Fanitsiana ny lahatsoratra nivoaka omaly talata 3 marsa 2026, mahakasika ilay fifaninanana ho an’ny ankizy. « Ankizy milalao », andiany faharoa, no tena anaran’ilay hetsika karakarain’ny Analakely Football Academy (Afa) etsy Betongolo, ny 7-8 marsa ho avy izao, fa tsy « Kilonga milalao ». Marihina fa fotoana iray ahafahan’ny ankizy misehatra amin’ny lalao baolina kitra io hatao eny Betongolo io.

Hotontosaina ny alarobia 11 marsa ho avy izao, etsy Mahamasina, ny fifidianana izay ho filohan’ny Federasionina malagasin’ny taranja tenisy ambony latabatra « Ping Pong ». Hifarana ny alatsinainy 9 marsa ho avy izao ny firotsahan-kofidina ho an’izay maniry ny hitantana ity rafitra federaly ity. Marihina fa efa nahavita ny fifidianana omaly, tetsy Mahamasina, ny eo anivon’ny ligin’Analamanga.

Hiditra amin’ny dingana manasa-dalana, amin’ny faran’ity herinandro ity, ny fiadiana ny tompondaka eo anivon’ny seksionina taranja basikety. Eny amin’ny Kianja Barea Mahamasina no hanatanterahina izany, araka ny fandaharam-potoana.

Ankoatra ny fandraisan’ny ekipa malagasy anjara amin’ny fiadiana ny amboaran’ny klioba tompondaka aty amin’ny ranomasimbe Indianina, taranja volley-ball, manana solontena ihany koa i Madagasikara eo amin’ny lafiny fitsarana lalao. Malagasy 3 no hitsara lalao any Seychelles mandritra ity fifaninanana ity. Ahitana an’i Mamitiaina Tsifolakasy Herizo, mpitsara federaly sy Koera Félix ary Rajaonarison Herinirina Samoeline, izay samy mpitsara iraisam-pirenena izy ireto. Fandraisan’anjara feno ny an’i Madagasikara amin’ity CCCOI 2026 ity, araka izany, satria sady manana ekipa roa lahy sy roa vavy no mbola manana mpitsara lalao 3 ihany koa. Porofo izany fa efa manana ny toerany eto amin’ny ranomasimbe Indianina ny taranja volley-ball. Tsiahivina fa hiditra amin’ny dingana farany ny fifaninanana ary tafakatra hiatrika izany ny ekipan’ny GNVB sy ny Squad X raha ny filaharana isam-bondrona no jerena.

Mi.Raz

Ho fantatra amin’ny 21 marsa ho avy izao izay ho filoha vaovao hitantana ny Féderation sport-automobile de Madagascar (FSAM). Kandidà roa no hifaninana ho amin’izany, izay olona ao anatin’ny tontolon’ny taranja mekanika avokoa.

Nikatona ny alahady lasa teo ny fandraisana ny taratasy ho an’ireo hifaninana ho filohan’ny Fédera­tion sport-automobile de Ma­dagascar (FSAM). Rehefa nan­dinika ny antontan-taratasy mahakasika izany ny Vao­miera mahaleo tena misahana ny fifidianana, nankatoavina ny filatsahan’ireo kandida roa hifaninana, dia ny an-dRabe­koto Jeannot sy Ranarison Henintsoa.
Tsy olona vaovao eo amin’ny tontolon’ny taranja mekanika akory izy mirahalahy ireo. Rabekoto Jeannot, fantatry ny rehetra amin’ny solon’anarana hoe: Nonot. Mpanamory ary efa filohan’ny klioba Asacm nandritra ny 20 taona. Izy ihany koa no mitondra vonjimaika ny tetezamitan’ny federasionina nanomboka ny volana avrily 2025 ka mandra-pahavitan’ny fifidianana. Fantatra fa ny sabotsy lasa teo, nandritra ny fivoriamben’ny klioba Asacm, tsy nilatsaka ho fidina ho filohan’io klioba io intsony ny tenany ary efa nametra-pialana.
Ranarison Henintsoa indray dia filoha lefitry ny federasionina teo aloha. Mahafan­tatra tsara ny ativilanin’ny rallye eto Madagasikara. Tsiahi­vina fa hotanterahina ny sa­botsy 21 marsa ho avy izao, ao amin’ny Lapan’ny fanatanjahantena Mahamasina, ny fivoriambe hanaovana ny fifidianana izay ho filohan’ny FSAM.
13 ireo klioba afaka mandatsa-bato, ahitana ny Asacm, ny FMMSAM, ny ASA Tana, ny Run Mada, ny Tac’s, ny MSA, ny SRK, ny Go-Jang Boeny, ny AS 110 Vakinanka­ratra, ny AC 501 Atsinanana, ny TMF, ny AMA ary ny ACCT.
Tsiahivina fa tontosa avokoa ny fifaninanana rehetra ho an’ny taom-pilalaovana 2025 ka ny namaranana azy dia ny Run natao ny alahady lasa teo.

Tompondaka

Fanohanana ny dingan’ny fanavaozana miainga eny ifotony ao anatin’izao fitondrana Fanavaozana izao ny Repoblikan’i Madagasikara, tarihin’ny filoham-panjakana, ny kolonely Randrianirina Michaël, izao. Izay no anisan’ny niompanan’ny fifampidinihana tamin’ny fitsidihana ara-pomba fifanajana nataon’ny solontenan’ny Fikambanana iraisam-pirenena ho an’ny firenena miteny amin’ny ampahany na manontolo ny teny frantsay (OIF), aty amin’ny faritry ny ranomasimbe Indiana, i Traian Laurențiu Hristea. Ny mpitahiry ny fitombokasem-panjakana sady minisitry ny Fitsarana, i Ernaivo Fanirisoa, no notsidihiny teny amin’ny minisiteran’ny Fitsarana, Fa­ravohitra, omaly. Nifampidi­nihan’ny roa tonta koa ny
amin’ny fanatsarana ny rafitra sy ny zotram-pifidianana eto Madagasikara amin’izao fanavaozana ny Repoblika izao. Eo indrindra koa ny amin’ny lafiny fanamafisana ny fangaraharana sy ny fahamendrehana ary ny fitokisan’ny vahoaka amin’ny fizotran’izay fifidianana izay. Tsy latsak’izany, voaresaka ny amin’ny mety hisian’ny fanohanana ara-teknika sy fifampizarana traikefa avy amin’ny OIF, mba hanatsarana hatrany ny rafitra sy ny fomba fanao mifanaraka amin’ny fenitra iraisam-pirenena eo amin’ny tontolon’ny fifidianana. Tsiahivina fa ao anatin’ny fanohizana ny fiaraha-miasa eo amin’ny minisiteran’ny Fitsarana sy ny OIF efa nisy ny fiaraha-midinika.

R. Nd.

Nanainga omaly, nihazo an’i France, Rakotoarisoa Lova Satamandimby sy Raza­na­drakoto Tiana Laurens (Tonnerre) hiatrika ny famaranana lehibe amin’ny “Passion pétanque française” (PPF 2026), taranja tsipy kanetibe. Fifaninanana hotanterahina ny sabotsy 7 sy alahady 8 marsa ho avy izao, ao amin’ny Bou­lodrome Douaisis. Anisan’­ireo hiatrika izany i Madagasikara, ka hiaro ny voninahi-pirenena izy mirahalahy, miampy an-dRakotoarisoa Yves Sedrick, mpilalaon’ny Decines France. Tsiahivina fa tompondakan’ny « Mondial La Marseillaise 2025 » izy telo mirahalahy ireo. «Sambany no handraisako anjara amin’ity PPF ity. Haka ny fandresena no tanjona ary hiezaka hamerina ny lazan’i Madagasikara indray», hoy i Lova. Marihina fa tompondaka maneran-tany 2025 teo amin’ny olon-droa miaraka, lahy sy vavy “mixte”, i Lova.
Miisa 16 ny ekipa lehilahy hiady ny lohany amin’ity ka anisan’ireo mifaninana amin’izany ilay Italianina, i Diego Rizzi, tompondaka maneran-tany farany, teo amin’ny olon-tokana. Eo koa ireo kalazalahy frantsay, toa an’i Dylan Rocher sy i Philippe Suchaud. Tsy diso anjara ihany koa ry Ste­phane Robineau sy i Feltain. Manana ny ekipany koa ilay Malagasy milaravinahitra any France, Andriantseheno Chri­s­tian (Racl).

Tompondaka

Notontosaina tao amin’ny Kianja mitafo Mahamasina, ny lalao famaranan’ny hetsika « Ma-Hery Futsal » andiany voalohany, izay nokarakarain’ny fikambanana Fief-Mada. Nandrombaka ny laharana voalohany sy nahazo ilay lelavola 2 tapitrisa Ariary ny Oniversite Isecom. Teo amin’ny vehivavy kosa, nahazo ny amboara ny Oniversiten’ny ISFPS Leader. Tsia­hivina fa nahatratra 22 ireo ekipa nandray anjara tamin’ity, ny 18 lehilahy ary ny 4 vehivavy.

Nanatrika ny fivoriambe ara-potoan’ny Federasionina afrikanina ny taranja baolina lavalava, Africa Rugby, izay natao tany Kampala Ouganda, ny faran’ny herinandro lasa teo, ny lehiben’ny rafitra federalin’ny Malagasy Rugby, Rakotomalala Marcel. Dingana lehibe ho an’ny Malagasy Rugby izany.

Nanatanteraka lalao fanomanana ny fifaninanana “intersection” ny eo anivon’ny seksionin’ny basikety Miarinarivo, ny faran’ny herinandro teo. Klioba 12 no nandray anjara tamin’izany. Nisy ihany koa ny fanentanana ireo klioba tsy mbola ao anaty rafitra mba hanara-dalàna, raha ny nambaran’ny filohan’ny seksionina.

Hotanterahina eny amin’ny Kianja Betongolo, ny 7 sy ny 8 marsa ho avy izao, ny fifaninanana ho an’ny ankizy, « Kilonga milalao » andiany faharoa, izay karakarain’ny Analakely Football Academy (AFA). Nilaza ny mpikarakara fa hoezahina hatsaraina ny fifanintsanana ary ho hentitra izy ireo amin’ny fanaraha-maso, indrindra ho an’ireo sekolin’ny baolina kitra izay mampiasa mpilalao mangala-taona. Tanjon’ny hetsika ny hampivoatra sy hampivelatra ireo taninketsan’ny baolina kitra malagasy.
Nilaza kosa ny tomponandraikitra fa tsy hisy ny sokajy vehivavy, amin’ity andiany faharoa ity, saingy mety hisy ny lalao ara-pirahavaviana hotontosaina eny an-toerana mandritra ny fifanintsanana mba ho fanamarihana ny andron’ny 8 marsa.
Marihina fa ny sokajy zandriny, U7 sy U9 ary U13, no hampifanintsanana eny an-kianja amin’ny « Kilonga milalao », andiany faharoa. Ny volana novambra lasa teo, teny Betongolo ihany, nahatratra 1 200 mahery teo ireo ankizy tonga nandray anjara tamin’ny andiany voalohany.

Fitia Randria

Nanatanteraka fivoriambe fanao isan-taona, omaly, teny amin’ny Foiben’ny Kom Ivandry, ny federasionina malagasin’ny Gymnastique. Fivoriana nanaovana ny tatitra 2025 sy nanolorana ny programa 2026.

Taranja efa nisy ela teto Madagasikara ny “Gym­nastique” saingy tsy mbola nisy rafitra mazava nitantana azy. Nanomboka ny taona 2024, nitantanan-dRandriamalala Jacquis ny Federasionina malagasin’ny “Gymnastique”, nanomboka tazana, indrindra teo amin’ny sehatra iraisam-pirenena, ity taranja ity. Ligy 2, hatreto, no misy eto Madagasikara izay samy tonga nanatrika sy nankato ny tatitra natao nandritra ity AGO ity. Ny “Gymnastique rythmique” sy ny Parkour no mbola misy eto, saingy vinan’ny federasionina amin’ity taona ity ny hanangana kaomisionina “aérobic” sy “artistique”. Ankoatra izay, efa tena nahavita dingana maro ny taranja nandritra izay 2 taona latsaka izay. Anisan’izany ny fandraisan’anjaran-dRako­tonirina Tiara tamin’ny fifaninanana iraisam-pirenena ma­ro, toy ny fiadiana ny tompondaka maneran-tany. Torak’­ izany koa ny taranja Parkour izay efa fanindiminy izao no handray anjara amin’ny fiadiana ny amboara maneran-tany. Mbola fanamby goavana ihany koa anefa no miandry amin’ity taona 2026 ity, iantsoan’ny federasionina fanohanana amin’ny minisiteran’ny Tanora sy ny fanatanterahana. Mba hahafahan’izy ireo misitraka ny “subvention” avy amin’ny fanjakana malagasy, satria efa manana atleta avo lenta i Madagasikara eo amin’ity taranja ity, raha tsy hiteny afa-tsy i Tiara (rythmique) sy i Dinah (Parkour).

Mi.Raz

Ho fanamafisana ny ady amin’ny tsy fanjarian-tsakafo , indrindra taorian’ny fandalovan’ny rivodoza Gezani tao Toamasina, nomena fiofanana mahakasika ny fitiliana sy fandraisana an-tanana izany ireo mpiasan’ny fahasalamana sy ny mpanentana eny ifotony ao anatin’ny SDSP Toamasina I. Nohamafisina manokana ihany koa ny fanaovam-baksiny mba hisorohana ireo aretina azo sorohana.
Notontosaina tao amin’ny INSPC Mahamasina ny lanonana ofisialy fanolorana mari-pankasitrahana ho an’ireo “Epidémiologistes de terrain” avy amin’ny FETP-PL, andiany faharoa, tohanan’ny Fonds mondial. Misalotra ny anarana « Salama », ireto andiany faharoa ireto. Miisa 30 ka ny 28 avy amin’ny sehatry ny fahasalamam-bahoaka ary ny 2 avy amin’ny sehatry ny fahasalaman’ny biby.
Nanatanteraka fivoriana tao Johannesburg, ireo minisitra misahana ny fahasalamana rehetra mpikambana eo anivon’ny vondrona Sadc. Anisan’ny nandray anjara tamin’izany ny minisitry ny Fahasalamam-bahoaka eto Madagasikara, Dr Managna Monira. Tanjona ny handinihina sy hanombanana ny toe-pahasalaman’ny mponina amin’ny ankapobeny aty amin’ny faritra atsimon’i Afrika, indrindra ireo olana goavana mahakasika ny fahasalamam-bahoaka.

Dingana iray tsy nandalo fotsiny fa nipetraka ho tantara ny seho nanamarihin’i Farakely sy ny tariny ny faha-15 taona.

«Rotsirotsy». Feon-kira nambabo ny iray efitrano no nanombohany ny sehon’i Fa­ra­kely, nanome ny endriky ny tohiny… Tsara petraka, voaomana, nirindra, manaporofo ny traikefa nivangongo nandritra ny 15 taona niakaran’i Farakely an-tsehatra irery izany. Nanamarihana izay indrindra ity seho omaly, tetsy amin’ny CCesca Antanimena ity, toerana izay manamarika tantara ho an’i Farakely sy ireo mpankafy azy.
Hira maherin’ny 30, samy nanamarika an’i Farakely avokoa, no nosafidiany nifampizarana tamin’ireo mpankafy. Nifanesy ireo nahafantarana azy, toy ny «Tonom-bavaka», «Ifalio», «Tiako izy» . Nana­raka avy hatrany ny vahinin’i Farakely, izay rariny loatra raha i Laza no nanomboka azy. « Ny akaikinao » indray no nosafidian’izy mianadahy, omaly. « Vetson’ny manina » kosa no niarahan’i Farakely sy Luk Johary, raha toa ka « Fitia mangina » no nataon’izy sy Mia, andriambavilanitra tokana vahininy hatrany anatin’ny rakikira ka hatreny an-tsehatra. Tsy tapitra teo, fa tsy nampoizina koa ny niakaran’i Lôla, nampiara-peo taminy tamin’ilay hira « Ho mafy orina ».
Tsy niadian-kevitra kosa fa ilay hira « Tsy foiko ianao », izay natombok’i Rija Rama­nantoanina ary notohizan’i Farakely no nankafizin’ny mpijery indrindra! Tsy vitan’ny hoe tsy nampoizina fa sady nangatahana famerenana izany.
15 taona fa tsy nandeha irery anefa i Farakely. Anko­atra ireo mpankafy nanaraka azy, teo foana koa ireo mpitendry matihanina nitrotro sy nandoko ireo hira. « Raha mbola tsy mikipy ny masoko, hanao mozika foana aho », hoy i Farakely. Fampanan­tenana ho an’ny tohin’ny anjoria izany.

Zo ny Aina

Revy Mahaleo, nampiditra ny fankalazana ny faha-55 taona. Mazava loatra, feno ny efitranon’ny CCI Ivato, omaly. Mpijery amin’ny sokajin-taona rehetra, nahitana ireo raiamandreny mitovy amin-dry Dama sy Bekoto, ireo zokinjokiny, ireo mitovy taona amin’ny Mahaleo Taranaka ary ireo mbola zandry fa mpankafy ireo tonga nianoka ireo hira tsy tontan’ny ela. Tsapa ny vesatry ny taona ho azy mirahalahy Mahaleo, saingy efa vonona amin’ny tohin’ny tantara koa ireo taranaka. Ireo hira kosa toa miaina hatrany, tsy lefin’ny vanim-potoana…

« Tena kanto » . Efa nahalaza mialoha ny tolotra ny lohatenin’ny fampisehoan’i Poopy. Niteny indray ny traikefa sy ny laza an-taoanany maro, ary namaly sy nanaraka azy hatrany ireo mpankafy. Nahazo aina vao ireo hiran’i Poopy nosafidian’i Fy Reko, Ken, D Lain ary i Tanjona Randrianarivelo nataon’izy ireo tamin’ny fanaovana azy. Tsy ireo ihany, niampy an’i Tolotra sy Mahefa Kely ary i Eric Tahina ihany koa ireo mpanakanto nanaingo ny seho, ka vetivety ny nandehanan’ireo hira 40 nalahatra. Mbola voatazon’i Poopy ny lazany.

Tsara fanomboka ny andiam-pampisehoana etsy amin’ny Vip Zone Food Courts Barea. Ny tarika Rossy mantsy no nisantatra izany ny alin’ny zoma lasa teo. Niavaka kokoa no ho ny « cabaret » mahazatra, satria tena nahafeno ny fepetran’ny fampisehoana goavana izany. Hira nandrasan’ny mpankafy avokoa no nalahatry ny tarika Rossy, ary nahazo laka ny bapampa izay mampiavaka hatrany ny seho. Efa mandahatra ireo mpanakanto fanta-daza mahazaka ny toerana manaraka eo ry zareo mpikarakara.

Nitondra fanazavana mo­mba ny sampandraharaha famelomana aina, ao amin’ny rihana voalohany, ao amin’ny CHU JRA, ny profesora Rajaonera Andriambelo Tovo­hery, lehiben’ity sampandraharaha ity.
Isan-taona, manodidina ny 2 000 ireo olona avy nodidiana sahanin’ny sampandraharaha. Manodidina ny 2 500 kosa ireo olona atao fizahana mialoha ny handidina azy.
Mandray ireo olona niharan’ny dona mafy tamin’ny loha ka arahi-maso na hodidiana ny ekipa ao amin’ity sampandraharaha famelomana aina na fampatoriana ity. Mandray ireo marary avy nodidina ihany koa.
36 ny fandriana andraisana ny marary, mitsinjara amin’ny efitrano 11. Mitokana ny efitrano mandray zaza sy ankizy. Misy ny efitrano famelomana aina ho an’ireo marary efa tena reraka sy sarotra. Misy ny fitaovana manampy amin’ny fisefoana… manana oxygène isaky ny fandriana ao amin’ny sampandraharahana…
Mandray ireo zazakely vao teraka sy ireo misy fahasamponana na handalo fandidiana na avy nodidina ihany koa izy ireo.
Mamelona aina sy mampatory ny ekipa mifarimbona ao ary miara-miasa akaiky amin’ireo infermiera anestesista.
Asa saro-pady sy tena mila fahamalinana ny asan’ny mpamelona aina sy ireo mpampatory. Dokotera efa manam-pahaizana sy mahafehy ny asany no mikarakara ny marary miaraka amin’ireo paramedy sy mpiasan’ny fahasalamana efa ampy traikefa ao amin’ity sampan-draharaha ao amin’ny CHU JRA ity.

Tatiana A

Nitsidika ny CTI (Centre de traitement et d’isolement) etsy Andohatapenaka, niaraka tamin’ireo teknisianina ao amin’ny Cousp (Centre des opérations d’urgence de santé publique), ny minisitry ny Fahasalamam-bahoaka, ny faran’ny herinandro teo. Nitondra vahaolana haingana hahatomombana ny fandraisana ireo marary ny tenany. 12 ireo marary voamarina ary 4 ahina tsaboina eny an-toerana.

Mitohy ny tolona ho an’ny Union des internes de Madagascar (UIM). Tsy hita taratra amin’ny mpiasan’ny fahasalamana rehetra manerana an’i Madaga­sikara ireo notakina.Mbola manjaka ny tsy rariny, tsy mahavoavaha ireo fitakianay rehetra, hatreto, ny rafitra misy amin’izao fotoana. Noho izany, mbola tsy misy fanovana hita mivaingana hatramin’izao.

Tonga any Toamasina ny fanafody natolotry ny Farmasianina eto Madagasikara. Boaty miisa 5 252 nofonosina anaty baoritra 103 no nalefa any an-toerana. Nisy ny fiaraha-miasan’ny Holafitry ny farmasianina amin’ny kaominina Toamasina. Ireo fanafody ireo izay tolotra maimaimpoana avy amin’ny farmasianina tsy miankina ka omena maimaimpoana ihany koa ny marary isan-tsokajiny.

Nifantoka tamin’ny fomba hanatsarana sy hanavaozana ny fomba fiasa eo amin’ny sehatry ny fampianarana ambony sy ny asa atolotra ireo rehetra manan-draharaha ao anivon’ny minisitera ny fihaonan’ireo tomponandraikitra ny faran’ny herinandro teo.
Mifanaraka amin’ny tanjon’ny minisitera ho fanatsarana ny kalitaon’ny asa izany.
Laharam-pahamehana napetraka ny firosoana amin’ny «digitalisation». Kendrena ny hanatanterahana ny fahaleovantenan’ny sampandraharaha tsirairay ao anatin’ny roa taona. Tanjona ny hisian’ny fanatsarana sy fahombiazan’ny asa, hampihenana ny fahatarana sy hanamafisana ny mangarahara amin’ny tolotra omena.
Voaresaka ihany koa ny fanomanana ny “Yellow Book”, hanamafisana sy handrindrana ny fomba fiasa sy ny fitsipika anatiny. Nandray anjara mavitrika tamin’ny adihevitra ireo tomponandraikitra, ka nanolotra soso-kevitra hanatsarana bebe kokoa ny paikady hotanterahina. Niarahana tamin’ireo tale jeneraly, tale ary lehiben’ny sampandraharaha ny dinika.

Tatiana A

Manana ny mampiavaka azy ny Malagasy. Iray amin’ireny ny teny. Niharan’ny olana lehibe rehefa tafiditra tao anaty fanjanahantany… Ezahina harenina ankehitriny…

Niara-nisy tamin’ny fisian’ity Nosy ity ny teny. Faritra maromaro eto Madagasikara no mbola nahatahiry io teny fototra io amin’ny ampahany lehibe tokoa. Ny hafa, nanafangaro izany tamin’ny fitenin’ireo mpihavy tonga teto… Tany amin’ny taona 1972 – 1975, natsidika ny « fanagasiana »… Nahatsiaro sy nahatsapa ary niaina tsy fahombiazana ny fanabeazana sy ny fampianarana.
… Taona 2000, nambara ho lesoka eo amin’ny teny malagasy ny tsy fahampian’ny voambolana. Na ireo heverina ho manampahaizana aza, ta­faroboka. Nikaroka ireo heverina ho lesoka sy ny fomba hoenti-manarina izany. Nan­dany taona maro…
… Tsy mby tao an-tsain-dry zareo ireto mihitsy ny olana fototra. Vao nahare ny tsy fahampian’ny voambolana nambaran’ny « fanagasiana », navela sy napetraka an-jorom-bala ny teny malagasy. Mila ampiasaina any amin’ny sehatra rehetra ny teny malagasy. Io ilay lesoka goavana. Io no mila voizina mafy sy mila ta­diavina izay fomba hanatanterahina azy. Fa raha tsy izany, diso lalana indray ny tontolon’ny teny malagasy.
Tsy ilaina fanampiana avy any ivelany ny fitenenana sy fanajana ny tenindrazana. Tsy zava-baovao izany fa efa la­mina voajanahary. Ny Mala­gasy, miteny, mitafa, miresaka, mivölagna, mitarogna, sns, amin’ny teny malagasy.

HaRy Razafindrakoto

Hanamarihana ny iray vo­lan’ny Frankôfônia ny “Festi­val du Film Francpophone”. Ho an’ny eto Madagasikara, ho­tontosaina ny alarobia 4 marsa sy ny sabotsy 7 marsa izany, etsy amin’ny IFM Ana­la­kely. Nosafidiana manokana ireo sarimihetsika manasongadina ny vehivavy amin’ity. Tsy miala amin’ny lalantsaina novoizina hatramin’izay anefa, dia ny sarimihetsika amin’ny teny frantsay, fa maneho ny fahasamihafana manerana ny firenena maro mandala ny Frankôfônia. Halefa maimaimpoana sy misokatra amin’ny rehetra ihany koa, izany mba hipaka ny hafatra entiny.
Sarimihetsika vokatra avy any Egypte, Maroc, Rouma­nie, Tunisie, RD Congo, sns, ireo nosafidiana manokana halefa ireo. Aorian’ny fanokafana amin’ny fomba ofisialy, ny alarobia 4 marsa, hiaraha-mijery ny “Mary Anning”, sarimiaina nahazo fankasitrahana nandritra ny “Festival de Locarno”. Manaraka avy eo ny “Sarah Bernardt, la divine”, izay hamerina ny tantara any ambadiky ny taona 1896, tany Paris. Hamarana ny alarobia kosa i “Borgo”, tantara nahazo fankasitrahana tamin’ny “César” ihany koa. Hisesy ny sabotsy 7 marsa koa ny “Marie, Reine de Roumanie”, “Le sixième jour”, “Rock the Casbah” ary “Les filles d’Olfa”. Hisy ny resadresaka fifampizarana eny antsefantsefan’ny fijerena ireo sarimihetsika ireo.

Zo ny Aina

Vokatry ny fiaraha-miasa eo amin’ny minisiteran’ny Fampianarana teknika sy ny fanofanana arakasa sy ny fikambanana EauSoleil Paca, notokanana ny tambajotra famatsiana rano fisotro madio amin’ny alalan’ny paompy mandeha amin’ny herin’ny masoandro. Nisy koa ny fifanaraham-piaraha-miasa eo amin’ny minisitera sy ny EauSoleil Paca amin’ny fampiofanana, andiany faharoa, mahakasika ny fametrahana tambajotran-drano mampiasa ny herin’ny masoandro. Dingana lehibe ho an’ny fampianarana teknika no tanteraka, entina hamaliana avy hatrany ny filan’ny LTP Sambava sy ny mponina manodidina amin’ny rano fisotro madio, sady manome lanja ny angovo azo havaozina, ho fampandrosoana maharitra.

Ho fanampiana tosika ny fanohanana ara-pahasalamana ao amin’ny faritra Atsinanana, nanambara ny filoha tale jeneralin’ny Institut médical de Mada­gascar (IMM), teny amin’ny ivontoeram-pandrindran’ny BNGRC Toamasina, fa horaisin’ny IMM an-tanana ma­nontolo ny fanamboarana ny Bloc-Maternité eto amin’ny CHU Analakininina. Ankoatra izany, mbola hisy koa ny tohana fitaovana sy fanafody ho atolotr’izy ireo.

Tonga tamin’ity herinandro ity, teto Madagasi­kara, ny andiany voalohany amin’ny fanampiana avy amin’ny governemanta japoney ho an’ny traboina vokatry ny fandalovan’ny rivodoza Gezani tany atsinanan’ny Nosy. Ny BNGRC no hikarakara ny fizarana ireo fitaovana ireo, raha ny fanazavana.

Natomboka tamin’ny fom­ba ofisialy, omaly, teny Anta­ni­narenina, ny fandaharanasa ho fanatsarana ny kalitaon’ny fanabeazana. Tohanan’ny Partenaire mondial pour l’éducation (GPE) sy ny mpiray ombon’antoka telo dia ny AFD, Unicef ary ny Banky iraisam-pirenena izy ity. Efa nosantarina ny taona 2025 ny asa ary hitohy hatramin’ny taona 2029. Ho fanavaozana ny fampianarana eny ifotony (Pitaf). Mitentina 89,4 tapitrisa dolara ny sora-bola hokirakiraina mandritra ny efa-taona ho an’ny akany fibeazana ha­trany amin’ny kilasy T9. Tanjo­na ny hisitrahan’ny ankizy 4,7 tapitrisa fampianarana manana kalitao takina sy ha­hazoan’ny mpanabe 228 00 fiofanana manaraka ny fenitra, araka ny fanazavan’ny chargée de liaison GPE ao amin’ny minisiteran’ny Fana­beazam- pirenena, Andriantahiana Herilalaina Eddie.
Hohatsaraina koa ny fotodrafitrasa ary hozaraina any an-tsekoly ny boky ho an’ny mpianatra sy ny mpampianatra, hanamorana ny fampitana ny fahalalana ao anatin’ity taom-pianarana ity. Fitohi­zan’ ny asa natomboka tao anatin’ny Paeb ny Pitaf ary voakasika avokoa ny Cisco rehetra manerana ny Nosy.
«Mpianatra iray amin’ny roa (50%) no tsy mahavita hatramin’ny farany ny ambaratonga voalohany eto Mada­ga­sikara. Ireo mahavita hatramin’ny T5 kosa indray betsaka no tsy mahafehy ny taranja kajy sy vakiteny», hoy ny so­lontenan’ny Unicef eto amin­tsika, i Christine Jaulmes. Araka izany, zava-dehibe ny fanavaozana ny fanabeazana fototra. Asa lehibe fototra ny fanofanana ny mpanabe sy ny fanatsarana ny fitantanana ny sekoly.

Vonjy

Efa misokatra amin’ny fiaraha-miasa amin’ny mpampianatra mpikaroka sy ny mpianatra ny laboratoara Leader eo anivon’ny sekoly ambony ES DES, amin’izao fotoana izao. Miso­katra ho an’ny rehetra fa tsy ho an’ny avy amin’ny Oni­ver­­sitem-panjakana ihany. « Natao ity laboratoara ity hampitomboina ny tahan’ny manampahaizana eto Madagasikara », hoy i Manjaka Rakoto David, talen’io sekoly ambony io. Ani­san’ny fotodrafitrasa iray goavana entina hampitomboana ny tahan’ny olona manampahaizana ho fantatra menaran-tany io vovonana io.
Manana tombony lehibe amin’izany ny mpikaroka, ny mpampianatra mpikaroka, ireo mpianatra izay manomana ny doctorat ary ireo mpampianatra manomana ny HDR. Eo koa ireo mpianatra manomana ny mari-pahaizana licence sy Master. Afaka hisitraka ny “Publication international » avokoa ny manampahaizana eto amin’ny firenena. Tanjona ny hampisehoana amin’ny iraisam-pirenena fa manana manampahaizana maro i Madagasikara. Nohamafisiny fa azo atao tsara ny mampiditra azy ireo ao anatin’ny tahiry, angon-drakitra iraisam-pirenena, na « base de données international ».

Mino