihina ny marimaritra iraisana. Marihina fa anisan’ny lafo ny saran’ny « connexion » eto amintsika raha oharina amin’ireo Nosy manodidina.
«Tsy loharanom-bola fotsiny ny hetra fa tena fitaovana politika ara-toekarena », hoy ny minisitry ny Toekarena sy ny fitantanam-bola, Dr Ramiarison Herinjatovo. Miantoka ny fampiroboroboana ny toekarena sy hanatsarana ny lafiny sosialin’ny mponina ny fomba fijerin’ny fitondram-panjakana ny hetra. Misongadina izany ao anatin’ny volavolan-dalàna mifehy ny tetibola (PLFI 2026) izay mikendry ny hampifandanja ny fifehezana ara-bola, ny fanarenana ny toekarena ary ny fampivelarana ny sosialy. Tanjona ny hampifandray ny tombontsoa ara-ketra amin’ny vokatra azo tsapain-tanana, toy ny famoronan’asa, ny firoboroboan’ny famokarana, ny fanamafisana ny fahaiza-manao samihafa. Noho izany, ho jerena ny antsipirihany amin’ny fandaniana ara-ketra, hisy ny fampihenana izany hatramin’ny 290 miliara Ar, araka ny fifanarahana tamin’ny Tahirimbola iraisam-pirenena (FMI).
Ankilany, omena-danja ny ady amin’ny hosoka sy ny fanavaozana ny hetra sy ny fanafarana entana. Hanampy amin’ny fampitomboana sy fampitoviana ny adidy eo amin’ny mpandoa hetra ny fampiasana ny haitao ara-kajy mirindra. Nilaza ny minisitra fa: « efa aman-taona maro no nijanona teo amin’ny 11% ny taux de pression fiscale antsika ». Tanjona, araka izany, ny hanohana maharitra ny fampandrosoana amin’ny alalan’ireo hetra efa voaangona.
Mivoatra
« Mila jerena manokana ny seha-pamokarana miantoka ny fanarenana ny toekarena », hoy hatrany ny minisitra. Hodinihina ihany koa ny momba ireo orinasa mamokatra hatrany amin’ny 75% amin’ny vola miditra amin’ny hetra. Tsiahivina fa mifototra amin’ny fanatsarana ny toekarena, ny fiarovana ny fahefa-mividy mifanaraka amin’ny fandaniana atao ary hanatsarana ny fitantanam-bola mba hamerenana ny fahatokisan’ny mponina ny “PLFI 2026”.
Henintsoa
Fametrahana sehatra tsy miankina mamiratra, maharitra ary feno fahombiazana ho an’i Madagasikara, ireo ny foto-kevitra hijoroan’ny « Jeune patronat de Madagascar (JPM) ». Omaly, nihaona tamin’ny minisitry ny Fampiroboroboana ny indostria sy ny fampivelarana ny sehatra tsy miankina, Rasoarahona Andriniaina, ny mpikambana ao amin’ny JPM. Nohazavain’izy ireo nandritra izany ny vinan’ny hetsika « La rentrée du jeune patronat » izay atao ny 27 sy 28 novambra. Tanjona ny hanatsarana ny tontolon’ny fandraharahana. Mandritra izany, hanolotra ireo tetikasa fototra ny JPM, iarahany amin’ny mpiara-miombon’antoka amin’ny sehatra tsy miankina. Hofaritana ireo sakana atrehin’ny orinasa madinika sy salantsalany tantanin’ny tanora, toy ny fikarakarana taratasy samihafa, ny hetra, ny famatsiam-bola, ny fidirana amin’ny tsena, sns. Handroso soso-kevitra izay azo tanterahina sy mifanaraka amin’ny zava-misy eto an-toerana ihany koa ny hetsika atao. Araka izany, hojerena manokana ireo teboka fototra hanohanana ny toekarena sy hanarenana ary hampandrosoana ny fandraharahan’ny tanora. Nanome tantsoroka ny minisitra hiaraha-mamindra ho fampandrosoana ny fandraharahana ao anaty mangarahara tanteraka.
Henintsoa