Notontosaina teto Antana­narivo ny fampahafantarana ny Climate Risk Informed Decision Analysis (Crida) sy ny fampiofanana ireo teknisianin’ny minisitera sy ireo mpiray ombon’antoka rehetra. Momba ny teknika sy fomba entina hiatrehana ny fiovan’ny toetr’andro sy ny fiantraikany, indrindra amin’ny tahirin-drano eto Madagasikara izany, araka ny fanazavan’ny talen’ny Andea, Rasoamiara­manana Ngolatiana Hobinan­tenaina. Fitaovana iray ahafahana mamaritra ny fisian’ny rano sy ny hoavin’ny fiovan’ny toetr’andro (haintany, tondradrano) ny Crida. Misy « logiciel » ampidirina ao anatiny ahafahan’ny mpitondra mandray fanapahan-kevitra mifanandrify amin’ny antontan-kevitra ananana.
Iarahan’ny minisiteran’ny Rano, fanadiovana sy fidiovana, ny minisiteran’ny Tontolo iainana sy ny fampandrosoana lovainjafy, Unesco, Unicef, OIM ny Crida. Ao anatin’ny tetikasa « Voatse », miompana amin’ny fiovan’ny toetr’andro sy ny fandriampahalemana ary ny filaminana any Atsimo Andrefana sy Androy, ny tetikasa. Mamatsy vola izany ny Tahirin’ny Firene­na mikambana ho an’ny fanamafisana ny fandriampahalemana.
Hitondra vahaolana amin’ny tsy fisian’ny rano izy io satria misy fanadihadiana efa natao mandrefy ny faharefoan’ny mponina manoloana ny fiovan’ny toetr’andro sy ny rano. Hisy ny fanadihadiana manokana momba ny tahirin-drano, indrindra ny rano any ambanin’ny tany azo trandrahina, hampiasain’ny mponina.
Miteraka disadisa eo amin’ ny mpiara-monina ny olana ateraky ny fiovan’ny toetr’andro, toy ny haintany, ny tsy fahampian-drano. Tanjon’ny tetikasa ny hanalefaka ny vokatr’izany.

Vonjy

Manohy ny diany hatrany ny tarika Serge GPE. Fantatra fa hamoaka rindrantsary (clip) nampitondraina ny lohateny « Lasa ianao » ity tarika ma­nana ny maha izy azy eo amin’ny tontolon’ny mozika mavesatra ity. Raha ny nambaran’i Serge GPE, « slow rock » ny gadona nanaovana azy io. Izany hoe, manana fototra « rock » fa somary malefaka kokoa.
Ankoatra ny famoahana ny « Lasa ianao », nisafidy an’ Imerintsiatosika ny tarika amin’ny fanatanterahana ny fampisehoana an-tsehatra voalohany amin’ity taona 2026 ity. Ny 3 avrily no hanatontosana izany, ao amin’ny Bar Karaoke G3, ampitan’ny Station service Galana. Hoentin’izy ireo eny an-tsehatra ireo hira nahafantarana ny tarika hatramin’izay sy ireo vaovao taty aoriana.
Marihina fa manome lanja lehibe ny tononkira ny tarika Serge GPE. Ho an-dry zareo, eo ny maha fialamboly ny hira, fa zava-dehibe ihany koa ny maha mpanabe ny mpanakanto sy ny tolotra omeny. Na sokajiana ao anatin’ny mozika mavesatra aza ny gadona ahafantarana ny tarika, azo henoina tsara ny tononkira ao anatiny. Maro ny hafatra ampitainy.

HaRy Razafindrakoto

Na any ivelany aza no monina, tsy manadino ny fototra i Claudio Rabe. Maro ireo ezaka efa nataony. Hisy ny dingana holalovany. Iray amin’ireny ny fifaninanana « Prix Découverte RFI ».

Tany amin’ny tontolon’ny dihy no tena nampisongadina azy voalohany… Fa mpanakanto marolafy raha i Claudio Rabe. Mpitendry amponga maroanaka sy karazan-javamaneno ravaka izy no mpihira sy mpamoron-kira ihany koa. Mitondra ny anarany ihany ny tarika natsangany any La Réunion, satria monina any ity mpanakanto ity. Tsy manary ny fototra, tsy manadino ny tanindrazana anefa i Claudio Rabe. Porofon’izany, efa eto izy amin’izao fotoana, ary hisehatra etsy amin’ny IFM Analakely, ny zoma 27 febroary izao, amin’ny 7 ora hariva.
« Mosary », anisan’ny hira iray ao anatin’ny vokatra farany navoakan’i Claudio Rabe. Manaporofo izay fifikirany amin’ny tany nihaviana izay ny hira, miresaka ny tranga misy. Manamafy izany ny « Chez nous », miditra mafimafy ko­koa amin’ny toe-draharaha politika… Havoakany amina gadona maroloko, arahin-dihy mampiavaka an’i Claudio Rabe ireo, izay hozaraina amin’ireo liana amin’ny zavakanto hataony. Ireny ihany koa no entiny handresen-dahatra ny rehetra, hifidy azy amin’ny « Prix Découvertes RFI », satria iray amin’ireo 10 tafiditra anatin’ny dingana famaranana i Claudio Rabe. Manana hatramin’ny 11 marsa izao ny mpiray tanindrazana maneran-tany, raha te hanohana azy.

Zo ny Aina

Misy toerana mirefy 2 ha ametrahana panneaux solaires, manome 1,5 Megawatts, eny amin’ny ESPA Vontovorona. Ny Jirama no misahana ny asa rehetra. « Panneaux 800 amin’ny 2 000W no efa voapetraka amin’izao fotoana izao », hoy ny filohan’ny fikam­banan’ny mpianatra. Ho an’ny rano indray, efa misy lavadrano telo ao. Eo am-pikarakarana ny teknisianina ary efa tonga teny an-toerana ny tomponandraikitry ny minisiteran’ny Rano. Hanomboka amin’ny 13 marsa ho avy izao ny fisantarana ny taom-pianarana 2025-2026.

Efa 22 taona no nikarakara ny hetsika “Fetin’ny renibe” ny fikambanana Madagascar Alzheimer Maso­andro Mody, ny sabotsy manakaiky ny alahady voalohany amin’ny volana marsa. Ankoatra ny maha “fety” azy, fotoana iray tian’ny fikambanana hahafahana mampita hatrany ny maha sarobidy an’ireo zokiolona, ray aman-dreny nahitana masoandro, izany. Sady fanehoana ihany koa fa ilaina ny fiaraha-monina hifandrai­san’ny sokajin-taona rehetra. Hanamarika ny fety ny sabotsy 7 marsa tontolo andro ny fikambanana.

Ambany ny herijika hisiana fiforonana andro ratsy hafa mandritra ity herinandro ity. Tombanana ho maina amin’ny ankapobeny ny morontsiraka afovoany-andrefana, atsimo andrefana ary atsimon’ny Nosy. Hi­toetra kosa, amin’ny ankapobeny, ny oram-pahavaratra amin’ny faritra sisa rehetra.

Notokanana tamin’ity herinandro ity ny fitaovam-pandrefesana ny singa mandrafitra ny toetry ny andro mahaleo tena ao Soavinandriana sy Itasy, napetraky ny Foibe fa­mantarana ny toetry ny andro sy ny Cirad. Ao anatin’ny tetikasa « Démarches intégrées et accompagnement pour une agriculture familiale à Mada­gascar innovante et résiliente aux changements climatiques (Dinaamicc) », vatsian’ny Von­drona eoropeanina vola, izany.
Mandrefy tsy tapaka ny ma­ripana, ny hamandoana, ny rotsakorana, ny tsindry atmosferika ary ny fitsoka sy ny ha­fainganam-pandeha ary ny lalan’ny rivotra ny tobim-pamantarana. Hanatsara ny vinavinan’ny toetr’andro sy hanamafy ny fampitandre­mana mialoha, ho fiarovana ny vahoaka sy ny tantsaha ny angon-drakitra azo avy aminy ka halefa mivantana any amin’ ny Foibe famantarana ny toetry ny andro. Hanamafy ny fahaiza-manao ara-tsiansa eo amin’ny sehatry ny toetr’andro sy ny fiovaovany ihany koa ireo fitaovana ireo.
Toby synoptika mandrefy tsy tapaka ny maripana, tsindry rivotra, hamandoana, ha­fainganam-pandeha sy làlan’ ny rivotra ary rotsakorana ny ao Soavinandriana. Toby hy­dro­meteorolojika kosa ny ao Am­pefy hanaraha-maso ny farihin’ Itasy sy ny renirano manodi­dina. Mandrefy ny haavon’ny rano sy ny fiovany hisorohana ny tondradrano, hitantanana tsara ny loharano ary hiaro­vana ny asa fambolena sy ny jono.
Fitaovana tena ilaina ha­na­mafisana ny fahaiza-miatrika ny fiovaovan’ny toetr’andro ireo fotodrafitrasa ireo. Satria faritra miankina amin’ny fambolena sy ny harena an-drano i Itasy.

Vonjy