Raha hay sy fantatra tsara ny soa azo avy amin’ny famakiana boky, handroso ny firenena iray sy ny mponina ao aminy. Iray amin’ireo hitondra ny tontolon’ny boky ho filan’ny Malagasy, ny « Tsenaben’ny boky ».

Hotanterahina eo amin’ ny tokotanin’ny Tra­nombokim-pirenena etsy Anosy ny fankalazana ny « Andro maneran-tany ho an’ ny boky sy ny zon’ny mpanoratra ». Ao anatin’ny telo andro, ny 23 sy 24 ary 25 avrily izao. Hisy ny varotra fampirantiana boky. Seho sy hetsika ary fifaninanana samihafa. Tafatafa iarahana amin’ireo mpisehatry ny boky.

Ankoatra ny fampivelarana ny tontolon’ny boky amin’ny hetsika tahaka izao. Anisan’ny zava-dehibe sy manan-danja ho an’ny tanora indrindra fa ny mpianatra sy ny mpikaroka ary ny mpandalina isan-tsehatra sy sokajy ny « Tsenaben’ ny boky », raha ny fanaza­van’ireo mpandray anjara. Ho tazana eny an-toerana, rahateo, ny mpanoratra sy ny fi­kambanana ary izay rehetra tafiditra ao anatin’ny rohim-boky sy ny asa fanoratana (edi­tora, mpanonta boky, mpivaro-boky, mpanjifa ny boky…). Manana ampaham-potoana lehibe izy ireo ahafahana mi­resaka mivantana amin’ny mpitsidika.
… Mbola olana lehibe ho an’ny rohim-boky, ankehitriny, ny tsy fahafantaran’ny mpanoratra maro ny tena andraikitr’ ireo rantsa-mangaika mampiaina ny rohim-boky. Tsy vitsy, ohatra, ireo mpanoratra tsy mazoto loatra ny manatona sy midinika amin’ny editora rehefa hamoaka boky. Ny fahala­lana ananan’ny mpanoratra maro raha hampandalovina editora ny fanontana boky :
« Mitombo be ny vidin’ny boky… Na, kely loatra ny vola azonay. Lavitra loatra ny lalan-kaleha… ». Ny tsy fahampian’ny fifankahalalana eo amin’ny asa sy andraikitr’ireo samy mpisehatra eo amin’ny rohim-boky no miteraka ny fiheve­rana tahaka ireo. Noho izany, sehatra mbola mila fifampi­taizana lehibe ny tontolon’ny boky raha ny eto Madagasi­kara.

HaRy Razafindrakoto

Hanamarika ny « International jazz day » i Madagasikara. Tafiditra ao anatin’ny fandaharam-potoana ny alarobia 29 avrily izao ny karakarain’ny Madajazzcar. Famaranana ny « Tremplin Madajazzcar » hihaonan’ireo nifaninana ka voafidy ho mendrika indrindra, avy eto Antananarivo sy avy any Atsirabe sy Toa­masina. Manomboka amin’ny 5 ora hariva eny amin’ny La Teinturerie Ampasanimalo no hanatanterahina izany. Ny alakamisy 30 avrily, « Jam session ». Amin’ ny 6 ora sy sasany hariva, ao amin’ny Fara West eny Faravohitra. Amin’ny 9 ora sy sasany, ao amin’ny Le Garage Antsahavola.

Nanainga omaly ho any Inde i Honorat Fou Hehy. Raha ny vaovao nampitain’ny tambanjotran-tserasera samihafa, hiatrika fandidiany any an-toerana ity andrarezin’ny hatsikana sy fanentanana ity. Fantatra
fa mila fandidiana haingana ny tsy fahasalamana
(tsy mikoriana tsara ny ra mihazo ny fo) mahazo an’i Honorat.

Manomboka liana amin’ny mombamomba azy ny Malagasy. Mipoitra ny mpisikidy, ny mpanandro, ireo mpahay fomba amam-panao sy ireo mpahay zavapanahy maro. Tsy nanao todi-damosina tahaka ny nahazatra azy hatramin’izay intsony ny ankamaroan’ny Malagasy. Mifoha tsikelikely ilay fanahy maha olona
ao aminy. Misy ny velakevitra, maro ireo tsy tafiditra noho ny fahafenoin’ny efitrano. Misy ny fanatantera­hina fomba. Tonga maro eny an-tanindrazana ny taranaka. Mila fitandremana fatratra, anefa, ny tranga tahaka izany, satria, maro ny tsy ho faly. Tsy vitsy ireo efa donton’ny « ela ».

Raha ny salanisa ny taona 2025, nivoaka nandritra ny tatitra momba ny ady amin’ny famarinana olombelona, nahatratra 241 ireo olona voasakana teny amin’ny seranam-piaramanidina noho ny fanahiana amin’ny famarinana olombelona na fanandevozana moderina sy fanararaotana.

Nandritra ny lahateny nataon’ny filohan’ny Oniversiten’Antananarivo, Profesora Randrianasolo Rivoarison, tamin’ny fananganan-tsaina ny alatsinainy teo, nambarany fa misokatra ho an’ny rehetra ny “Biblio­thèque et Archivages Universitaires”, fotodrafitrasa manan-danja amin’ny fikarohana, ary tsy mena mitaha amin’ny any ivelany.

Hatsangana anio ny vato fototry ny “Espace Mère-enfant” eny amin’ny oniversiten’Ankatso izay vinavinaina haharitra efa-bolana ny fanamboarana azy. Ho tokanana amin’ny 24 avrily ny lalana miainga eo amin’ny “Super U” Tsiadana hatrany amin’ny “Barrière” fidirana Ankatso, izay hotononina hoe “Lalana Pro­fesseur Siméon Rajaona”.

Homarihina rahampitso, ao amin’ny CHUJRA ny Andro maneran-tany ho an’ny hémophilie na ny fijinihan-dra lava, iarahana amin’ny minisiteran’ ny Fahasalamam-bahoaka sy ny ivontoeram-pitsaboana ny Hémophilie eto Madagasikara (CTH-Mada) ary ny fikambanan’ny marary hemophile (ABEHM).
Aretin’ny ra, vokatry ny tsy fahampiana singa mampivaingana ny ra ka mahatonga ny olona iray handeha ra tsy mijanona ny hemophilie. Mi­seho amin’ny fandehanan-dra ivelany (mangana, mandeha ra ny akanjo nify na ny orona…) na ao anaty (anaty vanin-taolana, ambany hoditra, anaty atidoha…).
Zava-dehibe ny fanaovana fitiliana haingana araka izay azo atao mba hahafahana manome ny singa tsy ampy. Noho izany, ny fitiliana no dingana voalohany mankany amin’ny fitsaboana.
Eto Madagasikara dia zazalahy iray amin’ny 10 000 no teraka mitondra hémophilie, nefa latsaky ny 10% monja amin’ireo no voatily hatreto.
Ny fitsaboana sy fandraisana an-tanana dia ataon’ny CTH-Mada, ao amin’ny CHUJRA.
Fanabeazana ara-pahasalamana hisorohana ny fandehanan-dra no tena ivon’ny fi­tsaboana.
Fampidirana ireo singa tsy ampy mampivaingana ny ra no fitsaboana ny fijininihan-dra lava.
Marihina fa mivondrona ao anatin’ny ABEHM ny fikambanan’ny marary sy ny fianakaviana.

Tatiana A