Hotanterahina afaka iray volana eo ny fifaninanana nasionaly eo anivon’ny Asief (Association sportive interministérielle pour l’entretien des fonctionnaires), ho an’ny taona 2026. Tsy miova ny toerana sy ny daty fa hatao any Manakara, ny 17 hatramin’ny 29 aogositra izao, ity fifaninanana ity. Manodidina ny 13 000 eo ny mpiasam-panjakana andrasana. Mandroso ny fanomanana sy ny fikarakarana amin’ny lafiny rehetra, taorian’ny fidinana ifotony nataon’ny birao  tany Manakara, notarihan’ny filohany,  Andria­narison Jean Aimé (Jhone Love). Nisy ny fifanatonana sy fihaonana teo amin’ny tomponandraikitra sy manam-pahefana any an-toerana ka naneho ny fahavononany izy ireo hanao izay hahatomombana antsakany sy andavany ity fifaninanana nasionaly ity. Tsiahivina fa fifaninanana efa fatao isan-taona ny Asief mba hanamafisana ny firaisankinan’ny mpiasam-panjakana sy hanentanana azy ireo hanao fanatanjahantena.

Mi.Raz

Mbola baraingo ny mety hampandeha ny lalaon’ny Ajesaia sy ny Wagner FC, hatao any Ambovombe. Raha ny fantatra, mety tsy afaka ho any an-toerana ny Ajesaia.

Araka ny loharanom-baovao iray eo anivon’ny klioba Ajesaia, fantatra omaly fa mety tsy afaka hanatrika ny lalao ampahefa-dalana izay hihaonan’izy ireo amin’ny Wagner FC, ry zareo. Tsy mbola fantatra mazava ny tena antony sy ny tsy andehanan’izy ireo. Tsy mbola misy vaovao ofisialy navoakan’ity klioba ity koa mahakasika izany.
Raha ny fanampim-panazavana azo tamin’ity mpampita-vaovao ity ihany, manaiky ny hilalao ny Ajesaia raha toa ka afindra any Ihosy ny fihaonana. Raha mbola hajanona any Ambovombe kosa izany, tsy hilalao ry zareo. “Efa nisy ny taratasy fangatahana hanemorana ny lalao na hamadihana azy any Ihosy. Raha mbola any Ambovombe ny lalao, azo lazaina ho mifarana ihany ny taom-pilalaovana ho anay amin’ity taona ity. Saingy mbola miandry ny vaovao farany izahay”, hoy hatrany ity loharanom-baovao iray ity.
Tsara ny mampahatsiahy fa io fandaharan-dalao io dia vokatry ny antsapaka, natao ny alatsinainy teo, teny Andraharo.
Hizotra tsara

Ankoatra izay, hizotra tsara ny fifanandrinan’ny Elgeco Plus sy ny AS Ste Anne, ary ny CFFA sy ny Cosfa. Samy handeha eny amin’ny Kian­jan’ny Elgeco Plus Stadium By-pass, moa ireo lalao ireo, saingy ny ora no tsy hitovy. Ny ekipan’ny FC Rouge kosa hanafika ny AFCA any Antalaha. Ampahafantarina ihany fa hatao ny 25 jolay ho avy izao, eto Antananarivo, ny lalao famaranana amin’ity fiadiana ny amboaran’i Mada­gasikara “Yas Coupe 2026” ity.

F.R

Nifarana teo amin’ny dingana ampahefa-dalana ny dian’ny Lions de l’Atlas Maroc, teo amin’ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany, «Mondial 2026». Nofaranan’i France ny lalan-dry zareo. Na resy aza ny Maraokanina, mitondra volabe mody an-tanindrazana.

Nandao ny “Mondial 2026” ny Lions de l’Atlas Maroc, rehefa lavon’i France teo amin’ny dingana ampahefa-dalana. Nion­drika teo anatrehan’ny frantsay, tamin’ny isa 2 no ho 0, izy ireo, ny alakamisy lasa teo, tao amin’ny Kianja Boston, Foxborough. Baolina roa, tafiditr’i Mbappé teo amin’ny faha-60 sy ny an’i Dembelé, minitra faha-66, no nampody ny ekipa maraokanina.
Tsy nahatratra ny tanjona hiatrehana ny manasa-dalana, araka izany, izy ireo ary tsy nahavita nandingana ny zava-bitany tamin’ny “Mondial 2022”, tany Qatar. Na eo aza izany, anisan’ireo ekipa valo mendrika indrindra ny Lions de l’Atlas. Araka ny lalàna napetraky ny Federasionina iraisam-pirenena (Fifa), ny amin’ny valin-kasasaran’ireo ekipa amin’ity “Mondial 2026” ity. Hahazo lelavola 19 tapitrisa dolara ireo ekipa rehetra tonga eo amin’ny ampahefa-dalana. Anisan’ireo efa misitraka io vola io izany ny maraokanina. Homena 50 tapitrisa dolara kosa ny firenena ho tompondaka maneran-tany, raha 33 tapitrisa ny an’ny faharoa. 29 tapitrisa dolara ny an’ny fahatelo, raha 27 tapitrisa dolara ny an’ny fahefatra. 15 tapitrisa dolara ny an’ny ekipa faha-9 ka hatramin’ny faha-16. Hitondra vola 11 tapitrisa dolara ny laharana faha-17 ka hatramin’ny faha-32 ary samy hahazo 9 tapitrisa avy kosa ireo firenena 16 ambiny. Tsy misy ekipa afrikanina intsony, araka izany, manohy ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany.
Mandra-piandry izany, hitohy rahampitso alahady ireo lalao ampahefa-dalana roa sisa. Anisan’ny hifanandrina i Angleterre sy i Norvège ary i Argentine sy i Suisse. I Argentine irery ihany koa sisa ny hany solontenan’i Amerika latinina.

Tompondaka

Ho an’ireo olona tafavoaka tamin’ny aretina homamiadana dia tena ilaina ny fanohanana ara-tsaina, raha ny hevitry ny dokotera. Tokony hahay mankafy ny fahasalamana sy ny fiainana amin’izay ary manana fomba fijery miabo na dia nolazoin’ny aretina aza. Hajaina ny fanafody ohanina sy ny fanaraha-maso ara-potoana takin’ny dokotera.

Notolorana fitaovana informatika ireo mpiasan’ny fahasalamana misahana ny SR/PF ao amin’ny faritra Menabe sy ny distrikan’i Mahabo. Ireo fitaovana ireo izay natao hanatsarana ny fitantanana sy ny fanaraha-maso ny asa ary koa hanamafisana ny kalitaon’ny tolotra omena eny ifotony.

Ao anatin’ny fialantsasatra tanteraka ny ankizy. Ho an’ireo zatra mikarenjy, mila mailo amin’ny hala-jaza etsy sy eroa. Tokony ho ao an-tokotany mifefy ihany ny ankizy no milalao isorohana ny fahaverezana. Misy olon-dehibe hatrany miara-mivoaka ny trano. Tsy irahina irery intsony ny ankizy.

Anisan’ny asa sahanin’ny tetikasa “Fanatsarana ny fa­hazoana rano madio”, (Paaep), ho an’ny olona 1 tapitrisa eto Antananarivo sy ny faritra hafa manerana an’i Madagasikara, ny hisitrahany maharitra ny rano. Fomba iray hahatongavana amin’ny tanjona ny fanavaozana ny fotodrafitrasa sy fanoloana ireo fitaovana efa antitra. Eto Anta­nanarivo, mahatratra 110 000 ny kaonteran-drano miasa ka efa antitra avokoa ny 66% amin’ireo. Tafiditra ao anatin’ny tetikasa Paaep ny hanolo kaontera 30 000. Nomanina nanomboka ny volana janoary lasa teo ny asa fanoloana. Nosantarina tamin’ny fomba ofisialy ny volana avrily lasa teo ka notombanana haharitra valo volana ary hitohy hatramin’ny taona 2027. Tsy misy fandraisana anjara takina amin’ny mpanjifa ny fanoloana ny fitaovana antitra any an-tokantrano.
“Nanomboka ny volana septambra 2025 no ho mankaty, mahatratra 10 268 ny kaonteran-drano voasolo ary 19 732 no hovitaina hatramin’ny faran’ity taona ity”, hoy ny fanazavan’ny tomponandraikitra. Voakasiky ny fanoloana ny eto Antananarivo Reni­vohotra, Avaradrano sy Atsimondrano ary Ambohidra­trimo.
Ankoatra ny fanoloana ny kaontera antitra, asa faharoa ao anatin’ny tetikasa, ny fikarakarana ireo fangatahana vaovao fampidiran-drano tsy mbola voavalin’ny Jirama. Natokana ho an’ireo mpanjifa efa nahavita ny antontan-taratasy rehetra sy nahaloa ny vola mifandraika amin’ny fampidirana ny fikarakarana. Efa manana ireo fitaovana ny Jirama ka hiroso miandalana amin’ny famaliana ny fangatahana. Orinasa roa no misahana ny asa ka fampidiran-drano 4 293 no efa tanteraka ary 3 395 no eo andalam-panaovana azy.

Vonjy

«Fanakorontanana ny fiarahamonina sy ny fitondram-panjakana ny trangana famonoana olona misy eto amin’ny firenena», hoy i Be-Rija Ravelomanantsoa, raha na­nao fanambarana tao anaty tambajotran-tserasera izy, omaly. «Aparitaka amin’ny tambajotran-tserasera izany mba ho­entina maneho fa tsy mahaaro ny vahoakany ny mpitondra», hoy izy. Efa misy ny ezaka ataon’ny fanjakana, ahafahana mamaha ny olan’ ny vahoaka. Toy ny olan’ny la­lana, ny mpiasa tsy miankina sy ny maro hafa. Noha­ma­­fisi­ny fa misy andiana mpanao politika, tsy faly sy tsy afa-po amin’ny eza­ky ny fitondrana misy amin’izao ka mampiasa endrika fampihorohoroana sy famonoana olona, hoentina maka fahefana indray. Miantso ny fitondrana ny tenany ho mailo amin’ny fiaraha-miasa amin’ny olon’ny forongony sy izay manohitra ny fampandrosoana rehetra. Ma­rihi­na fa tao anatin’ny enim-bolana, nahatratra 172 ireo zaza very manerana ny Nosy.

Mino

Anisan’ny lalao hanamarika ny ampahefa-dalana, anio, ny fifandonan’ny La Furia Roja Espagne sy ny Diables Rouges Belgique. Fanintelony amin’izao ny roa tonta no hidona eo amin’ny sehatry ny “Mondial”. Samy nahazo fandresena iray avy. Eto no fisarahan-dalana ho azy ireo.

Hotanterahina anio zo­ma, ao amin’ny Ingle­wood Los Angeles, ny lalao ampahefa-dalana faharoa, eo amin’ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany “Mondial 2026”, taranja baolina kitra. Hifampitana amin’izany ny Diables Rouges Belgi­que sy ny La Furia Roja Espagne. Ekipa tsy dia mihaona matetika ny roa tonta. Raha teo amin’ny sehatry ny «Mondial», indroa ihany no nikatroka ireto ekipa roa ireto. Samy nahazo fandresena iray avy ny roa tonta, tamin’izany. Raha tsiahivina, ny taona 1986, tany Mexique, resin’i Belgique teo amin’ny ampahefa-dalana ny Espaniola, tamin’ny alalan’ny “tirs au but” rehefa nisaraka ady sahala 1 sy 1. Ny taona 1990, tany Italie, resin’i Espagne, 2 no ho 1 tao anaty lalaom-bondrona ny Diables Rouges. Ity izany no tsontsorimamba hisarahana eo amin’ny roa tonta.
Fantatra fa hijoro avokoa ireo mpilalao mandrafitra ny La Furia Roja, amin’ity. Anisan’izany ilay lohalaharana Yamine Lamal, izay tao anatin’ny tsy fahasalamana nandritra ny fifanintsanana. Marihina fa i Espagne no hany ekipa tsy mbola nidiram-baolina, hatreto.
Ho an’i Belgique kosa, tsy ho ao anaty lisitra i Amadou Onana, irakiraka. Fantatra fa voadona teo amin’ny lohaliny ny tovolahy ka tsy mbola sitrana. Ankoatra azy, tsy mbola hay na hijoro na tsia i Jeremy Doku. Anisan’ireo handrafitra ny Diables Rouges, i Courtois, eo amin’ny fiandrasana ny tsatoby. Handrindra ny fanafihana kosa i Lukaku sy i Trossard, ampian’i De Ke­telaere.

Tompondaka

Notanterahina tao amin’ny UCR Toamasina ny jeritodika sy fanolorana tatitra momba ireo asa vita sy ireo fanamby tokony hotanterahina taorian’ny fahavoazana nateraky ny rivodoza Gezani. Laharam-pahamehana ao anatin’izany ny fanamafisana ny fandrindrana sy ny fanaraha-maso ireo asa fanarenana, mba hahazoana antoka fa mipaka amin’ny vahoaka tokoa ny ezaka rehetra ataon’ny Fitondram-panjakana.

Ao anatin’ny fanatanterahana ny asa fanamboarana sy fanatsarana ny lakandrano, anatin’ny tetikasa PIAA2, ampahafantarina ny mpampiasa lalana fa ho tapaka ny arabe Rainibetsimisaraka, manoloana ny Hotel tana Plaza mihazo ny Petite vitesse. Hisy ny lalana hafa hahafahan’ny fiara mizotra tsara.

Araka ny voarakitry ny fehezam-pitsipika ho an’ny fikoloam-pahasalamana dia voarara ny fanaovana varotra ivelan’ny toerana natokana ho amin’izany. Voarara ny fivarotana entana ivelan’ny toerana voatokana na nahazoana alalana avy amin’ny manampahefana mahefa aza, indrindra amin’ny sisin-dalana…

Anisan’ny faritra mitondra takaitra vokatry ny rivodoza sy ny tondradrano i Taolagnaro. Nahatsiaro ho manana andraikitra manoloana izany ny orinasa QMM, mpiara-miombon’antoka amin’ny BNGRC, ka nanamafy ny fahaiza-manaon’ireo tomponandraikitra isan-tsokajiny amin’ny fiatrehana izany. miainga eny anivon’ny fokontany ny fiofanana ka mipaka any amin’ny Faritra.
Miisa 50 ireo mpiantsehatra ifotony nisitraka ity fanamafisana ny fahaiza-manao ity. 45 ireo komity kaominaly momba ny fitantanana ny loza sy ny tandindon-doza. 50 kosa ireo komity prefektoraly.
Hitohy amin’ny fanazaran-tena na «exercice de simulation» ny hetsika ary hifantoka betsaka amin’ny fanomanana izany ny atrikasa izay notarihin’ny BNGRC. Natrehin’ny lehiben’ny Faritra Anôsy, ny tale jeneralin’ny BNGRC, jeneraly Ramanantsoa Gabriel, ny Prefet-n’i Taolagnaro ny atrikasa. Teo koa ny solontenan’ny ben’ny Tanànan’i Taola­gnaro, ny filoha tale jeneralin’ny Rio Tinto-QMM ary ireo tomponandraikitra isan-tsokajiny misahana ny maha olona.
Anio no hanatanterahana ny fanazaran-tena mahakasika ny fiatrehana rivodoza sy tondradrano ao Taolagnaro, ho fiomanana sahady amin’ny fotoam-pahavaratra ho avy.

Vonjy

Nanao fanambarana ny sendikan’ny mpampianatra mpikaroka sy mpikaroka mpampianatra (Seces) Sampana Antananarivo. Amin’ny maha raiamandreny azy ireo, eo anatrehan’ireo fahaverezan’olona misesisesy tato ho ato, mahakasika ny ankizy sy olon-dehibe saika manerana ny Nosy. Araka ny hita sy iainana ankehitriny, very fanahy mbola velona ny ambanilanitra, ampijalian’ny tebiteby eo am-pikarohana ny menaky ny ainy sy ny fianakaviany ka miantso ireo tomponandraikitra isan’ambaratonga tsy hionona fotsiny amin’ny filazana ny heverina fa tanjon’izay vondron’olona mety manatanteraka ireo tranga ireo sy hifanilika andraikitra.
Tsy misy fampijaliana vahoaka faran’izay mahonena sy mamohehatra mihoatra ny fangalarana olona, ny fakana taova miafara amin’ny fandatsahana ny ain’ireo menaky ny aina, hoy ny fanambarana. Manoatra noho ny tany miady i Madagasikara.
Ny famongorana amin’ny fotony ireo tranga ireo no andrasan’ny vahoaka malagasy amin’ny fitondrana mahefa sady fitondra-miaramila, fa tsy hionona amin’ny fisamborana ireo trondro madinika fotsiny ihany.
Manainga ny vahoaka malagasy ho malina tanteraka sy ho tony hatrany tsy ho zary fitaovam-piakaran’ireo tsy mataho-tody, mpilalao saina amam-panahy ny tebitebin-tsaina sy ny alahelo.

Vonjy