Nomarihana omaly, 3 mey ny Andro fankalazana ny fahalalahan’ny asa fanaovan-gazety maneran-tany. Mpanao gazety 106 avy eto Madagasikara no na­hazo mariboninahitra avy amin’ny minisiteran’ny Kolontsaina sy ny serasera, omaly, tetsy amin’ny Ivotoro, Nanisana. Grand croix de l’ordre national, commandeur de l’ordre national, grand officiers ary chevaliers de l’ordre national no laharam-boninahitra nomena azy ireo tamin’izany.
Ho an’ny vondrona Ultima Media, nahatratra sivy ireo nisitraka izany : Andriatefiarinesy Njaka, Jean Claude Rakoto­vao, Zoniaina Randriatsiresy, Rakotovololonarivo Tatiana, Rabehaja Holy Danielle, Tiana Rako­to­mavo, Mamiherison Andria­nai­voharijaona, Sabotsy José (Sajo) ary Rasamoelina Mana, talen’ny fanoratana eo anivon’ny Ultima Media. Noto­lorana ny Commandeur i Sajo, Che­valier ny valo ambiny.
« Voahaja ny fahalalahana ho an’ny mpanao gazety tao anatin’ity fanavaozana ity », hoy ny minisitry ny Serasera sy ny kolontsaina, Ogascar Fe­nosoa. Nambarany hatrany fa ankasitrahana avokoa ny mpanao gazety rehetra tsy ankanavaka, nahavita be teo amin’ny tontolon’ny asa. «Na­tao ambony noho ny fahasamihafana rehetra ny maha iray tsy mizarazara ny mpanao gazety», hoy ihany izy.
Marihina fa natomboka tamin’ny fanaterana voninkazo tetsy amin’ny tsangam-baton’ny OJM ny ivon’ny fanamarihana, omaly maraina.

Mino

Hotanterahina eto Mada­gasikara, ny 27 ka hatramin’ny 31 mey, ho avy izao ny fiadiana ny ho tompondakan’ny faritra fahafito, taranja handball na ny IHF Trophy. Fifaninanana, natokana ho an’ny sokajy zandriny lehilahy «cadet» sy «ju­nior». Io no nambaran-dRatsi­mandao Andriamanga Heri­lovasoa, filohan’ny federasionina malagasy (FMHB), tao amin’ny tambajotran-tseraserany, ny sabotsy lasa teo. Hampian­trano izany ny lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina. Araka ny vaovao nampitainy hatrany, firenena dimy no hiady lohany amin’ity dia i Madagasikara mpampiantrano, La Reunion, Comores, Mayot­te ary i Seychelles. Fantatra fa firenena telo amin’ireo ihany no manana solontena amin’ireo sokajy roa hifaninanana dia ny Akion’i Mada­gasikara, Comores ary i Mayot­te. Hita ao amin’ny «ca­det», i Madagasikara, La Réunion, Comores ary i Mayot­te. Ho an’ny «junior» indray Madagasikara, Mayotte, Co­mo­res ary i Seychelles. Ma­rihina fa hisolontena ny faritra fahafito, amin’ny IHF Trophy kaontinantaly, izay tompondaka, amin’ireo sokajy roa ireo. Tsiahivina fa izao vao tafiditra ho anisan’ireo handray anjara amin’ity fifaninanana ity, ry zareo Renione. Heverina, araka izany, fa ho mpifanandrina maozatra ny ekipan’izy ireo na «cadet», aza no handraisany anjara.

Tompondaka

Hihazo ny faritra Analanjirofo ny mission medico-chirurgicale, hampisitraka tolotra fahasalamana maimaimpoana ho an’ny vahoaka eny an-toerana. Ao amin’ny Hopitalibe Fenoarivo Atsinanana no handraisana ny hetsika ny 5 ka hatramin’ny 7 mey ho avy izao. Tolotra ara-pahasalamana isan-karazany ahitana fandidiana Hernie, Kyste, appendicite. Fitsaboana nify, ativava sy fitsaboana maso ary fizaham-pahasalamana ankapobeny no atolotra ny vahoaka mandritra ny hateloana.

Nandritra ny iray volana, hita taratra amin’ny isa ny zava-bitan’ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fanofanana arakasa. 5 285 mahery ny voaofana sy narahina, antontan-taratasy ara-panjakana 3 816 mahery no voavaha, olom-pirenena 1 450 mahery nahazo tombontsoa tamin’ny fandaharanasa fampiatiana, tanora 1 000 mahery tafiditra amin’ny sehatry ny niomerika, nahazo mari-pahaizana voamarina 90 mahery tao Farafangana, ary mpisitraka 84 mahery amin’ny sehatry ny fambolena sy fiompiana tao Mahafasa.

2,9% ny tahan’ny manam-pahaizana eto amintsika. Ambany ny taha raha mitaha amin’ny 12% aty Afrika, amin’ny mponina olon-dehibe. Mahatratra 40% kosa izany any Etazonia sy Japon, araka ny tatitry ny Unesco sy ny Banky iraisam-pirenena ny taona 2024. Mpianatra nahavita fianarana ambony ka nahazo diplaoma “licence” no ho miakatra no sokajiana hoe manam-pahaizana.

Notolorana mariboninahitra ny mpampianatra sy mpandraharaha mendrika teny Ankatso, tamin’ity herinandro ity, izay tafiditra amin’ny fankalazana ny faha-65 taona niorenan’ny oniversite teto Antananarivo. Anisan’ny karazany nomena ireo nahazo izany ny Grand croix 2ème ordre, Grand officier, officier ary Commandeur.
Mpampianatra 43 sy mpan­draharaha 124 no nisitraka izany, araka ny fanazavan’ny filohan’ny komity mpan­drindra ny fankalazana 65 taona sady filoha lefitra misahana fikarohana eo anivon’ny oniversiten’Anta­nana­rivo, Rabetokontany Nante­naina.
Arakaraka ny taona niasana no namaritan’ny fanjakana malagasy ny mariboninahitra homena ny tsirairay. Momba ny fanamarihina ny faha-65 taonan’ny oniversite kosa, ivon’ny fankalazana ny herinandron’ny 15 jona hanatontosana hetsika siantifika samihafa. Manana ny toerany koa ny kolontsaina ka ireo mpianatra no haneho fampisehoana. Zava-dehibe hiantsona ireo maintimolaly rehetra ny hetsika ara-panatanjahantena sy ny korana fiaraha-misakafo ny 19 jona ho avy izao. “Ny firaisankina ao anatin’ny fahasamihafana” no lohahevitra amin’ny fankalazana.

Vonjy

Nosokafan’ny minisitry ny Fanabeazam-pirenena, Rajaonarison Sendra Nirina, sy ny mpandrindran’ny fikambanana Fanjiry, izay fikambanana naorin’ny vadin’ny filohan’ny Fanavaozana ny “Cours maimaimpoana” ho an’ireo mpianatra hiatrika ny fanadinam-panjakana CEPE, BEPC ary bakalorea ao amin’ny Cisco Toamasina I sy Cisco Toamasina II, ny faran’ny herinandro teo. Tanjona amin’izao hetsika izao ny hanohanana sy hanampiana ny ray aman-drenin’ny mpianatra sy ny mpianatra avy amin’ny sekolim-panjakana rehetra sy ny sekoly miahy tena sasantsasany ahafahan’izy ireo hiatrika am-pitoniana sy ho tsara fiomanana amin’ny fanadinana ofisialy. Nanentana ny ray aman-dreny handefa ny zanany hiatrika ny “cours maimaimpoana” ny minisitra ary nanolotra boky ho an’ny sekoly ao amin’ny Dren Atsinanana tao anatin’ny lahateniny.
Nandritra ny fidinana ifotony tao amin’ny Cisco Toamasina I sy Toamasina II ary ny Dren Atsinanana, nanara-maso ny fizarana ny fampitaovana sy ny tohana ara-bola ary ny fanarenana ny fotodrafitrasa an-tsekoly rava taorian’ny fandalovan’ny rivodoza Gezani koa ny delegasionina. Fampitaovana ahitana tafo fanitso 35 600, fitaovam-pianarana (kitapo, kahie, penina, pensilihazo, pensilihazo miloko, fitsipika…) 89 172 ary tohana ara-bola ho an’ireo mpampianatra ENF mitentina 300 000 Ariary isanisany miampy “tentes scolaires” 434 izany.
Vokatry ny fiaraha-miasa eo amin’ny minisiteran’ny Fanabeazam-pirenena sy ny Banky iraisam-pirenena izany.

Vonjy

Raraka… ! Tsy tafita tany amin’ny dingana manaraka amin’ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany, taranja tenisy ambony latabatra, ho an’ny lalao isan-tarika, izay tontosaina atsy Londres Ang­leterre, ny 28 avrily-10 mey, ny ekipa nasionaly malagasy. Nahazo faharesena fanindroany indray izy ireo rehefa lavon’i Meksika, tamin’ny isa 3 no ho 1, afakomaly. Andro fahatelo sady farany ho an’ny fifanintsanana isam-bondrona izy ity.
Raha hiverenana ny fifanandrinan’ny Malagasy tamin’ireo meksikanina, resin’i Castro Rogelio, tamin’ny seta 3 no ho 0, (11-3/11-9/11-9), Rako­toarimanana Fabio. Teo amin’ny fihaonana faharoa, nosahalain-dRazafinarivo Antoi­ne, Malagasy, 1 no ho 1 ny isa, rehefa nahita fandresena seta 3 no ho 2, (11-5/13-11/8-11/9-11/11-9) , nanoloana an’i Madrid Marcos, meksika, ity Malagasy mpilalao ity. Taorian’io, niakatra ho 2 no ho 1 indray ny isa rehefa noresen’i Arce Dario, tamin’ny seta 3 no ho 1, ( 11-3/11-6/ 8-11/ 11-8) Rakotoarisoa Setra.
Nandritra ny lalao farany, tsy tafavoaka teo anatrehan’i Madrid Marcos i Fabio, izay niondrika tamin’ny seta 3 no ho 0, (11-6/11-5/11-3).
Fandresena iray, teo anatrehan’i Mongolia, nandritra ny andro voalohany ihany izany no vokatra tsara azon’ny Malagasy tamin’ireo lalao telo vitany tamin’ity fifanintsanana isam-bondrona ity. Tsiahivina fa efa resin’i Danemark, 3 no ho 0, i Madagasikara, nandritra ny andro faharoa.

Fitia Randria

Hotanterahina ao amin’ny Emirates Stadium Londres Angleterre ny fihaonana eo amin’ny Arsenal sy ny Fulham. Fifanandrinana izay tafiditra amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Angleterre, “Premier League”. Mila mahita vokatra tsara amin’io ny Arsenal raha tian’izy ireo ny hitazona ny laharana voalohany. Manana isa 73 izy ireo, ary manaraka azy ny Manchester City, faharoa, mitana isa 70.

Hotanterahina any Alzeria, ny 5 hatramin’ny 10 mey izao, ny fiadiana ny tompondakan’i Afrika, taranja lomano, sokajy Junior sy Senior. Malagasy mpilomano 11 mianadahy no hisolo tena an’i Madagasikara amin’izany.

Niditra tamin’ny andro fahadimy, omaly, ny fifaninanana nasionaly N1A basikety, dingana voalohany, ho an’ny faritra andrefana. Lalao anisan’ny nitranga omaly ny fifandonana teo amin’ny Dunamis sy ny BC Somava, ka azon’ity farany ny fandresena, tamin’ny isa 74 no ho 65.

Hotontosaina ny 8, 9, 10 mey izao ny “Tournoi de selection Olympiades 2026”, taranja Échecs. Fifaninanana hisafidianana izay mpilalao mendrika hiatrika ny “Olympiades” any Ouzbekistan, ny 15 hatramin’ny 27 septambra izao, ity lalao hatao ity.

Tanterahina nanomboka ny 30 avrily teo, hitohy hatramin’ny 3 mey izao, any Pretoria Afrika Atsimo, ny fiadiana ny tompondakan’i Afrika, taranja Gymnastique rythmique. Tsy diso anjara amin’izany i Madagasikara fa hanana solontena dia Rakotonirina Tiara. Hiara-dia aminy, amin’izany, ny mpanazatra azy Mr Tatiana. Tsiahivina fa i Tiara no hany Malagasy mbola misehatra amin’ny iraisam-pirenena ho an’i Madagasikara, eo aminity taranja Gymnastique rythmique ity. Raha ny fandaharam-potoana, efa niaka-tsehatra i Tiara, ny 30 avrily teo, ka mbola mitohy ny fifaninanana hatramin’ny 3 mey izao. Miisa 13 izy ireo no mifaninana ao anatin’ny vondrona A, misy an’i Tiara. Vonona ny hanome ny tsara avy aminy ity Malagasy ity mandritra izao fifaninanana afrikanina voalohany hatrehiny izao.

Mi.Raz

Nandihizan’ny Malagasy indray ny tatsy Maurice, nandritra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, taranja tsipy kanetibe, faritra fahefatra. Nofaohan’ny Malagasy avokoa ny medaly volamena miisa efatra niadiana tamin’izany. Firenena telo no niady ny lohany dia i Maurice, Madagasikara ary i Djibouti.

Nanakoako tatsy Maurice indray ny lazan’i Ma­dagasikara, omaly zo­ma, nandritra ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, faritra fahafito, teo amin’ny taranja tsipy kanetibe. Noraofin’ny Malagasy avokoa mantsy ny medaly volamena efatra nandritra izany fifaninanana izany. Efa nampoizin’ny rehetra fa tsy hisy hahatohitra ny Malagasy ireo mpifanandrina taminy. Hatrany am-boalohany dia efa nisongadina ny fahaiza-manaon’ireo Malaga­sy mpilalao.

Raha hiverenana ny vokatra, Maorisianina avokoa no nidona tamin’ny Malagasy, teo amin’ny famaranana.

Ho an’ny olon-tokana, lasan’i Rindra ny amboara. Tsy niady mihitsy ny famaranana satria tsy nisy niainana mihitsy ny tifitra nataon’i Rindra izay tsy voatohitry ny mpifanandrina taminy. Vetivety monja dia azony ny isa 13. Tsy nifanalavitra tamin’izany koa ny teo amin’ny olon-droa, niarahan’i Liva sy i Onja. Nanatombo teo amin’ny fahaiza-miaraka izy mirahalahy. Nifameno ny tifitra sy ny fakana isa. Tetsy an-kilany, efa resy tany anaty môraly ihany koa ireo mpifanandrina taminy, ka tsy nahavaly mihitsy tamin’ny tifitra niraradraraka avy amin’ireo Malagasy mpilalao.
Ho an’ny olon-telo miaraka, norombahin’i Mahandry sy i Tafita ary i Daddy, miampy an’i Kelly, ny medaly volamena. Toy ny nanaovan-dry zalahy fanazaran-tena fotsiny ireo mpifanandrina taminy. Tsy nampitaintaina mihitsy ny famaranana fa nanao lalan-tokana. Ankoatra ireo, lasan’i Hariliva (Ram’s), ny medaly volamena, teo amin’ny fifaninanana mitifitra (tir de précision). Nahazo ny tapakila hiatrehana ny fiadiana ny ho tompondakan’ny Aaontinanta afrikanina izany i Madagasikara.

Tompondaka

Tato ho ato, saika mirongatra izay tsy izy ny trangana haintrano teto Toamasina, na dia efa potiky ny rivodoza Gezani aza ny ankabetsahan’ny tranon’ny mponina. Antony roa no mahatonga ny firehetana matetika. Eo ny tandrevaky ny asan’ny Jirama amin’ny famerenana herinaratra isan- tokatrano ka mahatonga firehetana tsy tomombana amin’ny tokony ho izy. Ity trangana haintrano tao Tanambao fahadimy, parisela 13/53-54, ny alahady maraina 26 avrily ity kosa dia vokatry ny fatana saribao hanafanana akoho. Nisy arina niraraka nahazo ireo potika hazo (taim-bakoana). Niitatra tsikelikely tao amin’ny efitrano izay misy ny akoho izany, izay anatin’ny trano iray misy ny tompony ihany. Tsy tao an-tokantrano fa lasa nivavaka nefa ireto farany. Vokany, efa niakatra sy nihoatra ny tafo, miseho ety ivelany, izany vao tsikaritry ny fokonolona. Tsy niandry ela kosa dia samy nandray andraikitra ny mponina, nialoha ny fahatongavan’ny mpamonjy voina. Tsy niitatra loatra ny afo. Tokantrano efatra no fantatra fa tena kila. Tsy niandry ela, nitondra fanampiana, vary sy fanintso, ny avy amin’ny kaominina sy ny minisiteran’ny Mponina

Sajo