Hifampitaona etsy amin’ny Kianja CFFA Iavoloha ny Malagasy mpankafy baolina kitra maro hijery ny manasa-dalan’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara (PFL).

Hotontosaina amin’ity faran’ny herinandro ity, eny amin’ny Kianjan’ny CFFA Iavoloha, ny manasa-dalana mandroso amin’ny fiadiana ny ho tompondakan’i Madagasikara na Pureplay Football League (PFL). Klioba efatra no hifaninana amin’izany dia ny Disciples FC Vaki­nankaratra, ny Ajesaia, ny Elgeco Plus, tompondaka farany, ary ny CFFA Ando­haranofotsy.
Ankoatra ny anaram-boninahitra maha tompondaka, samy mikendry ny hahazo an’ilay vola 100 000 dolara na 400 tapitrisa Ariary avy amin’ny Caf, izy ireo. Natao hanohanana ny klioba raha sanatria ka mihintsana amin’ny dingana savaranonando amin’ny fifaninanana afrikanina “Ligue des Champions Caf”, izany. Araka ny fikarohana natao, miakatra 700 000 dolara na 2 miliara sy 900 tapitrisa Ari­ary izany raha tafiditra anatin’ny fifanintsanana isam-bondrona.
Ho an’ny anio, hifampitana sy hiezaka ny hitady ny tombon’isa ambony ny Ajesaia sy ny Disciples FC Vakinan­karatra. Rahampitso kosa, hiezaka ny hiady ny tapakilan’ny famaranana, manoloana ny ekipan’ny CFFA, mba hitazomana ny satroboninahiny ny Elgeco Plus.
Raha ny filazan’ny loharanom-baovao iray, hatao ny 28 jona ho avy izao ny lalao famaranana. Hotolorana lelavola 20 tapitrisa Ariary izay mivoaka ho mpandresy amin’ity PFL 2026 ity. Mbola baraingo kosa ny kianja hanaovana izany.

Fitia Randria

Anisan’ny fihaonana goavana andrasan’ny mpitia baolina kitra maneran-tany, indrindra ny vahoaka afrikanina, ny fifandonan’ny Seleçao Brésil sy ny Lions de l’Atlas avy atsy Maroc. Amin’ny 1 ora maraina eto Madagasikara no handeha ny lalao.

Miditra ao anatin’ny andro fahatelo sahady ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany amin’ny taranja baolina kitra, tanterahina any Canada sy Etats-Unis ary Mexique. Raha ho an’ny lalao anio, hiditra an-tsehatra ny sokajy “B”. Hifanehatra ao amin’ny Stade de la Baie de San Francisco, ao Santa Clara, i Suisse sy i Qatar. Lalao hanomboka amin’ny 10 ora alina, ora eto Madagasikara. Fa ny tena andrasan’izao tontolo izao, indrindra fa ny vahoaka afrikanina,dia ny fifandonan’ny Seleçao Brésil sy ny Lions de l’Atlas avy ao Maroc. Fihaonana ho an’ny vondrona «C », hotanterahina ao New-York, manomboka amin’ny 1 ora maraina, ora eto Madagasikara, izy io. I Maroc, ekipa afrikanina be mpiandrandra indrindra ary efa tonga teo amin’ny manasa-dalana nandritra ny “Mondial” farany teo.

Raha hiverenana ny andro voalohany, ny alakamisy lasa teo, nisongadina ny fahazoan’ireo mpilalao karatra (sazy). Nitotaly enina be izao izany. Anisan’ny betsaka indrindra ny lalaon’i Mexique sy i Afrika Atsimo, sokajy “A”, izay nandresen’ny mpampiantrano, tamin’ny isa 2 no ho 0. Niisa dimy ny karatra nivoaka tamin’io ka mena ny telo. Ny roa tamin’izany an’ny afrikanina tatsimo,ny iray kosa an-dry zareo meksikianina. Karatra mavo roa, ka samy nahazo iray avy ny andaniny sy ny ankilany.

Nadio kosa ny fihaonana teo amin’i Corée Atsimo sy i Tchécoslovaquie. Karatra mavo iray ihany no nivoaka dia ny azon’i Lee Gi-hyuk, mpilalao koreanina tatsimo.

Tompondaka

Nisy ny fikaonandohan’ireo mpiantsehatra voafantina eo anivon’ny fitantanana ny loza sy ny tandindon-doza eto Madagasikara, tamin’ity herinandro ity. Nahakasika ny fandraisan’anjaran’i Madagasikara amin’ny famolavolana sy fanoratana ary fanatanterahana ny paikady maharitra ny lahadinika tamin’izany.

Tanterahina anio ny Diaben’ny firaisankina iarahan’ny olom-pirenena rehetra amin’ireo olona manana toe-tena varira izay tarihin’ny fikambanana miahy azy ireo. Hiaka hanairana ny fanjakana hamongotra ny atidoha mikotrika ny famonoana varira sy hanentanana ny olona rehetra no hatao amin’izany. Olombelona mitovy zo amin’ny rehetra izy ireo.

Nomarihina omaly ny Andro iraisam-pirenena ho an’ny aretina lupus. Aretina mitaiza vokatry ny fikorontanan’ny hery fiarovan’ny vatana izany ka mety hiantraika amin’ny taova maro toy ny hoditra, vanin-taolana, ny voa…Mitaky fanaraha-maso akaiky ireo olona manana izany areti-mitaiza izany.

Nanome tohana, fitaovana, ho an’ny sampandraharaha Vonjy aina eo anivon’ny CHU-JRA Ampefiloha ny ONG La Chaîne de l’Espoir niaraka tamin’ny ambasadaorin’i Frantsa, afakomaly. Na­hitana «défibrillateur», «respi­rateurs» ary fitaovana ara-pitsaboana isan-karazany izany. Tafiditra ao anatin’ny tetikasa fanatsarana ny fandraisana an-tanana ireo marary miditra eny an-toerana ireo fanomezana. « Miompana amin’ny fanatsarana ny fitaovana, ny fampitana fahaiza-manao eo amin’ny mpiasan’ny fahasalamana, frantsay sy malagasy, ary ny fikarakarana fandidiana maika ny hetsika », hoy i Arnaud Guillois, ambasadaorin’i Frantsa, miasa sy monina eto Madagasikara. Mandray marary maherin’ny 3 000 isam-bolana ny Sampana vonjy aina eo anivon’ity hopitaly ity. Marary mafy ny ampahefatry ny marary mandalo eny. Mampiseho ny maha zava-dehibe ny fanamafisana ny fahaiza-manaon’ny hopitaly sy ny mpitsabo ao aminy izany. Antony nanaovana izao tolotra ara-pitaovana izao. Manohana ny rafi-pitsaboana malagasy, amin’ny alalan’ny tetikasa maromaro miompana amin’ny fikarakarana manokana, fanofanana matihanina ary fampitaovana tobim-pahasalamana ity ONG ity. Tetikasa vatsian’ny AFD vola. Tafiditra ao anatin’ny fiaraha-miasa ara-pahasalamana mikendry ny hanatsarana maharitra ny fahazoana fitsaboana vonjy aina ho an’ireo marary izy io. Natrehin’ny minisitry ny Fa­hasalamam-bahoaka, Dr Mo­nira Managna sy ny masoivohon’i Frantsa eto Madaga­sikara, Arnaud Guillois, ny lanonana.

Mino

Tontosaina anio sy rahampitso, etsy amin’ny Gare Soarano, ny andiany fahafolo amin’ny “Forum de l’orientation et de l’employabilité” na fandalinana ny safidy sy ny fikarohana asa. Hetsika fanao isan-taona, karakarain’ny fandaharanasa Sesam ho an’ny tanora maniry ny hiditra amin’ny sehatry ny asa izy ity. Mahatratra 40 mahery eo ireo orinasa mampiranty anaty tranoheva, manome torolalana sy manao fifampizarana. Misy ihany koa ny fandraisana ny antontan-taratasy (CV) ho an’ireo tanora mitady asa.
Notsiahivin’ny mpikarakara fa misy ireo orinasa hita eny an-toerana no manao fifantenana mpiasa avy hatrany na “Speed recruiting” amin’ity hetsika ity. Noraisina ho lohahevitra mandritra ity andiany ity ny “Ny fanovana niomerika sy ny ilontsaina artifisialy (IA)” ka nisy ny kaonferansy izay natao teny an-toerana, nanomboka omaly.
Ankoatra izay, efa nijoro nandritra ny 13 taona, manampy ireo tanora sahirana amin’ny fanohizana ny fianarana sy mampivelatra azy amin’ny sehatra matihanina ny fandaharanasa Sesam. Efa maro ny mpianatra navoakan’izy ireo ary misy ny efa nahatsangana orinasa.

Fitia Randria

Nambaran’ny fanadihadiana momba ny toe-piainan’ny ankohonana MICS 2025 fa 20% amin’ny zaza 2 ka hatramin’ny 4 taona ihany no misitraka hetsika famohana ny vavahadin-tsaina mifanaraka amin’ny taonany. Miaritra fomba fifehezana hentitra kosa ny 88%.

Taona fahatelo nanamarihin’i Madagasikara ny Andro iraisam-pirenena ho an’ny lalao ity taona ity. “Arovantsika ny lalao, arovantsika ny ankizy” ny lohahevitra amin’izany. Tao amin’ny distrikan’Ambovombe, tamin’ity herinandro ity, no nanaovana hetsika mifandraika amin’izany, nampisehoana fa zava-dehibe ho an’ny fivelaran’ny zaza ara-tsaina sy ara-batana ny lalao. Tsy mampiala voly fotsiny ny lalao fa manampy ny ankizy hifandray amin’ny hafa sy hampivelatra azy amin’ny fiatrehana ny tahotra sy ny olana samihafa ihany koa, araka ny fanazavan’ny tomponandraikitra. Nandritra ny hetsika, namorona kilalao ho an’ny ankizy avy amin’ny akora misy eo an-toerana ny skoto. Tsy manana fahafahana hividy kilalao ny tokantrano noho ny fahasahiranana amin’ny fivelomana, raha ny hita. Miantoka amin’ny fitomboana ara-tsaina, ara-batana ary ara-piarahamonina ny kilalao. “Manana zo handray anjara ny zaza ka maneho izany izy rehefa milalao miaraka amin’ny ankizy hafa”, hoy ny tomponandraikitry fiarovana ny ankizy ao amin’ny Sampan­draharahan’ny minisiteran’ny Mponina sy ny firaisankina, faritra Androy, Raherijaona Elia. 10 ireo skoto nandray anjara tamin’ny famoronana ka ny dimy no nisongadina sy nomena loka. Hapetraka ao amin’ny Espace Mandady, toerana hamondronana ny zaza sy hampilalaovana azy, ny kilalao voavoatra. Tavoa­hangy plastika, baoritra, taratasy… no avadika ho kilalao. Azon’ny isan-tokantrano hamboarina hamohazana ny vavahadin-tsain’ny zaza sy ho fampivelarana ny sainy izany. Nanohana ny hetsika ny Unicef sy ny mpiray ombon’antoka toy ny Ofisim-paritry ny fanjarian-tsakafo ao Androy, ny ONG Sahi, ny minisiteran’ny Mponina sy ny firaisankina. Afaka nilalao avokoa ny ankizy nandritra ny hetsika natao.

Vonjy

Hiavaka ny « Zarasehatra » hotanterahina anio tolakandro, etsy amin’ny efitrano malalaky ny Trano fiantohana Aro Antsahavola. Ankoatra ny fihirana, hampahafantatra ireo tantara niforonany sy ny lalana nodiavin’ny hira tsirairay ny tarika R’Imbosa. Hifanindran-dalana amin’izany ny tantaran’ireo mpamoron-kira. Anisan’izany i Justin Rainizanabololona, Samuel Rahamefy, Justin Rajoro, Naka Rabemanantsoa, Naly Rakotofiringa, sns. Iray amin’ireo mampiavaka ny tarika R’Imbosa, rahateo, ny famelomana indray ny sanganasan’ireny andrarezin’ny kalon’Imerina ireny, na ilay ngadona « 5/7 ». Mamelona ireo hira tranainy teatraly sy ireo « gala de chants » fa amin’ny ngadona bagasy. Fantatra fa hisy hatrany ny sehatra malalaka ho an’ny rehetra mandritra ity « Zarasehatra » ity. Tsy misy vidim-pidirana ny fanatrehana sy ny fandraisana anjara.

HaRy Razafindrakoto