Hanomboka anio, any Rome, Italie, ny fiadiana ny ho tompondaka maneran-tany amin’ny taranja tsipy kanetibe. Fihaonana natokana ho an’ olon-tokana lahy sy vavy, olon-droa lehilahy sy vehivavy, ary lalao ho an’olon-droa vehivavy sy lehilahy miaraka. Firenena mahatratra hatrany amin’ny 40 no hiady ho lohany amin’izany ka anisan’ireo manana solontena amin’ity i Madagasikara. Raha tsiahivina, hiaro ny voninahi-pirenena eo amin’ny olon-tokana, i Baloty, ho an’ny lehilahy, ary i Tita, eo amin’ny vehivavy. Baloty sy i Lova ho an’ny olon-droa, lehilahy, ary Fana sy i Tita, eo amin’ny ve­hivavy. Lova sy i Fana kosa no eo amin’ny ekipa lahy sy vavy miaraka.
Ankoatra izay, hiverina hifaninana amin’ity fihaonana an-tampony ity ihany koa ry zareo Thaïlande, taorian’ny sazy tsy fahazoan’izy ireo niatrika izany, tamin’ny taon-dasa. Hangotraka ny fihaonana satria hilalao ao an-tananany, i Diego Rizzi, ilay tompondaka maneran-tany 2024, ho an’olon-telo miaraka. Hiaro ny anaram-boninahiny ihany koa ilay fran­tsay, i Dylan Rocher.
Raha ny fandaharam-po­toana ho an’ity andro voalohany ity. Hisantatra izany ny fihodinana voalohany ho an’olon-tokana, vehivavy. Arahin’ny fifanintsanana ho an’olon-droa, lehilahy. Aorian’izay vao hatao ny lanonam-panoka­fana. Hitohy amin’ny olon-droa, vehivavy, sy ny olon-tokana, lehilahy, sy ny olon-droa lahy sy vavy miaraka izany avy eo.

Tompondaka

Efa tafakatra 43 ireo nisoratra anarana amin’ ilay fifaninanana “Madagascar International BJJ Open 2025” , taranja Jiu-jitsu breziliana, izay hatao ny 12 ok­tobra izao, ao amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Maha­masina. Misy mpikatroka avy any Dubaï, La Réunion ary avy any Frantsa efa nisoratra anarana amin’ity fifaninanana anisan’ny goavana ity.

Voarara ny maka mpilalao manatevin-daha­rana na “renfort”, mandritra ny fiadiana ny tompondakan’i Madagasikara,taranja volley ball, sokajy “1ère division”, araka ny fitsipika vaovaon’ny fifaninanana,
eo anivon’ny federasionina malagasin’ny volley ball. Fifaninanana hotontosaina ny 20 hatramin’ny 27 septambra ho avy izao, eny amin’ny Kianja mitafo Ankoay Ankorondrano.

Nanainga, omaly, ny delegasionina malagasy hitarika ny fiadiana ny tompondaka maneran-tany, taranja Échecs, sokajy Cadet, hatao any Almaty, Kaza­khstan, ny 18 hatramin’ny 30 septambra izao. Solon­tena roa no hiaro ny voninahi-pirenena malagasy mandritra ity fifaninanana ity, ahitana an-dRazafindrano Raphaël, sokajy latsaky ny 10 taona sy Ramorasata Diary Vetsovetson’Anjomara, sokajy latsaky ny 12 taona. Ny filohan’ny federasionina malagasin’ny taranja “échecs”, Ramalanjaona Andrianatenaina no hitarika ny delegasionina.

Tsy mitsahatra mivelatra ny Traceur Gasy ao anatin’ny fanapariahana ny taranja Parkour eto Madagasikara, eo anivon’ny ranomasimbe Indianina, eto Afrika sy manerana izao tontolo izao. Taorian’ny niatrehana ny « Festival Alefa Parkour » andiany fahefatra izay nahitana fahombiazana, nanainga, omaly, indray ny delegasionina malagasy , ahitana azy 3 mirahalahy: Faliniaina Antonio, Serge Ranaivomanana Serge ary Ranaivomanana Toky. Nihazo an’i Kaomoro izy ireo hiatrika ny « Festival des arts de la rue » izay hotanterahina manomboka anio, hatramin’ny 26 septambra. Tsiahivina fa tetikasan’ny Traceur Gasy tohanan’ny « Institut français de Paris » no naha­fahan’ireto atleta ireto hifampizara traikefa any Kaomoro, tafiditra indrindra ao anatin’ny « African Parkour Tour ». Ho fanohanana ireo mpandraharaha ara-kolontsaina eto Afrika no tanjona amin’ity tetikasa ity. Hampiavaka ny dian’ireto Mala­gasy atleta any Kaomoro ireto ny fiarahana amin’ilay Mala­gasy mpanao Cirque, i Aléa Circus.

Mi.Raz

Afaka andro vitsy, hiatrika ny fiadiana ny ho tompondakan’i Afrika, ho an’ireo klioba ny Elgeco Plus Madagascar. Nanafatra mpilalao maro ity klioba ity hanatevina ny ekipany.

Hanainga anio, ho any Maorisy, ny ekipan’ny Elgeco Plus, hiatrika ny fiadiana ny ho tompondakan’ ny klioba aty Afrika « Ligue des Champions Caf ». Miisa 39 ny delegasionina hihazo any an-toerana, araka ny loharanom-baovao avy eo anivon’ity klioba ity. Amin’ireo mpilalao 23 mandrafitra ny delegasio­nina, miisa efatra ireo mpilalao anatin’ny Barea Chan hanatevina ny ekipa.
Anisan’izany i Toky Niaina, lohalaharan’ny Cosfa, sy i Toky, vodilaharan’ny Fosa Juniors. Eo ihany koa i Nicolas, vodi­laharan’ny Fosa Juniors sy i Micka na i Gregass, irakiraka mpanafika an’ny CFFA Ando­haranofotsy. Ankoatra ireo, misy an’ilay kameroney, Raoul Pafong, ihany koa hanampy ny klioba mandritra ity fifanin­tsanana ity. Araka izany, miisa 11 ny mpilalao tany amin Chan anatin’ny klioba amin’izao. Ankoatra azy efatra miraha­lahy, misy an-dry Toldo, mpian­dry harato, i Tony, i Mamisoa, i Jess, i Tsila, i Onja ary i Manda koa ny ekipan’ny Elgeco Plus de Madagascar.

Noraisin’ny minisitera…

Tsara ny mampahatsiahy fa efa ho roa volana izay ny klioba no nanoman-tena. Ny Silver Strikers FC avy atsy Malawi no hifandona amin’ ireto ekipa malagasy ireto, ny alahady 21 septambra ho avy izao, any Maurice.
Noraisin’ny eo anivon’ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanjahantena (MJS), izay tarihin’ny minisitra Moustapha Abdulah Marson, izy ireo, omaly, tetsy Mahamasina. Ampahafantarina ihany fa sambany teo amin’ny tantaran’ ny baolina kitra malagasy no hiatrika ity LDC aty Afrika ity ny Elgeco Plus. Tanjon’izy ireo ny ho tafita amin’ny dingana lavitra amin’izany fifaninanana izany.

Fitia Randria

Ambeti-tenin’ny filoham-pirenena malagasy, Ra­joelina Andry, ny filazana fa tsy tokony hisy intsony ny disitrika na kaominina hadino amin’ny fampandrosoana eny itofony. Nataon’ny ben’ny Tanànan’i Toamasina ho vaindohan-draharaha ny fanatrarana izany. Mifanindran-dalana tamin’ny fampielezan-kevitra sy fampanantenana ny vahoakan’i Toamasina, nataony nandritra ny fifidianana farany rahateo koa izany. Enim-bolana izay no nitantanan’ny ben’ny Tanàna An­driafanomezantsoa Alain, na i Zoky Alain, ny kaominina ambonivohitr’i Toamasina. Maro ny ezaka sy zava-bita ary hita fa efa mihoatra ny tanjona notratrarina izany. Tao anatin’ny enim-bolana, efa hita taratra ny maha renivohitra ara-toekaren’i Madaga­sikara an’i Toamasina.
Manome lanja ny tanora sy ny fanatanjahantena ny ben’ny Tanàna sy ireo ekipa mandrafitra ny fiadidian’ny kaominina. Amin’ny ankapobeny, saika tanora avokoa ny mandrafitra ny ekipany. Noho izany, tsy ataony ambanin-javatra ny fikojakojana ny kianja rehetra misy ao an-toerana. Singanina manokana amin’izany ny Kianja manara-penitra ao Mangarano, satria efa voakojakoja ary madio ny toerana, raha oharina tamin’ny teo aloha.
Manana risipo, noho izany, ireo tanora sy zokiolona mpitia fanatanjahantena. Toy izany koa ny fisian’ny kianja mitafo manara-penitra « Are­na », izay vao nohavaozin’ny mpitantana tamin’ny alalan’ny “Elite Communication”, ny sabotsy 13 septambra lasa teo. Nanatrika izany ny minisitra roa. Noporofoin’ny katitakely latsaky ny 12 tao­na, Ascut, teo amin’ny sehatry ny taranja basikety rahateo izany, tamin’ny fandrombahany ny amboaran’i Madaga­si­kara. Nankasitrahin’ny ben’ny Tanàna manokana ny filohan’ny Repoblika, ny Praiminisitra ary ny minisitry ny Tanora sy fanatanjahantena nandritra ny fanolorana ny fotodrafitrasa azo ampiasaina amin’ny hetsika maroloko.

Nanampy ny mponina sahirana
Tsy nodinganin’ny ben’ny Tanàna sy ramatoa vadiny ny maha andro ririnina sy fotoana fampidirana mpianatra ho an’ny taom-pianarana 2025-2026 ity volana ity. Nanatanteraka famorana fao­be nitety firaisana ny ben’ny Tanàna sy ramatoa vadiny. Betsaka ireo tokantrano misedra fahasahiranana ka tsy afaka manao famorana ny zanany. Antony nahatonga azy ireo nanao ny hetsika. Noho izany, maro ireo ankizilahy nisitraka izany sy nahazo kilalao sy mofomamy.
Anatin’ny fampidirana mpi­anatra an-tsekoly izao ny ray aman-dreny. Maro ny fitarainana voaray noho ny hasarotan’ny fiainana, satria tsy manam-bola ny olona. Ma­noloana izany, nanao fitsirihana isam-pokontany ihany koa ny ben’ny Tanàna. Nofante­nana ireo olona tena sahirana ary notolorana fitaovam-pianarana feno. Anisan’ny nisitraka izany ihany koa ny zanaka mpanao gazety 60 isa.
Ankoatra izay, efa afaka mamoaka karama “bon de caisse” roa volana isam-bolana ny eny anivon’ny kaominina. Hanetsemana ny fahataran’ny karaman’ny mpiasa teo aloha no antony anaovana izany. Nampidirina mpiasa raikitra koa ireo mpanao asa an-tselika miisa 235. “Tanjona ny hanampiana azy ireo amin’ny zony”, hoy hatrany ny ben’ny Tanàna.

Fanokafana ny lalam­pasika

Nampiavaka ny fandraisan’ny ben’ny Tanàna ny asany tany am-boalohany ny fandravana ireo trano zary lasa sakana ho an’ny famonjena aina raha misy voina, toy ny haintrano, asan-jiolahy, fiterahana sy ny maro hafa. Ankehitriny, tsy maintsy nosokafana ny lalampasika mba hahafahan’ny fiaran’ny vondrona mpamonjy voina miditra rehefa misy tranga miseho. Toy izany koa ny fiara mpitondra marary ary ny fiaran’ny mpitandro filaminana manara-maso ny tsy fandriampahalemana any an-toerana. Tombony ho an’ny fiarahamonina izany ary ho fanampiana ny mpitandro ny filaminana. Ankoatra izay, mbola nametrahana jiro cobra ihany koa ny lalampasika mba hanazavana ny lalana.
Manoloana ireo rehetra ireo, azo lazaina fa tratra ny tanjon’ny fampanantenana nataon’ity ben’ny Tanàna ity nandritra ny fampielezan-kevitra nataony. “Azo lazaina fa efa mihoatra ny fetra ho an’ny enim-bolana voalohany aza izany », hoy izy.
Etsy ankilany, napetraka ihany koa ny lalàna mifehy ny fahadiovana isan-tokatrano sy ny fokontany tsirairay. Ezaka atao ny samy hanajan’ny tsirairay ny fahadiovan’ny tanàna sy ny manodidina azy. Anisan’ny novelomina ihany koa ny lafiny ara-tontolo iainana. Tanjona ny hahatongavan’ny tanànan’i Toamasina ho maha te hotia sy maha te honina. Eo koa ny hisitrahan’ny mponina ny rivotra madio mba ho antoky ny fahasalamana.

Nanatontosa : Sajo